Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN)

p/a Postbus 3240 5003 DE Tilburg

Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN)

Ontwikkeling en transfer van kennis omtrent bedrijventerreinen

Succesvolle informatiebijeenkomst BIZ in Amsterdam

 

 

SKBN Academy: Industrieschap Plaspoelpolder

 

Het vliegwieleffect op de Plaspoelpolder

 

‘We schrijven 2040. Imposante structuren torenen boven de parkachtige setting uit, met als hoogtepunt de toren van het European Patent Office. De combinatie van stadslandbouw, groene gevels en daken en volwassen bomen maakt van de Plaspoelpolder een volwaardige Rijswijkse wijk.’ 

 

Het is een van de beginpassages in de onlangs door de gemeenteraad van Rijswijk vastgestelde Toekomstvisie voor de Plaspoelpolder. Niet veel verder gaat het nog over zelfrijdende shuttles, waterstofauto’s, markante architectuur, lichtgevende zwerfkeien, een strand en een pool of innovation.

 

De SKBN Academy arriveerde op woensdag 15 februari 2017 in Rijswijk bij een ontwikkelingsmaatschappij met durf, met ideeën en met een visie. Die visie moet alleen nog wel even gerealiseerd worden door het verantwoordelijke Industrieschap Plaspoelpolder (IPP) in samenwerking met de gemeente Rijswijk.

 

Casusinleiding

In de openingspresentatie van Joris Gerritsen [presentatie invoegen], projectleider Industrieschap Plaspoelpolder, wordt minder gerept over deze visie. Gerritsen is bezig met de praktijk van alledag. In mei 2016 kocht het IPP namelijk zes panden op een online veiling. De bedrijfs- en kantoorpanden daterend uit de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw zijn in erbarmelijke staat en staan nagenoeg allemaal leeg.

 

Met het verwerven van de panden heeft het IPP een eerste stap gezet om de regie over de herontwikkeling van dit gedeelte van de Plaspoelpolder op zich te nemen. Het streven is de opstallen op de locatie zo snel mogelijk te slopen en de locatie bouwrijp te maken. Dit met de gedachte de locatie te herontwikkelen tot een nieuw stukje Plaspoelpolder.

 

En dan niet zomaar een nieuw stukje met dertien in een dozijn kantoren. De hoop is een ontwikkeling op gang te brengen waarin vastgoedeigenaren en gebruikers in het (omliggende) gebied worden gestimuleerd om te investeren in de Plaspoelpolder.

 

Mooie ambitie, maar hoe krijg je dat voor elkaar? Welke ontwikkelingen wil je stimuleren? Hoe verwerk je duurzame ambities en hoe zorg je dat het complete gebied zich betrokken voelt bij de ontwikkelingen? Dit zijn de vragen die centraal stonden in deze tweede SKBN Academy in Rijswijk.

 

Expertsessies

Drie experts van adviesbureaus gingen twee uur lang met die vragen stoeien door dit onderwerp op te delen in drie punten:

 

·         Hoe creëer je een ecosysteem op de Plaspoelpolder?

o   Buck Consultants International, Sandra van Liere

 

·         Hoe breng je eigenaren/investeerders maximaal in positie om te investeren?

o   Stec Groep, Jasper Beekmans

 

·         Hoe breng je door herverkaveling een vliegwieleffect op gang?

o   Akro Consult, Paul van Dijk en Mariska van der Hee

 

 

De connectie met Shell

Buck Consultants International, Sandra van Liere

 

Als je gaat denken in ecosystemen kom je al snel uit bij de grote bedrijven op de Plaspoelpolder: Shell en het European Patent Office (na de Europese Commissie de grootste organisatie van Europa). Dit was de conclusie van Sandra van Liere en haar groep. ‘Dit zijn bedrijven met een potentiële magneetwerking, maar je bent afhankelijk van hun bereidheid en hun plannen voor de realisatie van een specifiek ecosysteem.’ En dat kan nog een lastige worden. ‘Shell heeft wel contact met de gemeente, maar die blijven erg naar binnen gericht’, aldus Gerritsen.

 

Wil je toch een aantrekkelijk ecosysteem maken, hoef je niet per se afhankelijk te zijn van grote bedrijven, stelt de groep. ‘Ook maandag kun je al aan de slag. Koppel grotere spelers in het gebied aan shared facilities die je zou kunnen realiseren op de kavels van de zes panden. Ook de koppeling met The Hague Security Delta waar Rijswijk officieus onderdeel van is, is een optie.’

 

Het potentieel van de al gevestigde ondernemers

Stec Groep, Jasper Beekmans

 

Beekmans hamert met zijn groep op het potentieel van de Plaspoelpolder. ‘De ervaring leert dat 30 tot 50% van de investeringskansen in een gebied ligt bij de huidige ondernemers.’ Het is dus van belang de huidige ondernemers optimaal comfort te bieden. ‘De mkb-er moet de Plaspoelpolder redden’, aldus Beekmans. ‘Het is een idee om een ondernemersfonds op te richten dat niet uit is op rendement, maar wel financiële slagkracht heeft om projecten een duwtje in de rug te geven waarnaar de gemaakte kosten later weer terugvloeien in het fonds.’ Uiteindelijk besluit Beekmans met een bekende wielerterm: ‘Parijs is nog ver.’

 

Bioscoop op de Plaspoelpolder

Akro Consult, Paul van Dijk en Mariska van der Hee 

 

Allereerst overhandigt Paul van Dijk grote complimenten voor het Industrieschap Plaspoelpolder namens zijn groep. ‘De Plaspoelpolder is van zo’n groot belang voor Rijswijk. De helft van de arbeidsplekken zit op dit bedrijventerrein. De investering van het Industrieschap is op het juiste moment gedaan, tegen een lage prijs hebben ze een groot blok in handen gekregen. Dat biedt speelruimte.’

 

Met die speelruimte wil Van Dijk gaan werken aan de schuifpuzzel. ‘Breng in kaart welke ondernemers investeringskansen zien, maar betrek ook de andere grondeigenaren in dit proces. Maak elkaar niet het leven zuur, want iedereen profiteert van goede ontwikkelingen. Uiteindelijk is de uitgangspositie fantastisch.’

 

Van Dijk wil ook nog wel een idee geven voor invulling van de vrijkomende kavels. ‘Rijswijk heeft geen bioscoop en dit is een functie die perfect te combineren is met werken. In de avond gaan mensen naar de bioscoop, overdag werken ze. Ideaal voor de beperkte parkeerruimte.’ Andere optie is de verkoop van het geheel als een landje, ‘als een showcase voor duurzaamheid en circulariteit bijvoorbeeld’.

 

Conclusie

Ideeën genoeg deze middag, maar in welke richting zal de Plaspoelpolder zich uiteindelijk ontwikkelen? Die vraag wordt niet beantwoord deze middag, maar de pitches bieden veel handvatten en denkrichtingen die de gemeente Rijswijk en het Industrieschap Plaspoelpolder graag gezamenlijk gaan uitzoeken. Gerritsen: ‘Ik ben erg geïnteresseerd in het opzetten van een ondernemersfonds en ook die schuifpuzzel is een mooie uitdaging. Nu is het belangrijk dat we in conclaaf gaan met de grondbezitter die nog een strookje land in bezit heeft om het gebied als geheel te kunnen ontwikkelen. Op de korte termijn is het vooral van belang dat de gebouwen gesloopt kunnen worden en de grond bouwrijp gemaakt wordt.’

 

Het is een eerste stap richting de toekomst voor de Plaspoelpolder. Een toekomst die wederom het best gevat kan worden in een citaat uit de Toekomstvisie.

 

‘Werken heeft hier nog steeds het primaat, maar dan wel op de wijze zoals Google dat al sinds jaar en dag toepast. Is de inspiratie even op, dan kan een partijtje ‘padel’, een ritje op de ‘Wave-070’ of een latte-macchiato de ‘bovenkamer’ weer opfrissen. Internationale studenten lopen hier massaal stage, bedrijven bieden ervaringsplekken aan voor speciale doelgroepen en bijzondere projecten plaatsen oude ambachten in een hi-tech-context.’

 

07-10-2014

Op 2 oktober organiseerde het Projectbureau Herstructurering Bedrijventerreinen Metropoolregio Amsterdam (PHB) in de Voormalige Stadstimmertuin in Amsterdam een kennisbijeenkomst over de kansen die de nieuwe Wet op Bedrijven Investerings Zones (BIZ) biedt voor bedrijventerreinen. De aanleiding voor deze bijeenkomst betrof de besluitvorming die momenteel voorbereid wordt voor de Eerste Kamer en de verwachting dat de nieuwe BIZ-wetgeving per 1 januari 2015 in zal gaan. Met een BIZ kunnen diverse maatregelen op bijvoorbeeld het gebied van bereikbaarheid, veiligheid, uitstraling of promotie mogelijk worden gemaakt. Deelnemers en sprekers van deze middag waren het erover eens dat de BIZ diverse kansen biedt voor de aanpak van verouderde bedrijventerreinen.

 

Onder dagvoorzitterschap van Ron Karssing van PHB werd de middag ingeleid door Edwin Markus die een inspirerend en praktisch verhaal hield over de inhoud en proces van de Nieuwe BIZ-wetgeving. Hierna ging een deskundige panel in discussie met elkaar en werden vragen beantwoord van deelnemers uit de zaal. In dit panel zaten Hans Duimelaar (EZ Amsterdam), Rein Aarts (ORAM), Rob ten Bok (KG Parkmanagement) en Edwin Markus (BIZ-expert).

 

Tijdens de middag zijn de verschillende stappen en valkuilen besproken van de nieuwe BIZ. Dit type ondernemersfonds lijkt door de bottom-up-benadering een typisch instrument van, voor en door ondernemers. Via een heffing op de OZB gelden wordt budget verzameld dat direct terugvloeit in het gebied en waar de ondernemers dan zelf zeggenschap over hebben. Maatregelen op het gebied van bereikbaarheid, veiligheid, uitstraling of promotie kunnen zo worden bekostigd. Voordeel van de BIZ is dat de inzet op deze maatregelen duurzaam geborgd wordt in een BIZ-vereniging of –stichting én dat alle ondernemers hieraan bijdragen. Er zijn dus geen zogeheten free-riders.

 

Voordat het zover is, is onder andere een succesvolle formele draagvlakmeting nodig. Een goede voorbereiding van de BIZ is van essentieel belang. Ondernemers dienen helder te krijgen dat BIZ het juiste instrument is om bepaalde concrete zaken op te pakken op een bedrijventerrein. Vaak helpt een heldere campagne met een belangrijk urgent onderwerp. Hierover moeten heldere afspraken worden gemaakt tussen ondernemers onderling en gemeente. Een van de sprekers noemt het een groot voordeel indien ondernemers reeds zijn georganiseerd. Op deze manier kan gebruik worden gemaakt van een bestaand platform waar de BIZ uit kan ontstaan. Toch kan het raadzaam zijn een kwartiermaker aan te trekken om het BIZ-traject te begeleiden. Dit kan bijvoorbeeld een ondernemer zijn of een externe. De gemeente Amsterdam verleent dit jaar bijvoorbeeld vijfduizend euro subsidie aan ondernemers die een BIZ willen voorbereiden.

 

Een BIZ lijkt een instrument van, voor en door ondernemers. Bewoners komen dus niet aan bod. Alhoewel door verkleuring en functiemenging de groep bewoners een steeds groter deel uitmaken van een bedrijventerrein, worden zijn buiten beschouwing gelaten in een BIZ. Des te groter is de rol van de gemeente bij deze regeling. Zij dient bijvoorbeeld een uitvoeringsovereenkomst af te sluiten met de BIZ-entiteit (stichting of vereniging) en de Raad stelt naderhand de verordening vast. Daarbij is de gemeente ook verantwoordelijk voor de formele draagvlakmeting.

 

Concluderend kan gesteld worden dat een BIZ een voorbeeld van een ondernemersfonds is dat van onderop ontstaat. Het kan tevens goed gebruikt worden voor een kwaliteitsverbetering van een bedrijventerrein. Het is voor ondernemers belangrijk al in een vroeg stadium heldere afspraken te maken met elkaar en gebruik te maken van bestaand draagvlak in een gebied. Dan is het in de tussentijd wachten totdat BIZ 2015 daadwerkelijk wetgevend is.


<< Terug

SKBN bestaat uit de volgende participanten: