Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN)

p/a Postbus 3240 5003 DE Tilburg

Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN)

Ontwikkeling en transfer van kennis omtrent bedrijventerreinen

SKBN luidt noodklok over bedrijventerreinen

 

 

SKBN Academy: Industrieschap Plaspoelpolder

 

Het vliegwieleffect op de Plaspoelpolder

 

‘We schrijven 2040. Imposante structuren torenen boven de parkachtige setting uit, met als hoogtepunt de toren van het European Patent Office. De combinatie van stadslandbouw, groene gevels en daken en volwassen bomen maakt van de Plaspoelpolder een volwaardige Rijswijkse wijk.’ 

 

Het is een van de beginpassages in de onlangs door de gemeenteraad van Rijswijk vastgestelde Toekomstvisie voor de Plaspoelpolder. Niet veel verder gaat het nog over zelfrijdende shuttles, waterstofauto’s, markante architectuur, lichtgevende zwerfkeien, een strand en een pool of innovation.

 

De SKBN Academy arriveerde op woensdag 15 februari 2017 in Rijswijk bij een ontwikkelingsmaatschappij met durf, met ideeën en met een visie. Die visie moet alleen nog wel even gerealiseerd worden door het verantwoordelijke Industrieschap Plaspoelpolder (IPP) in samenwerking met de gemeente Rijswijk.

 

Casusinleiding

In de openingspresentatie van Joris Gerritsen [presentatie invoegen], projectleider Industrieschap Plaspoelpolder, wordt minder gerept over deze visie. Gerritsen is bezig met de praktijk van alledag. In mei 2016 kocht het IPP namelijk zes panden op een online veiling. De bedrijfs- en kantoorpanden daterend uit de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw zijn in erbarmelijke staat en staan nagenoeg allemaal leeg.

 

Met het verwerven van de panden heeft het IPP een eerste stap gezet om de regie over de herontwikkeling van dit gedeelte van de Plaspoelpolder op zich te nemen. Het streven is de opstallen op de locatie zo snel mogelijk te slopen en de locatie bouwrijp te maken. Dit met de gedachte de locatie te herontwikkelen tot een nieuw stukje Plaspoelpolder.

 

En dan niet zomaar een nieuw stukje met dertien in een dozijn kantoren. De hoop is een ontwikkeling op gang te brengen waarin vastgoedeigenaren en gebruikers in het (omliggende) gebied worden gestimuleerd om te investeren in de Plaspoelpolder.

 

Mooie ambitie, maar hoe krijg je dat voor elkaar? Welke ontwikkelingen wil je stimuleren? Hoe verwerk je duurzame ambities en hoe zorg je dat het complete gebied zich betrokken voelt bij de ontwikkelingen? Dit zijn de vragen die centraal stonden in deze tweede SKBN Academy in Rijswijk.

 

Expertsessies

Drie experts van adviesbureaus gingen twee uur lang met die vragen stoeien door dit onderwerp op te delen in drie punten:

 

·         Hoe creëer je een ecosysteem op de Plaspoelpolder?

o   Buck Consultants International, Sandra van Liere

 

·         Hoe breng je eigenaren/investeerders maximaal in positie om te investeren?

o   Stec Groep, Jasper Beekmans

 

·         Hoe breng je door herverkaveling een vliegwieleffect op gang?

o   Akro Consult, Paul van Dijk en Mariska van der Hee

 

 

De connectie met Shell

Buck Consultants International, Sandra van Liere

 

Als je gaat denken in ecosystemen kom je al snel uit bij de grote bedrijven op de Plaspoelpolder: Shell en het European Patent Office (na de Europese Commissie de grootste organisatie van Europa). Dit was de conclusie van Sandra van Liere en haar groep. ‘Dit zijn bedrijven met een potentiële magneetwerking, maar je bent afhankelijk van hun bereidheid en hun plannen voor de realisatie van een specifiek ecosysteem.’ En dat kan nog een lastige worden. ‘Shell heeft wel contact met de gemeente, maar die blijven erg naar binnen gericht’, aldus Gerritsen.

 

Wil je toch een aantrekkelijk ecosysteem maken, hoef je niet per se afhankelijk te zijn van grote bedrijven, stelt de groep. ‘Ook maandag kun je al aan de slag. Koppel grotere spelers in het gebied aan shared facilities die je zou kunnen realiseren op de kavels van de zes panden. Ook de koppeling met The Hague Security Delta waar Rijswijk officieus onderdeel van is, is een optie.’

 

Het potentieel van de al gevestigde ondernemers

Stec Groep, Jasper Beekmans

 

Beekmans hamert met zijn groep op het potentieel van de Plaspoelpolder. ‘De ervaring leert dat 30 tot 50% van de investeringskansen in een gebied ligt bij de huidige ondernemers.’ Het is dus van belang de huidige ondernemers optimaal comfort te bieden. ‘De mkb-er moet de Plaspoelpolder redden’, aldus Beekmans. ‘Het is een idee om een ondernemersfonds op te richten dat niet uit is op rendement, maar wel financiële slagkracht heeft om projecten een duwtje in de rug te geven waarnaar de gemaakte kosten later weer terugvloeien in het fonds.’ Uiteindelijk besluit Beekmans met een bekende wielerterm: ‘Parijs is nog ver.’

 

Bioscoop op de Plaspoelpolder

Akro Consult, Paul van Dijk en Mariska van der Hee 

 

Allereerst overhandigt Paul van Dijk grote complimenten voor het Industrieschap Plaspoelpolder namens zijn groep. ‘De Plaspoelpolder is van zo’n groot belang voor Rijswijk. De helft van de arbeidsplekken zit op dit bedrijventerrein. De investering van het Industrieschap is op het juiste moment gedaan, tegen een lage prijs hebben ze een groot blok in handen gekregen. Dat biedt speelruimte.’

 

Met die speelruimte wil Van Dijk gaan werken aan de schuifpuzzel. ‘Breng in kaart welke ondernemers investeringskansen zien, maar betrek ook de andere grondeigenaren in dit proces. Maak elkaar niet het leven zuur, want iedereen profiteert van goede ontwikkelingen. Uiteindelijk is de uitgangspositie fantastisch.’

 

Van Dijk wil ook nog wel een idee geven voor invulling van de vrijkomende kavels. ‘Rijswijk heeft geen bioscoop en dit is een functie die perfect te combineren is met werken. In de avond gaan mensen naar de bioscoop, overdag werken ze. Ideaal voor de beperkte parkeerruimte.’ Andere optie is de verkoop van het geheel als een landje, ‘als een showcase voor duurzaamheid en circulariteit bijvoorbeeld’.

 

Conclusie

Ideeën genoeg deze middag, maar in welke richting zal de Plaspoelpolder zich uiteindelijk ontwikkelen? Die vraag wordt niet beantwoord deze middag, maar de pitches bieden veel handvatten en denkrichtingen die de gemeente Rijswijk en het Industrieschap Plaspoelpolder graag gezamenlijk gaan uitzoeken. Gerritsen: ‘Ik ben erg geïnteresseerd in het opzetten van een ondernemersfonds en ook die schuifpuzzel is een mooie uitdaging. Nu is het belangrijk dat we in conclaaf gaan met de grondbezitter die nog een strookje land in bezit heeft om het gebied als geheel te kunnen ontwikkelen. Op de korte termijn is het vooral van belang dat de gebouwen gesloopt kunnen worden en de grond bouwrijp gemaakt wordt.’

 

Het is een eerste stap richting de toekomst voor de Plaspoelpolder. Een toekomst die wederom het best gevat kan worden in een citaat uit de Toekomstvisie.

 

‘Werken heeft hier nog steeds het primaat, maar dan wel op de wijze zoals Google dat al sinds jaar en dag toepast. Is de inspiratie even op, dan kan een partijtje ‘padel’, een ritje op de ‘Wave-070’ of een latte-macchiato de ‘bovenkamer’ weer opfrissen. Internationale studenten lopen hier massaal stage, bedrijven bieden ervaringsplekken aan voor speciale doelgroepen en bijzondere projecten plaatsen oude ambachten in een hi-tech-context.’

 

14-10-2015

Dringende oproep aan markt én overheid om zich achter nieuwe agenda te scharen

 

De activiteiten op bedrijventerreinen vertegenwoordigen rond 35% van de nationale economie en 30 tot 35% van de totale werkgelegenheid in Nederland. Maar het gaat niet goed met onze bedrijventerreinen. ‘We maken onvoldoende gebruik van de economische kansen op bedrijventerreinen en dus banengroei’, aldus Theo Föllings, voorzitter van de Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN).

 

Op het Nationaal BT (Bedrijventerrein) Congres woensdag 14 oktober 2015 in Tilburg, luidt de SKBN – de koepel van regionale en stedelijke ontwikkelingsbedrijven in Nederland – de noodklok over het functioneren van de Nederlandse bedrijventerreinen. De SKBN roept markt én overheid op zich achter de Agenda Bedrijventerreinen 2015-2025 te scharen, waarin de knelpunten staan opgesomd. Deze moeten worden opgelost om de markt voor bedrijventerreinen weer gezond te maken, voor meer economische output en banen.

 

Teveel en onvoldoende flexibel

Krap 10 jaar nadat het Rijk de ongebreidelde uitleg van bedrijventerreinen hoog op de politieke agenda zette, luidt de SKBN opnieuw de noodklok. Theo Föllings: ‘De constatering van de Taskforce Herstructurering Bedrijventerreinen uit 2008 dat er een te ruim aanbod van ‘greenfield’ bedrijventerreinen was en bestaande locaties zich kenmerken door matige ruimtelijke kwaliteit en veroudering, lijken actueler dan ooit. Dit geldt ook voor de constatering destijds dat de markt voor bedrijventerreinen geen gezonde economische markt is. En dat kost banen en remt de economische groei.’

 

Op het Nationaal BT Congres benoemde Föllings een aantal knelpunten die ondernemers op bedrijventerreinen ervaren en die direct gelinkt kunnen worden aan bovengenoemde problematiek van een té ruim aanbod en veroudering. Zo keren banken zich af van vastgoed en bedrijfsmiddelen, waardoor ondernemers niet in staat zijn om te investeren.

 

Ook gemeenten zijn debet

Maar ook gemeenten zijn debet aan de problematiek. Föllings: ‘Waar vroeger op veel plekken strenge werkgelegenheidseisen werden gesteld, is nu vaak de verkoop van de kavels belangrijk. Immers: gemeenten willen investeringen die ze hebben gedaan in grond graag terugverdienen en zien de kavel vaak niet als productiemiddel, maar als cash cow. Die focus op de ‘kavelfabriek’ leidt af van het werkelijke doel van bedrijventerreinen: het creëren van economisch toegevoegde waarde!’

Ook technologische ontwikkelingen vragen om een antwoord. ‘De huidige economische dynamiek vergt aanpassingen in de bedrijfsvoering en dus ook in het productiemiddel grond en gebouwen. Bedrijven kunnen daar nu niet op inspelen.’

 

Agenda Bedrijventerreinen 2015-2025

Op het Nationaal BT Congres presenteerde Föllings de ‘Agenda Bedrijventerreinen 2015-2025’ met een aanzet richting oplossingen voor bovengenoemde problematiek met thema’s als Regionale samenwerking en financiering, Veroudering en herstructurering, Technologie en innovatie en Instrumentarium.

 

De SKBN roept overheden, private partijen, kennisinstellingen en vertegenwoordigers van ondernemers op om de agenda te onderschrijven en een actieve rol op te eisen bij de verdere uitwerking van de agenda, om zo in een brede coalitie te kunnen werken aan de broodnodige vernieuwing van de markt voor bedrijventerreinen.

 

Download hier de Agenda Bedrijventerreinen 2015-2025.


<< Terug

SKBN bestaat uit de volgende participanten: