AGENDAOVERZICHT

Sturen op gronduitgifte bij bedrijventerreinen en werklocaties: Van grondprijs naar ruimtelijke en maatschappelijke waardeGemeenten zoeken steeds vaker naar manieren om via gronduitgifte gericht te sturen op het type bedrijf, ruimtelijke kwaliteit en maatschappelijke opgaven op werklocaties. Tegelijkertijd roept dit vragen op over juridische houdbaarheid, marktwerking en wat wel en niet kan binnen het Didam-arrest en het omgevingsrecht.In dit SKBN Kenniswebinar staan we samen met Leonie Wijsman van AKRO Consult stil bij het opstellen van uitgifteprotocollen en selectieprocedures waarmee gemeenten transparant en juridisch robuust kunnen sturen op ruimte voor werk. Aan de hand van praktijkvoorbeelden zoals IKDB, Medel, P2, Heesch-West en Quarrelskade, laat Wijsman zien hoe je programmatische, ruimtelijke en duurzaamheidsdoelen concreet kunt verankeren in gronduitgifte, zonder onnodige complexiteit of risico’s. De focus ligt op heldere keuzes, uitlegbare criteria en een uitvoerbare aanpak voor zowel gemeente als markt.Dit SKBN Kenniswebinar vindt plaats op dinsdag 16 juni van 12 tot 13 uur.SKBN Kenniswebinars zijn alleen toegankelijk voor leden van SKBN

SKBN, Steenbreek en Werklandschappen van de Toekomst nodigen je mede namens de provincie Flevoland van harte uit voor een inspirerende middag bij het Proeflokaal in Almere. In Flevoland werken zes gemeenten actief aan het herstructureren en intensiveren van bestaande bedrijventerreinen, ondersteund door verschillende provinciale trajecten. Tijdens deze bijeenkomst deelt de gemeente Noordoostpolder haar aanpak binnen het programma Werklandschappen van de Toekomst. Hoe wordt de stap gezet naar vergroening? Hoe worden economische ruimte, klimaat en natuur gecombineerd? En wat vraagt dit van interne samenwerking en commitment?Daarnaast gaan we in een interactieve workshop in op de verschillende stakeholders binnen bedrijventerreinen en hun rollen en belangen. Zo ontstaat een compleet beeld van wat nodig is om te komen tot toekomstbestendige, gezonde en groene werklandschappen. De urgentie is groot. Uit recent onderzoek blijkt dat 70% van de Nederlandse bedrijventerreinen onvoldoende voorbereid is op wateroverlast door klimaatverandering. Bovendien heeft 5 op de 6 terreinen een tekort aan groen. Tijdens deze middag krijgt u concrete inzichten, praktijkvoorbeelden en handvatten om zelf aan de slag te gaan in je eigen regio. Het aantal plaatsen is beperkt tot 50 deelnemers. Meld je daarom tijdig aan.Programma13.00 | Inloop met koffie en thee13.30 | Welkom door moderator Margot Ribberink en Erik-Jan van Dijk, senior adviseur Ruimtelijke Economie bij provincie Flevoland.Over het traject dat de provincie doorloopt met en voor haar zes gemeenten om tot groene, toekomstbestendige bedrijventerreinen te komen.13.40 | De aanpak van Nagelerweg, gemeente Noordoostpolder. Hoe kom je tot een juiste aanpak, hoe ga je van start?Gemeente Noordoostpolder is recent gestart als ambassadeursterrein binnen het programma Werklandschappen van de Toekomst. Hoe begin je als gemeente, in samenwerking met de ondernemers, en wat heb je daarbij nodig? Wat heeft de gemeente gedaan, óók intern. Er wordt gewerkt aan een Transitieplan, hoe ziet dat eruit? En op welke manier heeft het programma hen op weg geholpen? We kijken met 3 stakeholders in deze aanpak wie welke rol heeft, en wat het vergt om daadwerkelijk aan de slag te gaan. Inclusief gesprek met de zaal.14.15 | Aan de slag met hulp van IVN FlevolandSamen met landschapsbeheer Flevoland heeft IVN Flevoland een concreet project- en handelingsperspectief voor gemeenten om samen met bedrijven aan de slag te gaan met de aanplant van heggen en eetbare buitenlunch plekken. Uitgevoerd door hun eigen medewerkers als bedrijfsactiviteit. IVN biedt bedrijven advies over plantmateriaal, financiering en ondersteuning in aanplant.Lourens Formsma, IVN Flevoland14.25 | Korte pauze14.45 | Workshop: Samen naar een groen resultaatWorkshop in drie groepen o.l.v. Idverde. Concreet aan de slag met vergroening op bedrijventerreinen. Wie heeft welke rol en hoe kom je tot een groen resultaat?15.45 | Inspelen op een groene behoefteWaar zit de intrinsieke motivatie van ondernemers, en hoe kun je dat stimuleren met beleid?Hugo Kranenburg, directeur Stichting Greendustry16.00 | Samenvatting en afronding door moderator.16.15 | BorrelFacts&FiguresWat >> Estafettetop FlevolandWanneer >> Donderdag 25 juniTijdstip >> 13.00 - 16.30 uur (inclusief borrel) Locatie >> Het Proeflokaal in Almere, Arboretum West 100, 1325 WB AlmereDoelgroep >> dit programma is bestemd voor vertegenwoordigers van medeoverheden, ondernemers en parkmanagers. Andere geïnteresseerden komen op de wachtlijst te staan.Meld je aan

Op het 21e BT Event ligt de focus op nieuwe ontwikkel- en investeringsmodellen waarmee overheid én markt schaarse grond en ruimte optimaal kunnen aanwenden. Voor zowel cruciale stedelijke bedrijvigheid als voor economische activiteiten die deel uitmaken van vitale waardeketens die bijdragen aan strategische Europese weerbaarheid en een duurzame, competitieve regionale economie.  We gaan in op spanningsvelden die hierbij optreden: Tussen sturen en ruimte geven: hoe creëren we kader en regie, zonder innovatie en marktkrachten te smoren? Tussen ambitie en haalbaarheid: hoe vertalen we toekomstvisies naar concrete, uitvoerbare plannen? Tussen bestaand en nieuw: hoe verdichten we bestaande locaties, terwijl we strategisch uitbreiden waar nodig? Tussen overheid en markt: hoe werken we samen aan investeringskracht, zonder in wensdenken of marktfalen te vervallen? Tussen clustering en ketensamenwerking: hoe werken marktpartijen samen en hoe vertaal je dit ruimtelijk? KIJK HIER VOOR MEER INFORMATIE EN AANMELDENNaam: BT Event 2026 – 21e editieDatum: Donderdag 12 november 2026Tijd: 09:30 – 16:30 uur. Start programma 10.30 uur.Locatie: TAETS Art and Event Park in ZaanstadThema: VAN BEDRIJVENTERREIN NAAR WAARDEKETEN - Ruimte maken voor een toekomstbestendige economie  

Tijdens deze praktijksessie op de Provada verkennen we de kracht van samenwerking tussen publieke en private partijen. Aan de hand van twee praktijkvoorbeelden bespreken we wat werkt, waar knelpunten ontstaan en hoe we obstakels gezamenlijk kunnen oplossen. Business Center Bedrijvige Bij legt zich toe op het op maat verhuren van flexibele bedrijfsruimte voor stadsverzorgende bedrijvigheid in de Zaanstreek.Werkcorporatie Amsterdam (WCA) is een uitvraag richting de markt om hetzelfde te doen in de hoofdstad, waarbij betaalbaarheid de belangrijkste vereiste is.We gaan onder leiding van Jan Jager (ELBA\REC) in gesprek over succesfactoren, valkuilen en de momenten waarop samenwerking spaak kan lopen. Aansluitend volgt een panelgesprek met onder andere Cees-Jan Pen (SKBN, Fontys), Rinske Brand (BRAND The Urban Agency) en Aart Cooiman (Rabobank), waarin verdieping en debat centraal staan.De sessie vindt plaats op de Provada, op dinsdag 9 juni van 12.00 tot 12.45 in Forum 3.Mis deze kans niet om inzichten op te doen en ervaringen uit te wisselen over de toekomst van betaalbare bedrijfsruimten.Meer informatie 

De ruimte voor economie staat onder druk. Uitbreiding van bedrijventerreinen is steeds minder vanzelfsprekend, terwijl de vraag naar ruimte voor logistiek en bedrijvigheid blijft groeien. De vraag is dan ook: hoe creëer je economische ruimte voor de toekomst, binnen een bestaande omgeving?Schrijf je direct inIn het webinar laten Heembouw en vakblad BT zien hoe intensivering van bestaande werklocaties in de praktijk werkt. Aan de hand van de casestudy Hazeldonk - een versteend bedrijventerrein op het grensgebied tussen Breda en Antwerpen - wordt duidelijk hoe ruimtelijke en economische toekomstwaarde samengaan als wordt ingezet op verduurzaming en beter benutten.Centraal staat een ontwerpend onderzoek van Heembouw en Heembouw Architecten, waarin niet het kavel maar het systeem als geheel het vertrekpunt vormt. Door te werken met een lagenbenadering – van bodem en landschap tot vastgoed – ontstaat ruimte voor vergroening en verbetering van de ruimtelijke kwaliteit.Tijdens het webinar laten Stefan Kolen (Senior Architect en Directeur bij Heembouw Architecten) en Robert Dolieslager (Adjunct Directeur Projectontwikkeling bij Heembouw) aan de hand van de casestudy Hazeldonk en andere gebieden zien hoe ontwerpen op meerdere schaalniveaus – van regio tot gebouw – helpen om concrete oplossingen te bieden voor actuele vraagstukken. Denk daarbij aan netcongestie, versnipperd eigendom, landschappelijke inpassing, verblijfskwaliteit en de druk op ruimtegebruik.Met de casus Hazeldonk maakt Heembouw vooral duidelijk dat verdichting en transformatie geen theoretische exercities zijn, maar direct toepasbare strategieën voor bestaande bedrijventerreinen en op welke wijze marktpartijen en (lokale) overheid dit succesvol samen kunnen oppakken.Tijdens dit webinar leer je:Wat intensiveren en beter benutten van werklocaties opleveren als alternatief voor uitbreiding; Hoe een lagenbenadering helpt om economie, landschap en duurzaamheid te verbinden; Hoe je door clustering en gedeeld ruimtegebruik meer economische ruimte én (maatschappelijke) kwaliteit creëert in een gebied; Hoe verduurzaming en efficiënter ruimtegebruik onderdeel worden van de businesscase; Hoe markt en overheid samen tot een uitvoerbare aanpak voor herstructurering komen. Het webinar vormt een vervolg op het jaarevent Over Morgen (november 2025) en biedt een eerste doorkijk naar de volgende editie die dit jaar plaatsvindt op 10 november aanstaande. PROGRAMMA (ONDER VOORBEHOUD)10.00Welkom door Bas Dijkhuizen, vakblad BT 10.05Stefan Kolen (Heembouw Architecten) Introductie over lagenbenadering en brede welvaart en hoe transformeert bedrijventerrein Hazeldonk tot een werklocatie waar gebouwen en natuur elkaar versterken.10.20Robert Dolieslager (Heembouw) over het economisch ontwikkelperspectief van Hazeldonk10.30Afsluitende discussie met gelegenheid tot het stellen van vragenFACTS & FIGURESDatum: donderdag 4 juni, 10.00 uur – 10.30 uurLocatie: Het is een online-bijeenkomstVoor wie: (Logistiek) vastgoedontwikkelaars, gebiedsontwikkelaars, parkmanagers, ambtenaren economie bij gemeenten en provincies en planologenKosten: het webinar is gratisSchrijf je nu gratis in

Meld je nu aan: van woensdag 3 t/m vrijdag 5 juni gaat de SKBN op werkbezoek naar Brussel. Het thema van deze reis is Ruimte voor werk en economische vernieuwing.BrusselHet Brussels Hoofdstedelijk Gewest staat voor enorme uitdagingen: een hoge bevolkingsdichtheid, een werkloosheidspercentage van 18% en een historisch verlies van meer dan één miljoen vierkante meter productieruimte in de afgelopen decennia. De stad heeft zich ten doel gesteld om ruimte voor productieve activiteiten te behouden en te versterken, ondanks de sterke concurrentie van woningbouw, kantoren en detailhandel. De Brusselse Kanaalzone speelt hierin een sleutelrol, met name door de focus op circulaire economie, stadsdistributie en logistieke innovatie. Tijdens deze studiereis bezoeken we projecten zoals Tours et Taxi, TIR, Material Village, Ship-it, GreenBizz.brussels en WestGate. Deze projecten illustreren hoe Brussel, door slimme gebiedsontwikkeling en publiek-private samenwerking, ruimte voor productieve economie borgt in het stedelijke weefsel.Een belangrijke speler in deze transformatie is Citydev.Brussels, de gewestelijke ontwikkelingsmaatschappij. Citydev.Brussels verwerft actief gronden en ontwikkelt projecten die wonen, werken en cultuur combineren, zoals NovaCity, City Campus en Canal City. Deze projecten tonen aan hoe gemengde wijken en betaalbare, goed functionerende bedrijfsruimtes kunnen bijdragen aan een levendige en toekomstbestendige stad.CharleroiCharleroi, ooit het hart van de Waalse industrie, heeft te maken met een erfenis van verlaten industrieterreinen en sociale uitdagingen. De stad heeft echter een ambitieus herstelplan gelanceerd: de CATCH Turbo Plan. Dit plan richt zich op het creëren van nieuwe economische ecosystemen, met name in geavanceerde productie, gezondheid en biotech, luchthavenlogistiek, creatieve en digitale industrieën, en voedselinnovatie. Tijdens deze studiereis bezoeken we projecten zoals Porte Ouest, District Cleantech (voormalige Carsid-staalfabriek), VKhyLab, BSTOR 50 MW battery park, Megafactory/Aerospacelab en A6K-E6K technologische en digitale hub. Deze projecten laten zien hoe Charleroi, door slimme herbestemming en publiek-private samenwerking, oude industriële fundamenten omzet in nieuwe economische kansen.Een voorbeeld hiervan is de Megafactory/Aerospacelab, de derde grootste satellietproductiefaciliteit ter wereld en de eerste in West-Europa, gevestigd op de voormalige Acec-site. Daarnaast wordt het voormalige Carsid-staalterrein getransformeerd tot het District Cleantech, een hub voor groene technologieën, waterstofinnovatie en circulaire economie. Deze projecten illustreren hoe Charleroi actief investeert in de toekomst van de regio.MELD JE NU AANJe leert:Hoe Brussel ruimte beleid in inzet en ook zelf actief intervenieert met een ontwikkelingsmaatschappij Citydev, om ruimte voor werk en sociale doelen te behouden, zelfs onder extreme ruimtedruk;Hoe de stad en het havenbedrijf daarnaast actief inzetten op het creëren van een circulaire materialenkringloop, door actief locaties daarvoor te reserveren in bijvoorbeeld de Kanaalzone Noord;Hoe Charleroi oude industrieterreinen zoals Port Ouest herbestemt en herontwikkelt voor nieuwe economische activiteiten, zoals het Biopole ULB Charleroi (BUC), en daarbij samenwerkt met de Waalse overheid en private partners. En nog veel meer. Bovendien, een studiereis is ook bedoeld om van elkaar te leren!Facts&FiguresWat >> SKBN StudiereisWanneer >> Woensdag 3 t/m vrijdag 5 juni 2026Inclusief >> Volledig verzorgde 3-daagse busreis met inhoudelijk programma, 2 overnachtingen, 3 lunches en 1 diner.Prijs >> 1150 euro pp excl. BTWMeld je aanWEDNESDAY 3 JUNE, MORNING > Brussels Canal District (North), Tours et Taxi-site> LunchWEDNESDAY 3 JUNE, AFTERNOON > General introduction on economic location strategy / T.OP Noordrand > The Brussels Canal Zone-development plan: objectives and implementation > Site visit: from linear harbour to driver of the circular economy and return logistics > DinnerTHURSDAY 4 JUNE, MORNING > From spatial-economic framework for productive land-use to public development, Citydev.Brussels > Projectvisits: NovaCity, City Campus & Canal City > LunchTHURSDAY 4 JUNE, AFTERNOON > The WestGate redevelopment in Groot-Bijgaarden is a transformation by private real estate developer Futurn of the former ‘De Standaard’ printing site into a future-proof business campus. Spanning 5 hectares, it now offers 59,510 m² of mixed-use space, combining production, offices and showrooms, with a Floor Space Index exceeding 100%.  > Free afternoon and eveningFRIDAY 5 JUNE, MORNING (CHARLEROI)> From CATCH to CATCH Turbo Plan: from industral decline to industral-economic revival; > From plan to implementation, boosted by public land (re)development; > Site visits: Porte Ouest & District Cleantech (former Carsid Steelwork site), Megafactory/Aerospacelab, A6K-E6K technological and digital hub > Lunch

Energiehubs op bedrijventerreinen zijn een onmisbare schakel in het energiesysteem van de toekomst. Tegelijk staan veel energiehub-initiatieven nog aan het begin: de term is bekend, maar de praktijk is complex.Vanuit het Smart Energy Hubs-programma van de ROM’s (ROM-Nederland) organiseren de ROM’s in 2026 de driedaagse training Energiehub-ontwikkeling. In totaal bieden ze in 2026 vier driedaagse trainingen aan. De eerste twee trainingen vinden plaats in het voorjaar van 2026.De training is bedoeld voor professionals die werken aan de ontwikkeling van energiehubs en daarin sneller stappen willen zetten van idee naar realisatie.Wat is deze training?In deze driedaagse training bundelen we de meest actuele kennis en praktijkervaring uit de aanvangs- en ontwikkelfase van energiehub-ontwikkeling in Nederland.Geen abstracte theorie, maar een hands-on programma met:concrete instrumentenactuele praktijkcaseslessen uit lopende energiehub-projectenDe training draagt bij aan capaciteitsopbouw binnen het energiehub-ecosysteem en daarmee aan versnelling van de energietransitie.Twee niveaus: starter en expertDe training wordt aangeboden op twee niveaus, zodat inhoud en diepgang aansluiten bij jouw ervaring.StarterVoor professionals die binnenkort aan energiehub-initiatieven werken of hier recent bij betrokken zijn.Focus op verkennende en ontwerpfaseGebaseerd op het stappenplan van het Kennisplatform EnergiehubsPraktijkvoorbeelden uit verschillende initiatievenBeperkte ruimte voor eigen casusinbrengExpertVoor professionals die al langer actief zijn in één of meerdere energiehub-projecten.Ruimte voor eigen casussen en vraagstukkenFocus op ontwerp- en realisatiefaseAandacht voor verschillende ontwikkelvormen, zoals GTO, multi-commodity hubs, cable pooling 2.0 en gesloten distributiesystemen (GDS)Wat leer je?Je leert onder andere:hoe je jouw rol pakt in complexe publiek-private samenwerkingenwelke strategische keuzes horen bij elke fase van energiehub-ontwikkelinghoe je omgaat met juridische, organisatorische en financiële knelpuntenhoe je voortgang creëert en projecten daadwerkelijk realiseerthoe je impact maakt in je eigen praktijkWat levert het je op?Of je nu werkt als regisseur, parkmanager, beleidsmaker, netbeheerder, ROM-medewerker, ontwikkelaar, bankier of adviseur: deze training geeft je praktische tools, actuele kennis en nieuwe inzichten om energiehub-initiatieven verder te brengen.Daarnaast:werk je (afhankelijk van niveau) aan een eigen casusleer je van andere professionals uit het hele landbouw je aan een waardevol netwerk binnen het energiehub-ecosysteemNa afronding ontvang je een officieel certificaat.Programma6 dagdelen, verdeeld over 3 dagenAfwisseling van theorie, praktijk en actualiteitPer dagdeel 1–2 concrete praktijkcasesHoog tempo met meerdere deskundige sprekersRuimte voor interactie, reflectie en netwerkopbouwSprekers sluiten aan bij de lunch en tijdens de afsluitende netwerkborrel.Praktische informatieTrainingsdata voorjaar 2026Expert-niveau: 10 en 24 maart, 7 april 2026Starter-niveau: 2 april, 16 april en 7 mei 2026InvesteringGereduceerde financiële bijdrage van € 995,- excl. btw, te voldoen vóór de start van de training.Inclusief lesmateriaal, netwerklunches en afsluitende netwerkborrel.Locatie & inschrijvingActuele informatie over locatie volgtAanmelden en contactKlik hier om aan te melden voor de driedaagse training Energiehub-ontwikkeling. In 2026 is er plaats voor 48 deelnemers. Bij meer aanmeldingen dan beschikbare plekken vindt selectie plaats op basis van transparante criteria.Vragen?Voor inhoudelijke vragen of meer informatie:Marieke Butterhoff: 06 – 113 82 313De driedaagse voor Energiehub-ontwikkeling is een initiatief van de gezamenlijke ROM’s (via ROM-Nederland): BOM, Horizon Flevoland, Impuls Zeeland, InnovationQuarter, LIOF, NOM, Oost NL, ROM InWest en ROM Utrecht Region.Initiatief en toelichtingAlleen in 2026 bieden ROM-Nederland en Oost NL vanuit het Smart Energy Hubs-programma vier driedaagse trainingen Energiehub-ontwikkeling aan. Deze trainingen zijn bedoeld voor professionals die betrokken zijn bij de ontwikkeling van energiehubs.De kennis en ervaring uit de aanvangsfase van energiehub-ontwikkeling worden hiermee breed gedeeld. Dit draagt bij aan capaciteitsopbouw binnen het energiehub-ecosysteem en versnelt de energietransitie in Nederland. Het trainingsmateriaal wordt aan het einde van de trainingen beschikbaar gesteld op o.a. www.energiehubs.nl

Startups en scale-ups zijn een belangrijke motor voor economische groei en verdienvermogen. Veel startups en scale-ups zijn gevestigd op campussen. Het zijn dé plekken waar bedrijven innoveren en waar talent wordt opgeleid, met belangrijke spin-off naar de regionale arbeidsmarkt en economie. Op 1 en 2 april 2026 organiseren BT en TwynstraGudde de zesde 'campusreis'. Dit keer naar de zuidelijke Randstad.Campusomgevingen treken veel talent aan, wat voor overheden, bedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen een motief is samen te werken aan de ontwikkeling van een campus- of innovatiedistrict. Het is dan ook niet gek dat bijna elke gemeente of regio in Nederland haar eigen campus, innovatiedistrict of startup-hub wil hebben.Deze reis is volgeboekt. Heeft u interesse om op een wachtlijst te komen staan, of deel te nemen aan een volgende campusreis, mail dan naar Liselotte Mouthaan: [email protected] studiereis Na vijf succesvolle eerdere edities zetten we bij deze zesde ‘Studiereis campussen, innovatiedistricten en startup-hubs’ koers naar de Zuidvleugel van de Randstad. We bezoeken een innovatiedistrict en publieke en private campussen. Soms voortgekomen uit een onderwijscampus die bedrijven naar zich toetrekken, of een bedrijfscampussen met een kennis- en onderwijscomponent. Meestal volwassen campussen, maar dit jaar ook een campus/innovatiedistrict dat nog in een pril stadium verkeert, maar waar een grote gebiedsontwikkelaar uit de Brainport-regio zich al financieel aan heeft verbonden en medio 2025 het eerste bedrijfsgebouwen opleverde.We volgen daarbij nagenoeg de route van de ‘Oude Lijn’ van Leiden naar Dordrecht, die zich steeds meer ontwikkelt als een kennis-as. De te bezoeken campussen kunnen dan ook niet los van elkaar worden gezien. Tijdens de reis, die onder inhoudelijke leiding staat van campus-expert Gregor Heemskerk (partner TwynstraGudde), onderzoeken we wat de lessons learned zijn van de onderstaande innovatiehotspots:LEIDEN BIO SCIENCE PARK Van universiteits- en bedrijvencampus naar innovatiedistrictUNMANNED VALLEY Van vliegveld naar hét Nederlandse testcentrum voor onbemande technologieTITAAN DEN HAAGVan tabaksopslag naar private broedplaats voor creatieve startups en bedrijvenBIOTECH CAMPUS DELFT/ PLANET B.IOVan DSM-site naar witte biotech-bedrijvencampus met opschaalcapaciteitLEERPARK DORDRECHT/DUURZAAMHEIDSFABRIEKVan MBO-campus naar maritime onderwijs- en bedrijvencampusMECHATRONICA INNOVATIE CAMPUS SCHIEDAM (MICS)Van verouderd bedrijventerrein naar high tech systems- en materialencampus Centrale vraag deze editie is:  Hoe ontwikkel, organiseer en financier je een campus en wie speelt daarbij welke rol?Subvragen zijn:Hoe stuur je als overheid op de totstandkoming van een campus en hoe werk je daarbij samen met de markt?Hoe stuur je als private organisatie(s) op de totstandkoming van een campus en hoe werk je daarbij samen met de overheid?Hoe betrek je onderwijs- en zorginstellingen en bedrijven bij de campus?Hoe organiseer je vastgoedontwikkeling op campussen/in innovatiedistricten?Hoe zorg je voor huisvesting voor start-ups, hoe bekostig je deze onrendabele faciliteit?Hoe zet je een triple helix-community of campusorganisatie op en hoe bekostig je dit?Hoe zorg je voor een cultuur van kennisuitwisseling en open innovatie waar bedrijven en onderwijs kunnen samenwerken en wat is daarbij de rol van de campusorganisatie?Hoe zet je een innovatieprogramma op?Hoe zorgt je voor levendigheid op de campus/het innovatiedistrict? Facts & FiguresWat: 2-daagse campusreis*; Wanneer: woensdag en donderdag 1 & 2 april 2026;Voor wie: iedereen die bij het ontwikkelen en organiseren van campussen, innovatiedistricten en start-up hubs betrokken is, of daarmee bezig wil; Inclusief: compleet verzorgd met lunches, diner, consumpties, overnachting, mogelijke entreegelden, vervoer, reisbegeleiding en een reisverslag achteraf; 

De meerderheid van de gemeenten in Nederland worstelt met dezelfde vraag: hoe kun je bestaande bedrijventerreinen slimmer inzetten nu (uitbreidings)ruimte schaars en beperkt is, en de vraag naar ontwikkelruimte alleen maar toeneemt? De ambitie om bestaande bedrijventerreinen beter te benutten staat inmiddels inmiddels in veel beleidsstukken of strategieën genoteerd. Tegelijk weten we dat er geen standaardoplossingen zijn. Elke locatie heeft zijn eigen dynamiek, eigenaren, ambities en beperkingen. Maar wat kun je als gemeente hierin écht sturen? En waar loop je tegen grenzen aan?Webinar - Dinsdag 31 maart van 12 tot 13 uurIn dit webinar van het Kennisnetwerk Regionale Economie gaan de gemeente Zoetermeer (Ellen van der Knaap, Marieke Harteveld en Fons de Ree) en Vellum (Erik Pols) hierover graag met collega‑gemeenten en andere betrokken professionals in gesprek. Aan de hand van een verdichtingsanalyse van het Dutch Innovation Park (uitgevoerd door Vellum, in samenwerking met de gemeente) laten zij zien hoeveel extra ruimte er mogelijk schuilt op een bestaand bedrijventerrein. De gemeente Zoetermeer gebruikt de resultaten van deze analyse als startpunt voor verdere gesprekken met ondernemers, vastgoedeigenaren en partners in het Dutch Innovation Park. In dit webinar delen zij graag hun ervaringen over de aanpak, de leermomenten en de zoektocht.Tijdens het webinar wordt voldoende ruimte gereserveerd voor interactie. Ben jij bezig met verdichting, herstructurering of het optimaliseren van het ruimtegebruik op bedrijventerreinen? Dan is dit webinar een waardevolle kans om inzichten op te halen én mee te geven.Meer info en aanmelden  

Vlaanderen is één van de meest ruimte-intensief gebruikte regio’s van Europa. Meer dan een derde van de oppervlakte is bebouwd. Nieuwe bedrijventerreinen ontwikkelen wordt steeds moeilijker: de Bouwshift, klimaatopgaven en de groeiende vraag naar ruimte voor wonen, zetten druk op de beperkte ruimte die overblijft. Tegelijkertijd doemen er nieuwe schaarstes op zoals energieruimte. Tegelijk is er nood aan voldoende en kwalitatieve ruimte om te ondernemen: voor vitale economische activiteiten, innovatieve maakbedrijven, logistiek en andere productieve functies die onze welvaart, transities en strategische weerbaarheid schragen.  Sturen op ruimtelijke productiviteitNa 20 jaar komt het Nederlandse BT Event naar Vlaanderen, mét Nederlandse casuïstiek, maar evengoed Vlaamse oplossingen. Waar opgaven aan beide kanten van de grens voor een belangrijk deel overlappen, kunnen we in oplossingen (ondanks institutionele verschillen) véél van elkaar leren. Voldoende en kwalitatieve ruimte voor economie is daarbij een gemeenschappelijke missie.Het Vlaamse-Nederlands Bedrijventerrein Congres staat deze eerste editie in het teken van ‘beter benutten’. Hoe zetten we (bestaande) bedrijventerreinen en economische clusters optimaal in voor economische doeleinden? Hoe verweven we (lichtere) bedrijfsactiviteiten in stads- en wijkcentra en transformatiegebieden? Hoe sturen overheid en private partners op een hogere ruimtelijke productiviteit met een lager beslag op meervoudige schaarstes, zonder dat een gezonde economische dynamiek en vrijheid van ondernemerschap worden belemmerd.Slim, selectief, samen…Het congres is een beleids- en vooral praktijkgericht netwerkevent. We verkennen instrumenten, governance-modellen en samenwerkingsvormen die grip geven op toekomstig economisch ruimtegebruik dat bijdraagt aan economische sterke regio’s. Met inspirerende voorbeelden uit de Lage Landen (Nederland en Vlaanderen), praktische handvatten, en ruimte voor dialoog willen we lokale en regionale besturen, intercommunales en (her)ontwikkelingsmaatschappijen versterken om de economische ruimte van morgen slim, selectief en samen te programmeren.Naam: Vlaams-Nederlands Bedrijventerrein CongresDatum: Donderdag 26 maart 2026Tijd: 09:30 – 16:30 uur. Start programma 10.30 uur.Locatie: Bruges Meeting & Convention CentreMeer informatie en aanmelden

Hoe borg je productieve functies in stedelijke omgevingen? Dat gaat niet alleen over létterlijke ruimte, maar ook over milieugebruiksruimte. Uitgangspunt is functiescheiding waar nodig, en het toepassen van ‘inwaartse zonering’ binnen bedrijventerreinen en andere werklocaties. Maar hoe voorkom je dat hindergevoelige functies uiteindelijk ten koste gaan van vitale bedrijfsactiviteiten? De Omgevingswet biedt mogelijkheden voor maatwerk. Maar hoe doe je dat? De ‘Handreiking activiteiten en milieuzonering’ biedt de helpende hand.De leden van SKBN werden genodigd voor het kenniswebinar ‘Grip op milieugebruiksruimte’ op dinsdag 24 maart met Mark de Hek (Rho Adviseurs) en Rein Bruisma (RHDHV) die de 'Handreiking activiteiten en milieuzonering’ opstelden voor de VNG. Kijk het gehele webinar hier terug.

Bedrijventerreinen, vakantieparken en centrumgebieden kampen met vergelijkbare uitdagingen: versnipperd eigendom, verwaarlozing, gebrek aan centraal beheer en speculatie. Hoe kunnen we grip krijgen op grond en vastgoed, en wat kunnen deze verschillende ‘werelden’ van elkaar leren?Tijdens het seminar ‘Grip op grond & vastgoed: Wat kunnen bedrijventerreinen, vakantieparken en centrumgebieden leren van elkaar?' dat BT en Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN) op woensdag 18 maart organiseren, staan we stil bij de parallellen en verschillen tussen de aanpak van bedrijventerreinen, vakantieparken en centrumgebieden. We verkennen hoe regionale samenwerking, instrumenten als voorkeursrecht, verevening en (al dan niet) verplichte organisatiestructuren kunnen bijdragen aan beter beheer, herstructurering en toekomstbestendige ontwikkeling.PROGRAMMA13:30 uur Inloop met koffie/thee14.00 uurInleiding ‘Grip op grond en vastgoed’Erwin van der Krabben, hoogleraar gebiedsontwikkeling, Radboud Universiteit14.15 uurGrip op grond: lessons learned uit 10 jaar Vitale Vakantieparken (VVP) en Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken (Veluwe)De Veluwe telt honderden vakantieparken. Een deel kampt met versnipperd eigendom, verloedering en soms criminaliteit. Het programma Vitale Vakantieparken zoekt al jaren naar manieren om meer grip te krijgen op grond en vastgoed. Die zoektocht levert lessen op die ook relevant zijn voor winkelgebieden en bedrijventerreinen. Dat resulteerde in een keur aan onderzoeke, waaronder het recente onderzoek ‘grip op grond’. .Rob van den Hazel, programmamanager Vitale Vakantieparken en Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken.Manfred Fokkema, advocaat-partner bij Infense, actief op het snijvlak van het privaatrecht en het publiekrecht. Vanaf 2001 heeft hij zich gespecialiseerd in project- en gebiedsontwikkeling.15.00 uurGrip op vastgoed: lessen uit de aanpak van centrumgebieden - vastgoed als sleutel naar succesOnderzoek van de Vrije Universiteit wijst op een positief effect van het opkopen en beheren van vastgoed op centrumgebieden. Via vastgoed krijg je namelijk het snelste grip op gebruik. Ervaringen van Ginder in de Witte de Withstraat in Rotterdam en het Modekwartier in Arnhem laten ook zien wat de positieve impact is. Maar dan moet je wel eerst grip op vastgoed krijgen.  Welke instrumenten zet je daarvoor in? Tegelijkertijd blijkt ook daar dat het strategisch opkopen geen wondermiddel, eerder een instrument binnen een afgewogen mix is binnen een strategie waarbij opbouw en afbouw (of de wortel en de stok) hand in hand gaan..John Bardoel, senior adviseur/partner, Ginder.Gemeentecasus (volgt)15.45 uurKorte pauze16.00 uurGrip op grond en vastgoed: beter benutten bedrijventerreinen - wat kan wel, waar wring te schoen? Reflectie op vakantieparken en centrumgebiedenOntwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU) kocht in 2024 een vervuilde fabriekslocatie op bedrijventerrein Hoge Rijndijk in Woerden, sloopte de bebouwing, en gaf de grond (1,5 ha) na markconsultatie in een tender weer uit, mét randvoorwaarden. Hoe krijgt de OMU ten eerste zo’n locatie in handen op een concurrerende grond- en vastgoedmarkt? Hoe hou je naast grip bij uitgifte, ook grip op de lange termijn? Kan je kavels onderhands toewijzen om bedrijfsverplaatsing mogelijk te maken? Wat zit er in je gereedschapskist? Waar wringt de schoen? We vragen OMU-directeur Frank Hazeleger, voorzitter van de SKBN, zijn kennis en ervaring te delen uit het bedrijventerreindomein. Om vervolgens te reflecteren op de aanpak van Vitale Vakantieparken en centrumgebieden. Hoe kunnen we daar toegepaste instrumenten en processen ook gebruiken in het bedrijventerreindomein? Om zo effectiever grip te krijgen op grond en vastgoed? En daarmee op ruimtelijk-economische doelen? Wat kunnen we leren van elkaar?.Frank Hazeleger, directeur OMU, voorzitter SKBN16.15 uurWrap up & gezamenlijke agendaformuleringErwin van der Krabben & Jan Jager16.30 uurNetwerkborrelFacts & Figures Datum: Woensdag 18 maart 2026Tijd: 14.00 - 17.00 uurLocatie: Redactiekerk, Paulus Borstraat 41 in Amersfoort

Voor de eerste SKBN Participantenraad van dit jaar zijn we op bezoek bij Gemeente Utrecht en NV OMU. We verdiepen ons op Lage Weide in de aanpak van dit bedrijventerrein, en de ontwerp Omgevingsvisie die de gemeente binnenkort vaststelt. Natuurlijk kijken we hierbij ook naar de rol van Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht, dat samen met de gemeente een aankoop heeft gedaan op Lage Weide. Uiteraard nemen we daar ook even een kijkje.Programma:14.00 uur – Inloop met koffie/thee14.30 uur – Welkom door SKBN en mededelingen, door voorzitter Frank Hazeleger14.45 uur – Presentatie van Belinda van Woerkom van de Gemeente Utrecht.Over de ontwerp Omgevingsvisie voor Lage Weide die binnenkort wordt vastgesteld. Op welke manier geeft de gemeente sturing aan de doorontwikkeling van Lage Weide? Onder andere door middel van een sterkere profilering op deelgebieden. 15.30 uur – Vertrek naar ‘Diversey’, een herontwikkellocatie op Lage Weide.15.45 uur – Presentatie van Jacco Zwerver van NV OMU over deze locatie, die door de OMU en de Gemeente Utrecht is aangekocht om te herontwikkelen.  Tegen welke vraagstukken loop je tijdens zo’n proces aan? En wat is de waarde van het hebben van een daadwerkelijke positie voor de ontwikkeling van Lage Weide? +/- 16.15 uur – Terug naar De Hofclub voor een afsluitende borrel.Locatie: De Hofclub op Lage Weide Utrecht

Na vijf jaar plannen en strategieën is het tijd voor actie. Op vrijdagmiddag 27 februari 2026 organiseert de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) de vijfde editie van haar regiocongres. Dit keer met het thema Werk in uitvoering.De regio laat zien hoe ambities werkelijkheid worden: van economie tot mobiliteit, van circulariteit tot woningbouw en recreatie. Verwacht een energieke middag vol inspiratie, scherpe inzichten en ontmoetingen met mensen die, net als jij, bouwen aan de regio.De locatie: de Papierfabriek in NijmegenAanmelden voor het congres en de verschillende workshop kan via deze link. 

Bedrijventerreinen staan steeds meer in de belangstelling van beleidsmakers, van gemeente tot het rijk en zelfs Europa. Bedrijventerreinen worden gezien als cruciaal voor de samenleving, dit bijvoorbeeld voor het verdienvermogen, maar ook voor de werkgelegenheid en circulariteit.Maar wat is nu een bedrijventerrein? In dit SKBN Kenniswebinar op woensdag 11 februari van 10 tot 11 uur, kregen de leden van SKBN een kort gastcollege van Dr. Karel Van den Berghe (TU Delft). Van den Berghe is een van de leden van de SKBN Adviesraad. Bedrijventerreinen an sich zijn een planologische uitvinding van de vorige eeuw. In origine was het vooral bedoeld om bedrijvigheid te mitigeren (negatieve bijeffecten) en te sturen (positieve agglomeratievoordelen), maar een bedrijventerrein bestaat niet ‘echt’: zonder bedrijven, of beter bedrijvigheid, is het niet meer dan een terrein!De kern van het webinar is dat het steeds duidelijker wordt dat het doel van verduurzamen, meer werkgelegenheid, of - steeds meer - strategische onafhankelijkheid, in principe start bij de bedrijven (bedrijvigheid) en pas daarna bedrijventerreinen. De omgekeerde causaliteit is steeds minder een ‘zekerheid’. Volgens Van den Berghe kan de nieuwe redenatie dezelfde uitkomsten bieden richting ruimtelijk (strategisch) economisch beleid, maar het laat ook opties open om veel beter en granulair te sturen; sturing die heel hard nodig is (of juist niet!). Het kenniswebinar concludeert daarom dat vooral hier de broodnodige verandering ligt voor innovatieve bedrijventerreinen in Nederland; meer dan ooit maatschappelijk belangrijk. Kijk het webinar hier terug. 

De circulaire economie op bedrijventerreinen krijgt steeds meer aandacht. We zien inspirerende initiatieven, overheden en ondernemers die zich verenigen en steeds meer ambities – overal worden stappen gezet. In het scala aan kennis en bijeenkomsten over dit thema ontbreekt echter nog één ding: een studiereis. Daarom organiseren vakblad BT en SKBN, met support van experts van Buck Consultants International (BCI) en Fontys Hogescholen, begin februari volgend jaar een studiereis naar vooruitstrevende (watergebonden) circulaire bedrijventerreinen. Tijdens twee volledig verzorgde dagen, inclusief overnachting, leggen we een inspirerende route af langs concrete praktijkvoorbeelden. Ruimte is cruciaal voor de circulaire omslag: voor nieuwe bedrijventerreinen, voor behoud van bestaande werklocaties en vooral voor het beter en duurzamer benutten van ruimte.  Dat blijkt ook uit een recente prognose van de ministeries van EZ en IenW waaruit naar voren komt dat tot 2050 zo’n zes tot vijftien procent extra ruimte nodig is op bedrijventerreinen, goed voor 4.000 tot 9.500 hectare, met een verwachte piek tussen 2030 en 2040. Tijdens de studiereis zoeken we antwoorden op de hoofdvraag: Hoe kun je circulariteit versnellen door de juiste ruimte te bieden? De reis brengt een diversiteit aan terreinen en activiteiten samen – van circulaire hubs in ontwikkeling tot gevestigde bedrijventerreinen met gemengd mkb. We kijken niet alleen naar de koplopers, maar juist ook naar de realiteit van bestaande bedrijventerreinen, waar circulariteit nog een abstract begrip is. MELD JE NU AAN  De studiereis vindt plaats woensdag 4 en donderdag 5 februari. Het programma (onder voorbehoud, meer details volgen) is als volgt: Dag 1, woensdag 4 februari Strijkviertel (Utrecht) een bedrijventerrein in ontwikkeling waar de gemeente inzet op circulaire uitgangspunten vanaf de planvorming. Hier zien we hoe circulaire ambities worden vertaald naar grondbeleid, kavels en bedrijfsprofielen. Lage Weide (Utrecht) - een logistiek knooppunt en grondstoffenhub waar gewerkt wordt aan hergebruik van reststromen, energievoorzieningen en mobiliteit. De plek waar circulariteit schaal krijgt. Met bezoek aan de grondstoffenhub (Trechterweide) op Lage Weide. Werkspoorkwartier (Utrecht) - een voorbeeld van herontwikkeling van industrieel erfgoed tot een levendige, gemengde werklocatie met circulaire maakbedrijven en creatieve ondernemingen. TPN West Nijmegen - Een bestaand industrieterrein, met één van de grootste binnenhavens van Nederland, in transitie waar ondernemers en stakeholders sinds de ondertekening van de Green Deal in 2023 actief samenwerken aan duurzame en circulaire ontwikkeling. Actuele gespreksthema’s hierbij zijn herstructurering, de balans tussen wonen en werken en concrete pilots rond het hergebruik van reststromen. Dag 2, donderdag 5 februari  BZOB (Helmond) - een regulier gemengd mkb-terrein, waar de uitdaging juist ligt in het concreet maken van circulariteit voor ondernemers die het onderwerp nog als abstract ervaren. De belangrijkste les daar: circulariteit laat zich niet ‘neerproppen’, maar moet worden gevoed met de juiste hulpmiddelen, fondsen en handelingsperspectieven. Willem-Alexander (Roermond) – Het eindstation van de reis. Overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen tonen op Willem-Alexander aan hoe door samenwerking een watergebonden bedrijventerrein stap voor stap transformeert tot een circulair knooppunt. MELD JE NU AAN  Je leert: Hoe gemeenten circulariteit planologisch en infrastructureel kunnen stimuleren; Hoe parkmanagement en ondernemersverenigingen de circulaire samenwerking versterken; Hoe juridische instrumenten helpen om circulariteit duurzaam te borgen; Hoe binnenhavens, hubs en reststromen de circulaire economie mogelijk maken; Hoe je als deelnemer handelingsperspectief krijgt om bedrijventerreinen in je eigen gemeente een stap verder te brengen richting circulariteit. Facts & Figures Voor wie: Voor EZ-ambtenaren van gemeenten, provincies en het Rijk, medewerkers van ontwikkelings- en herstructureringsmaatschappijen, gebiedsontwikkelaars en iedereen die werkt aan het realiseren van ruimtelijk-economische ambities in de circulaire transitie. Wanneer: 4 en 5 februari 2026 Kosten deelname: 1.195 euro ex BTW Aanmelden

Het jaar 2025 loopt op zijn einde. Voor jou als beleidsmaker een goed moment om even terug te kijken, maar vooral vooruit te kijken: wat staat ons te wachten in 2026?  De uitdagingen stapelen zich op: een haperende economie met stijgende werkloosheid, terwijl de arbeidsmarkt nog steeds krap is. Daar komen nog bij: weinig beschikbare ruimte, hardnekkige netcongestie, stikstofproblematiek én grote onzekerheid op de woningmarkt. Hoe zorg je ervoor dat je economische en ruimtelijke beleid hierop voorbereid is? Deze vragen staan centraal tijdens een het webinar Economie & Ruimte: 10 cruciale punten voor het gemeentelijke coalitieakkoord dat Buck Consultants International (BCI) en ELBA\REC (uitgever Stadzaken, ROmagazine en BT) op dinsdag 20 januari van 10.00 uur tot 11.00 uur gezamenlijk organiseren. Lees hier meer over het programma en aanmelden.

Vaak vormt financiering een drempel bij het zetten van de eerste stappen richting een toekomstbestendig bedrijventerrein. Daarom staat dit onderwerp centraal in deze editie van het Werklandschappenwebinar. Tijdens deze sessie krijg je inzicht in financiële instrumenten en hoe je hier slim mee om kunt gaan, leer je hoe andere terreinen het hebben aangepakt en ontdek je als eerste hoe je toegang kunt krijgen tot een Werklandschappenvoucher. Op het programma: Claudia Bezembinder, Programmamanager Grote Oogst en Adviseur Economie bij Gemeente Bergen op Zoom, deelt hoe zij bij Bedrijvenvereniging TNP hun financieringsstrategie vormgeven. Evert-Jan de Kort, senior partner bij Stec (ruimtelijk advies- en onderzoeksbureau), verzorgt een sessie over innovatieve financiële instrumenten. Carmen Perez Garcia van de Provincie Utrecht sluit aan om toelichting te geven op de lancering van de Werklandschappenvouchers. Innovatie-expert Kim van der Leest neemt ons mee in innovaties rond financiering. Praktische informatie Datum: 9 december, 8:45 – 9:30 Locatie: Online, via Microsoft Teams Voor wie: Iedereen die zich bezighoudt met toekomstbestendige bedrijventerreinen. Meer info en aanmelden SKBN is als partner verbonden aan Werklandschappen van de Toekomst. 

Er is de laatste tijd veel aandacht voor het verbeteren van de innovatiekracht en de arbeidsproductiviteit in Nederland. Deze ambities hebben een sterke ruimtelijke component: hoewel nooit helemaal te voorspellen valt waar innovaties gaan plaatsvinden, kunnen er wel ruimtelijke condities worden geschept om de randvoorwaarden zoveel mogelijk te optimaliseren. De laatste jaren zijn er dan ook steeds meer Nederlandse steden die inzetten op de ontwikkeling van (thematische) campussen en/of innovatiedistricten. Hoewel deze locaties veel ontwikkelpotentie hebben, zijn er ook een aantal obstakels. Wat zijn de voornaamste uitdagingen, en welke kansen en succesfactoren zijn er te delen? Programma webinar Vanuit het Nationaal Programma Ruimte voor Economie heeft het ministerie van Economische Zaken TwynstraGudde gevraagd een onderzoek uit te voeren naar de ruimtelijke opgaven op campussen. Jesse Wermelink (TwynstraGudde) zal de belangrijkste bevindingen uit dit (onlangs afgeronde) onderzoek presenteren, met specifieke aandacht voor de uitdagingen van campussen rond startup-huisvesting en gedeelde onderzoeksfaciliteiten. En ingaan op de vraag in hoeverre het verstandig is om op campussen ook ruimte te creëren voor woningbouw.  Vervolgens zal Edward van der Meer (directeur Campus Groningen en voorzitter van het Nationaal Campus Overleg) reflecteren op de bevindingen uit het onderzoek, en toelichting geven op hoe deze vraagstukken eruitzien op de locaties van Campus Groningen: de Healthy Ageing Campus en Zernike Campus. Hoe slaagt Campus Groningen erin om ruimte voor innovatie en kennisdeling te faciliteren? Hoe ziet de onderlinge samenwerking tussen verschillende partijen eruit, en wat kunnen andere (campus)locaties in Nederland van deze aanpak leren?  Het webinar vindt plaats op maandag 8 december van 12 tot 13 uur. Meld je hier aan voor dit webinar.

Een van de leidende principes in veel beleidsstukken is dat ruimte voor economie niet mag afnemen. Een no net loss dus. Maar hoe geef je dat handen en voeten? Het omgevingsprogramma is een krachtig beleidsinstrument uit de Omgevingswet, die zich bij uitstek leent om, samen met gebiedspartners, ruimtelijk-economische ambities concreet te maken.  Op dinsdag 18 november organiseren vakblad BT en TwynstraGudde het webinar ‘Maak ruimtelijk-economische ambities concreet met het omgevingsprogramma’. Met in de hoofdrol vier gemeenten die pionierden met het omgevingsprogramma.  Je leert:  Welke soorten omgevingsprogramma’s er zijn (thematisch- of gebiedsgericht) en welk type zich het beste leent voor welk doel;  De afweging maken of het omgevingsprogramma een geschikt instrument is om jou/jullie ruimtelijk-economische ambities verder invulling te geven;  Hoe je bestaand beleid door vertaalt naar een omgevingsprogramma, en wat de toegevoegde waarde is;  Welk type maatregelen in een omgevingsprogramma kunnen worden opgenomen, zoals fysieke acties (ruimreserveringen), juridische instrumenten (regels of uitsluitingen), financiële prikkels/fondsen, maar ook ‘softere’ maatregelen zoals campagnes en het organiseren van netwerken (met bedrijfsleven of kennisinstellingen);  Hoe je van een omgevingsprogramma tot programmatisch werken en uitvoering komt;  Hoe een omgevingsprogramma de weg plaveit naar een algemeen bindend omgevingsplan.  MELD JE METEEN AAN!   PROGRAMMA  09.30 uur  Introductie ‘programma onder de Omgevingswet’  Puck Brunet de Rochebrune & Anouk Paris, resp. principal adviseur en senior adviseur Ruimte, Wonen & economie, TwynstraGudde   09.45 uur  Praktijkcasus 1: Werken aan een balans tussen agrarisch landgebruik, bedrijventerreinen en recreatie – Omgevingsprogramma Economie, Gemeente Putten   Reinard de Jong - Manager Opgaven, Programma's en Projecten, Gemeente Putten en Puck Brunet de Rochebrune (TwynstraGudde)  10.00 uur  Praktijkcasus 2: Beter benutten bestaande bedrijventerreinen, kantoorlocaties en overige werklocaties - Omgevingsprogramma werklocaties, Gemeente Amersfoort  Marco van Hoek, programmamanager Werken, Gemeente Amersfoort  10.15 uur  Praktijkcasus 3: Vastleggen lange termijnvisie en maatregelen op een bedrijventerrein, mét ondernemers – Gebiedsgericht omgevingsprogramma voor bedrijvenpark ‘De Boezen’, Pijnacker   Kjell Wansleeben, senior adviseur Ruimte, Gemeente Pijnacker-Nootdorp  10.30 uur  Praktijkcasus 4: Gemeente Urk (nader in te vullen)  Sjane Marie van Urk, beleid Ruimtelijke Ordening, Gemeente Urk  10.45 uur  Einde  FACTS & FIGURES  Wat: Webinar ‘Maak ruimtelijk-economische ambities concreet met het omgevingsprogramma’.  Wanneer: Dinsdag 18 november 2025, 09.30 uur – 10.45 uur.  Kosten: Het is een gratis webinar. Voor wie: EZ-ambtenaren van gemeenten, provincies en rijk, medewerkers van ontwikkelings- en herstructureringsmaatschappijen en iedereen die bezig is met het realiseren van ruimtelijk-economische ambities.  Aanmelden  

De 20ste editie van het BT Event vindt donderdag 13 november plaats op Cleantech Park Arnhem. Tijdens deze jubileumeditie verkennen we hoe regio’s kunnen sturen op economische kracht, duurzame groei en technologische vernieuwing in een wereld vol geopolitieke spanningen en transities. Daarbij staat één vraag centraal: hoe bouwen regio’s aan een strategisch autonoom, innovatief en duurzaam Nederland? Kortom: hoe maken we ruimte voor een robuuste economie? Het BT Event staat dit jaar in het teken van strategische autonomie – een thema dat sinds de coronapandemie, internationale spanningen en technologische ontwikkelingen in rap tempo op de Europese én nationale agenda is gekomen. Van medicijnen en computerchips tot energie, veiligheid en kritieke materialen: de roep om minder afhankelijkheid van mondiale productieketens is urgenter dan ooit. Het kabinet onderstreepte dat belang in het regeerakkoord, onder meer met de ambitie voor een sterke industriële basis en leveringszekerheid in de defensiesector. De recente ‘Defensie Strategie voor Industrie en Innovatie’ stelt nadrukkelijk dat innovatie moet opschalen naar productie. Maar waar landen die activiteiten uiteindelijk? Juist: op bedrijventerreinen en werklocaties. Over de event locatie: Cleantech Park Arnhem Cleantech Park Arnhem (voorheen Industriepark Kleefse Waard), de locatie van het BT Event van dit jaar, is een 90 hectare grote werklocatie die duurzame energie-gerelateerde bedrijven huisvest, faciliteert en met elkaar verbindt. Samen met de overheid, het onderwijs en het bedrijfsleven wordt op Cleantech Park gewerkt aan de ‘cleantech campus van de toekomst’. Op het gebied van energie, afval, gebouwen, mobiliteit en mensen geeft het Arnhemse industriepark ook invulling aan de circulaire economie. Het park heeft de ambitie dat het dit jaar het meest duurzame bedrijventerrein van Nederland wil zijn.   Ruimte voor duurzame groei Tijdens het event zoeken we samen met bestuurders, beleidsmakers en ondernemers naar antwoorden op deze actuele vragen. Hoe benutten we bestaande ruimte slimmer? Hoe creëren we nieuwe economische ruimte voor duurzame groei? Welke rol spelen netcongestie en waterschaarste? En hoe sturen regio’s via ruimtelijk beleid op innovatie, valorisatie en samenwerking? De bijeenkomst verkent ook de veranderende rollen van overheden. Is het tijd voor een meer sturende provincie? Of juist meer ruimte voor gemeenten en marktpartijen? En hoe verhoudt dit alles zich tot het Rijk en Europa? KLIK HIER VOOR MEER INFORMATIE EN INSCHRIJVEN FACTS & FIGURES >> BT Event 2025 >> Donderdag 13 november, 10.30 - 16.30 uur >> Cleantech Park Arnhem >> Kosten: De reguliere kosten voor deelname aan het BT Event bedragen € 525,00. Collegadeal: Kom je met 2 personen van één organisatie (tegelijk inschrijven en op 1 factuur) dan bedragen de kosten € 795,00. Participanten van SKBN kunnen met 3 personen gratis aan het BT Event deelnemen.    

Op 13 november is de 20ste editie van het BT Event in Arnhem. Traditiegetrouw organiseren we de avond vóór het congres de SKBN Nacht van het Bedrijventerrein, speciaal voor leden van SKBN. We ontmoeten je graag op woensdagavond 12 november 2025 op het monumentale bedrijventerrein Arnhems Buiten in Arnhem. Het wordt een bijzondere avond! We vieren dat SKBN 15 jaar bestaat en Theo Föllings geeft de voorzittershamer door aan zijn opvolger. En we reiken weer de SKBN Bokaal uit aan iemand die zich met hart en ziel, op een innovatieve en gedurfde wijze inzet voor bedrijventerreinen in Nederland. PROGRAMMA Vanaf 17.00 uur starten we met een welkomstborrel. 17.30 uur in gesprek met Jurgen Geelhoed (Ministerie van EZ). Hoe kan de nieuwe Ruimtelijk Economische Visie in de praktijk tot uitvoering worden gebracht? 19.00 uur gaan we met z’n allen aan tafel voor een smakelijk diner. Met aansluitend de uitreiking van de SKBN Bokaal. En een dankwoord van en voor Theo Föllings. 21.30 uur ontdekken we Arnhems Buiten in het donker…  FACTS & FIGURES Datum: Woensdag 12 november 2025 Tijd: 17.00 – 23.00 uur Locatie: Arnhems Buiten, Arnhem Wil je blijven overnachten? Dan raden we hotel ibis Styles Arnhem Centrum aan.  KOSTEN De kosten voor deze avond bedragen 125 euro per persoon, inclusief BTW. DEELNEMEN De SKBN Nacht van het Bedrijventerrein is exclusief voor leden van SKBN (participanten, kennispartners, deelnemers en leden van de SKBN-adviesraad). Klik hier om je aan te melden.   Beeld: Arnhems Buiten

Bedrijventerreinen staan weer volop in de aandacht. Niet alleen wordt er naar deze gebieden gekeken om ondernemers voldoende ruimte te geven, steeds meer gaat het om termen als energietransitie, duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie en circulaire economie. Het doel is een groen gezond bedrijventerrein dat antwoord geeft op klimaatuitdagingen, en daarmee een aantrekkelijke werkomgeving biedt voor werknemers en ondernemers. Tijdens de Groene Gezonde Bedrijventerrein Estafette in Friesland, gaan we op zoek naar de juiste eerste stappen die kunnen worden gezet om op een duurzame en bestendige manier groene en gezonde bedrijventerrein te realiseren. Hoe kun je als overheid zelf aan de slag én stimuleer je ondernemers om die eerste doordachte stappen ook daadwerkelijk te nemen. Bij Omrin laten ze graag zien hoe ze al tot concrete resultaten zijn gekomen. En op welke manier ze hun areaal willen transformeren tot een plezierige én gezonde werkomgeving. Samen met de betrokken ambtenaren, ondernemers én externe experts laten we ons dit keer inspireren om tot concrete uitvoering te komen. Programma 13.00 uur  Inloop 13.30 uur  Welkom door dagvoorzitter Margot Ribberink 13.35 uur  Introductie door Hans van der Werf, directeur van de Friese Milieufederatie 13.45 uur Kennisoverdracht - Ontwerp en Realisatie Door: Jeroen Arends, Teamleider Engineering bij idverde. Kennisoverdracht - Waarde Door: Don Ottenheim, Adviseur Water & Klimaatadaptatie bij Arcadis 14.15 uur   Plenair: Duo gesprek Twee ondernemers vertellen hoe zij aan de slag zijn gegaan met het droombeeld en het bottom-up draagvlak creëren. Onder leiding van Margot Ribberink. Met: Jelmar Helmhout van Omrin Dick Noteboom van Greydanus 14.45 uur   Pauze 15.00 uur    Kennisoverdracht - Ontwerp en Realisatie Kennisoverdracht - Waarde 15.30 uur   Excursie op het terrein van Omrin 16.30 uur   Borrel en netwerken   Voor wie? Deze middag is bedoeld voor betrokken ambtenaren (groen, ruimte en economie) op provinciaal en gemeentelijk niveau, parkmanager(s), bedrijvenkringen, ontwikkelingsmaatschappijen en vastgoedeigenaren.  De bijeenkomst is ook open voor andere geïnteresseerden zoals hoveniers, adviseurs en organisaties die zich actief bezighouden met het verduurzamen van bedrijventerreinen. Het aantal bezoekers is maximaal 50. Waarom wilt u de Estafette niet missen? De estafette draait om inspirerende voorbeelden van bedrijven die werk maken van een groenere en gezondere werkomgeving. Dit sluit aan bij gemeentelijke ambities op het gebied van klimaat, leefbaarheid en vitaliteit. Stichting Steenbreek, SKBN, Werklandschappen van de Toekomst en FMF nodigen u mede uit naam van het Provinciaal Herstelprogramma Biodiversiteit van harte uit voor een interessante middag op Ecopark De Wierde bij afvalverwerkingsbedrijf Omrin in Heerenveen.   KLIK HIER VOOR AANMELDEN   FACTS & FIGURES Datum: donderdag 16 oktober 2025 Tijd: 13.00 – 17.00 uur (incl. borrel) Locatie: Omrin, Ecopark De Wierde in Heerenveen Deelname is kostenloos. Deze Groene Gezonde Bedrijventerrein Estafette wordt georganiseerd door: Werklandschappen van de Toekomst, Stichting Steenbreek, SKBN, Herstelplan Biodiversiteit en Friese MilieuFederatie

Tijdens het seminar ‘Regio’s met lef – Ruimte maken voor de economie van morgen’ dat vakblad BT en SKBN op donderdag 9 oktober organiseren in Amersfoort, laten regio’s zien hoe zij niet alleen economische keuzes maken, maar dit ook ruimtelijk schragen met bijvoorbeeld een selectief huisvestingsbeleid, gerichte investeringen of nieuwe ruimte voor strategische uitbreiding. En hoe ze daarvoor ruimtelijke- en financiële instrumenten inzetten en samenwerken met private stakeholders.  Sterke regio’s zijn een belangrijke steunbeer voor een robuuste economie. ‘De kracht van verschillende regio’s wordt leidend’, is dan ook een van de vijf hoofdprincipes in de recent gepubliceerde Ruimtelijk Economische Visie (REV) van het ministerie van Economische Zaken. In de REV staat dat elke regio een uniek ruimtelijk en economisch potentieel heeft. Maar ook dat de kracht van een regio versterkt wordt door samenwerking, en keuzes die worden gemaakt. Bijvoorbeeld voor sectoren die toekomstgericht zijn. Deelnemers leren aan de hand van regionale casuïstiek: Hoe je, vanuit aanwezige kwaliteiten, tot gedragen strategische economische keuzes komt; Hoe je economische ambities ruimtelijk vertaalt; Hoe je tot concrete ruimtelijke invulling komt. KLIK HIER OM JE AAN TE MELDEN Programma 13.30 uur – Inloop 14.00 uur – Welkom door Jan Jager, hoofdredacteur Vakblad BT 14.05 uur –  Ruimtelijk Economische Visie (REV): Regio's in hun kracht  Introductie door Quirine van der Meer (ministerie van Economische Zaken) over de Ruimtelijke Economische Visie (REV) die afgelopen juni verscheen. Een van de leidende principes in de REV is dat regionale kenmerken weer centraal staan in economische ontwikkeling ('regio's in hun kracht'). 14.20 uur – Specialiseren of diversifiseren?  Inleiding door prof. dr. Gert-Jan Hospers, bijzonder hoogleraar aan de Radboud Universiteit en auteur van het recent verschenen “Handboek stedelijke economie – Theorie, praktijk en beleid”. Lees de uitgebreide boekbespreking ‘Hoe middelgrote steden kunnen winnen’.  14.40 uur – REGIONALE CASUÏSTIEK Casus 1: Arnhem-Nijmegen: Energie als economie/Electricity Campus Arnhem herbergde van oudsher veel dienstverlening in de energiesector, waaronder Keuringsinstituut KEMA. Inmiddels ontpopt Arnhem zich als kraamkamer van duurzame energieoplossingen, bijvoorbeeld voor bufferen van energie. Dat draagt niet alleen bij aan de groei van de producerende sector die in veel regio’s, waaronder Arnhem/Nijmegen onder druk staat; het is een sector in de regio met een hoge specialisatiegraad met een relatief hoge toegevoegde waarde en groeipotentieel, die ook bijdraagt aan de productiviteitsagenda van het Rijk. Om verdere groei in het energie-cluster te faciliteren, ontwikkelt Oost NL in samenwerking met City Developers de Electricity Campus op het voormalige KEMA-terrein.  .Jan van Dellen, Directeur The Economic Board (Arnhem-Nijmegen) .Kees Haverkate - fondsmanager Perspectieffonds Gelderland/ investmentmanager Electricity Campus Casus 2: West-Brabant: Plantbased/Agro en Food Cluster (AFC) Van oudsher zijn in het gebied tussen Breda en Bergen op Zoom veel agrarische bedrijven te vinden, bijvoorbeeld suikerbiet- en zacht-fruittelers, naast maakindustrie. Deze en andere factoren bieden mogelijkheden voor innovaties op het gebied van plantbased food en non-food toepassingen. Het programma Plantbased Ondernemen van regionale ontwikkelingsmaatschappij REWIN fungeert als aanjager. Samen met de provincie en de BOM werkt REWIN aan faciliteiten voor opschaling van plantbased food innovaties, en aan internationale profilering. Ruimtelijk wordt de ambitie gestut door de aankoop van 60 hectare grond door de gemeente Steenbergen, waarvan 40 hecare bestemd voor plantbased activiteiten. Naast de suikerfabriek van Cosun (SuikerUnie) in Dinteloord verrijst het Agro en Food Cluster (AFC). Op het AFC vinden duurzame, innovatieve en plantbased ontwikkelingen plaats. De eerste 4 bedrijven hebben zich gevestigd. Cosun heeft haar innovatiecentrum inmiddels naar deze locatie verhuisd. .Rom van Oers, Business developer Plantbased Ondernemen bij Rewin West-Brabant .Bas Mol, Adviseur Ruimte bij Regio West-Brabant Casus 3: Circulair Friesland: ruimte maken voor de circulaire economie In Friesland werken ruim 180 partijen samen binnen Vereniging Circulair Friesland om de regio koploper te maken in de circulaire economie. De kracht zit in de gezamenlijke aanpak: overheid, bedrijven en kennisinstellingen zetten in op circulair bouwen, circulaire landbouw en hergebruik van grondstoffen. Ruimtelijk vertaalt dit zich in zichtbare projecten zoals Nationaal Testcentrum Circulaire Plastics in Heerenveen als innovatiehub en een biobased materialefabriek in Drachten waar agrarische productie en de bouweconomie hand in hand gaan en resulteren in een gesloten bouwketen. Deze aanpak laat zien dat de circulaire economie niet alleen een beleidskeuze is, maar ook een ruimtelijke opgave: locaties selecteren, ruimte reserveren voor experiment, en ontwerpkeuzes maken die kringlopen sluiten.  .Wiebo de Vries, Circulaire Friesland/aanjager circulaire economie, Gemeente Heerenveen …. Aansluitend panel met Marcel Michon (Partner Buck Consultants Inernational), Quirine van der Meer (Ministerie van Economische Zaken), Marco van Hoek (Strategisch adviseur ruimte voor economie, gemeente Amersfoort) en Gert-Jan Hospers. 15.30 uur - Subplenaire dialoog, deelnemers gaan uit elkaar in drie groepen. Doel: input verzamenlen voor de uitvoeringsagenda voor van de REV.  16.00 uur - Plenaire terugkoppeling met een wrap up door Gert-Jan Hospers 16.15 uur - Netwerkborrel     Facts & Figures Datum: donderdag 9 oktober 2025 Tijd: 14.00 - 17.00 uur Locatie: Redactiekerk, Paulus Borstraat 41 in Amersfoort  Deelnemen:  >> Deelname is gratis voor abonnees van BT en leden van SKBN. >> Overige deelnemers betalen 149 euro excl. BTW. Wilt u ook deelnemen aan het BT Event? Dan krijgt u een korting ter hoogte van hetzelfde bedrag (149 euro) op inschrijving op het BT Event op donderdag 13 november 2025.   KLIK HIER OM JE AAN TE MELDEN

Op dinsdag 7 oktober organiseerden we een SKBN Kenniswebinar i.s.m. het projectteam van de ‘Handreiking Ruimte voor Circulaire Economie op bedrijventerreinen in en om de stad’. Dat deden we met Joline Snel van Mooi Nederland/ministerie VRO, Bart Bomas van BVR en Niels Peters van BCI. De nieuwe handreiking helpt steden bij het stimuleren en faciliteren van de circulaire economie op bedrijventerreinen. Het biedt inspiratie door middel van praktijkvoorbeelden, kennis en ruimtelijke principes. Denk daarbij aan slimme combinaties tussen productie- en verwerkingsruimte, logistieke ruimte en gebruiksruimte voor circulaire bedrijfsgebouwen.   Klik hier om de handreiking te bekijken.   De handreiking is een initiatief van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) en is opgesteld in samenwerking met onder meer BVR, Buck Consultants International (BCI) en Rienstra beleidsonderzoek & beleidsadvies. SKBN was betrokken bij dit onderzoek door onderdeel uit te maken van de begeleidingsgroep.   Tijdens het SKBN Kenniswebinar doken we met het projectteam in de meer dan 100 pagina’s tellende handreiking. Hoe kun je de ruimtelijke bouwstenen in de praktijk gebruiken? En we gingen met elkaar in gesprek waar jullie in de praktijk tegenaanlopen bij de stappen naar een circulaire economie op bedrijventerreinen.   Presentaties Introductie Handreiking – Joline Snel, Mooi Nederland   Uitleg bouwstenen uit de handreiking en hoe pas je die toe – Bart Bomas BVR   Wat is de samenhang tussen ruimtelijke ingrepen en economische waardecreatie –  Niels Peters BCI  

Waterschaarste en klimaatadaptief vergroenen: zo werkt OML aan toekomstbestendige werklocaties Komende SKBN Participantenraad zijn we te gast bij Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML). Samen met Vanessa Silvertand en Lara Klaassen van OML onderzoeken we de gevolgen van waterschaarste voor bedrijventerreinen en hoe we toekomstbestendige werklocaties kunnen creëren met oog voor water en door klimaatadaptief te vergroenen.    PROGRAMMA 10.00 – 10.30 uur – Inloop met koffie/thee en natuurlijk Limburgse vlaai 10.30 – 10.40 uur - Welkom en introductie  Opening door SKBN (Theo Föllings) en woord van welkom namens OML (John Giesen).  10.40 – 10.50 uur - Algemene zaken SKBN Update over actuele ontwikkelingen, lopende trajecten en agenda voor komend kwartaal. 10.50 – 11.30 uur – Water wordt het nieuwe energievraagstuk Vanessa Silvertand (adviseur verduurzamen bedrijventerreinen bij OML) werpt een blik op de toekomst van waterbeschikbaarheid. Wat staat ons te wachten, en wat kunnen we nú al doen - zelf en gezamenlijk als SKBN-leden? Korte toelichting over de casus Roerstreek. 11.30 – 11.45 uur - Klimaatadaptief vergroenen van bedrijventerreinen Lara Klaassen (regisseur vergroening bedrijventerreinen bij OML) deelt inzichten over hoe zij door vergroening bijdragen aan biodiversiteit, gezondheid en klimaatadaptatie. 11.45 – 12.30 uur - Lunch en napraten Ruimte voor ontmoeting en het uitwisselen van ideeën aan de lunchtafel. PRAKTISCHE INFORMATIE Datum: dinsdag 30 september 2025 Tijd: 10.30 – 12.30 uur Locatie: Kantoor OML, Boven de Wolfskuil 3 D4, 6049 LX Herten (in de buurt van Roermond) Deelname: De SKBN Participantenraad is exclusief voor SKBN Participanten en Kennispartners. Wil je erbij zijn? Mail naar [email protected].

Werklandschappenwebinar Werklandschappen van de Toekomst neemt je in vliegende vaart mee met urgente thema’s in de wereld van toekomstbestendige bedrijventerreinen. In deze tweede editie gaan we in op duurzaam watermanagement, hoe reguleer je efficiënt het water op je bedrijventerrein? Luister mee! Wateroverschot en waterschaarste komen steeds hoger op de agenda te staan. Extreem droge en natte periodes wisselen elkaar sneller af, en dat heeft directe gevolgen voor bedrijventerreinen. Sommige bedrijven worden in droge periodes van het drinkwater afgesloten en sommige nieuwe locaties krijgen zelfs geen aansluiting meer. Benieuwd hoe je het water op een bedrijventerrein efficiënt kunt reguleren? Edwin van der Strate, businessleader klimaat bij TAUW, neemt je mee. Kijk voor alle informatie en om je aan te melden op www.werklandschappen.nl.   Praktische informatie Datum: 11 september, 8:45 – 9:30 Locatie: Online, via Microsoft Teams Voor wie: Iedereen die zich bezighoudt met toekomstbestendige bedrijventerreinen   Beeld: Wikipedia - Trade Port Noord bedrijventerrein in Greenport Venlo

Gemeenten staan voor de opgave om bedrijventerreinen klimaatbestendig en waterrobuust in te richten. Klimaatstresstesten hebben laten zien waar de risico’s kunnen liggen – nu is het tijd voor actie. Maar hoe vertaal je deze inzichten naar concrete maatregelen? Hoe krijg je bedrijven mee? En hoe versterk je biodiversiteit, zonder dat het om grote investeringen draait? Tijdens deze kennissessie laten we zien hoe het kan. Met inspirerende voorbeelden, praktijkervaringen én een rondleiding over Schiphol Trade Park – een toekomstbestendig, natuurpositief bedrijvenpark. Voor wie? Gemeenteambtenaren (beleidsmedewerkers groen, grijs en duurzaamheid), Parkmanagers, Ondernemersverenigingen en Bedrijven die bezig zijn met (of interesse hebben in) vergroening en klimaatadaptatie van hun pand of terrein. Programma Toolbox kwaliteitsverbetering bedrijvenpark Beverkoog – Martin Verschure, HB Advies Van Klimaatscan naar Uitvoering – Hans van Ammers, Gemeente Arnhem Rondleiding Natuurpositief Schiphol Trade Park – Harm de Boer, SADC N.V. Locatie: Intercity Hotel Amsterdam Airport (naast station Hoofddorp) Datum & tijd: Dinsdag 9 september, 13:00 – 17:00u Gratis parkeren – inclusief oplaadpunten voor elektrische auto’s Uitstekend te bereiken met openbaar vervoer Aanmelden vóór 2 september via [email protected] o.v.v. 'aanmelden PHB bijeenkomst' Meer weten? Stuur een bericht naar [email protected] voor meer informatie.

Op donderdag 10 juli van 16:00 tot 18:00 uur ben je van harte welkom in House of Future (Frijdastraat 7, Rijswijk) voor een inspirerende bijeenkomst over de transformatie van het Middengebied tot een toekomstbestendig bedrijventerrein. Wethouder Werner van Damme opent de middag, waarna we samen in gesprek gaan over de investeringsagenda van IPP Haaglanden, de oprichting van de BIZ Middengebied, de energietransitie, werklandschappen van de toekomst en de Nota van Uitgangspunten. Er is ook volop ruimte om vragen te stellen en ideeën te delen. Wil je erbij zijn? Meld je dan uiterlijk 5 juli aan via [email protected]. We kijken uit naar je komst!

In de onlangs gepubliceerde Ruimtelijk Economische Visie geeft het kabinet aan dat er genoeg ruimte moet zijn voor toekomstbestendige economische activiteiten. “De fysieke ruimte mag niet verder afnemen” geeft Minister Karremans van Economische Zaken aan. Maar diverse rapporten geven toch aan dat juist uitbreiding van bedrijventerreinen nodig is, omdat verdichting en intensivering niet voldoende zal zijn en er een structurele schaarste is aan bedrijfslocaties? In deze ‘richtinggevende’ visie staan géén harde ruimteclaims. Waarom niet, als deze visie een belangrijke bouwsteen is voor de in voorbereiding zijnde Nota Ruimte, waarin de ruimte voor economie immers moet concurreren met andere ruimteclaims van bijvoorbeeld wonen en energietransitie? Wat verandert er voortaan wel/niet in de beoogde integrale ruimtelijke aanpak en welk ruimtelijk-economisch perspectief is er voor de verschillende regio’s en steden? Het zijn deze urgente vragen die vragen om antwoorden. Buck Consultants International organiseert in samenwerking met Vakblad BT en Stadszaken een online debat onder leiding van René Buck over de noodzakelijke ruimtelijke voorwaarden voor economische ontwikkeling. Het programma ziet er als volgt uit: Jurgen Geelhoed, plv. Directeur Regio en Ruimte van het Ministerie van Economische Zaken geeft een korte pitch van de visie. Na een reflectie op de visie vanuit Buck Consultants International door Paul Bleumink (Managing Partner) is er een paneldiscussie waaraan o.a. deelnemen Rik Enequist, Strategisch Adviseur Fysieke Leefomgeving VNO-NCW, Theo Föllings, voorzitter SKBN (Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland) en een provinciaal bestuurder. Praktische informatie Datum & tijd: donderdag 3 juli van 10.00-11.00 uur Locatie: het online debat is te volgen via  Deelname is kostenloos. Klik hier om je aan te melden.   Klik hier voor aanmelden   Beeld: iStock.com - Maarten Zeehandelaar

De druk op de ruimte voor transities neemt steeds meer toe: circulaire bedrijfsactiviteiten vragen om meer ruimte en dit geldt ook voor duurzame energiesystemen en schone tank- en laadinfrastructuur. Ondertussen is er een capaciteitstekort op het energienet en wordt productiewater steeds schaarser. Al deze opgaven komen samen op bedrijventerreinen. Maar bedrijventerreinen zijn ook de plekken waar met creatieve oplossingen meervoudige uitdagingen succesvol worden gecounterd, zodat ontwikkelingen kunnen doorgaan en de economie kan blijven doordraaien. Tijdens de PROVADA-sessie ‘Bridging the gap: ruimte maken voor transities, kijk naar bedrijventerreinen!' van Buck Consultants International (BCI), kennisalliantie SKBN en vakblad BT wordt een brug geslagen tussen maatschappelijke ambities van overheden rond transities en de praktijk van economische gebiedsontwikkeling om deze te realiseren. Transities kunnen vaak niet los van elkaar worden gezien, en oplossingen zijn vaak integraal. Dat laten we zien aan de hand van een tweetal casessen: Efficiënt ruimtegebruik met een multifunctionele Clean Energy Hub Bedrijvenpark A1 in Deventer  Ruimte gericht ontwikkelen voor circulaire bedrijvigheid Bedrijventerrein Strijkviertel in Utrecht Daarnaast is er een ervaren panel met experts op het gebied van gebiedsontwikkeling en vestigingsklimaat dat zal reageren op de casuïstiek. Margreet Verwaal – Ministerie EZ Theo Föllings – Oost NL / Voorzitter SKBN Jolanda van Rensch – Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Wouter Onclin – SITE Urban Development Het belooft een levendige discussie te worden, mis het niet! Facts&Figures Event:     Bridging the gap: Ruimte maken voor transities, kijk naar bedrijventerreinen! Datum:   Woensdag 18 juni Tijd:        11:30 - 12.30 uur Locatie:  PROVADA - Zaal E107  

Transformatie van oude werkgebieden naar 100 procent wonen is niet alleen onwenselijk; onderzoek wijst uit dat de waardeontwikkeling in mixgebieden groter is. In gebieden als M4H in Rotterdam, op de Binckhorst in Den Haag en elders in de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) liggen prachtige kansen om nieuwe mixen te realiseren. Tijdens de Provada-praktijksessie ‘Werkende plinten en andere mixoplossingen voor meer vastgoed- en gebiedswaarde' bieden MRDH, SKBN en vakblad BT gebiedsontwikkelaars het podium om hun mixconcepten/-projecten te presenteren. Én stellen we de vraag aan welke condities werkruimtes moeten voldoen om ook te beantwoorden aan de vraag uit de markt. Vergeet de gebruiker niet!   PROGRAMMA 10.30 uur - Haagse en Rotterdamse mix-ambities Steden proberen ruimte voor productieve economie in nieuwe mixgebieden te borgen. Hoe doen de gemeente Rotterdam en Den Haag dat?  >> Pitch 1: SOFIErotterdam als aanjager Nico van Est, fondsmanager SOFIErotterdam >> Pitch 2: Plintenaanpak Laakhavens Gemeente Den Haag 10.40 uur - Gebiedsontwikkelaars aan het woord Gebiedsontwikkelaars zitten niet altijd te trappelen om in nieuwe mixgebieden bedrijfsruimte te realiseren en aan te bieden. In hoeverre zijn de ambities van de gemeente in lijn te brengen met de wensen en de mogelijkheden van de gebiedsontwikkelaar? Onder welke condities kunnen zij ‘leveren’ wat de gemeente wil? >> Sijme van Jaarsveld, Ontwikkelingsmanager Mixed Use bij AM >> Maarten Heersema, senior ontwikkelaar, Heijmans Vastgoed … gevolgd door vragen panel MRDH/publiek en dialoog 10.50 uur - Vergeet de gebruiker niet! Je kan nog zulke mooie plinten of andere mixoplossingen aanbieden, maar aan welke condities stelt het mkb aan bedrijfsruimtes, en aan de omgeving? Heembouw heeft een grote bedrijfshuisvestingpoot en een eigen architectenbureau. Anders dan andere ontwikkelaars wil Heembouw nadrukkelijk in ruimte voor productieve economie investeren, óók in mixgebieden. En met de eigen ontwerpers gaan ze een uitdaging niet uit te weg. >> Rinus Verhey, directeur commercial spaces bij Heembouw, geeft een korte pitch over de condities waaraan bedrijfsvastgoed moet voldoen om te beantwoorden aan de vraag uit de markt. … gevolgd door vragen panel MRDH/publiek en dialoog 11.05 uur - Wrap up 11.15 uur - Einde   Facts&Figures Datum: Woensdag 18 juni Tijd: 10.30 uur – 11.15 uur Locatie: PROVADA, Forum 2, Hal 12    

Wij staan als SKBN niet zelf op de PROVADA van 17 tot en met 19 juni in Amsterdam. Maar we zijn wel aanwezig middels onze participanten en kennispartners. Graag laten we je weten waar je moet zijn voor een interessant programma rondom werklocaties.  Klik op onderstaand overzicht voor de pdf mét links.  

De bestemming voor de 10e SKBN Studiereis is bekend: van woensdag 21 tot en met vrijdag 23 mei zetten we zeil naar de Oostenrijkse metropool Wenen. Het thema van deze reis is: Slimme productie in de grote stad. Wenen staat bekend om haar actieve grondpolitiek en ruimtelijk beleid, dat niet alleen wordt ingezet voor volkshuisvesting, maar ook voor het borgen van een omvangrijk economisch programma en 300.000 banen in de productieve sector. Zo borgt de stad productieve economie beleidsmatig met het fachkonzept Productieve Stadt, en reserveert het ook nieuwe ruimte voor economie. Vienna Business Agency (Wirtschafts Agentur Wien) ontwikkelt namens Stadt Wien bedrijfsruimte en verhuurt deze voor betaalbare prijzen aan bedrijven. Wenen, dat de economische motor is van het land en als schakel fungeert tussen West- en Oost-Europa, heeft veel te bieden. Zo wil de stad een nieuwe standaard neerzetten van slimme productie in de grote stad. In het Technology Centre Seestadt werken bedrijven en wetenschap aan industriële innovatie. Vienna Business Agency organiseert daarnaast start-up challenges en biedt startende bedrijven incubatieruimte aan. Vienna BioCenter voorziet in ruimte voor 60 labs en kantoren voor de florerende life sciences-sector in de Oostenrijkse hoofdstad. Programma (wijzigingen onder voorbehoud) Woensdag 21 mei Middag ECONOMIC STRATEGY & SPATIAL POLICY FRAMEWORK >> Strategy ‘Vienna 2030 – economy & innovation’ >> Spatial implementation: fachkonzept ‘Produktive Stadt’/ STEP 2025 CAMPUSSES & SCALE-UPS >> Vienna Biocenter Donderdag 22 mei Ochtend            FROM POLICY TO IMPLEMENTATION >> Introduction Vienna Business Agency (Wirtschaftagentur). >> providing ‘special buildings’ and pushing forward life sciences by LISA (Live Sciences Austria) Vienna Regional Economic Coöperation with Lower Austria’s Wirtschaftsagentur. >> Management of working locations. >> Geschäftiges Treiben: Wiener Geschäftsquartiere (making Vienna’s high streets work). Middag SEESTADT AS A LIVING AND WORKING DESTINATION >> Introduction Wien 3420 aspern development AG >> Experiencing the start of the development concept of a ‘working city’ Vrijdag 23 mei Ochtend            PIONEERS IN SUSTAINABLE INNOVATION >> Food innovation >> Climate technologies De SKBN Studiereis is alleen toegankelijk voor leden van SKBN.  

Ruimte voor circulaire bedrijvigheid moet politieke prioriteit worden Als gemeenten blijven vasthouden aan de oude manier van plannen, dreigt de circulaire transitie vast te lopen op ruimtenood. Bedrijventerreinen spelen een sleutelrol in het verduurzamen van onze economie, maar krijgen in de lokale politiek nauwelijks aandacht. Tijdens het SKBN Kenniswebinar op 20 mei benadrukte lector Cees-Jan Pen dat dit moet veranderen: “Vertel het verhaal, en herhaal het. Want juist op deze terreinen werk je aan de economie van morgen.” Ruimtenood dreigt het grootste knelpunt te worden voor de circulaire transitie. Bedrijventerreinen spelen hierbij een cruciale rol. Het zijn dé plekken waar (milieu)ruimte is om te ondernemen en produceren. Om de circulaire potentie van bedrijventerreinen te benutten, is publiek-private samenwerking essentieel. Geen enkele organisatie kan dit alleen; bedrijven, overheden en kennisinstellingen moeten de krachten bundelen. De huidige manier van samenwerken, is zoals de RLI in 2023 al stelde, onder de maat. In het SIA-RAAK onderzoeksproject ‘Samen Beter’ is door de hogescholen Fontys en de HAN gekeken hoe deze samenwerking vorm kan krijgen in de praktijk.  Tijdens het SKBN Kenniswebinar, deelde Cees-Jan Pen de inzichten van twee jaar ‘Samen Beter’ en deed hij suggesties om ruimte voor circulaire bedrijven op de agenda voor de raadsverkiezingen in 2026 te krijgen. Hieronder kun je het webinar terugkijken en de lessen lezen. TERUGKIJKEN   Dit zijn de 8 inzichten van het webinar:  1. De basis moet op orde zijn voordat je aan circulariteit begint Samenwerking tussen gemeenten, ondernemers en parkmanagement moet goed zijn georganiseerd. Zonder vertrouwen en organisatiekracht is circulariteit dweilen met de kraan open. Zowel gemeenten als ondernemersverenigingen moeten professionaliseren en structuureel meer investeren in parkmanagement. Onderdeel hiervan is dat terreinen gewoon schoon, heel en veilig moeten zijn anders blijft er wantrouwen en gebrek aan samenwerking. 2.      Ruimtegebrek is hét knelpunt voor circulariteit De circulaire transitie op bedrijventerreinen stokt vooral door gebrek aan fysieke en milieuruimte. Gemeenten moeten expliciet ruimte behouden en reserveren voor circulaire functies, anders wordt de transitie letterlijk onmogelijk. Van hubs tot opslag van grondstoffen – zonder aandacht voor locatiekeuzes en planvorming komt circulariteit niet van de grond. Dit botst met de grote woningbouwambities en zet deze onder druk. 3. Circulariteit raakt meer dan de economie alleen Het is teveel de opgave van het team EZ, terwijl klimaatadaptatie, afvalbeheer, energie, water en sociaal beleid allemaal samenkomen op het bedrijventerrein. Het vraagt dus om integrale samenwerking tussen afdelingen binnen de gemeente maar ook daarbuiten. De duurzame potentie is groot dus daar zal meer het trekkerschap moeten liggen. 4. Zonder duidelijke keuzes verzand je in vaagheid Circulariteit is een containerbegrip. Gemeenten moeten kiezen: focussen op bijvoorbeeld afval, water of restwarmte – anders raakt beleid versnipperd en onbegrijpelijk voor bedrijven en partners. Nu valt alles eronder en wie niet kiest, verliest.  5. Praktijkvoorbeelden zijn nodig om circulariteit politiek te agenderen Circulariteit moet vertaald worden naar lokale belangen en opgaven. Storytelling richting raadsleden, bestuurders en bewoners is essentieel om draagvlak te creëren. Voorbeelden uit de praktijk kunnen daarbij helpen. Ondernemers overtuig je met verhalen van ondernemers. 6. Lokale professionals zijn sleutelspelers Ambtenaren en parkmanagers blijken cruciale schakels om de circulaire potentie van bedrijventerreinen te benutten. Hun rol vraagt om een breed palet aan competenties, van technische kennis tot politieke sensitiviteit en storytelling. Het schaap met duizend poten bestaat helaas niet, dus zorg voor een breed interdisciplinair team als je circulair echt belangrijk vindt. 7. Meer focus op schaal en ketensamenwerking is nodig Circulaire samenwerking vindt niet alleen plaats binnen één terrein. Ketenbenadering en samenwerking tussen meerdere terreinen vraagt om nieuwe vormen van ruimtelijke en bestuurlijke afstemming. 8. Koppel circulaire doelstellingen aan andere duurzaamheidsopgaven De circulaire transitie staat niet op zichzelf. Bedrijventerreinen worden steeds vaker geconfronteerd met waterproblematiek, zoals waterschaarste, waterkwaliteit en piekbelasting bij hevige regenval. Tegelijkertijd zorgt hittestress voor onaantrekkelijke werkomgevingen, wat de concurrentiepositie op de arbeidsmarkt onder druk zet. Door circulaire doelen – zoals wateropvang, hergebruik en vergroening – te koppelen aan bredere duurzaamheidsopgaven, kunnen terreinen klimaatadaptief, aantrekkelijk én toekomstbestendig worden ingericht. Zo ontstaat een meervoudige waardecreatie die zowel ondernemers als overheden aanspreekt en ontstaan er nieuwe mogelijkheden voor financiering. Meer lezen Lees hier het Rli-advies ‘Samen werken: kiezen voor toekomstbestendige bedrijventerreinen’ of bekijk de animatie.  Lees hier het artikel 'Negen manieren om ruimte te scheppen voor circulaire (maak)bedrijven' verschenen in ROmagazine (2024) Lees hier het artikel '‘Circulaire hubs’ als leidraad voor strategisch locatiebeleid' verschenen in ROmagazine (2024) Lees hier het kennisartikel 'Samen werken aan circulaire bedrijventerreinen' verschenen in het magazine Kringen van CLOK (2024) Over het Samen Beter onderzoek Het onderzoek Samen Beter is uitgevoerd door onderzoekers van de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN) en Fontys Hogescholen. SKBN is een van de partners in dit onderzoek. Het project is medegefinancierd door een stimuleringssubsidie uit de regeling RAAK-publiek van het Nationaal Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Kijk hier voor meer informatie over dit onderzoek.

Hoe kunnen technologie en data bedrijventerreinen veiliger, duurzamer en aantrekkelijker maken? De afgelopen twee jaar hebben overheid en bedrijfsleven dit samen onderzocht op Logistiek Centrum Hazeldonk in 15 projecten. Denk aan slimme camera’s voor veiligheid, drones voor terreinbeheer, sensoren voor CO?-reductie en data-analyse voor efficiënter onderhoud. Op 16 april delen ze de resultaten. In negen Deep Dive-sessies bespreken ze praktijkervaringen en geleerde lessen, verdeeld over de thema’s samenwerking, veiligheid en techniek/data. Wat werkte goed? Wat kan beter? En hoe kunnen we deze inzichten breder toepassen? Bekijk hier het programma. Kijk voor meer informatie en aanmelden op Bredata.nl

De economie moet in 2050 volledig circulair zijn. Dat gaat niet vanzelf. Bedrijventerreinen zijn belangrijke locaties voor ondernemers met circulaire activiteiten. Hoe kun je deze locaties optimaal inrichten en ondernemers met circulaire ambities daarbij helpen? Om een antwoord te geven op deze vragen, moet eerst duidelijk zijn wat de definitie is van circulaire economie, pas dan kunnen partijen aan de hand van concrete handvatten aan de slag. WEBINAR Op donderdag 10 april 2025 organiseren SKBN, vakblad BT en Buck Consultants International (BCI) het webinar 'Zo verzorg je het vestigingsklimaat voor circulaire bedrijven'. Experts geven aan de hand van praktijkvoorbeelden en marktonderzoek handelingsperspectieven op de vraag hoe je als gemeente, regio, provincie of Rijk - via het economisch en vestigingsbeleid - samen met de markt circulaire bedrijfsactiviteiten op bedrijventerreinen kunt realiseren. Je leert:  Welke typen circulaire activiteiten zijn er grofweg te onderscheiden? Welke typologieën bedrijventerreinen zijn voor circulaire activiteiten het meeste geschikt? Hoe zit circulaire economie op werklocaties er nu uit? Wat is het handelingsperspectief op korte- en lange termijn om:  circulaire ondernemers op bedrijventerreinen te ondersteunen circulaire ketens te bevorderen nieuwe circulaire economie ruimtelijk te accommoderen en vice versa, geredeneerd vanuit bestaande- versus nieuwe ruimte? Hoe kan het vestigingsklimaat optimaal worden ingericht voor verschillende bedrijven die samen onderdeel zijn van dezelfde circulaire keten? PROGRAMMA 11.00 uur - Welkom en introductie sprekers  Door: Marcel Michon (BCI) en Bas Dijkhuizen (vakredacteur BT) 11.10 uur - De locatiekenmerken van de verschillende typen circulaire bedrijvigheid: wat is de definitie van circulaire economie, welke locatiekenmerken zijn belangrijk en wat zijn best practices? Door: Merten Nefs, researcher Erasmus UPT, auteur van het onderzoek ‘Locatiekenmerken voor circulaire bedrijvigheid in en om de stad’ 11.30 uur - Nieuwe inzichten: Wat vindt er feitelijk in de praktijk plaats op bedrijventerreinen/werklocaties op het gebied van circulaire economie en wat zegt dat over de waarde? Door: Gerlof Rienstra, Rienstra Beleidsonderzoek en Beleidsadvies  11.45 uur  - Het handelingsperspectief van circulaire bedrijventerreinen vanuit het perspectief van de markt. Wat vraagt de markt en hoe kunnen gemeentes hier beleid op voeren?  Door: Marije Groen, Principal Consultant bij Buck Consultants International (BCI) 12.00 uur Debat en wrap up  FACTS & FIGURES Wat: Zo verzorg je het vestigingsklimaat voor circulaire bedrijven Wanneer: donderdag 10 april 2025, 11.00 uur - 12.15 uur Voor wie: Voor gemeentelijke en provinciale ambtenaren RO, Economie en Circulaire Economie, wethouders RO, Economie en Circulaire Economie, medewerkers stedelijke en regionale ontwikkelings- en herstructureringsmaatschappijen, en andere belanghebbenden die betrokken zijn bij de ontwikkeling en herstructurering van binnenhavens.  Waar: webinar Kosten: geen Aanmelden: https://kennislab.typeform.com/to/pvh2yl1D

“Start-ups en scale-ups zijn een belangrijke motor voor economische groei en verdienvermogen, creëren veel hoogwaardige werkgelegenheid en jagen productiviteitsgroei aan”, aldus de nieuwe minister van EZ in een brief aan de Tweede Kamer. Veel start-ups en scale-ups zijn gevestigd op campussen. Het zijn dé plekken waar bedrijven innoveren en waar talent wordt opgeleid, met belangrijke spin-off naar de regionale arbeidsmarkt en economie. De aanwezigheid/concentratie van talent is omgekeerd voor bedrijven de belangrijkste reden om zich op of in de nabijheid van een campus te willen vestigen.  Het is dan ook niet gek dat bijna elke gemeente of regio in Nederland haar eigen campus, innovatiedistrict of start-up hub wil hebben.  Tweedaagse studiereis Na vier succesvolle eerdere edities, organiseren Vakblad BT en Twynstra Gudde op woensdag 2 en donderdag 3 april 2025 een nieuwe, vijfde ‘Studiereis campussen, innovatiedistricten en start-up hubs’ naar Utrecht en de Metropoolregio Amsterdam. Tijdens de reis, die onder inhoudelijke leiding staat van campus-expert Gregor Heemskerk (partner TwynstraGudde), onderzoeken we wat de lessons learned zijn van de volgende innovatie-hotspots: >> UTRECHT SCIENCE PARK  Van besloten universiteitscomplex transformeerde Utrecht Science Park tot open campus voor onderwijs, onderzoek, incubatie en bedrijven. Hoe is de campus georganiseerd, hoe werkt business development, en wat is het deurbeleid?  >> DOTSLASH, UTRECHT KANALENEILAND  Een bruisende, private start-up campus in Kanaleneiland met ruimte voor inmiddels 250 innovatieve bedrijven. Hoe is dat gefinancierd?  https://fd.nl/bedrijfsleven/1501711/in-de-torens-van-kanaleneiland-floreren-de-utrechtse-start-ups >> H20 ESPORTS CAMPUS AMSTERDAM, PURMEREND Het Papendal van de esports: ruim 12.000 m2 bedrijfsruimte en onderwijs in diverse gebouwen rond gaming, esports en creative tech, geclusterd rond het het Rabo Esports Stadion, het grootste permanente esportsstadion van West-Europa. >> SANQUIN / HEALTH AND INNOVATION DISTRICT NEW WEST Van health district naar innovatiedistrict: Sanquin Health Solutions (SHS) ontwikkelt in samenwerking met andere gezondheidspartners en de gemeente Amsterdam in het gebied De Plantijn een campus waar innovaties in de gezondheidszorg centraal staan: het ‘Health and innvation district New West’. Hamvraag is: Hoe betrek je – als relatief gesloten zorginstelling – startup’s, bedrijven en kennisinstellingen bij de campus? >> B. AMSTERDAM B. Amsterdam positioneert zichzelf als ‘Europe’s biggest startup ecosystem’. Hier komen elke dag meer dan 2.500 mensen samen om te werken bij een van de 300 verschillende bedrijven die in drie gebouwen die in en rond de oude IBM typemachine fabriek in de hak van de Amsterdamse Ringweg A10 gevestigd zijn.  >> KENNISKWARTIER ZUIDAS Het Kenniskwartier Zuidas ontwikkelt zich snel tot innovatiedistrict rondom de universiteitscampus van de Vrije Universiteit (VU). Hoe leg je de verbinding tussen de universiteitscampus en het omliggende bedrijvengebied, en leg je de koppeling met B2C-activiteiten om naast kennis ook ‘de stad’ naar de Zuidas te halen?  KLIK HIER OM U GELIJK AAN TE MELDEN!   Centrale vraag deze editie is: hoe campussen te organiseren en te financieren? Subvragen zijn: Hoe organiseer je vastgoedontwikkeling op campussen en innovatiedistricten? Hoe zorg je voor huisvesting voor start-ups, hoe bekostig je deze onrendabele faciliteit? Hoe betrek je onderwijs- en zorginstellingen en bedrijven bij de campus?  Hoe zet je een triple helix-community of campusorganisatie op en hoe bekostig je dit?  Hoe zorg je voor een cultuur van kennisuitwisseling en open innovatie waar bedrijven en onderwijs kunnen samenwerken en wat is daarbij de rol van de campusorganisatie?  Hoe zet je een innovatieprogramma op?  Hoe maak je van een campus een bruisend stukje stad? ACHTERGROND Campussen heb je in vele soorten en maten. Van klassieke scienceparken en bedrijvencampussen tot campussen rond hbo- en mbo-instellingen, waar leren en werken samensmelt. In de grote steden zie je daarnaast privaat gefinancierde start-up hubs ontstaan. Gemene deler is dat er verbindingen gesmeed worden, tussen bedrijfsleven en onderwijs, talent en kapitaal. En ze vaak voorzien in betaalbare bedrijfsruimte voor startende ondernemingen. Het ministerie van EZ onderzoekt fysieke doorgroeimogelijkheden voor start-ups en scale-ups op campussen en daarbuiten. En elke stad wil start-ups de ruimte geven. Maar hoe organiseer je dat? Wie zorgt voor incubatieruimte, die in financiële zin vaak verlieslatend is? Moeten overheden en onderwijs deze rol op zich nemen? Of kan het op een of andere manier tóch uit? En wie springt er in de bres voor scale-ups die maatschappelijk en economisch van strategisch belang zijn, maar zich nog geen hoge huren kunnen veroorloven?  PROGRAMMA* Vertrek: Amersfoort, woensdagochtend 2 april 09.00 uur Terugkomst: Amersfoort, donderdagmiddag 3 april 18.00 uur Overnachting: Purmerend  *een volledig programma met de route en sprekers volgt spoedig FACTS & FIGURES Wat: 2-daagse campusreis; Wanneer: woensdag en donderdag 2 & 3 april 2025; Voor wie: ambtenaren van gemeenten en provincie, medewerkers van regionale ontwikkelingsmaatschappijen, mensen uit het onderwijs en iedereen die bij het ontwikkelen en organiseren van campussen en innovatieve werklocaties betrokken is; Inclusief: compleet verzorgd met lunches, diner, consumpties, overnachting, mogelijke entreegelden, vervoer, reisbegeleiding en een reisverslag achteraf; Kosten: € 1550,00 (ex. btw). KLIK HIER OM U GELIJK AAN TE MELDEN!  

Veel herstructureringsprojecten kampen met een onrendabele top en hoge risico’s, waardoor projecten vertragen en moeilijk van de grond komen. Hoe kan grondbeleid helpen om deze projecten te versnellen en financieel haalbaarder te maken? Op 27 maart verdiepten we ons in deze vragen tijdens het SKBN Kenniswebinar.  KIJK HIER HET WEBINAR TERUG   Ter onderbouwing van het nieuwe Regionaal Programma Werklocaties heeft de Groene Metropool Regio Arnhem-Nijmegen heeft prof. dr. Erwin van der Krabben (Radboud Universiteit) onderzocht welke mogelijkheden gemeenten hebben om via strategisch grondbeleid de businesscase voor herstructurering te verbeteren én projecten te versnellen.Tijdens dit SKBN Kenniswebinar presenteert hij de belangrijkste inzichten, waaronder: Het huidige grondbeleidsinstrumentarium van gemeenten Relevante voorstellen voor modernisering van het grondbeleid (voor zover die voorstellen relevant zijn voor de herstructurering van bedrijventerreinen). Beleidsopties en handelingsperspectieven voor gemeenten, hoe strategische inzet van grondbeleid kan helpen om herstructurering te versnellen en rendabeler te maken. PRESENTATIE VAN ERWIN VAN DER KRABBEN Wil je weten hoe jouw gemeente grondbeleid strategisch kan inzetten om herstructurering te versnellen en rendabeler te maken? Kijk dan het webinar terug.  

We brengen met de SKBN Participantenraad een bezoek aan IPP Haaglanden in Rijswijk. IPP heeft inmiddels een opgave van 18 bedrijventerreinen, waarin ze investeert met een bijzonder geïntegreerde investeringsagenda. Ook wordt er binnen de regio, naast samenwerking binnen de MRDH, gekeken naar een werkalliantie tussen IPP en Businesspark Haaglanden. Lees ook dit artikel op bt-online.nl: Beter benutten: IPP Haaglanden transformeert en verdicht.  Het programma is als volgt: 14.00 uur Inloop met koffie/thee 14.30 uur Welkom + mededelingen SKBN 14.50 uur De werkwijze van IPP Haaglanden door Jan Brugman Weergave van de werkzaamheden van IPP Haaglanden en de investeringsagenda waarmee wordt gewerkt aan het beter benutten van bedrijventerreinen. 15.20 uur Rondleiding over het Middengebied Plaspoelpolder Het industrieschap voert een gezamenlijk ontwikkelingsperspectief uit met de aankoop van leegstaande kantoorpanden om het verouderde bedrijventerrein beter te benutten en te zorgen voor een aangenaam vestigingsklimaat. ‘Als het niet vanzelf gaat dan kopen we actief op.’ Die aanpak werpt inmiddels zijn vruchten af. Eventueel met een aanvullende presentatie over de aanpak om een leegstand kantorenpand te transformeren. 16.15 uur Napraten en borrel De SKBN Participanraad is alleen toegankelijk voor de participanten en kennispartners van de stichting. 

Binnenhavens en watergebonden bedrijventerreinen, hoe behouden we die ruimte voor circulaire activiteiten in de toekomst? En hoe kun je daar als overheid op sturen? Op donderdag 13 februari onderzochten we tijdens het seminar ‘Hoe maak je ruimte voor circulaire bedrijvigheid in binnenhavens?’ samen de rol van binnenhavens en watergebonden terreinen in de circulaire economie en welke keuzes het nu vraagt om deze gebieden in de toekomst te laten floreren. Lees hier het verslag 'Circulaire (binnen)havens in een nieuwe wereld: 10 learnings'. De hoofdvragen van dit seminar zijn: Welke rol kan een binnenhaven of watergebonden terrein hebben in de circulaire economie?  Wat staat dat in de weg?   Hoe kun je dat als gemeente/provincie/regio faciliteren?  Hoe zet je nu de eerste stappen?  PROGRAMMA 13.00 uur - Inloop 13.30 uur - Welkom en introductie, door Vakblad BT en SKBN 13.40 uur - De rol van binnenhavens in de circulaire economie, in gesprek met Bart Kuipers, haveneconoom bij Erasmus UPT en Maarten van Gaans-Gijbels, voorzitter van Nederlandse Vereniging van Binnenhavens (NVB). 14.10 uur - Casus: Gebiedsvisie voor binnenhaven Maasbracht, met Marije Groen, BCI 14.40 uur - Leren van de praktijk: ruimte voor circulair ondernemen, met Jean L’Ortye, grondwinning- en transportbedrijf L’Ortye 15.10 uur - Leren van elkaar  16.00 uur - Wrap-up met Cees-Jan Pen, lector De Ondernemende Regio, Fontys Hogeschool/ lid adviescommissie SKBN  16.30 uur – Borrel   VOOR WIE Dit seminar is interessant voor gemeentes, regio's/provincies die hun binnenhavens willen behouden en willen laten floreren. Voor gemeentelijke en provinciale ambtenaren RO, Economie en Circulaire Economie, wethouders RO, Economie en Circulaire Economie, medewerkers stedelijke en regionale ontwikkelings- en herstructureringsmaatschappijen, en andere belanghebbenden die betrokken zijn bij de ontwikkeling en herstructurering van binnenhavens.    PRAKTISCHE INFORMATIE Datum: donderdag 13 februari 2025 Tijd: 13.00 - 16.30 uur Locatie: de redactiekerk van Vakblad BT (Paulus Borstraat 41) in Amersfoort Kosten: Deelname is gratis voor abonnees van BT en leden van SKBN. Overige deelnemers betalen 149 euro.      Beeld: iStock.com - Wirestock, Binnenhaven van Roermond

Op dinsdag 11 februari van 10 tot 11 uur lieten we tijdens het SKBN Kenniswebinar Koos Seerden (Rho Adviseurs) en Daan Hollemans (Antea Group) aan het woord. Zij deden in opdracht van het Ministerie van EZ onderzoek naar instrumenten in de Omgevingswet die kunnen worden ingezet voor ruimte voor werk.Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het ruimtelijke-ordeningsinstrumentarium grondig veranderd. De ‘Handreiking Ruimte voor Economie’ moet overheden inzicht geven in het nieuwe instrumentarium en de toepassingsmogelijkheden hiervan voor het ruimtelijk – economisch beleid – voor ruimte voor economie. Seerden en Hollemans hebben voor voor SKBN leden de belangrijkste bevindingen op een rij gezet.    Zie hier de presentatie van Seerden en HollemansKoos Seerden (Rho Adviseurs) laat in zijn presentatie een koffertje zien met de mogelijkheden om voldoende ruimte voor economie veilig te stellen. Hij benoemt: Beschermen, Compenseren, Mengen/ontmengen, Intensiveren en Nieuwe terreinen. Op deze bijeenkomst focussen we ons op mengen/ontmengen en intensiveren.     Voor de beleidsvorming is de Omgevingsvisie de kapstok. Het is heel belangrijk om ervoor te zorgen dat bij de beleidskapstok van RO ook iets hangt van dit onderwerp!    De visie wordt vervolgens verder uitgewerkt in een programma. Het voordeel is dat deze vormvrij is. Tip is wel: Maak wat je wilt bereiken héél concreet, het liefst gekoppeld aan een gedetailleerde kaart. Op kavelniveau aangeven waar je het over hebt. Het programma is zelfbindend voor overheden. Zie het als een handvat voor ‘dit wil ik wel en dit niet’. Het geeft richting aan een beweging.   Daarna volgen er uitvoeringsinstrumenten die landen in een plan. Daarin wordt opgenomen wat je precies wilt bereiken voor welke gebieden. De provincie kan gemeenten bijstaan met instructieregels.    Daan Hollemans (Antea Groep) gaat in op de concretere stappen voor mengen/ontmengen  In de Omgevingsvisie kun je opnemen wat je goed vindt passen op een betreffende locatie. In het algemeen zou moeten gelden: alleen bedrijven die niet gemengd kunnen worden met wonen kunnen zich vestigen op een bedrijventerrein. Meer specifiek gaat het over watergebonden bedrijven, hogere milieucategorieën en bedrijven met een specifiek profiel.   Als je wilt gaan schuiven, zorg dan voor alternatieve locaties! Dat is in praktijk heel moeilijk, het vraagt om het maken van duidelijke keuzes. Leg met die reden relaties aan met collega’s die over de andere ruimteclaims gaan.    Hollemans noemt een ruimtelijke maatregel om te komen tot een gewenst profiel van een terrein. Dat leidt tot gewenst profiel, maar het is een ingrijpende maatregel. Dat betekent dat je de portemonnee moet trekken, omdat je gaat sleutelen aan bestaande rechten van bedrijven. Mocht je zo'n maatregel overwegen, dan is tijd je beste vriend! Niettemin, als je snel en actief wilt ingrijpen en de kosten accepteert, dan kan het. Het is dan wel zaak om de betreffende bedrijven een alternatieve locatie te bieden. Als je meer tijd hebt, kun je aan de slag met een zogenaamd uitsterfbeleid: de wortel en de stok.   Waar het kan alternatieve locaties bieden met goede voorwaarden. Misschien moet je die locaties wel gaan creëren. Werk het beleidsmatig uit in een programma, zodat die bedrijven zich goed kunnen vestigen. Let op: ook voor woonwijken betekent dit het aantasten van bestaande rechten. Nieuwe woongebieden met die reden breder maken dan wonen. Ook ruimte voor bedrijvigheid en voorzieningen. Sportscholen boven op winkels bijvoorbeeld. EZ moet samen met RO en Wonen om tafel voor 'stedelijke gebieden'.    Vervolgens gaat Hollemans uitgebreid in op de ruimtelijke maatregel: toepassing nieuwe VNG-systematiek voor zonering.  Omgevingsvisie: Profiel en doelstellingen qua ruimtegebruik bedrijventerreinen. Breng in beeld wat is het ruimtegebruik, hoe vol zit het, wat is de frictie, welk deel is gevuld met bedrijvigheid die elders kan.   Een visie geeft sturing, werkt beter dan een paar ton om bedrijven te verplaatsen. Ondernemers willen duidelijkheid. Heel goed nadenken wat je uiteindelijk wil. Je moet heel specifiek worden. Voor EZ is dat even wennen. Wat is een bedrijf, wat mag het wel en wat niet. Samen met RO over nadenken, Collega kan toetsen naar uitvoering toe. Programma: Je wordt nog specifieker. Terreinen krijgen aanduiding mengen of niet. Specifieke kenmerken. Uitgangspunten samen met RO, wat is toekomstbeeld van dit terrein. Binnen 10 jaar gewenste profiel, wat zijn activiteiten die wegmoeten? Welke morgen welke wat langer. Hoe concreter, hoe meer verplaatsingen faciliteren. Breng alles in kaart.   Het programma vereist participatie, betrokkenheid bedrijven, bewoners, dat is heel relevant. Je zult ze op een gegeven moment moeten gaan betrekken.  Droog oefenen: pas dit principe van uitgangspunten toe op daadwerkelijke situaties, werk het uit zoals bedacht. Werkt het niet, stel het bij!  Omgevingsplan: Regels zo vormgeven dat alleen bedrijven komen die we willen dat er komen. Bijvoorbeeld via voorrangsregels, een aantal jaar voor nemen om voldoende voorzienbaarheid te creëren. Ten slotte gaat Hollemans in op de concretere stappen voor intensiveren.  Je begint bij het doel, wat wil je bereiken? Het gaat om privé-kavels maar ook om openbare ruimte. Anticiperen op transities, klimaat, energie, circulair. Dit betekent ook schuiven met bestaande rechten van gebruik.  Middelen die snel en actief zijn: omgevingswaarden opnemen. Dit moet een maatstaf zijn die meetbaar is of te kwantificeren is. In de context van intensiveren: bepaalde bebouwingsdichtheid, of bouwhoogtes. Het moet absoluut meetbaar zijn, en een beleidsmatige basis hebben. Dit moet in een Omgevingsvisie worden opgenomen. Vervolgens concretiseer je ze in een programma. Bindend voor vaststellend orgaan. Als de waarde overschreden dreigt te worden: programma maken met concrete maatregelen. Je moet hier dus terughoudend mee zijn, want omgevingswaarden scheppen een verplichting. Door middel van handhaving moet je gaan meten.   Omgevingswaarde kun je direct in laten gaan, maar je moet dat heel voorzichtig doen. Het is een paardenmiddel.    Houd bij het ingrijpen op bestaande situaties altijd rekening met de nadeelcompensatie (planschade). Deze kunnen echter naar 0 als je redelijke termijn van 2 jaar voorzienbaarheid met duidelijke richtlijnen meegeeft.    Omgevingsvisie: Wat houdt intensivering per bedrijventerrein nu precies in? En waarom. Hoe beter ingebed, hoe makkelijker het vervolg. Programma: Hoe omgaan met bestaande rechten, bouwhoogtes etc. uitwerken in een programma. RO-ambtenaren set van uitgangspunten voor concreet mogelijk beleid. Als je dat scherp hebt, ga aan de slag met botsproeven. De boer op voor participatie. Kondig het aan, help bedrijven ook, dit kun je verwachten.  Omgevingsplan: Eisen opnemen, met nieuw terrein wat sneller regels opnemen. Bestaande terreinen zachtere regels (maximaal) of hardere voorrangsregels. Met het plan regel je het voor lange termijn. In uitgiftebeleid maak je het concreter. Het plan is de startpositie, het uitgiftebeleid is de slagroom op de taart. 

Het gaat er niet alleen om dat we durven kiezen voor nieuwe economie, maar dit ook ruimtelijk laten landen. Dat gebeurt steeds vaker in gebieden die al een economische functie hebben, en getransformeerd worden naar nieuw economisch gebruik. Daarbij wordt aangesloten bij drie belangrijke beleidstrends: 1) circulaire en biobased economie als nieuwe standaard, 2) ruimte maken voor innovatie en 3) brede welvaart als uitgangspunt voor gebiedsontwikkeling. Tijdens de Studiereis economische gebiedstransformaties: nieuwe regionale verdienmodellen die vakblad BT en Buck Consultants International (BCI) op 29 en 30 januari organiseren, bezoeken we vier steden en regio’s in Vlaanderen en Nederland die al keuzes hebben gemaakt, en met gebiedstransformaties nieuw economisch momentum genereren, in plaats van nieuwe woongebieden. Je leert:  Hoe je de gewenste economie/economische ontwikkeling in een gebiedstransformatie borgt; Hoe je grondgebruik in de gewenste richting stuurt (het juiste bedrijf op de juiste plaats); Hoe je bouwt aan een nieuwe economie in een complex samenspel met andere ruimtelijke belangen; Hoe je diverse belangen afweegt in een gebied en aangrenzend aan het gebied; Hoe je financiële en andere instrumenten toepast om de doelen ook echt te bereiken;  Hoe je het bedrijfsleven betrekt bij de invulling van een gebiedstransformatie; Hoe je nieuwe economische en ruimtelijke concepten toepast (meerlaags, functiemenging)  MEER INFORMATIE + AANMELDEN Schrijf je nu en ga mee naar de volgende hotspots: Blue Gate Antwerpen: van petroleumhaven naar eco-effectief HMC-cluster Blue Gate Antwerp is het eerste eco-effectieve, watergebonden HMC-cluster in België. Gevestigd op de fundamenten van Petroleum Zuid, het hart van de Antwerpse petroleumindustrie, biedt het 36 hectare metende terrein geleidelijk aan ruimte aan innovatieve ondernemingen met een heldere ambitie: lineair groeien dankzij circulair werken. Blue Gate Antwerp is mede dankzij een brownfield convenant tot stand gekomen Sciencepark Arenberg: van kenniseconomie naar nog sterkere kenniseconomie Wetenschapspark Arenberg in Leuven stimuleert sinds 2001 de groei van nieuwe hightech bedrijven door met kantoorruimte en laboratoria hun kernactiviteiten te ondersteunen. Wetenschapspark Arenberg is nog steeds in ontwikkeling en stut daarmee de uitbouw van de Vlaamse kenniseconomie. De nabijheid van het wetenschapspark bij kennisinstellingen zoals Imec, dat onlangs een investering van 2,5 miljard euro ontving in het kader van de Europese Chip Act voor een NanoIC pilot line, KU Leuven en UZ Leuven zorgen voor een dynamische interactie tussen ondernemers en wetenschappers. Dit genereert vernieuwende ideeën en versnelt de groei van de Leuvense hightech regio. Logistics Valley Flanders: van brownfield naar duurzame logistiek Ford Genk sloot im 2012 definitief de deuren. Wat over bleek was een gigantische brownfield in het hart van Europa. De vroegere Fordsite onderging de afgelopen jaren een enorme metamorfose tot Logistics Valley Flanders, met ruimte voor logistieke en industriële bedrijvigheid, voorzien van een 430 meter lange kademuur aan het Albert Kanaal. Op vrijdag 29 september 2023, ruim 10 jaar na de sluiting van de Ford Fabriek, werd het nieuwe, multimodale bedrijventerrein officieel ingehuldigd. Met een ‘Dry Port Genk’ van H.Essers als nieuwe inlandterminal voor hun chemiedivisie. Zij verwachten dat ze dankzij deze terminal 1.800 vrachtwagens per maand van de weg zullen kunnen halen, zowel voor inkomende als uitgaande transporten. En een nieuw logistiek park van het consortium Genk Green Logistics, een uiterst modern logistiek en semi-industrieel complex van ongeveer 250.000 m². Dat park kwam tot stand dankzij een joint venture tussen Group Machiels en Intervest Offices & Warehouses. Ondertussen zijn Eddie Stobart, P&O Ferrymasters, Nippon Express, Neovia en Konings er thuis. Chemelot Circular Hub: van fossiel naar klimaatneutraal chemiepark Ten opzichte van 1990 is de uitstoot van broeikasgassen van Chemelot al met 45 procent teruggebracht. De ambitie is echter veel groter. De bedrijven op Chemelot willen samen de eerste klimaatneutrale en circulaire chemie- en materialensite van Europa realiseren. Chemelot is de kraamkamer van grondstoffen van honderden dagelijkse producten, op basis van inkomende stromen: nafta en aardgas. In 2050 moet dat volledig vervangen zijn door circulaire varianten bestaande uit bijvoorbeeld huishoudelijk restafval en houtafval. Op het 800 ha. metende terrein staan al proefopstellingen, demofabrieken en zelfs industriële installaties die op circulaire grondstoffen draaien. En er wordt hard gewerkt aan de herontwikkeling van Chemelot haven (in Stein) waarlangs de nieuwe aanvoer van circulaire grondstoffen kan plaatsvinden. De betrokken gemeenten Sittard-Geleen en Stein dragen bij aan de transformatie door optimalisatie van ruimtelijke planvorming en verbetering van lokale infrastructuur. Meer info en aanmelden

Onderzoekers van Fontys Hogescholen en de Hogeschool Arnhem en Nijmegen hebben binnen het tweejarige RAAK onderzoek Samen Beter gekeken naar hoe de circulaire potentie van bedrijventerreinen beter kan worden benut. De inzichten delen ze op 14 januari 2025 tijdens het Slotevent Samen Beter met een safari naar Living Lab Willem-Alexander meets students in Roermond.   Ruimte voor economie komt steeds hoger op de agenda. Er zijn nog veel vragen rond de ruimtevraag als gevolg van de circulaire transitie, maar duidelijk is dat watergebonden locaties hierbij een cruciale rol spelen. Bij discussies over verduurzaming van bedrijventerreinen gaat het hierbij vaak óver in plaats van mét ondernemers. Op dinsdag 14 januari 2025 gaan we leren van ervaringen met de verduurzaming van Willem-Alexander haven in Roermond en nut en noodzaak van langjarige betrokkenheid van Fontys bij dit gebied. Welke bedrijven zijn er gevestigd en hoe kijkt de Willem-Alexander bedrijventerrein naar de circulaire waarde van het terrein? Hoe is de BIZ-werkgroep duurzaamheid & circulariteit ontstaan? Hoe werkt de bijzondere samenwerking tussen gemeente, bedrijventerrein en kennisinstelling Fontys op de campus W-A meets students? Welke projecten zijn er uitgevoerd? Wat is de waarde van zo’n campus voor de diverse partijen? Wat kunnen we leren van de publiek-private samenwerking rondom de ontwikkeling van de haven? Onderzoekers Cees-Jan Pen van Fontys Hogescholen en Frank de Feijter van Hogeschool Arnhem en Nijmegen presenteren de resultaten van het project Samen Beter, waaronder een manifest voor vervolgonderzoek naar de rol van watergebonden locaties in de circulaire transitie in samenwerking met Stec en Ginder. Frank de Feijter (HAN) neemt ons mee in het organiserend vermogen van een publiek-private krachtenbundeling op het bedrijventerrein. Na een rondleiding over het terrein worden we ontvangen bij de gemeente Roermond in de raadszaal. Het huidige studententeam presenteert de resultaten van het afnemen van een korte CSRD-scan bij MKB-bedrijven op Willem-Alexander. De scan levert een SDG-profiel (Sustainable Development Goals) op dat de bedrijven voorbereid op de CSRD-ontwikkelingen (Corporate Sustainable Reporting Directive). Het einde van het onderzoeksproject Samen Beter is in zicht, en we willen dit graag samen met jullie, projectpartners en andere betrokkenen en geïnteresseerden, afsluiten.   PROGRAMMA 12.00 uur - Ontvangst met broodjeslunch 12.45 uur - Welkom door moderator Dankeld Vanmeenen (Fontys) 12.50 uur - Welkom door gastheer Gemeente Roermond. Met Janou Martens-Goetstouwers en wethouder Dirk Franssen o.v. (Gemeente Roermond)  13.05 uur - Dit is Willem-Alexander, over de circulaire bedrijven, de business case Port of Roermond en de campus W-A meets students en de waarde van zo’n campus voor de betrokkenen. Met een wandeling waarin het circulaire karakter van bedrijven zoals Kalle en Bakker, SIF en Smurfit Westrock terugkomt.. 14.10 uur - Resultaten van het onderzoeksproject Samen Beter rondom competentieprofielen, organisatiegraad, living labs en business cases. Met Cees-Jan Pen (Fontys) en Frank de Feijter (HAN) 14.45 uur - Vertrek per bus naar de Raadszaal van Roermond. 15.00 uur - Het resultaat van onderzoek studenten: SDG-profielen maken voor MKB-bedrijven met behulp van een CSRD-tool. 15.30 uur - Ruimte voor vragen en discussie 16.00 uur - Feestelijke afronding van het Samen Beter onderzoeksproject met een borrel 16.45 uur - Bus rijdt terug naar parkeerplaats W-A.   KLIK HIER OM JE AAN TE MELDEN Datum: 14 januari 2025 Locatie: Willem Alexander Haven Roermond en gemeentehuis Roermond Deelnemen is kostenloos. Aanmelden kan via https://kennislab.typeform.com/to/HbNT899H Dit Slotevent wordt georganiseerd in het kader van het onderzoek Samen Beter van de HAN en Fontys Hogescholen. Dit onderzoek is medegefinancierd door Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Kijk hier voor meer informatie over dit onderzoek.  

Op 25 september informeerde minister Beljaarts van Economische Zaken de Tweede Kamer over de stand van zaken rond het programma Ruimte voor Economie. Ook bood hij de Ruimtelijke Economische Verkenning aan.  In dit lunchwebinar wordt deze Kamerbrief mondeling toegelicht. Kristel Wattel (Programmamanager Werklocaties bij Ministerie EZ) praat ons bij over een aantal lopende onderzoeken vanuit het Ministerie over onder andere de ruimtebehoefte van de duurzame industrie, de circulaire economie en campussen, en over het sturen op ruimte voor werk met de Omgevingswet. Sjoerd van Dommelen (Senior Beleidsmedewerker bij Ministerie EZ) zal een toelichting geven op de Ruimtelijke Economische Verkenning.  Na beide presentaties is er uitgebreid de ruimte voor vragen. Meer informatie een aanmelden

De circulaire transitie komt op gang. Op verschillende plekken ontstaat circulaire bedrijvigheid en krijgt het toekomstbeeld van de circulaire economie vorm en ontstaan er voorbeelden van circulaire hubs in de regio. De circulaire economie kent verschillende verschijningsvormen, kleinschalig – grootschalig, lokaal en bedrijventerrein gericht en (boven)regionaal gericht. Van knuffelbaar en inspirerend tot rauw en grote bergen rotzooi. Ontdek de smaken van de circulaire economie tijdens de Circulaire Bedrijventerrein Safari op dinsdag 19 november 2024. Datum: dinsdag 19 november 2024| Tijd: 10.00 - 16.00 uur  Locatie: Ochtendprogramma op IPKW in Arnhem, middagprogramma in Apeldoorn. Deelname aan een deel van het programma is mogelijk. Kosten: Deelname is gratis Aanmelden via https://kennislab.typeform.com/to/b1TVtmyk   Programma (wijzigingen onder voorbehoud) 09.30 uur - Inloop op IPKW, Arnhem 10.00-11.00 uur - Welkom en introductie, door Frank de Feijter (HAN) & Cees-Jan Pen (Fontys) Circulair ondernemerschap is geen vanzelfsprekendheid. Wat zijn de do’s en don’t voor de circulaire koplopers in de regio? Hoe kunnen we faciliteren dat pilots doorgroeien naar echte volgroeide business cases? Wat vraagt dit voor organisatiebetrokkenheid in de keten en de regio? Welke rol kan de publieke professioneel of private aanjager spelen als lijm op het bedrijventerrein? De ruimtelijke kant van de circulaire economie is een onderbelicht thema. Hoe ziet het circulaire hub-landschap er in de toekomst uit? Hoe kunnen we in gebiedsontwikkeling en economisch beleid aansluiten op de circulaire economie?  11.15-12.00 uur - Bedrijfsbezoek bij Tyromer (maakt van oude autobanden nieuw rubber) Tyromer is een innovator in Nederland. De techniek is deels samen met Canadese partner ontwikkeld en in de rubberrecycling in Nederland en Europa is Tyromer een ster aan het firmament. Toch gaat het allemaal niet vanzelf en zijn veel uitdagingen overwonnen, maar soms zit de organisatie er nog middenin…  12.00-12.45 uur - Lunch op IPKW 13.00-13.45 uur - Vertrek bus naar Apeldoorn 13.45-14.15 uur - Bedrijfsbezoek bij Hoogeboom (circulair afvalverwerkingsbedrijf)  Hoogeboom is een professionele en praktischer realiserende doener in de circulaire transitie. Er wordt zoveel gepraat over de circulaire transitie, maar zij geven het ‘handen en voeten’. Circulair ondernemerschap, pionieren en dat allemaal met een mooie nuchtere Apeldoornse instelling. Een circulaire parel in de regio, maar zonder wrijving geen glans. Het is allemaal niet vanzelf gegaan en er staat ons als maatschappij nog veel te wachten om de circulaire transitie waar te maken. 14.15-14.30 uur - Bus naar Bedrijventerrein Ecofactorij Apeldoorn  14.30-16.00 uur - Bedrijfsbezoek Bedrijventerrein Ecofactorij Apeldoorn  Bedrijventerrein Ecofactorij heeft al 20 jaar haar eigen GDS en ontwikkelt haar elektriciteitsnet steeds verder zodat het slim om kan gaan met vraag en aanbod. In 2023 is in samenwerking met VDL, Saxion, Universiteit Twente en Scholt Energy een MOOI onderzoeksproject gestart gesubsidieerd door Rijksdienst voor Ondernemend Nederland om het netwerk van Ecofactorij uit te breiden met industriële batterijen en een voorspellend (Machine Learning), zelflerend (AI) en regulerend schaalbaar semi-autonoom netwerk op te zetten. 16.00-16.30 uur - Borrel bij Ecofactorij Apeldoorn  16.30-17.30 uur - Terug op IPKW en einde programma   KLIK HIER OM JE AAN TE MELDEN Deze safari wordt georganiseerd in het kader van het onderzoek Samen Beter van de HAN en Fontys Hogescholen. Dit onderzoek is medegefinancierd door Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Kijk hier voor meer informatie over dit onderzoek.

‘Sturende bedrijventerreinen – ruimte maken voor transities’ is hét thema van het 19e BT Event op donderdag 14 november in De Fabrique in Utrecht. Want naast een faciliterende rol door het accommoderen van ruimtevragen, hebben de 3800 bedrijventerreinen in Nederland als vitale infrastructuur per definitie een sturende impact op de wereld van morgen. Door te kiezen welke ruimtevragen je wel of niet accommodeert, welke activiteiten je wáár accommodeert, welke circulaire stromen je mogelijk maakt, hoe je ruimte biedt aan opwek en opslag van energie en hoe je een vruchtbare bodem legt voor innovatieclusters, kun je transities helpen versnellen. De ruimte en activiteiten op bedrijventerreinen hebben daarin een cruciale rol.  Het borgen van ruimte voor stadsverzorgende (circulaire) bedrijvigheid en praktische banen in de nabijheid van bevolkingsconcentraties, is een nadrukkelijk doel van gemeenten die bij gronduitgifte steeds vaker op maatschappelijke waardecreatie sturen.  Waar ruimte en grond al zijn vergeven, willen overheden – zo goed en kwaad als het gaat – regie terugpakken op bedrijventerreinen. Creatief omgaan met bestaande/beschikbare ruimte door beter benutten, intensiveren, stapelen en mixen vergroot zowel de maatschappelijke als economische output. Op nationaal niveau ontstaat – gevoed vanuit meervoudige schaarste – een nieuw paradigma van ‘keuzes maken’. Selectieve groei en het mogelijk afschalen van economische sectoren die veel ruimte vragen, maar een beperkte economische en maatschappelijke waarde genereren, zijn geen taboes meer. Tegelijk dringt het besef door dat bepaalde sectoren door digitale en circulaire transities juist méér ruimte nodig hebben. Denk daarbij aan grootschalige (data)logistiek, en de opslag/verwerking van reststromen. Deze relatief nieuwe ruimtevragers moeten zo goed mogelijk worden ingepast. Zowel fysiek-ruimtelijk, als binnen een duurzaam economisch-ruimtelijk systeem. Op het BT Event in Utrecht gaan we, samen met onze partners Provincie Utrecht, Gemeente Utrecht, Gemeente Amersfoort en de NV OMU, aan de slag met de sturende rol die bedrijventerreinen kunnen oppakken. Met een duidelijke focus op processen, praktische oplossingen, financierbaarheid en uitvoerbaarheid. HOUD DE CONGRESSITE IN DE GATEN VOOR MEER INFO.  

In de steeds sneller voortschrijdende energietransitie in Nederland, zien veel bedrijven zich geconfronteerd met een nieuwe uitdaging: netcongestie. Netcongestie ontstaat wanneer de vraag naar elektriciteitstransportcapaciteit groter is dan het aanbod, wat leidt tot een overbelasting van het elektriciteitsnet. Dit probleem belemmert de groei van het Nederlandse bedrijfsleven, met name in sectoren als logistiek, bouw en industrie. Om bedrijven te helpen deze uitdaging het hoofd te bieden, organiseren HAN University of Applied Sciences, Connectr – Energy Innovation, en het Sustainable Electrical Energy Centre of Expertise (SEECE) de masterclass 'Grip op Netcongestie'. Deze masterclass biedt een uitgebreide introductie en praktische strategieën om netcongestie te begrijpen en aan te pakken. Tijdens de masterclass krijgen deelnemers inzicht in zowel technische als niet-technische oplossingen voor netcongestie. Zo wordt er aandacht besteed aan innovatieve contractvormen, gedragsveranderingen en de rol van Congestion Service Providers (CSPs) in samenwerking met netbeheerders. Verder worden technische oplossingen zoals het gebruik van batterijen, aggregaten en lokale energieopwekking besproken. Voor wie? De masterclass is bedoeld voor ondernemers en beleidsmakers die direct te maken hebben met de gevolgen van netcongestie of hierop voorbereid willen zijn. Deelnemers zullen leren hoe zij een energieprofiel voor hun bedrijf kunnen opstellen en welke stappen zij kunnen nemen om de benodigde transportcapaciteit te optimaliseren. Wanneer en waar? De masterclass vindt plaats op 7 en 14 november 2024 bij het Connectr Shared Office (op IPKW) in Arnhem.  Kosten De kosten voor deelname bedragen € 495,- voor beide cursusdagen. Los inschrijven voor 1 dag is niet mogelijk. De deelnemers ontvangen een bewijs van deelname van de HAN University of Applied Sciences. Dit bewijs van deelname wordt uitgegeven samen met Connectr - Energy innovation en SEECE. Meer informatie en aanmelden Voor aanmelding en meer informatie over het programma, ga naar Masterclass Grip op Netcongestie (han.nl). 

Op donderdagmiddag 24 oktober vindt de 7e Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette plaats. Dit onder de noemer: Slim Ontwerpen, Duurzaam Groeien: De Toekomst van Groene Gezonde Bedrijventerreinen. We zijn we te gast bij de greenfield van het bedrijf Vepa in Emmen. Investeren in goed groen op bedrijventerreinen  Bedrijventerreinen staan weer volop in de aandacht. Niet alleen wordt er naar deze gebieden gekeken om ondernemers voldoende ruimte te geven, steeds meer gaat het om termen als energietransitie, circulaire economie, werkklimaat, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Het doel is een groen gezond bedrijventerrein dat antwoord geeft op klimaatuitdagingen, en daarmee een aantrekkelijke omgeving biedt voor werknemers en ondernemers.   Op donderdag 24 oktober zijn we voor de 7e Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette te gast bij het bedrijf VEPA in Emmen. We laten ons inspireren door de enorme oase van groen bij dit bedrijf, en kijken tevens naar de uitdagingen op het bedrijventerrein Bargermeer. ‘Ontwerp’ en ‘Financiering’ staan in deze bijeenkomst centraal. Deelnemers krijgen de kans om in praktische én concrete werksessies aan de slag te gaan met het vergroenen van deze lokale casus. De basiskwaliteit Natuur van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur staat hierbij centraal.  Met deze basiskwaliteit wil provincie Drenthe de natuurkwaliteit waarborgen. Tijdens de estafette gaan we op zoek naar de juiste integrale manier om bedrijventerreinen te vergroenen. Hoe zet je de eerste stappen? Welke maatregelen werken waar en welke opties zijn er voor financiering? Dat zijn vragen waar we in Emmen antwoorden op formuleren. Met externe experts van idverde en het Adaptatie Atelier, met inspiratie van het bedrijf VEPA en voorál, met de denkkracht van alle aanwezigen.   PROGRAMMA 11.30 uur           Inloop + Lunch 12.30 uur           Welkom door moderator Margot Ribberink  12.35 uur           Welkom door gastheer Egbert van Dijk, gedeputeerde Provincie Drenthe en Marjet Sorgdrager, projectleider bij Natuurinclusief Drenthe. 12.50 uur           Welkom door Erik Luisman, Sustainability & Business Development VEPA Een terugblik: De beginstappen van een ambitieuze ondernemer 13.00 uur           Excursie over het bedrijventerrein Bargermeer en het landgoed van VEPA 14.00 uur           Ontwerpsessie Welke ingrepen kun je als gemeente, parkmanager of ondernemer toepassen.    Welk effect heeft het en wat zijn de kosten? Op basis van de casus bedrijventerrein Bargermeer, brengt idverde duidelijk in beeld wat de verschillende mogelijkheden zijn, plús een kostenplaatje. 15.00 uur           Pauze 15.15 uur           Financieringssessie Welke vormen van financiering zijn er mogelijk en welke past het best bij de situatie? Op basis van de voorgaande ontwerpsessie, geeft Adaptatie Atelier een overzicht van de verschillende mogelijkheden voor financiering van vergroening op bedrijventerrein Bargermeer. 16.15 uur           Plenaire terugkoppeling o.l.v. de moderator vanuit de ontwerp- en financieringssessie. Wat zijn de belangrijkste conclusies van de verschillende groepen in de twee werksessies?  16.30 uur           Borrel PRAKTISCHE INFO Datum                 Donderdag 24 oktober 2024 Tijdstip                12.30 – 16.30 uur (inclusief lunch en borrel) Locatie                VEPA op bedrijventerrein Bargermeer Adres                   James Cookstraat 20 Emmen AANMELDEN DOELGROEP Dit programma is bestemd voor vertegenwoordigers  van medeoverheden, ondernemers en parkmanagers. Andere geïnteresseerden komen op de wachtlijst te staan. ORGANISATIE De Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette wordt georganiseerd door de volgende partners: Provincie Drenthe, Stichting Steenbreek, SKBN | Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland, Natuur en Milieufederatie Drenthe, NL2025, Samen Klimaatbestendig, Adaptatie Atelier en idverde NL. 

Provincie Zuid-Holland organiseert samen met Heineken Nederland een Masterclass Groene Bedrijventerreinen op donderdag 17 oktober van 15:30 tot 20:00 uur. Dit evenement geeft deelnemers de kans om kennis te delen, inspiratie op te doen en waardevolle inzichten te verkrijgen over het vergroenen van bedrijventerreinen. Tijdens het evenement, dat plaatsvindt in de evenementenlocatie De Hooiberg bij de Heineken Brouwerij in Zoeterwoude, is er een inspirerend programma met verschillende interessante sprekers, leer je meer over groene cirkels en delen we concrete voorbeelden. Bedenk daarnaast alvast waar jij tegenaan loopt, want er is voldoende ruimte voor interactie. Je kunt je via het algemene aanmeldformulier ook aanmelden voor een optionele bustour over het groene terrein van de Heineken Brouwerij in Zoeterwoude. Het aantal plekken voor de bustour is beperkt (maximaal 28 deelnemers) dus meld je hiervoor snel aan! Na de bustour begint het reguliere programma. Programma-overzicht: 14:45 – 15:30 Optionele bustour 15:30 – 16:00 Inloop 16:00 – 16:50 Plenaire start 16:50 – 17:30 Deelsessie 1 17:30 – 18:30 Pauze met eten 18:30 – 19:10 Deelsessie 2 19:10 – 19:50 Deelsessie 3 19:50 – 20:00 Afsluiting 20:00 – 21:00 Netwerkborrel Meer informatie over de deelsessies vind je in het programma op de eventwebsite. Na de deelsessies is er volop gelegenheid om te netwerken en kennis te maken met andere professionals die zich inzetten voor duurzaamheid en vergroening. Meer informatie en aanmelden   Meld je uiterlijk 14 oktober aan. Deelname is gratis, maar vanwege het beperkte aantal plaatsen raden wij je aan om snel in te schrijven. Fotocredit: Istock/Brebca

Er komt nogal wat bij kijken om een Smart Energy Hub (SEH) op een bedrijventerrein op te zetten. Hierbij vormen organisatorische, juridische, technologische en financiële aspecten de sleutelthema's. Deze aspecten zijn nog volop in ontwikkeling en vereisen specifieke aandacht in elke fase van de hub-ontwikkeling. Provincie Gelderland, Provincie Overijssel en Oost NL zijn de initiatiefnemers van het versnellingsprogramma Smart Energy Hubs. Zij ondersteunen in dit programma 10 startende SEH’s in Oost-Nederland en delen de opgedane kennis.  Robert-Niels van Droffelaar van Oost NL nam het netwerk van SKBN mee in de successen én de lessen van deze tien startende hubs, die inmiddels twee jaar onderweg zijn. Voor meer info, kijk op www.smartenergyhubs.eu   Klik hier om het webinar terug te kijken.

Nederland staat voor belangrijke keuzes. Het ruimtegebruik in ons land wordt steeds intensiever en de druk op beschikbare ruimte neemt toe. Maar voordat we bepalen hoe we onze ruimte verdelen, moeten we eerst een cruciale vraag beantwoorden: Welke economie willen we zijn? Waar willen we in Nederland ons geld mee verdienen? Op dit congres van Dilas verkennen we de keuzes die we als samenleving moeten maken en hoe deze onze ruimtelijke ordening beïnvloeden. De focus ligt op het maken van heldere afwegingen: welke sectoren verdienen ruimte, en welke minder? Logistiek is een sector die vaak wordt bekritiseerd om het ruimtegebruik, terwijl de werkelijkheid anders is. Logistiek vastgoed beslaat slechts een fractie van de beschikbare ruimte, maar speelt een onmisbare rol in onze economie. Tijdens dit congres bespreken we: • Hoe we strategisch moeten nadenken over het ruimtegebruik in Nederland. • Waarom de logistieke sector cruciaal is voor onze economie en nauwelijks invloed heeft op het totale ruimtegebruik. • Hoe een nieuw afwegingskader kan helpen om economische groei en maatschappelijke verantwoordelijkheid hand in hand te laten gaan. Experts en beleidsmakers gaan met elkaar in discussie over thema's zoals: • De bijdrage van logistiek aan de circulaire economie en duurzaamheid. • De rol van ruimtelijke planning bij het ondersteunen van cruciale sectoren. • De maatschappelijke en ecologische impact van bedrijven, met logistiek als voorbeeld. Met dit congres willen we beleidsmakers en andere stakeholders een sterk afwegingskader bieden voor de toekomst. Want de keuzes die we nu maken, bepalen de economie en de maatschappij van morgen. Doe mee aan de discussie en ontdek hoe we samen tot duurzame en weloverwogen keuzes kunnen komen. Waar en wanneer? Donderdag 17 oktober 13.30 -17.15 uur, gevolgd door een borrel Brainport Industries Campus (BIC) Eindhoven Kijk hier voor het programma en aanmelden

Tijdens de SKBN Participantenraad van donderdag 10 oktober, zijn we te gast bij de Provincie Gelderland in Arnhem. We krijgen daar een presentatie van de provincie, Ontwikkelings- en Herstructureringsmaatschappij Gelderland (OHG) en Buck Consultants International (BCI) over een plan dat wordt gemaakt om een investering van 10 miljoen euro voor een impuls aan herstructurering/intensivering en circulariteit op bedrijventerreinen goed in te zetten.  De SKBN Participantenraad is voor alle participanten en kennispartners van SKBN. Twee keer per jaar zijn we te gast bij een van onze leden. Het programma is als volgt: 10.00 uur - Welkom door SKBN (inclusief mededelingen vanuit bestuur) 10.15 uur - Welkom en presentatie van Rogier van Aaken van Provincie Gelderland en Rikus Wolbers van OHG over het plan voor de investering in herstructurering en intensivering op bedrijventerreinen.  10.45 uur  - Presentatie van Marije Groen van BCI. Zij doet momenteel een marktverkenning om te achterhalen wat verschillende partijen op bedrijventerreinen nodig hebben om te investeren in circulaire activiteiten. Waar zit de behoefte en wat zijn daarbij passende instrumenten? 11.15 uur - Discussie 11.30 uur  - Afronding met een lunch 12.30 uur - Afsluiting  

Twee jaar geleden lanceerde SADC samen met de ondernemers op Schiphol Trade Park en de netbeheerder Liander de eerste innovatieve collectieve oplossing in Nederland voor netcongestie: het virtueel net. Omdat we merken dat er veel interesse, vragen maar ook misverstanden zijn, organiseren wij een webinar waarin de Energy Hub op Schiphol Trade Park wordt toegelicht, maar ook wordt besproken of en hoe deze oplossing elders in Nederland toe te passen is. SADC organiseert op maandag 1 juli van 14.00 tot 15.00 uur het webinar ‘2 jaar Energy Hub Schiphol Trade Park: successen en toekomstplannen’. Het virtuele net op Schiphol Trade Park is een groot succes. Alle bedrijven in het Energie Collectief Schiphol Trade Park zijn operationeel, breiden uit en draaien full-electric, ondanks de netcongestie in het gebied. Wat begon als een urgent probleem, is uitgegroeid tot een solide Energy Hub. In dit virtueel net maken bedrijven zonder capaciteit gebruik van de ongebruikte capaciteit, ook wel vrije ruimte, van andere bedrijven. Door vraag en aanbod real-time te meten en hierop te sturen, wordt de beschikbare en toegestane capaciteit van het elektriciteitsnetwerk onderling optimaal bewaakt waarmee de netcongestie op het bedrijventerrein is opgelost. Programma Tijdens het webinar reflecteren experts op de ervaringen van de afgelopen twee jaar om de belangrijkste lessen te bespreken. We zullen gezamenlijk kijken naar de resultaten en cijfers tot nu toe. Aan de hand van concrete voorbeelden maken we inzichtelijk hoe een duurzame toekomst voor Schiphol Trade Park en de bredere gemeenschap wordt bevorderd. Ook zal ingegaan worden op de kansen die experts zien in een verdere ontwikkeling van het collectief. De presentatie is in handen van Elsemieke Havenga. Zij gaat met de experts in gesprek over een drietal onderwerpen: Probleemstelling Welke gevolgen heeft netcongestie voor ondernemers en waarom is samenwerking cruciaal voor een toekomstbestendig energiesysteem? Met: Alliander Paul van Engelen, Regio Lead Amsterdam & Beneden Noord Holland Intralox Danielle Hagers, Facility Operations Manager EMEA SADC Eva Klein Schiphorst, CEO SADC Wouter Witkamp, Projectmanager Virtueel Net 3Vas Bart Blokland, Consultant en Partner Technisch Ondernemers op Schiphol Trade Park delen de beschikbare capaciteit met elkaar.  Maar hoe is dat technisch mogelijk gemaakt? En is dit overal in Nederland op dezelfde manier mogelijk? Welke kansen liggen er? Met: Alliander Paul van Engelen, Regio Lead Amsterdam & Beneden Noord Holland Joulz Sanne Castro, Manager Products & Advies Spectral Gerben Vermeulen, Smart Energy Consultant SADC Wouter Witkamp, Projectmanager Virtueel Net 3Vas Bart Blokland, Consultant en Partner Organisatorisch/wettelijk Hoe richt je een energiecoöperatie op? Wat komt daarbij kijken en welke uitdagen zijn er? Wat is er geleerd op dit gebied en hoe kan deze ervaring elders in Nederland worden meegenomen? Met: Provincie Noord-Holland Esther Rommel, gedeputeerde Kennedy Van der Laan Quirine Tjeenk Willink, Advocaat en Partner SADC Arno Jansen, Voorzitter Energiecoöperatie Schiphol Trade Park SADC Wouter Witkamp, Projectmanager Virtueel Net 3Vas Bart Blokland, Consultant en Partner Datum en tijd Maandag 1 juli, 14.00 – 15.00 uur Webinar Het betreft een webinar. Na aanmelden krijgt u namens SADC van Webinars.nu een inlogcode. Aanmelden U kunt zich hier aanmelden voor het webinar.

Door een schaarste aan grond en vele ruimtevragers, wordt er op binnenstedelijke bedrijventerreinen ruimte in de hoogte gezocht. Ook in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) wordt er wegens een groot tekort aan betaalbaar bedrijfsvastgoed gezocht naar mogelijkheden voor meerlaags bouwen. Er liggen prachtige kansen, mits het juridisch en financieel haalbaar is. Een voorwaarde is dat de bedrijfsruimte betaalbaar blijft voor de met name stadsverzorgende bedrijvigheid en maakindustrie. HOE KUNNEN WE LEREN VAN BESTAANDE CASUSSEN EN PLANNEN, EN WAT IS ER ZOWEL FINANCIEEL ALS JURIDISCH MOGELIJK? Die vraag staat centraal tijdens het Seminar ‘De kansen van gestapelde bedrijfsruimte’, dat de MRA, Gemeente Amsterdam, PHB en SKBN organiseren op donderdag 27 juni in Amsterdam.   De hoofdvragen tijdens deze bijeenkomst zijn: Hoe ziet de businesscase van gestapelde bedrijfsruimten eruit, wat maakt deze anders dan reguliere bedrijfsruimtes? Welke instrumenten heeft de gemeente om te sturen op betaalbare gestapelde bedrijfsruimte? Hoe beweeg je de markt om gestapelde bedrijfsruimte te ontwikkelen? Wat kun je als gemeente met regulering of stimulerende maatregelen zelf doen? Wat kunnen marktpartijen en gemeenten sámen doen om een businesscase haalbaar te maken? En dat zonder toevoeging van andere (soms slecht te mengen) andere functies. PROGRAMMA (ov)   13.30 uur    Inloop met koffie/thee 14.00 uur Welkom door moderators Frank Voorbergen (PHB) en Jan Jager (Vakblad BT) 14.05 uur          Introductie op de kansen van gestapelde bedrijfsruimte Kijken naar internationale voorbeelden met Marije Groen van Buck Consultants International 14.20 uur          Twee praktijkcasussen The New Farm in Den Haag . Gemeente Den Haag (naam volgt) Makerstoren in Amsterdam . Architect Allard Meine Jansen en ontwikkelaar Ian Grey 15.00 uur          Korte pauze 15.15 uur          Grondmethodiek en financiering in relatie tot gestapeld bouwen De mogelijkheden onderzocht door Paul van Dijk van AKRO Consult 15.35 uur          Panel met de MRA, financieel expert en ontwikkelaar(s) Wat kun je samen doen om een haalbare businesscase te maken? . Bert Hesselink, CTP . Klaas T. Bakker, eigenaar/investeerder bedrijfsvastgoed . Martijn Overmulder, Gemeente Amsterdam/MRA . Jurriaan van den Eijkhof, ORAM 16.00 uur          Afronding en borrel   Facts & Figures Wanneer >> Donderdag 27 juni van 13.30 tot 16.30 uur Waar >> Gemeente Amsterdam (Huis van de Toekomst) De Entree 300, 1101 EE Amsterdam Bestemd voor >> Gemeentelijke en provinciale ambtenaren, bedrijventerreinprofessionals, ontwikkelaars bedrijfsmatig vastgoed. Kosten >> Deelname aan dit seminar is gratis voor leden van SKBN en genodigden van PHB, Gemeente Amsterdam en MRA. MELD JE AAN   Beeld: Makerstoren - UPtown Sloterdijk

Er liggen prachtige kansen voor ontwikkelaars om stedelijke transformatiegebieden zoals M4H, Schieoevers Delft en de Binckhorst nieuwe mixgebieden te realiseren van wonen én werken. Bovendien zijn dit vaak de plekken waar ruimte voor innovatieve bedrijven gewenst is. Steden wijzen in het bijzonder op het belang van voldoende betaalbare bedrijfsruimte te midden van andere functies (zoals wonen), en willen daarop sturen. Maar in de praktijk kiezen marktpartijen vaak voor wonen. Als het niet voor opbrengstmaximalisatie is, dan wel voor het sluiten van de grex. En marktpartijen gegeven vaan de voorkeur aan ‘pure play’. Óf wonen, óf werken. Ontwikkelaars onderkennen het maatschappelijke belang van gemengde omgevingen. NEPROM-voorzitter Desirée Uitzetter verklaarde op het BT Event 2023 dat het patroon van monofunctionele woonomgevingen moet worden doorbroken, om uiteindelijk betere steden te krijgen, zodat stedelingen niet alleen kunnen wonen, maar ook werken. En vitale voorzieningen onder handbereik hebben. MRDH VASTGOEDDEBAT op de PROVADA Hoe kunnen gemeente en markt optimaal samenwerken bij het realiseren van voldoende betaalbare bedrijfsruimte in stedelijke transformatiegebieden? Die vraag staat centraal tijdens het MRDH Vastgoeddebat ‘Ruimte voor wonen én werk in stedelijke transformatiegebieden’ dat de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) samen met SKBN/Vakblad BT voor economische gebiedsontwikkeling op dinsdag 11 juni op de PROVADA organiseren, om 10.00 uur in ruimte E107.   De initiatiefnemers roepen in het bijzonder vastgoedontwikkelaars op aan te schuiven bij deze ‘marktconsultatie’. Doe mee en geef samen met collega’s vanuit het gemeentelijk domein vorm aan de stad van morgen! PROGRAMMA (ov) 10.00 uur Welkom namens gastheren door moderator Jan Jager (BT) 10.05 uur Stedelijke transformatiegebieden: sturen op ruimte voor werk Korte pitches vanuit gemeenten. Hoe stuur je op betaalbare ruimte voor werk: de stok, of de wortel? Gebieden en instrumentaria onder de loep. .Programma Innovatiedistrict Delft: sturingsprincipes Jeanet van Antwerpen, programmadirecteur Innovatiedistrict Delft .M4H Rotterdam David Louwerse, gebiedsadviseur Ruimtelijke Economie Gemeente Rotterdam   10.25 uur Ontwikkelaars aan het woord: visie op ruimte voor wonen én werken Wat hebben ontwikkelaars nodig om (betaalbare) ruimte voor werken te realiseren in stedelijke mixgebieden? .NEPROM Fahid Minhas, directeur .AM Gebiedsontwikkeling Mieke Verschoor, manager Mixed Zones .Amvest Olga Wagenaar, ontwikkelmanager 10.45 uur Gezamenlijke roundup: actieagenda 2025-2030 11.00 uur Einde – Lunch op stand Gemeente Den Haag/Rotterdam   PRAKTISCHE INFORMATIE Wat: BT-SKBN/MRDH Vastgoeddebat: ruimte voor wonen én werk in stedelijke transformatiegebieden Datum: Dinsdag 11 juni, 10.00 – 11.00 uur; Locatie: PROVADA, zaal E107 Voor wie: Iedereen die op de PROVADA aanwezig is en gelooft in gebalanceerde steden en ook zelf, dan wel met ontwikkelpartners, meer wil ontwikkelen dan huizen alleen. Kosten: Geen, wel dien je een toegangsticket voor de PROVADA te hebben. Aanmelden: Niet nodig, iedereen welkom tot zover de zaalcapaciteit toelaat. Meer informatie: Mieke Naus, [email protected]    

Wij staan als SKBN niet zelf op de PROVADA van 11 tot en met 13 juni in Amsterdam. Maar we zijn wel aanwezig middels onze participanten en kennispartners. Graag laten we je weten waar je moet zijn voor een interessant programma rondom bedrijventerreinen. 

De provincie Zuid-Holland en SKBN nodigen je graag uit voor een feestelijke bijeenkomst op maandagmiddag 10 juni bij het provinciehuis in Den Haag. De reden? Een blijvende samenwerking creëren om kansen te benutten én belemmeringen weg te nemen voor circulaire praktijkcases op (Zuid-Hollandse ) bedrijventerreinen. Ook wordt de online inspiratie- en kennisbank gelanceerd met allerlei beschikbare handvatten en voorbeelden over circulariteit op bedrijventerreinen! In eerder georganiseerde evenementen van de provincie Zuid-Holland en SKBN kwam al naar voren dat er behoefte is aan inspirerende praktijkvoorbeelden, verdiepende kennisdeling en blijvende netwerkvorming. Want hoe behouden we fysieke ruimte voor circulaire activiteiten op bedrijventerreinen? Wat is er qua wetgeving mogelijk om ‘afval’ weer als grondstof in te zetten? En welke verdienmodellen zijn er om kringlopen te sluiten rondom materialen? Wat staat er op het programma? >> In gesprek met Meindert Stolk (gedeputeerde Economie en Innovatie, provincie Zuid-Holland), Mieke Naus (programmamanager SKBN) en Jaap Langhout (ambassadeur circulaire bedrijventerreinen) over kansen, belemmeringen en samenwerking circulaire bedrijventerreinen >> Ga op speeddate en laat je inspireren door de inspiratie- en kennisbank met diverse voorbeelden en handvatten: - beschikbare juridische instrumenten circulaire bedrijventerreinen - praktijkvoorbeeld Dutch Fresh Port: verwaarden groente en fruit - concrete manieren om ruimte te scheppen voor circulaire (maak)bedrijven - praktijkvoorbeeld Helmond grondstoffenrotonde - resultaten circulair.biz: kansrijke Zuid-Hollandse grondstofstromen - praktijkvoorbeeld Friesland routekaarten >> Creëer met ons een gezamenlijke ambitie en geef jouw input voor een te vormen Community of Practice om blijvend kennis en ervaringen te delen >> Netwerk met ervaringsdeskundigen, experts, gemeenten, parkmanagers en provincie om elkaar beter te leren kennen Praktische informatie De bijeenkomst is op maandagmiddag 10 juni. Inloop vanaf 12.15 uur met lunch, 13.00 uur start programma, 16.00 uur borrel en netwerken, 17.00 uur einde programma. Graag voor 3 juni aanmelden via dit formulier.   De bijeenkomst vindt plaats bij het provinciehuis van Zuid-Holland en bevindt zich aan het Zuid-Hollandplein 1 in Den Haag. Je kunt je aanmelden bij de receptie van het hoofdgebouw van het provinciehuis. MELD JE AAN

Om een gezonde ontwikkeling van de logistieke sector als een van de belangrijkste sectoren van de Nederlandse economie te waarborgen, is het voor Dutch Industrial Logistics Associaton (Dilas) van essentieel belang dat er voldoende ruimte beschikbaar blijft voor nieuwe logistieke ontwikkelingen. Binnen dit streven behoort herontwikkeling, het vervangen van oud vastgoed door nieuwe moderne en duurzame gebouwen, tot een van de belangrijke kernthema’s van Dilas. Hoe kunnen de logistieke (vastgoed)sector en gemeente sámen werk maken van herontwikkeling? En hoe kan extra ruimte voor lokaal maatwerk, versnelde procedures en andere mogelijkheden die de Omgevingswet biedt, daarbij helpen? Deze vragen staan centraal tijdens de Livestream logistiek vastgoed: 'Kansen voor herontwikkeling onder de omgevingswet’ die Dilas en vakblad BT op dinsdag 4 juni samen organiseren. Sprekers Joline Snel, BZK, programma MooiNederland, nav Handreiking, Clusters van grootschalige bedrijfsvestigingen Anita Nijboer, omgevingsrechtadvocaat bij SIX advocaten Jordi Hubers, Buck Consultants International AANMELDEN   Wat: Livestream Wanneer: dinsdag 4 juni van 11.00 tot 12.15 uur Waar: het is een online uitzending (interactief)  Kosten: de uitzending is gratis online te volgen

Dit lunchwebinar georganiseerd door Stichting CLOK gaat over de wenselijkheid van een ander grondexploitatie-model en de gevolgen van het Didam-arrest voor gronduitgifte. Jan Brugman en Michiel Wiersinga vertellen over beide onderwerpen en gaan vervolgens in gesprek met de deelnemers van het webinar, om vragen te beantwoorden, maar ook om de kennisbehoefte te peilen en daar op een later moment verder in te voorzien.  Datum: donderdag 30 mei 2024 Tijd: 12:00 - 13:00 uur Waar: via Teams KLIK HIER VOOR AANMELDEN   Grondexploitatie “Meer verantwoordelijkheid voor de gebieden zelf.”, dat is de koers van het Ministerie van EZK als het gaat over werklocaties, over bedrijventerreinen. Eigenaren en gebruikers zetten zelf de koers uit. De private kant, ondernemers/eigenaren, is 70-80% eigenaar van bedrijventerreinen. De publieke kant, gemeente/overheid, is eigenaar en beheerder van het openbare gedeelte.  De huidige vorm van grondexploitatie (GREX) bij de ontwikkeling van een terrein is tijdelijk. Na verkoop van de kavels, sluit de tijdelijke GREX. Daarna wordt het openbare gedeelte overgeheveld naar de afdeling openbaar beheer. Maar de vitaliteit van bedrijventerreinen gaat over de lange termijn. Dus ook na de verkoop van de kavels. En dat lukt in Nederland niet altijd. Gronduitgifte  Een bijkomende uitdaging is dat het uitgeven van grond nog complexer is geworden dankzij het Didam-arrest uit 2021. Openbare uitgifte is de regel, één-op-één uitgifte de uitzondering. En beide procedures kennen stevige vereisten voor onderbouwing.  Michiel Wiersinga (CLOK) schrijft zijn afstudeeropdracht (HAN) over het Didam-arrest en de gevolgen hiervan voor gebiedsontwikkeling, bedrijventerreinen en gemeenten, afdeling EZ. Hij bevindt zich in het laatste stadium van het onderzoek en praat ons bij over hoe het arrest in grote lijnen in de praktijk werkt en wat hem tot dusverre is opgevallen. 

Van woensdag 29 mei tot en met vrijdag 31 mei gaat de SKBN Studiereis naar Lille Métropole in de regio Hauts-de-France. De thema van deze reis is: Ruimte maken voor circulaire economie We verzamelen op woensdag 29 mei om circa 8.30 uur op station Breda. Vanuit hier vertrekken we met onze eigen bus. Vrijdag 31 mei zullen we begin van de avond rond 19 uur weer arriveren op station Breda. Het programma krijgt momenteel concreet vorm, maar de volgende onderwerpen zullen aan bod komen: Hoe de regio Hauts-de-France en de nationale overheid ruimte maken voor het landen van nieuwe, duurzame industrieën in het kader van het streven naar strategische autonomie. Hoe Lille Métropole als een van de eerste metropoolregio’s de circulaire economie omarmde, wat onder andere leidde tot een ‘warmtesnelweg’. Hoe de metropoolregio lokale ondernemers ondersteunt en mobiliseert rond haar klimaatambities. Dat de metropoolregio 20 miljoen per jaar investeert in de transformatie van oude fabrieken en herontwikkeling van oude naar nieuwe bedrijventerreinen middels het ‘Handvest voor bedrijventerreinen van de 21e eeuw’. Op weke manier de metropoolregio ruimte maakt voor een circulaire tech- en innovatieclusters. Deze reis is alleen voor leden van de SKBN. Mail naar programmamanager Mieke Naus voor meer info.  

Razendsnelle ontwikkelingen in economie, technologie en maatschappij hebben een grote impact op ons dagelijkse leven en de benodigde ruimte om dit te kunnen realiseren. In het nastreven van brede welvaartsdoelen worden zorgvuldige afwegingen gevraagd tussen economische-, ecologische- en sociaal-maatschappelijke belangen.  Dat roept tal van vragen op want hoeveel en welk type ruimte is nodig om de transities in economie en ketens, energie en mobiliteit, gebouwen en materialen en energie samen vorm te geven? Welke omgevingskwaliteit is passend en wenselijk op verschillende typen werkmilieus? Wat betekent de inzet van de Rijksoverheid op 10 cruciale technologieën voor steden en regio’s?  We kunnen vaststellen dat we leven in een tijd waarin niet alles meer mogelijk is, dus moeten scherpe keuzes gemaakt worden. Wat is je DNA als stad of regio? En nog belangrijker wie wil je als regio zijn en welke aanknopingspunten zijn er om over na te denken en in te grijpen. In het webinar Strategisch economische planning: ‘Wat voor stad/regio wil je zijn?’ gaan BT en Buck Consultants International (BCI) aan de hand van praktijkcases van drie steden in op vragen, waar u in de praktijk mee worstelt: >> Wat is mijn economisch vertrekpunt (stuwend of verzorgend) en op welke manier is dat onderscheidend? >> Wat zijn de belangrijkste bouwstenen om op voort te bouwen in de toekomst? >> Welke trends en (beleids)ontwikkelingen zijn het meest relevant? Denk aan circulaire economie, energietransitie en innovatiebeleid. >> Wat zijn mijn mogelijke ontwikkelrichtingen en hoe vertaalt zich dat naar stedelijke scenarioplanning? En welke afwegingen moeten er gemaakt worden? >> Hoe vertaalt dit zich door in de praktische uitvoering?  >> Wat vraagt dit aan ruimtelijke beleid, capaciteit en grondbeleid? MELD JE HIER AAN VOOR HET WEBINAR   PROGRAMMA Welkom + intro  14:00 – 14:15 Bas Dijkhuizen, vakredacteur vakblad BT en Niels Peters, Senior Adviseur Buck Consultants International 14:15 - 14:30 Ilse Nieskens, Strategisch Adviseur Economie van de gemeente Nijmegen, over de brede procesaanpak om te komen tot een nieuwe economische visie voor de gemeente  14:30 – 14:45 Renske van den Branden - Eldik, strategisch adviseur economie & ruimte van de gemeente Bergen op Zoom, over de focus op een plant based economy in de praktijk 14:45 – 15:00 Arjen Wennink, adviseur (circulaire) economie gemeente Tilburg, over economie en de toepassing op werklocaties 15:00 – 15:15 Vragen/wrap up FACTS & FIGURES Datum: 28 mei 2024 Tijdstip: 14.00 uur tot 15.15 uur Voor wie: gemeentelijke, provinciale organisaties en vastgoedontwikkelaars Kosten: de bijeenkomst is gratis Aanmelden

Voor verschillende regio's deed Ecorys in samenwerking met partners onderzoek naar de ruimtelijke impact van de circulaire economie, en welke strategie daarop te voeren is. Vorig jaar deden ze dit voor Provincie Zuid-Holland (i.s.m. BVR) en het Noordzeekanaalgebied in Noord-Holland (i.s.m. Metabolic). Dit jaar keken ze samen met BVR naar de Groene Metropoolregio en in de Provincie Noord-Holland wordt samen met BRO het onderzoek nu voortgezet. Bekijk hier de eerste conclusies Luc Heestermans, senior consultant bij Ecorys, deelde op woensdag 15 mei de lessen die ze uit deze onderzoeken hebben getrokken en op welke manier je als regio aan de slag kunt om ruimtelijk voor te sorteren op de circulaire economie.  Vier lessen uit het webinar: 1. De vraag is ‘wat voor regio wil je zijn?’ Provincies zijn in de lead om regioprofielen te maken. We moeten per regio kijken welke logische ketens er te vormen zijn. En welke boven-regionale samenwerking kan worden opgezet. Kijk daarbij ook over de grens. 2. Rondom een keten kun je een ecosysteem opzetten van overheid, bedrijfsleven, kennisinstituten/onderwijs, etc. Overheid moet daarin niet sturen maar de ketensamenwerking faciliteren, de partijen om tafel zetten. Goede voorbeelden: IPKW en Rotterdam Makers District. 3. Er is ruimte nodig voor circulaire activiteiten, maar niet alle circulaire activiteiten hebben een HMC-locatie nodig. We moeten beter benutten wat er is, met het juiste bedrijf op de juiste plek. Daarvoor is schuifruimte nodig. Dat is niet eenvoudig, maar ook niet onmogelijk. Als je in gesprek gaat met bedrijven dan is vaak het bedrijf zelf de initiatiefnemer om een andere – lees betere – plek te zoeken. Er moet een win-win zijn voor alle partijen. 4. Denk groots maar maak het ook praktisch: - Neem de ambitie voor een circulaire economie op in je omgevingsvisie en stel doelen. - Stel een leidraad op voor duurzame bedrijventerreinen zodat je elk nieuw project daaraan kunt toetsen. - En tot slot maak afspraken met je terreinen over circulariteit bijvoorbeeld binnen een BIZ.   Bekijk hier de presentatie van Ecorys. Kijk hier het webinar terug:  

Aan de hand van best practices en een paneldiscussie wordt tijdens het Dilas-kennisevent antwoord gegeven op de vraag hoe de organisatie van stadslogistiek op de schop moet onder invloed van de zero-emissie zones. Voor wat betreft het ruimtevraagstuk vereist dit dat alle betrokken gemeentes, provincies, investeerders/ontwikkelaars en bedrijven (logistiek, dienstverleners en verladers) samen meer moeten doen met minder ruimte. Dit betekent dat gemeentes, provincies en bedrijven elkaar nog meer zouden moeten opzoeken in het gesprek over mogelijke oplossingen – zoals inzetten op bundelen, functiemenging en de opzet van (whitelabel) stadshubs - en de praktische uitvoering daarvan met als uitgangspunt voor de markt dat op gebiedsniveau moet worden geacteerd in plaats van alleen het gebouw. Picnic breidde de afgelopen jaren flink uit in Nederland. Hub na hub opende de online supermarkt bij steden door heel Nederland. De teller staat inmiddels op rond de 64 hubs. Hoe de online supermarkt dit voor elkaar kreeg, in een tijd dat ruimte voor last-mile logistiek extreem schaars was in en rondom steden, legt Hans Eijkman van Picnic uit tijdens dit kennisevent. Youssef Zouhair, fulfilment manager bij IKEA Nederland, zal zich naast Picnic, ook aansluiten. Over het hoe en waarom de Zweedse meubelgigant op dit moment zijn 13 winkels in Nederland ombouwt tot fulfilment centra als onderdeel van de strategie om in 2025 volledig uitstootvrij te bezorgen. Tijdens deze kennisbijeenkomst staan onder meer de volgende vragen centraal: Wat levert in ketens denken op dus niet alleen op gebouw- maar ook gebiedsniveau op? Wat is de meerwaarde van nóg intensiever samenwerken met gebruikers door projectontwikkelaars en beleggers? Hoe gaan we redeneren in kansen, in plaats van onmogelijkheden, waar het gaat om mixed-use oplossingen in steden? Programma 15.30 - 16.00 uur - Inloop 16.00 - 16.30 uur Het lastmile en hub concept van Picnic, Hans Eijkman, supply chain operations manager bij Picnic 16.30 - 17.00 uur Over het hoe en waarom de Zweedse meubelgigant op dit moment zijn 13 winkels in Nederland ombouwt tot fulfilment centra als onderdeel van de strategie om in 2025 volledig uitstootvrij te bezorgen. Youssef Zouhair, fulfilment manager bij IKEA Nederland. 17.00 - 17.30 uur - Paneldiscussie Kansen noodzaak van mixed-use en whitelabel voor logistiek vastgoed in de stad, is er voor beide oplossingen een business case? 17.30 - 18.30 uur – Borrel en happen MELD JE HIER AAN  

Ontwikkelruimte voor kennisclusters en campussen is één van de vier speerpunten van het Nationaal Programma Ruimte voor Economie, met bijzondere aandacht voor de fysieke doorgroeimogelijkheden voor start-ups en scale-ups. Dat is ook niet zo vreemd: wereldwijd verandert de economie in een kenniseconomie. De werkgelegenheid op campussen groeit veel harder dan op andere plekken. Daarnaast werkt het kabinet aan maatregelen om de arbeidsmarktkrapte tegen te gaan. Op campussen, innovatieve werklocaties en in start-up omgevingen komen beide opgaven samen. Het zijn dé plekken waar bedrijven innoveren en waar talent wordt opgeleid, met belangrijke spin-off naar de regionale arbeidsmarkt en economie. De aanwezigheid van talent is voor bedrijven een steeds belangrijker motief om zich op een campus te willen vestigen, naast voorzieningen en het ecosysteem. Het is dan ook niet gek dat bijna elke gemeente of regio in Nederland haar eigen campus of innovatieomgeving wil hebben. En steeds vaker is dat geen universitaire campus. Campussen heb je in vele soorten en maten. Van klassieke scienceparken en bedrijvencampussen tot campussen rond hbo- en mbo-instellingen, waar leren en werken samensmelt. Steeds meer steden ontwikkelen innovatiedistricten, als integrale binnenstedelijke ontwikkeling. En elke stad wil bovenal startups de ruimte geven. Maar hoe organiseer je dat? Want marktpartijen investeren niet in hun huisvesting. Er is sprake van marktfalen. Moeten overheden en onderwijs deze rol op zich nemen? Tweedaagse studiereis Na drie succesvolle eerdere edities, organiseren vakblad BT en Twynstra Gudde een nieuwe ‘Studiereis campussen, innovatieve werklocaties en start-ups’. Op woensdag 17 en donderdag 18 april reizen we langs een vijftal succesvolle campussen, innovatieve werklocaties en een start-up incubator die een antwoord bieden op bovenstaande en andere vragen. Tijdens de reis, die onder inhoudelijke leiding staat van campus-expert Gregor Heemskerk (partner Twynstra Gudde), onderzoeken we wat de lessons learned zijn van de onderstaande innovatiehotspots: MEDIA PARK HILVERSUM Van besloten bedrijventerrein naar open campus met MBO en HBO. RDM CAMPUS ROTTERDAM Unieke leer-werkomgeving in de haven met ruimte voor nieuwe bedrijven die méér haalt uit het mbo-onderwijs. BLUECITY (in afwachting van bevestiging) Dit voormalige tropische zwembad aan de Maasboulervard is getransformeerd tot een hub met start-ups die zich richten op circulariteit. YES!DELFT + GREEN VILLAGE Bezoek de bekendste incubator van de Nederland + testfaciliteit voor innovatieve duurzaamheid. THE NEW FARM Den Haag haalt de maakindustrie terug in de stad. Bezoek het eerste gestapelde bedrijfsverzamelgebouw voor kleinschalige, stedelijke maakbedrijven. Centrale vraag deze editie is: hoe campussen te organiseren en te financieren? Subvragen zijn: Hoe organiseer je vastgoedontwikkeling op campussen en innovatieve werklocaties? Hoe zorg je voor huisvesting voor start-ups, hoe bekostig je deze onrendabele faciliteit? Hoe betrek je onderwijsinstellingen en bedrijven bij de campus?  Hoe zet je een triple helix-community of campusorganisatie op en hoe bekostig je dit?  Hoe zorg je voor een cultuur van open innovatie waar bedrijven en onderwijs kunnen samenwerken en wat is daarbij de rol van de campusorganisatie?  Hoe zet je een innovatieprogramma op?  Hoe maak je van een campus een bruisend stukje stad/innovatiedistrict? Facts & Figures Wat: 2-daagse campusreis* Wanneer: woensdag en donderdag 17 & 18 april 2024 Voor wie: ambtenaren van gemeenten en provincie, medewerkers van regionale ontwikkelingsmaatschappijen, mensen uit het onderwijs en iedereen die bij het ontwikkelen en organiseren van campussen en innovatieve werklocaties betrokken is. Inclusief: compleet verzorgd met lunches, diner, consumpties, overnachting, mogelijke entreegelden, vervoer, reisbegeleiding en een reisverslag achteraf. Kosten: € 1450,00 (ex. btw) *Een volledig programma met tijden volgt spoedig Aanmelden  

Rond 2030 bestaat het areaal aan bedrijventerreinen in Nederland voor 90 procent uit bedrijventerreinen die er nu al zijn. Om de vraag naar economische ruimte te accommoderen, moeten deze terreinen efficiënter worden benut. Steeds vaker gaat het over de vraag hoe je duurzaam kunt intensiveren. Bijvoorbeeld door de mogelijkheid om meerlaags te bouwen op bedrijventerreinen. Maar het kan ook gaan om herverkaveling op clusterniveau en slimme, collectieve parkeeroplossingen.  Met het beter benutten van het bouwvlak en het aanpassen van de regels voor de maximale bouwhoogte is een potentiële ruimtewinst te behalen van naar schatting 5 tot 10 procent. Zelfs een ruimtewinst tot 20 procent is in theorie haalbaar, door bij herstructurering van terreinen bedrijven met dezelfde milieucategorie bij elkaar te plaatsen, concludeerde STEC in ene onderzoek.  Een maatschappelijke kosten-batenanalyse van economisch onderzoeksbureau Ecorys zou uitwijzen dat het maatschappelijke rendement bij verdichting boven de 20 procent gunstig is. Daarvoor zijn wel kaveloverstijgende ingrepen nodig, aldus de Utrechtse inspiratiegids INTENS. SKBN / BT Seminar Tijdens het seminar ‘Hup de hoogte in en andere oplossingen voor intensiever ruimtegebruik’ dat SKBN samen met vakblad BT organiseerde, gingen we dieper in op de vraag: hoe kun je op bedrijventerreinen de hoogte in? En welke andere manieren zijn er om de ruimte die er is, intensiever te benutten? Hoe ga je om met wet- en regelgeving en hoe houd je het betaalbaar met een gezonde businesscase?  Een aantal 'take-aways' Daag de markt uit met strenge eisen bij de uitgifte, houd als gemeente sturing en regie; Maak de maatschappelijke baten inzichtelijk; Zet voorkeursrecht in om grip op grond en intensiever grondgebruik terug te kunnen pakken; Elke regio verdient een gebiedsontwikkelingsmaatschappij om te kunnen investeren en capaciteit te delen, op enige afstand van de politiek; Denk daarnaast ook aan een gebiedsexploitatiemaatschappij; Maak slim gebruik van de ruimte die de nieuwe Omgevingswet biedt om functies die zich op papier slecht tot elkaar verhouden dichter naar elkaar te brengen; Pas de mogelijkheid toe die de Omgevingswet biedt om financiële bijdragen te vragen bij (gerelateerde) bouwactiviteiten en stop dat geld in een intensiveringsfonds; Overweeg de mogelijkheid tot het oprichten van een PPS, waarop Didam niet van toepassing is; Zet, waar je geen grondpositie hebt, subsidies in, maar waak voor selectief voordeel. PROGRAMMA + PRESENTATIES 14.00 uur Welkom Jan Jager, vakblad BT en Mieke Naus, SKBN 14.05 uur Introductie Wat is de te behalen winst door te stapelen? Hub Ploem, Partner Stec Groep 14.20 uur Praktijkcases  Intensiveren in de praktijk: tussen droom en realiteit >> Mercuriuskwartier, Den Haag Jerryt Krombeen, Stedenbouwkundige Gemeente Den Haag >> De Isselt, Amersfoort Marco van Hoek, senior adviseur en procesmanager ruimtelijke ontwikkeling, gemeente Amersfoort >> Pier14, Zwijndrecht Otto Verschoor, senior project- en programmamanager ROM-D 15.30 uur Juridisch Stapelen en andere vormen van intensivering: hoe maak je het mogelijk met wet- en regelgeving? Joost Hoekstra, Advocaat Omgevingsrecht Straatman Koster Advocaten/Coalitie Ruimte voor Werk 15.45 uur Financieel De rol van een gebiedsontwikkelingsmaatschappij Rikus Wolbers, senior projectmanager, OostNL/OHG 16.00 uur Aan de slag Maak een prioriteitenagenda  Maak het samen concreet en zo specifiek mogelijk: wat zijn dé vijf bottlenecks die intensiveren tegenhouden? Wat is de prioriteitenagenda waar we komend jaar mee aan de slag moeten?  16.30 uur Afsluiting  Terugkoppeling en borrel  Beeld: Mercuriuskwartier. Credit: Gemeente Den Haag.

Ondernemers op bedrijventerreinen staan voor grote opgaven. Een eigen bedrijf runnen, mogelijk uitbreiden en zorgen dat het bedrijf én de omgeving toekomstbestendig worden. Ook is er nog netcongestie, waardoor bedrijven niet aangesloten kunnen worden of dat er afnamebeperkingen worden opgelegd door de netbeheerders. Om te blijven ondernemen is het noodzakelijk om geld te investeren in de energietransitie, vergroening, wateropgave en innovaties, maar óók in samenwerkingsvormen. Maar hoe doe je dat? Welke oplossingen zijn er al? En door wie kan je geholpen worden? Op 10 april worden al deze vragen beantwoord. PVB Nederland, VNO-NCW Midden en Werklandschappen van de Toekomst organiseren de eerste van een serie bijeenkomsten voor bestuurders en professionals die actief zijn op bedrijventerreinen in Flevoland, Gelderland en Utrecht. Tijdens deze bijeenkomsten willen we informatie uitdelen en ophalen: uitdelen waar er concrete handreikingen en ‘best practices’ zijn, ophalen waar het in de praktijk op vastloopt en ander gereedschap nodig is. Deze sessie is voor alle bedrijven(terreinen) in Flevoland, Gelderland en Utrecht die zich bezig houden met het toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen en/of kantoorparken. Voor bestuurders, ondernemers, parkmanagers en projectleiders die zich bezig houden met de energietransitie.   Klik hier voor het programma en aanmelden. Datum: woensdag 10 april Tijd: 13.00 - 17.00 uur Locatie: Bosch beton, Grote Bosweg 1, 3771 LJ Barneveld

Op maandag 8 april was de zesde bijeenkomst van de Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette. Deze keer waren we te gast op bedrijventerrein Roerstreek in Roermond. ‘Ontwerp’ en ‘Financiering’ bij de vergroeningsopgave stond op deze bijeenkomst centraal. Bekijk hier de presentaties van Vanessa Silvertand van OML Anne-Marie Bor van het Adaptatie Atelier Janny Vos van idVerde Vylon Ooms van Verbond van Verzekeraars Eric Duffhuis van De Hurk Werkt! Op de bijeenkomst besteedden we aandacht aan het komende vergroeningsproces op Bedrijventerrein Roerstreek waar ze binnenkort starten met een haalbaarheidsstudie. idverde Advies voert deze studie uit in nauwe samenwerking met Ontwikkelingsmaatschappij Midden Limburg (OML), Parkmanagement Midden-Limburg, de gemeenten Roermond en Roerdalen en bedrijven op het terrein. Uit de studie komt een pakket aan mogelijke maatregelen voor de lokale bedrijven en de gemeenten. Hierbij wordt gekeken naar kosten, tijd en opbrengst voor klimaat, biodiversiteit, beleving en gezondheid. Met de deelnemers bekijken we de praktijk met een rondleiding over Bedrijventerrein Roerstreek aan de Oostzijde van Roermond. Op Roerstreek zijn ruim 130 bedrijven gevestigd, waarvan een groot deel uit de sectoren industrie, groothandel en logistiek/distributie.   Aansluitend werkten we verder in twee parallelsessies. Jannie Vos van idverde Advies nam de deelnemers mee in een werksessie over het ‘Ontwerp’ bij  de vergroeningsopgave. Parallel daaraan leidde Anne-Marie Bor van Stichting Adaptatie Atelier het gesprek over ‘Financiering’ en het inzetten van financiële instrumenten. Alle deelnemers praatten daarna gezamenlijk over waar en hoe de ontwerpen financieringsvraagstukken samenkomen.   PROGRAMMA   11.30 Inloop met lunch 12.30-12.35 Welkom door moderator Freya Macke van Samen Klimaatbestendig 12.35-12.45 ‘Het vergroeningsproces op Bedrijventerrein Roerstreek’ door Vanessa Silvertand van OML 12.45-13.45 Rondleiding over Bedrijventerrein Roerstreek 13.45-15.15 Twee parallelsessies (inclusief introductie en wisseltijd) • Ontwerpsessie o.l.v. Jannie Vos van idverde Advies • Financieringssessie o.l.v. Anne-Marie Bor van Stichting Adaptatie Atelier 15.15-15.45 Terugkoppeling van de beide sessies waarin de ontwerp- en financieringsvraagstukken samenkomen 15.45-16.30 Borrel en einde     Praktische informatie Datum Maandag 8 april Tijdstip 11.30-16.30 uur (inclusief lunch en borrel) Locatie Rockwool B.V. op industrieterrein Roerstreek Adres Industrieweg 15, 6045 JG Roermond Kosten De estafette is gratis toegankelijk Doelgroep Dit programma is bestemd voor vertegenwoordigers van medeoverheden en parkmanagers. Andere geïnteresseerden komen op de wachtlijst te staan.

Graag nodigen wij u uit voor het (gratis) informatieve webinar over subsidiemogelijkheden voor toekomstbestendige bedrijventerreinen op donderdag 28 maart van 16.00 tot 16.45 uur, georganiseerd door de provincie Noord-Holland, PHB en ONHN.  Subsidieregelingen De provincie Noord-Holland investeert in de verduurzaming en ruimtelijke kwaliteit van bedrijventerreinen. Hiervoor heeft de provincie twee subsidieregelingen: Toekomstbestendige Bedrijventerreinen voor fysieke maatregelen (opvolger van de bekende HIRB-regeling)  Ondersteuning Toekomstbestendige Werklocaties (OTW), voor onderzoek en procesondersteuning De subsidie Toekomstbestendige Bedrijventerreinen is de opvolger van de HIRB-subsidie van afgelopen jaren. Subsidie kan door gemeenten aangevraagd worden voor duurzaamheidsmaatregelen en herstructureringsprojecten op bedrijventerreinen. Ook kan een gemeente met behulp van de subsidie Toekomstbestendige Bedrijventerreinen een duurzaamheidsfonds voor de bedrijventerreinen in haar gemeente openen, waarmee individuele bedrijven subsidie kunnen aanvragen voor verduurzamingsmaatregelen.  De tender voor de subsidie loopt van 18 april tot en met 30 mei 2024. De bekende OTW-subsidie is beschikbaar voor procesmaatregelen en onderzoek op het gebied van georganiseerd beheer (parkmanagement), duurzaamheid en efficiënt ruimtegebruik op bedrijventerreinen. Subsidie kan worden aangevraagd door gemeenten, ondernemers- en parkmanagementverenigingen.  De regeling gaat open op 4 april en sluit op 1 oktober. Naast de twee subsidieregelingen wordt medio 2024 ook gestart met het Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen (PVB). Doel van dit programma is om de samenwerking en verduurzaming op bedrijventerreinen aan te jagen. Het programma wordt gefinancierd met middelen vanuit de rijksoverheid. Programma Subsidieregelingen Toekomstbestendige Bedrijventerreinen en Ondersteuning Toekomstbestendige Werklocaties: wie komt er in aanmerking voor subsidie, welke activiteiten zijn subsidiabel, wat zijn de voorwaarden en waar moet je als aanvrager rekening mee houden? Voorbeelden van succesvolle subsidieaanvragen uit de afgelopen jaren. Hoe zijn zij tot een plan van aanpak gekomen, wat zijn aandachtpunten en succesfactoren, en welke impact is er met de subsidie gerealiseerd. Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen: wat houdt het programma in, wie komt in aanmerking voor deelname, en wat willen we met het programma bereiken? Uiteraard is er gelegenheid tot het stellen van vragen via de chatfunctie. Datum en tijd Het webinar wordt donderdag 28 maart van 16.00 tot 16.45 uur live uitgezonden.  Aanmelden Het is niet nodig om u van tevoren aan te melden. U kunt gebruikmaken van deze link waarmee u direct wordt toegelaten. U mag deze uitnodiging uiteraard doorsturen naar uw collega, relatie en/of ondernemer. 

Op donderdag 14 maart organiseert SKBN in samenwerking met Vakblad BT en ROm de live-stream ‘Zo borg je ruimte voor werk met de Omgevingswet’. Leer hoe je het Omgevingswet-instrumentarium zo optimaal mogelijk aanwendt voor economisch ruimtegebruik.    KLIK HIER OM DIT EVENT TOE TE VOEGEN AAN JE AGENDA Dit kun je verwachten: Wat de Omgevingswet anders maakt dan haar voorganger (de Wro) voor zover relevant voor het borgen en plannen van economische ruimte; Wat de kerninstrumenten van de Omgevingswet zijn, zoals de ‘omgevingsvisie’, het ‘omgevingsplan’ en het ‘programma’ waarin sectorale doelen kunnen worden vastgelegd; Hoe deze en afgeleide instrumenten kunnen worden aangewend om economische ruimte te borgen en te plannen; Hoe het proces van ruimtelijke planvorming precies in elkaar steekt en hoe ‘economie’ daar het beste bij kan aanhaken. De Omgevingswet voor het economische domein De Omgevingswet wordt bij het bedrijfsleven, en in mindere mate ook bij economische afdelingen van overheden, vereenzelvigd met juridische trajecten en vooral beroepsprocedures. Maar de Omgevingswet biedt ook het raamwerk voor gezamenlijke visie- en planvorming voor het borgen van ruimte vóór bedrijven en economische ontwikkeling. Basisprincipe van de nieuwe wet is om functies ruimtelijk evenwichtig toe te delen. Dat doe je in overleg, met collega-ondernemers, met sectoren binnen de (gemeentelijke) overheid en met belanghebbende omwonenden. Geen zaak dus van alleen juristen. Sterker: daar moet je als economisch-ruimtelijk vakprofessional bij zijn! Het spel van ruimtelijke planvorming wordt vooral goed begrepen door het woondomein, die traditioneel nauw verwant is met het ruimtelijk ordening-domein. Om te voorkomen dat ruimte voor economie wéér op de tweede plaats komt, is het zaak dat het economische domein – of het nu het bedrijfsleven of de overheid is – in een vroeg stadium bij het spel van de ruimtelijke planvorming aanhaakt.  Programma Ruimte voor Economie Om ruimte te geven aan economische transities wil EZK-minister Micky Adriaansens dat er tot 2050 15 procent meer ruimte komt voor economie: van 2,6 procent landbeslag nu naar 3 procent in 2050, aldus haar in oktober gepresenteerde programma Ruimte voor Economie. Dat ‘programma’ is een omgevingswetinstrument waarin sectorale doelen worden vastgelegd. Samen met de omgevingsvisie (op nationaal niveau de Nota Ruimte) zijn programma’s de belangrijke instrumenten van de Omgevingswet voor beleidsontwikkeling. Het borgen en plannen van economische ruimte zal uiteindelijk decentraal moeten worden afgehecht, met regionale en lokale omgevingsvisies, lokale programma’s en decentrale regels zoals lokale omgevingsplannen waarin ruimte voor werk juridisch is geborgd.    KLIK HIER OM DIT EVENT TOE TE VOEGEN AAN JE AGENDA   Programma  11.00 uur - Welkom - Jan Jager, hoofdredacteur BT Q&A: Nationaal Programma Ruimte voor Economie In gesprek met Kristel Wattel-Meijers, programmamanager werklocaties, ministerie van EZK 11.05 uur - Introductie: Omgevingswet als kans voor het borgen van ruimte voor werk  - Willem Buunk, managing consultant, Berenschot 11.15 uur - Praktijkcasus Metropoolregio Rotterdam Den Haag Jeroen Kraaij, strateeg Werklocaties Gemeente Den Haag 11.25 uur - Reacties panel Kristel Wattel-Meijers, programmamanager werklocaties, ministerie van EZK Frank den Brok, wethouder economie gemeente Oss, voorzitter pijler economie & werk G40-stedennetwerk Willem Buunk, managing consultant, Berenschot 11.40 uur - Praktijkcasus Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen  Michel Hek, speerpuntcoördinator Toekomstbestendige Werklocaties 11.50 uur - Reacties panel 12.05 uur - Beantwoording kijkersvragen en afronding 12.15 uur - Einde   KLIK HIER OM DIT EVENT TOE TE VOEGEN AAN JE AGENDA   Facts & figures Wat: Live stream Wanneer: Donderdag 14 maart 2024 Hoelaat: 11.00 uur tot 12.15 uur Voor wie: Iedereen die bezig is met het borgen en plannen van economische ruimte, van panden tot complete werkgebieden en het regionale fysieke vestigingsklimaat Waar: Het is een online uitzending (interactief) Kosten: Deelname is gratis

Datum: 12 maart 2024 Tijd: 12:15 – 18:00 uur Locatie: Provinciehuis Zuid-Holland, Zuid-Hollandplein 1, Den Haag MEER INFORMATIE & AANMELDEN Doelgroep: Bedrijven die last hebben van netcongestie en meer willen weten over slimme oplossingen. Stakeholders die hier aan willen bijdragen en van willen leren. Wat kun je verwachten? In deze bijeenkomst: Geven we informatie over de laatste stand van het elektriciteitsnet en de consequenties voor bedrijven in 2024-2029; laten we zien welke slimme oplossingen nu al op bedrijventerreinen worden toegepast en hoe je hier zelf gebruik van kunt maken; delen we de plannen en tijdspaden van partijen die zich nu inzetten voor versnelling van energiehubs door middel van het mogelijk maken van groeps-to’s, certificering, datadeling en subsidies; vragen we de deelnemers om hun eigen slimme oplossingen te delen zodat we het inventieve kapitaal van ondernemers kunnen inzetten (in plaats van dat overheden en netbeheerders verzinnen hoe bedrijven straks moeten ondernemen); creëren we een gezamenlijk doel voor 2024 en doen we een duidelijke oproep aan elkaar om stappen te zetten om sneller en creatiever naar mogelijkheden voor bedrijven toe te werken.  Aanleiding: Ieder bedrijventerrein is een Energy Hub Wat als jouw bedrijf niet kan doorgroeien of geen nieuwe activiteiten kan starten omdat het geen toegang krijgt tot het elektriciteitsnet voor afname of invoeding? De aankomende jaren zijn rigoureuze maatregelen nodig om het vestigingsklimaat voor bedrijven te behouden. Verzwaren van het elektriciteitsnet is een belangrijke stap maar komt voor duizenden MKB bedrijven jaren te laat. Daarom werken we gelijktijdig aan slimmer gebruik van het elektriciteitsnet. Slim gebruik van het net kan nu en in de toekomst voor meer mogelijkheden zorgen voor bedrijven. Een samenwerking tussen bedrijven met slimme oplossingen noemen we een energy hub al spreken we steeds vaker over lokale gedistribueerde energiesystemen. Hoe je het ook noemt, het vraagt om flink omdenken voor bedrijven, overheden, netbeheerders en energiebedrijven. Wil je weten wat congestie voor jou betekent? Met wie je hierin kan samenwerken? En welke oplossingen voor slim gebruik er nu al zijn? Wil je weten of die oplossingen al geimplementeerd kunnen. worden, en zo niet wanneer dat wel kan en wat je dan nu al kunt doen? Dan is deze bijeenkomst een aanrader. Organisatie Dit is een initiatief van de Provincie Zuid-Holland en stichting Energy Scale-Up. Deze bijeenkomst is onderdeel van een reeks bijeenkomsten. Zie voor meer informatie daarover op energyscale-up.nl Datum: 12 maart 2024 Tijd: 12:15 – 18:00 uur Locatie: Provinciehuis Zuid-Holland, Zuid-Hollandplein 1, Den Haag MEER INFORMATIE & AANMELDEN

Tijdens de SKBN Participantenraad van dinsdag 5 maart, zijn we te gast bij TwynstraGudde in De Nieuwe Stad in Amersfoort. We krijgen daar een presentatie van de OMU en Schipper Bosch over hun rol en aanpak bij deze herontwikkeling van de voormalige Prodent Fabriek.  De SKBN Participantenraad is voor alle participanten en kennispartners van SKBN. Twee keer per jaar zijn we te gast bij een van onze leden. Het programma voor dinsdag 5 maart is als volgt: 10.00 uur            Welkom door Gregor Heemskerk (TG) en Theo Föllings. 10.05 uur            Mededelingen SKBN 10.15 uur            Bedrijventerreinen Beter Benutten, case Technology Park Ypenburg door Gregor Heemskerk van TG. 10.40 uur            Transformatie van de Prodent Fabriek tot De Nieuwe Stad: De rol van de OMU. Door Sander van Schijndel of Frank Hazeleger. 11.00 uur            Presentatie en rondleiding door De Nieuwe Stad. Door Mendel Robbers van Schipper Bosch. Naast De Nieuwe Stad investeert Schipper Bosch ook in IPKW Arnhem en de Zwitsalterrein in Apeldoorn.  12.00 uur            Lunch  

De stad Utrecht is een van de snelst groeiende steden van Nederland. Het aantal vierkante meters in en aan de randen van de stad is echter beperkt. Daarom heeft de gemeente Utrecht tot 2040 een Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU). Om de stedelijke omgeving ook leefbaar te houden, is een Utrechtse ‘barcode’ bedacht. Dit is een methode op welke manier de gemeente de ruimte van de stad wil inrichten. Per 10.000 woningen laat de Utrechtse barcode zien wat er allemaal in het gebied moet komen en hoeveel ruimte die ongeveer nodig hebben binnen de stad. Bijvoorbeeld: voor een hoeveelheid van 10.000 woningen is er een oppervlakte van ongeveer 540 voetbalvelden extra ruimte nodig in de stad. Het gaat dan om ruimte voor alle voorzieningen, dus niet alleen huizen, maar ook groen, werkplekken, infrastructuur en energie. Gregor van Lit, senior stedenbouwkundige bij de Gemeente Utrecht, nam de leden van de SKBN in dit webinar mee in de barcode-methode van Utrecht en hoe hierin ruimte wordt gecreëerd voor werken in de stad. Van Lit werkt ook mee aan de beleidsnota Werken voor Iedereen van Utrecht. Kijk hier het webinar terug Bekijk de presentatie van Gregor van Lit  

Het programma Ruimte voor Economie van het ministerie van EZK zet in op het beter benutten van bestaande bedrijventerreinen. Veel bedrijventerreinen in Nederland zijn aan een opknapbeurt toe. Hierbij gaat het niet alleen om fysieke ingrepen (zoals het renoveren en verduurzamen van bestaande bedrijfspanden), maar zeker ook om ruimtelijke ingrepen (zoals het herinrichten en herstructureren van bedrijventerreinen). Het doel voor de komende jaren is om de juiste bedrijven op de juiste plek te krijgen, het ruimtegebruik op bedrijventerreinen te intensiveren en een algemene kwaliteitsimpuls te geven aan bedrijventerreinen waardoor de belevings- en recreatiewaarde voor werknemers en passanten toeneemt. In de praktijk blijkt dit vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Dit heeft er onder andere mee te maken dat er sprake is van versnipperd grondeigendom, en gemeenten meestal geen actieve grondpositie (meer) hebben. Daarnaast geldt dat het voor het creëren van (schuif)ruimte op bedrijventerreinen noodzakelijk is om te kunnen investeren in onrendabele toppen. Het uitplaatsen van bedrijven die ‘scheefwerken’ is niet zomaar gebeurd. Welke rol kan de overheid hierin spelen? Hoe ziet de samenwerking met investeerders én ondernemers er bij dit soort vraagstukken uit? En wat zijn de kansen voor opschaling van regionale herontwikkelingsmaatschappijen? Programma Op de bestaande bedrijventerreinen speelt de verduurzamingsopgave. We bespreken in dit webinar in welke mate we de ruimtelijke opgave en de verduurzamingsopgave in gezamenlijkheid kunnen oppakken. Sander van Schijndel en Han Wiendels vertellen iets over de aanpak en ervaringen van de Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU) en de Herstructureringsmaatschappij Overijssel (HMO). Na afloop hiervan is er ruime gelegenheid voor Q&A en discussie. Datum: 6 februari Tijd: 12.00-13.00 uur Locatie: online Klik hier voor aanmelden. Deelnemen is kostenloos.  Dit webinar wordt georganiseerd door Kennisnetwerk Regionale Economie.   

We zijn erg verheugd jullie uit te nodigen voor een SKBN Projectvisit naar het M4H-gebied in Rotterdam. Stadshavengebied Merwehavens wordt door de Gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam ontwikkeld tot een innovatief woon-werkmilieu, optimaal ingericht voor de innovatieve maakindustrie. Een mix van wonen en werken, cultuur, horeca, sport en onderwijs maakt van M4H een energiek gebied. Lees hier alvast het Ruimtelijk Raamwerk van het gebied. Hoe houd je vast aan een goede mix van wonen en werken in een te revitaliseren gebied? Hoe pak je als gemeente de juiste rol hierin en hoe kun je sturen? Welke rol heeft het Havenbedrijf Rotterdam, en op welke wijze wordt er samengewerkt?   Tijdens deze SKNB Projectvisit krijgen we een introductie van David Louwerse (Economie) en Walter de Vries (Planologie) van de Gemeente Rotterdam over de ontwikkeling van M4H. We verblijven in het interessante Keilepand, waarna we een rondleiding krijgen in het gebied. Tot slot nemen we de tijd om rustig na te praten over wat we tijdens de wandeling hebben gezien en we sluiten uiteraard af met een borrel. Lees hier alvast het artikel over M4H in vakblad BT. Wanneer – Donderdag 1 februari 2024 Waar – Keilepand (Keilestraat 9F, 3029 BP Rotterdam) Tijd – 14.00 tot 16.30 uur, aansluitend borrel Het aantal plekken in deze projectvisit is inmiddels vergeven. Mail naar Mieke Naus [email protected] met vragen.   Fotocredit: Sandra Koning

Lees heir het verslag van deze masterclass.   Circulaire transitie moet hoger op de agenda van het omgevingsbeleid komen. Dit is nodig om in de komende decennia te kunnen voldoen aan de ruimtevraag van circulaire bedrijven. Er is extra (milieu)ruimte nodig voor het ruimtelijke faciliteren van de circulaire transitie, terwijl de teneur eerder is gericht op minder milieuruimte en functiemenging. Recent waarschuwde VNO-Midden er al voor dat de milieuruimte van tientallen bedrijventerreinen in Oost-Nederland onder grote druk staat. Meer en meer dreigt de ontluikende circulaire economie vast te lopen door ruimtegebrek en onomkeerbare keuzes. Tegelijkertijd vraagt de grote ruimtedruk ook om innovatieve oplossingen en doorbraken in het beter benutten van bestaande bedrijventerreinen. Masterclass Tijdens de masterclass bespreekt Emil Evenhuis (PBL) de hoofdlijnen, aanpak en eventuele vervolgstappen naar aanleiding van het PBL-onderzoek Ruimte voor circulaire economie (informatie over het onderzoek). Vanuit het onderzoeksproject Samen Beter lichten Cees-Jan Pen (Fontys) en Juriën Poulussen (Stec Groep) toe wat er lokaal en regionaal al bekend is over de ruimtelijke effecten van circulaire transitie en tot welke knelpunten dit leidt. Stec investeert al geruime tijd in kennisontwikkeling en -deling met betrekking tot de ruimtelijke effecten van de circulaire transitie.  Casussen We willen graag casussen ophalen die we vanuit onderzoeksproject Samen Beter willen onderzoeken omtrent het onderwerp "Hoe creëer je ruimte voor een circulaire toekomst van bedrijventerreinen?". Via het inschrijfformulier kun je een casus inbrengen, denk hierbij aan: lokale worstelingen, doorbraken, voorbeelden, succesverhalen, etc. Programma 10:30 – 12:15 Masterclass Hoe creëer je ruimte voor een circulaire toekomst van bedrijventerreinen? 12:15 – 13:00 Lunch en afsluiting Datum: 25 januari 2024 Waar: Stec Groep - Willemsplein 5, 6811 KA Arnhem Deelname is kostenloos   Samen Beter is een gezamenlijk initiatief van het lectoraat De Ondernemende Regio van Fontys Hogeschool en het Centrum Meervoudige Waardecreatie van de HAN University of Applied Sciences in samenwerking met een groot aantal Nederlandse gemeenten. Dit onderzoek wordt financieel mede mogelijk gemaakt door het Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA.

Voor een succesvolle transitie naar circulaire bedrijventerreinen is betrokkenheid en kennis van zaken essentieel. Als koploper in de circulaire transitie organiseerde Provincie Zuid-Holland in samenwerking met SKBN, Green Change en Omgevingsdienst Midden-Holland in januari twee webinars over de circulaire kansen op bedrijventerreinen. De webinars hebben een bron aan praktische kennis opgeleverd waarmee parkmanagers, ambtenaren, pioniers en voorlopers uit het bedrijfsleven meteen mee aan de slag kunnen.  In de loop van 2024 worden verschillende verdiepingsmasterclasses georganiseerd. Verslag masterclass 1: Circulaire Bedrijventerreinen voor gemeenten Verslag masterclass 2: Circulaire Bedrijventerreinen voor parkmanagers Waar hebben we het over? Het PBL en de Rijksoverheid concluderen dat er door de transitie naar een circulaire economie groeiende behoefte is aan bedrijventerreinen, met name terreinen met hoge milieu categorieën of watergebonden. In Zuid-Holland zijn er 618 bedrijventerreinen (waarvan 23% georganiseerd zijn) die ‘vechten’ voor behoud van ruimte. Op deze terreinen wordt ruim 30% van het bruto regionaal product gerealiseerd en deze zijn goed voor ruim een kwart van de werkgelegenheid. Bedrijventerreinen zijn met 60% van het Nederlands grondstoffengebruik dé geografische hotspot om grondstoffen en materialen die nu als ‘afval’ wegvloeien, economisch en ecologisch te benutten.   Met vriendelijke groet, Pascal van Dam (provincie Zuid-Holland) Leontien Cenin (provincie Zuid-Holland) Annette Kabel (provincie Zuid-Holland) Mieke Naus (Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland) Laura van de Kar (Omgevingsdienst Midden-Holland) Thirza Monster (Green Change) Astrid Meier (Green Change)  

Op 31 oktober heeft Rli haar advies over de verduurzaming van bedrijventerreinen aangeboden aan minister Adriaansens van EZK. De raad constateert in dit advies dat de verduurzaming van bedrijventerreinen te traag verloopt. Dit is een gemiste kans, want duurzame bedrijventerreinen bieden veel meerwaarde voor zowel ondernemers als de Nederlandse samenleving. De raad pleit daarom voor beleid dat zich niet alleen richt op bedrijven, maar ook op bedrijventerreinen. Graag licht Evert Nieuwenhuis van de Rli het advies nader toe aan het netwerk van SKBN. Ook is er de vraag hoe we tot een versnelling van toekomstbestendige werklocaties komen. Wat is daarvoor nodig? Er is voldoende ruimte voor input en vragen. Het webinar vond plaats op woensdag 13 december van 10 tot 11 uur. Kijk hier dit webinar terug  

De 5e Estafette vond plaats in Provincie Noord-Holland Waarderpolder Haarlem - Groene bedrijventerreinen maken we samen   = Bekijk de presentaties in het programma-overzicht =  Bedrijventerreinen staan weer volop in de aandacht. Niet alleen wordt er naar deze gebieden gekeken om ondernemers voldoende duurzame ruimte te bieden, steeds meer gaat het om termen als energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie. Het doel van alle betrokkenen is een groen gezond bedrijventerrein dat antwoord geeft op energie- en klimaatuitdagingen, en daarmee een aantrekkelijke werkomgeving biedt voor werknemers en ondernemers.     Tijdens de Groene Gezonde Bedrijventerrein Estafette in Noord-Holland, kijken we naar de samenwerking die nodig is om een groen bedrijventerreinen te realiseren. Samenwerking tussen verschillende overheden, tussen afdelingen binnen overheden én samenwerking tussen de opgaven waar een terrein voor staat. Verbinding is het centrale thema: hoe zorgen we ervoor dat we niet langs elkaar heen acteren in eenzelfde gebied? Hoe krijg je verbinding van opgaven én professionals voor een optimaal resultaat?     Op bedrijventerrein Waarderpolder in Haarlem laten ze graag zien hoe ze al tot concrete resultaten zijn gekomen, en wat dat vergt van de organisatie. Ook kijken we naar een terrein dat aan het begin van een transformatie staat, en tegen welke bottlenecks men aanloopt. Het uiteindelijke doel van deze bijeenkomst is het bieden van concrete handelingsperspectieven voor gemeenten, en dagen we je uit om cross-sectoraal te gaan denken én werken.   PROGRAMMA  13.30 uur Welkom door dagvoorzitter   13.35 uur Welkom door gastheer   13.45 uur Keynote - De ecologische visie én aanpak van SADC  SADC staat bekend om haar groene aanpak en aanleg van bedrijventerreinen. Hoe werkt dit in de praktijk en wat vergt het van de organisatie en betrokkenheid van ondernemers? Via welke handelingsperspectieven gaat SADC te werk?   Door: Jan Jaap Blüm - Coördinator Integrale Duurzaamheid bij SADC - bekijk de presentatie. 14.10 uur  Tweespan - De aanpak van Zaanstad en Alkmaar Gemeente Zaanstad // Groenplan Hoogtij  Door Hendrik Visser - bekijk video 1 en video 2 Gemeente Alkmaar // Toolbox Vergroenen Beverkoog Martin Verschure (gemeente Alkmaar) en Hendrik Goeman Borgesius (Bedrijvenvereniging Beverkoog) - bekijk de presentatie, bekijk hier de toolbox vergroenen van Beverkoog Op welke manier wordt de vergroeningsopgave aangepakt?  Met welke partijen/afdelingen wordt er samengewerkt?  Wat zijn de lesson's learned, en ook: wat zijn nog te overwinnen obstakels?  14.40 uur Waarderpolder - Een groen en toekomstbestendig bedrijventerrein Door Stan Verstraete - bekijk de presentatie Bekijk hier het convenant van gemeente Haarlem en Waarderpolder 15.00 uur Rondleiding 3D Makerszone   15.45 uur  Hoe kun je als gemeente aan de slag? Op welke manier sta je ondernemers bij? Er zijn verschillende mogelijkheden die op weg helpen. Concrete handelingsperspectieven vanuit: Provincie Noord-Holland, Jacobien Crol - bekijk de presentatie PHB, Abe Ferweda - bekijk de presentatie NHN, Robin Bäcker - bekijk de presentatie 16.30 uur  Plenaire afronding + borrel   

Op dinsdagochtend 28 november gaan we op een Circulaire Bedrijventerrein Safari naar twee werklocaties in Noord-Brabant waar concrete stappen naar een circulaire economie worden gezet. Vanuit Eindhoven rijden we naar onze eerste stop in Helmond, bedrijventerrein Hoogeind. Daar leren we alles over de grondstoffenrotonde. Bedrijven bundelen hier hun gescheiden afval en verwerken het vervolgens circulair tot nieuwe grondstoffen. Daarna rijden we naar De Hurk in Eindhoven. We gaan in gesprek met zowel ondernemers als de gemeente over concrete projecten als een warmterotonde, smart synergy, afvalinzameling en werken met zonnestroom en natuurlijk dilemma's die spelen rond het energienet. Schijf je in en ga mee op deze Circulaire Bedrijventerrein Safari! Programma 8.30 uur Verzamelen bij Fontys Rachelsmolen 9.00 uur Vertrek bus vanaf Fontys Rachelsmolen, Eindhoven Introductie van Cees-Jan Pen 9.25 uur Aankomt bij De Hoogeind in Helmond, introductie 9.30 uur Welkom door Gemeente Helmond: Peter Blasic 9.45 uur Grondstoffenhub Helmond - Hoe kan het business model voor zo’n rotonde eruit zien? Actoren? Rol/competenties publieke professional? Succes- en faalfactoren? Door: Mattijs Bouwmans, Projectmanager Circulaire Economie bij Indusym van Indusym 10.15 uur We rijden via locaties op Hoogeind naar Plan-B, onder begeleiding van Matthijs Bouwmans. 10.30 uur Verder naar bedrijventerrein De Hurk in Eindhoven 11.00 uur Inleiding door Gemeente Eindhoven - Aanpak op de Hurk - wat zijn de plannen Door: Ilse ter Horst, Adviseur Duurzame Industrie en Bedrijfsleven, Gemeente Eindhoven 11.15 uur Circulariteitscans (kwantitatieve analyse + engagement bedrijven) op De Hurk. Pilot collectieve inzamelronden voor E-Waste en pallets. Samenwerking met de recent gevormde organisatiegraad van de BIZ, dat geeft weer andere inzichten en dynamieken. Door: Mattijs Bouwmans, Projectmanager Circulaire Economie bij Indusym 11.35 uur Brabant Onderneemt Circulair toegelicht. Wat is BOC? Het doel van BOC, etc Door: Annelot Manshanden, Projectcoördinator Circulair & Energie bij VNO-NCW Midden. 11.50 uur Lunch 12.20 uur Bus terug via hotspots op De Hurk naar Fontys Rachelsmolen. Onder begeleiding van: Peter Vloet, Gemeente Eindhoven   12.50 uur Einde bijeenkomst bij Fontys Rachelsmolen.   Facts & Figures Wanneer: Dinsdag 28 november  Tijd: 9.00 tot 13.00 uur Vertrekplaats: Fontys Rachelsmolen in Eindhoven Deelname: Deze safari is gratis voor partners van het onderzoek Samen Beter, leden van de SKBN en leden van Brabant Onderneemt Circulair.   MELD JE NU AAN    Deze safari wordt georganiseerd in het kader van het onderzoek Samen Beter van de HAN en Fontys Hogescholen. Dit onderzoek is medegefinancierd door Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Kijk hier voor meer informatie over dit onderzoek. Fotocredit: Fred Tigelaar  

Om in de komende decennia te kunnen voldoen aan de ruimtevraag van circulaire bedrijven is het belangrijk dat circulaire economie hoger op de agenda van het omgevingsbeleid komt. Anders dreigt de ontluikende circulaire economie vast te lopen door ruimtegebrek en onomkeerbare keuzes. Meer en meer wordt duidelijk dat er extra (milieu)ruimte nodig is voor het ruimtelijke faciliteren van de circulaire transitie. Tijdens de masterclass bespreekt Emil Evenhuis (PBL) de hoofdlijnen en aanpak van het onderzoek (informatie over het onderzoek). Vanuit het onderzoeksproject Samen Beter licht Cees-Jan Pen (Fontys) in samenwerking met empirische data van de Stec groep, Ginder en CLOK toe wat er lokaal en regionaal al bekend is over de ruimtelijke effecten van circulaire transitie en tot welke knelpunten dit leidt. Tijdens de masterclass is er voldoende ruimte voor het delen en toelichten van lokale ervaringen, knelpunten en doorbraken. Na deze masterclass gaan we in een workshop aan de gang met casussen die jullie zelf in kunnen brengen omtrent het onderwerp "Hoe creëer je ruimte voor een circulaire toekomst van bedrijventerreinen?". Via het inschrijfformulier kun je al een casus inbrengen die behandeld kan worden, denk hierbij aan: lokale worstelingen, voorbeelden, succes verhalen, etc. Programma  09.00 uur Inloop 09.30 uur Aftrap door Cees-Jan Pen 09.45 uur Hoofdlijnen & aanpak onderzoek door Emil Evenhuis 10.30 uur Pauze 10.45 uur Wat doet Brabant Onderneemt Circulair?  11.00 uur Workshop: Casussen "Hoe creëer je ruimte voor een circulaire toekomst van bedrijventerreinen? 12.15 uur Plenaire afronding 12.30 uur  Lunch  Datum: 22 november 2023 Tijd: 9.30 tot 12.30 uur Locatie: Rachelsmolen 1, Eindhoven | Gebouw R3, Inspiration Center KLIK HIER VOOR AANMELDEN  

Cees-Jan deelt in deze webinar als extern commissielid van de RLI graag de voornaamste conclusies, aanbevelingen en de gevolgen voor de planning van bedrijventerreinen. Tijdens het webinar is er voldoende ruimte voor discussie en verduidelijkende vragen. Vragen die in dit webinar centraal staan zijn: Hoe kan de verduurzaming van bedrijventerreinen en de bedrijven die er gevestigd zijn, worden versneld?  Wat betekent dit voor de rollen, verantwoordelijkheden en instrumenten van de Rijksoverheid en andere overheden, marktpartijen en samenleving? Meer informatie over het RLI advies: https://www.rli.nl/publicaties/2023/advies/samen-werken Datum: donderdag 16 november Tijd: 12:00 - 13:00 uur Online, deelname is gratis. KLIK HIER VOOR AANMELDEN    Foto: Piet Gispen Photography

De behoefte aan stedelijke bedrijfsruimte groeit de komende jaren fors. Het gaat daarbij niet altijd om ‘schone’ bedrijvigheid. Maar in nagenoeg álle stedelijke regio’s van Nederland komt ruimte voor werken door oprukkende woningbouw in de verdrukking.  Beide opgaven – ruimte voor werken en ruimte voor wonen – zijn even urgent. Sterker: ze hebben elkaar nodig. Wat heb je aan een woonstad zonder ruimte voor basale voorzieningen zoals bouw- reparatie- en installatiebedrijven, (last mile-)logistiek, verwerking van reststromen en maakindustrie? Wat heb je aan een werkstad, zonder huizen? Van strijd naar samenwerken Minister Adriaansens van Economische Zaken en Klimaat (EZK) presenteert dit najaar haar nationale programma werklocaties. Het is een van achttien nationale programma’s. Om álle daarmee gepaard gaande ruimteclaims te kunnen accommoderen, is Nederland twee keer te klein.  In plaats van de strijd aangaan met wonen en andere sectoren, zal er moeten worden samengewerkt. Met als inzet dat voldoende ruimte voor productieve- en stadsverzorgende bedrijvigheid een randvoorwaarde is voor een gezonde stedelijke- en regionale economie waarin iedereen tot zijn of haar recht komt. Én om noodzakelijke ruimte te bieden aan duurzame transities.  Alleen samen komen we tot ruimtelijke win-wins. Klik hier voor meer informatie over het programma en aanmelden   Over het congres Het BT Event is sinds 2006 hét netwerkevenement waarop het maatschappelijk en economisch belang van werklocaties en bedrijventerreinen centraal staan. De nadruk ligt niet alleen op fysieke ruimte voor werklocaties, maar tevens op het functioneren van deze werklocaties in een snel veranderende wereld. Dat gaat zowel over het economische functioneren van werklocaties en innovatiemilieus, als over de snel veranderende duurzame eisen die natuur én mens stellen aan onze leef- en werkomgevingen.   Het BT Event is een initiatief van SKBN en vakblad BT, en wordt dit jaar georganiseerd in samenwerking met Provincie Zuid-Holland, Gemeente Rotterdam, Gemeente Den Haag en Metropoolregio Rotterdam Den Haag.

In navolging op zijn presentatie tijdens de SKBN Participantenraad op 23 mei 2022, gaf Manfred Fokkema samen met zijn collega Femke Boer een vervolg op het Didam Arrest. Fokkema en Boer zijn advocaten bij Infense Advocaten in Deventer. Kijk hier naar de presentatie over het Didam Arrest.  

Tijdens de SKBN Participantenraad op dinsdag 26 september van 10.00 tot 13.00 uur krijgen we een presentatie over het reilen en zeilen in The New Farm, waar gestapelde maakindustrie een nieuw leven krijgt. Inclusief een rondleiding en lunch. The New Farm is een gestapeld ecosysteem van maakbedrijven waar de circulaire economie, sociale innovatie en voedselproductie centraal staan. Het is gevestigd in het gebouw “De Schilde” dat in 1956 in opdracht van Philips is neergezet voor het produceren van onderdelen voor onder andere telefooncentrales. In 1998 is het herontwikkeld tot bedrijfsruimte en kantoren. Starterspanden Den Haag C.V. is de eigenaar en exploitant van The New Farm. Dit bedrijf is in 2003 opgericht om bedrijfshuisvesting aan startende ondernemers te bieden. Aandeelhouders zijn het FRED fonds (Fonds Ruimte en Economie Den Haag) en de gemeente Den Haag. Daarnaast zijn er diverse subsidies vanuit Kansen voor West ingezet voor de verbouwing en modernisering van het gebouw. LET OP: Deze bijeenkomst is alleen toegankelijk voor participanten en kennispartners van SKBN.

Of je nu in Nederland, België of Engeland bent, ruimte voor werken zit door oprukkende woningbouw in de verdrukking. Overal proberen steden de teruggang voor een halt toe te roepen en bij gebiedstransformaties te sturen op nieuwe ruimte voor productieve bedrijvigheid. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Tijdens het seminar ‘Grip op ruimte voor werk’ dat vakblad BT en SKBN op woensdag 20 september organiseren, leer je hoe je met ruimtelijke en financiële instrumenten kunt sturen op ruimte voor werken. Na een periode dat gemeenten ruimhartig waren met het toelaten van (economische) activiteiten, noopt ruimteschaarste tot een selectiever toelatingsbeleid. ‘Het juist bedrijf op de juiste plek’ is het nieuwe adagium om onderbenutting van kostbare milieuruimte tegen te gaan. Daarnaast willen overheden sturen op nabijheid van werkvoorzieningen en stedelijke bevolkingsconcentraties. Het is sowieso al een uitdaging om ruimte voor stadsverzorgende- en productieve bedrijvigheid als vitale stedelijke functie te borgen, dat het vaak aflegt tegen lucratievere woningbouw. Dit terwijl door een toenemend aantal inwoners in stedelijke regio’s de behoefte aan stedelijke bedrijfsruimte enkel groeit. Gemeenten hebben echter maar beperkt grip op grondgebruik. Ze moeten dealen met private eigenaren die vaak voor de hoogste grondopbrengst gaan. En als een gemeente of ontwikkelingsmaatschappij al eigenaar is van de grond, dan mag ze deze op grond van het gelijkheidsbeginsel niet ongemotiveerd aan één partij aanbieden. Het wijzigen of verbijzonderen van bestemmings- of omgevingsplannen gaat gepaard met planschaderisico’s en is traag. Voor diensten geldt het principe van vrije vestiging wat een brancheringsbeleid in de weg staat. Met de invoering van de nieuwe Omgevingswet zijn wijzigingen in het onteigenings- en voorkeursrecht van kracht, waar eveneens rekening mee moet worden gehouden. Tijdens het seminar ‘Grip op ruimte voor werk’ leer je: Welke planologisch-juridische instrumenten je kunt inzetten om grip te houden op grondgebruik, zoals het bestemmingsplan, de Wet Voorkeursrecht Gemeenten (Wvg) en erfpacht; Welke privaatrechtelijke instrumenten je kunt inzetten om te kunnen sturen op economische activiteiten in een gebied of pand; Welke vormen van ‘financial engineering’ je daarbij kunt inzetten bijvoorbeeld door verevening en je daarbij kunt leunen op het vereveningsartikel uit de Wro 2008; Hoe je ruimte voor gewenste economische activiteiten ook voor de lange termijn zo veel mogelijk borgt; zowel binnen de context van de eigen organisatie als binnen de dynamiek van de markt; Welke tools de Omgevingswet biedt om succesvol te sturen op bestemming en grondgebruik, zoals de projectprocedure. PROGRAMMA 13.30 uur Inloop 14.00 uur Welkom en introductie Jan Jager, vakblad BT en Mieke Naus, SKBN 14.10 uur Financial engineering Damo Holt, Rebel Group Financiële instrumenten om te kunnen sturen op ruimtegebruik zijn er legio. Maar zonder van paardenmiddelen ben je - als het om ruimte voor werken gaat - al snel behoorlijk ontmand. Niet elke gemeemte heeft zin of de middelen om vastgoed aan te kopen, gronden te verwerven of te onteigenen. Toch zijn er tal van creatieve mogelijkheden om met financiele afspraken - zij het privaatrechtelijk - te sturen op ruimte voor werken. 14.30 uur Planologisch-juridisch instrumentarium Anita Nijboer, partner/ advocaat omgevingsrecht SIX Advocaten Ruimte is schaars. Woningbouw is de primaire ambitie van overheden. Hoe zorg je er desondanks voor dat ruimte voor werken planologisch-juridisch afkadert? En welke kans biedt de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking treedt?  14.50 uur Casus 1: Borgen van ruimte voor werken in transformatiegebieden Schieoevers Delft (Fidan Bulut, programmadirecteur Schieoevers) (lees ook dit artikel in vakblad ROm) 15.10 uur Casus 2: borgen van grootschalige bedrijfstuimte in binnensteden  Bouwblokken visie- en verordening Gent (Marc de Ridder, Adjunct van de directie van Stad Gent Marc de Ridder ‘verweefcoach’ ) 15.30 uur Wrap-up Cees-Jan Pen, lector De Ondernemende Regio, Fontys Hogeschool/ lid adviescommissie SKBN FACTS&FIGURES Wat: BT/SKBN Seminar ‘Grip op ruimte voor werk’ Voor wie: Gemeentelijke en provinciale ambtenaren RO en grondbeleid, wethouders RO en economie, medewerkers stedelijke en regionale ontwikkelings- en herstructureringsmaatschappijen, et cetera Wanneer: Woensdag 20 september 2023 van 14 tot 17 uur Waar: Redactie BT, Paulus Borstraat 41, Amersfoort Kosten: Gratis voor abonnees van BT en leden van SKBN. Overige deelnemers betalen 99 euro. Overige deelnemers krijgen een korting ter hoogte van hetzelfde bedrag (99 euro) op inschrijving op het BT Event op donderdag 9 november 2023. MELD JE AAN  

Bedrijventerreinen staan weer volop in de aandacht. Niet alleen wordt er naar deze gebieden gekeken om ondernemers voldoende ruimte te geven, steeds meer gaat het om termen als energietransitie, duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie en circulaire economie. Tijdens de Groene Gezonde Bedrijventerrein Estafette op Lage Weide in Utrecht, gaan we op zoek naar de juiste manier om een bestaand bedrijventerrein te vergroenen mét de ondernemers. Hoe kun je als overheid ondernemers stimuleren dat ze aansluiten en daadwerkelijk investeren? Maak de stap van plannen maken naar daadwerkelijke uitvoering. En welke rol speelt parkmanagement daarbij? Op bedrijventerrein Lage Weide laten ze graag zien hoe ze al tot concrete resultaten zijn gekomen. En op welke manier ze het bedrijventerrein willen transformeren tot de groene long van Utrecht. Kijk hier voor een artikel naar aanleiding van deze bijeenkomst. Praktische informatie Datum: maandag 18 september Tijd: 13.30 – 16.30 uur Locatie: De Hofclub Lage Weide (Niels Bohrweg 121, 3542 CA Utrecht) Deelname: Gratis, meld je hier aan Programma 13.00 uur            Inloop 13.30 uur            Welkom door dagvoorzitter Roeland Tameling, directeur Parkmanagement Lage Weide 13.35 uur            Welkom door Susanne Schilderman, wethouder EZ en Circulaire Economie bij gemeente Utrecht 13.45 uur            Keynote speaker: Elwin de Vink, Business Developer Duurzame Leefomgeving bij Donker Groep 14.10 uur            De aanpak van de kopgroep ondernemers Lage Weide. Duo gesprek met ondernemers Anne de Roos en Ronald Crombag. Zij vertellen hoe ondernemers op Lage Weide aan de slag zijn gegaan met het droombeeld en het bottom up draagvlak creëren. 14.30 uur            Pauze 14.45 uur            Living Lab Tour Lage Weide Kies als deelnemer uit vijf ‘living labs’ op Lage Weide. Per casus wordt ter plekke een toelichting door de betrokken ondernemers gegeven. Zie onderstaand de locaties, een keuze maken de deelnemers op de dag zelf. 16.00 uur            Plenaire terugkoppeling door Roeland Tameling met publiek 16.30 uur            Borrel   Living Labs UW Werkmaatschappij Bij UW Werkmaatschappij staat maatschappelijk verantwoord ondernemen hoog op de agenda. De vraag: ‘hoe duurzaam kunnen we zijn?’ staat daarbij centraal. Zo werkt UW met een ‘groene meetlat’: hier leren we op interactieve wijze wat dit inhoudt. Ook is UW bezig met de ontwikkeling van een werkacademie: van traditionele werkplek naar een verwelkomende, prikkelarme en drempelvrije plek om samen te komen. Onderdeel daarvan is de ontwikkeling van een groene werknemerstuin die we tijdens de rondleiding bezoeken. Vigr Bij Vigr deden we in december mee aan de collectieve bomenplant-actie van ILW. Zelf hebben we ook plannen voor vergroening, zoals een groene gevel, bekijken wij de mogelijkheden voor zonnepanelen voor eigen gebruik en rijden wij voornamelijk hybride en elektrische auto’s. De groene gevel is goed om biodiversiteit en het klimaat binnen te bevorderen, maar het is ook goed voor de uitstraling van ons pand, het bedrijf en het bedrijventerrein. Zo proberen we bij te dragen aan een aantrekkelijke werkomgeving voor onze (potentiële) medewerkers en klanten. Passend bij de dynamische en vitale uitstraling die we als bedrijf nastreven. Met de deelnemers van de estafette gaan we in op (het waarom van) onze ambities, uitdagingen die we tegenkomen en hoe we tot realisatie komen. Stamhuis Tijdens de wandeling rond de panden van Stamhuis komen in vogelvlucht al diverse verduurzamingsmaatregelen aan de orde: naast het geven van een impuls aan de aantrekkelijkheid en vergroening van de bedrijfsentrees komen ook de plaatsing van zonnepanelen, batterijen en management van netcongestie aan de orde. Daarna wordt dieper ingegaan op de toekomstplannen en worden op interactieve wijze vragen en inzichten met elkaar gedeeld. Groenpand Groenpand helpt je om een steentje bij te dragen aan een beter milieu. Van zonnepanelen en warmtepompen tot groene stroom, groendaken en laadpalen, zij zijn van alle duurzame markten thuis. In de rondleiding met oprichter Joren Harmanny in en rond hun eigen pand komt dit aan de orde. En kun jij je laten inspireren door alle extra initiatieven die zij genomen hebben uit hun drang naar een beter milieu. Bijvoorbeeld hun groene gevel, nestmogelijkheden, wateropslag en vergroening rondom het pand.  

De Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette heeft na Eindhoven en Deventer een nieuwe stop: op dinsdag 20 juni zijn we op het Provinciehuis in Den Haag. Het thema is: 'Hordes nemen voor groene gezonde bedrijventerreinen'. Heel Zuid-Holland vol met werklandschappen van de toekomst, groen en gezond. Om dit te bereiken vinden we echter vaak  vele (onzichtbare) hordes op ons pad. Heb je ook al langer vergroeningsideeën voor je bedrijventerrein, maar lukt het niet om ze te realiseren? Heb je wel ideeën en komt het niet tot uitvoering in jouw gemeente? Of zie je de mogelijkheden van meer groen op bedrijventerreinen, maar jouw opdrachtgevers nog niet? Kom dan naar de Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette. Daar wijzen professionals op de hordes die we samen moeten nemen. En ga je samen aan de slag om er overheen te springen. Heb je een interessante Zuid-Hollandse casus? Mail deze voor 26 mei naar [email protected]. Op 20 juni gaan we aan de slag om jouw groene gezonde bedrijventerrein te kunnen realiseren. Zet de datum en locatie alvast in je agenda. We hopen je te verwelkomen in ons estafetteteam. Voor wie is deze middag bedoeld? Ondernemers, beleidsmakers en ambtenaren van gemeenten, parkmanagers, bestuurders, adviseurs, hoveniers & groenvoorzieners en ecologen. Praktische informatie Datum: dinsdag 20 juni Tijd: 12.30 tot 17.30 uur Locatie: Provinciehuis Zuid-Holland (Zuid Hollandplein 1, 2596 AW Den Haag) Klik hier voor deelname

SKBN organiseert, dit jaar in samenwerking met het Ministerie van EZK, weer een SKBN On Tour. Het thema is: Samenwerken aan transitieopgaven. De uitzending was live te volgen op dinsdag 20 juni van 10 tot 12 uur.   BEKIJK HIER DE UITZENDING TERUG   Bedrijventerreinen staan voor urgente transitieopgaven. Het energieverbruik moet omlaag en er dient veel meer gebruik te worden gemaakt van hernieuwbare energiebronnen. Het energiebesparingspotentieel is enorm. Daarnaast lenen bedrijventerreinen zich in theorie uitstekend voor duurzame decentrale opwek en energieopslag. Er wordt met veel interesse gekeken naar pilots voor smart energy hubs, die ook een antwoord bieden op netcongestie. En welke plaats nemen bedrijventerreinen in de NOVEX-opgave? Het is niet meer van deze tijd om werklocaties als afgezonderde gebieden te beschouwen. Maar hoe doe je dat? Tot slot stelt de verstedelijking bedrijventerreinen voor grote uitdagingen. Ruimteclaims stapelen zich op. Naast het borgen van vitale bedrijfslocaties, zal bestaande ruimte op bedrijventerreinen beter moeten worden benut door onder andere te prioriteren en intensiveren. Kortom, de winst die is te behalen op bedrijventerreinen is groot. Maar een versnipperde eigendomsstructuur, een gebrek aan urgentiegevoel of sowieso de complexiteit van de opgave stelt voor uitdagingen. Eén ding is duidelijk: alleen door krachten te bundelen kan de grote transitiewaarde die bedrijventerreinen vertegenwoordigen verzilverd worden. Dat begint met samenwerking!  Samenwerking tussen eigenaren en ondernemers onderling, samenwerking met netbeheerders en ook samenwerking tussen overheden en ondernemers. Tijdens het programma SKBN On Tour laten we aan de hand van drie aansprekende projecten zien hoe grote stappen kunnen worden gezet in transitieopgaven. Wat krijgen partijen samen voor elkaar en wat is er nodig voor een constructieve samenwerking?  XL Businesspark Almelo Naar energie-autonomie is samenwerking met een energiemaatschappij Rutger Beekman (XL Businesspark Almelo), André Simonse (Firan), Mark van Mast (Port of Twente) en Michiel van Dam (Enexis) Lage Weide Utrecht Intensiveren in samenwerking met een ontwikkelingsmaatschappij          Roeland Tameling (Parkmanagement Lage Weide), Frank Hazeleger (NV OMU) en Toon Verschuren (Provincie Utrecht) Noordzeekanaalgebied Samenwerken aan een meervoudige gebiedsopgave Emiel Reiding (MRA), Lousanne Boeijen en William Stokman (Programmabureau Noordzeekanaalgebied), Arnoud Verhage (ORAM) en Tjeerd Schulting (Damen Shiprepair)  

Steden en stedelijke regio's willen een actievere rol spelen bij het borgen van voldoende ruimte voor werk. Maar ze kunnen dit niet alleen. Alleen met behulp van de vastgoedmarkt kan in de groeiende behoefte aan stedelijke bedrijfsruimte worden voorzien.   Ruimte voor werken in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) staat onder druk. Maar een economisch gezonde regio moet voldoende plek hebben voor werk en innovatie. En met de groei van de bevolking neemt de behoefte aan stadsverzorgende bedrijvigheid ook toe. Intensiveren van bestaande stedelijke werkgebieden en het stapelen en mixen van werken met andere functies, is nodig om in de behoefte aan ruimte voor werken te kunnen voorzien. Dat kan alleen als de markt voor bedrijfsruimte, die tot nog toe vaak zaak is van de ondernemers zelf, verder professionaliseert. In ontwikkeling, exploitatie en beheer. Voor het borgen van voldoende en kwalitatief goede bedrijfsruimte in steden is het nodig dat markt en overheid samen aan de slag gaan om zowel bestaande bedrijventerrein naar een hoger plan te tillen te streven naar een goede invulling van transformatie en gemengde gebieden. In deze gezamenlijke sessie op woensdag 14 juni van 12 tot 13 uur in zaal E107 van Metropoolregio Rotterdam Den Haag, Gemeente Rotterdam, Gemeente Den Haag, SKBN en vakblad BT, staan de volgende vragen centraal: Hoe ziet de markt voor stedelijke bedrijfsruimte eruit en hoe definiëren steden de opgave ten aanzien van stedelijke bedrijfsruimte zelf? Wat is er nodig om professionele vastgoedontwikkelaars- en beleggers te activeren in de groeiende markt voor bedrijfsruimte te investeren? Wat doet de markt zelf al? In hoeverre zijn de verschillende belangen en doelstellingen van overheid en markt op één lijn te brengen? PROGRAMMA 12.00 uur Welkom en inleiding door moderator (Jan Jager, vakblad BT) 12.05 uur Casus Gemeente Den Haag (ZKD of Mercuriuskwartier) 12.15 uur Casus Gemeente Rotterdam - M4H Gábor Everaert, opgavemanager Team Ruimtelijke Economie bij het cluster Stadsontwikkeling Rotterdam 12.25 uur De markt in beeld door Sven Bertens, JLL 12.35 uur Paneldiscussie met o.a.  Sven Bertens – JLL Bert Hesselink – CTP  Marjolein Steinebach – MRDH  Marcel Michon – BCI  

De trein naar Londen is geboekt voor het jaarlijks SKBN Werkbezoek. Van dinsdag 6 juni tot en met donderdag 8 juni zijn we in de Engelse hoofdstad. Het programma (onder voorbehoud): Morning day one 08.28 hrs Departure from Rotterdam Central Station 11.00 hrs Arrival at London St. Pancras International Afternoon day one INDUSTRIAL LAND & INDUSTRIAL ACCOMMODATION 11.30 hrs             Arrival at NLA – The London Centre for general introduction 11.45 hrs             Welcome to London by Federico Ortiz, Head of Content of NLA, London’s built environment community, and Jörn Peters, principal strategic planner London Plan & Growth Strategies Team, Greater London Authority (GLA) 12.00 hrs             Introduction by Jörn Peters, principal strategic planner London Plan & Growth Strategies Team and Yip Siu, senior project officer (North West Area Team) planning and regeneration, Greater London Authority (GLA), on: •             Diagnoses (decrease of industrial land); •             GLA’s policies to limit a further decrease of industrial land and industrial accommodation: protecting, intensification, co-location, substitution; •             Cooperation with local councils Putting policy into practice 12.45 hrs             Industrial intensification in East London Introduction by David Harley, interim development director, Be First development company, a 100% subsidiary of the London Borough of Barking and Dagenham (LBBD): (to be included e.g. facilitating a shift from engines to filmstudio’s as a principal industry by assembling land, securing planning and recruiting studio builders/operators; land pressures on Barking Industrial Park/Riverside Industrial Estate; industrial intensification as a surviving strategy; developing Barking Industria as a showcase of innovative, stacked industrial development, with the support of GLA) 13.15 hrs             Oversight of Greater London spatial developments over the New London Model, by Federico Ortiz Projectvisits 14.00 hrs             Bus to Barking Industria, alongside the new film studio’s Introduction by David Harley and architect, followed by a tour of the building: •             Meet and greet with architect •             Tour of the building •             Explanation about rental protocol 15.30 hrs             Bus to the hotel 16.00 hrs             Arrival at the hotel IBIS London Stratford Check in Free afternoon & evening Morning day two ECONOMIC REGENERATION & INNOVATION 07.45 hrs             Bus to CEME Innovation Centre, CEME Business Campus 08.30 hrs             Arrival at CEME Tea and/or coffee 08.45 hrs             Tour of the campus (in 3 groups), alongside: •             Industrial workshops; •             Launchpad; •             Innovation center; 09.15 hrs CEME: a catalyst for economic regeneration Welcome and introduction by Noorzaman Rashid, Chief Executive of CEME (Centre of Engineering and Manufacturing Excellence) Innovation Centre. Overview of our strategy and purpose and key stakeholders we are working with  local authorities, Thames Freeport and Thames Estuary Growth Board. 09.30 hrs             Skills Development within the region Tracey Wright, Director of Skills and Engagement The CEME contribution and major projects such as our Business Growth Academy 09.45 hrs             Creating a Hydrogen ecosystem in the SE Helena Alexander, IKIGAI The Living Lab concept, opportunities and challenges 10.00 hrs             An emerging Hydrogen business at CEME Frederick Davies MD Fusion Blue Accelerating growth and business opportunities with the help of CEME 10.30 hrs             Bus to The Trampery, Fish Island Village 11.15 hrs             Introductions by Jessica Roper, chief operating officer of The Trampery social enterprise Alex Jeremy head of partnerships, Poplar HARCA housing association Francesca Colloca, Head of Innovation – SHIFT and London Legacy Development Corporation 12.00 hrs             Split group in two: Group 1: Visit of Poplar Works Group 2: Visit of Fish Island Village 13.00 hrs             Lunch at Gotto Trattori Afternoon day two DISTRICT MANAGEMENT ON A NEXT LEVEL 14.45 hrs             Arrival at Camden Town Methodist Church 15.00 hrs             Introduction by Hasanul Hoque, Operations Director of Camden Town Unlimited Business Improvement District: from district management to providing workspaces ... followed by a walk of the area •             The future of the high street •             Spaces for work and experiences •             Camden Green Loop 17.00 hrs             End of day’s program. Overground back to the hotel 18.45 hrs             Gather in hotel lobby Departure on foot for final dinner                 Morning day three Outbound journey 08.45 hrs             Gather in hotel lobby and walk to Stratford Station 09.00 hrs             Underground to St. Pancras International 09.30 hrs             Arrival at St. Pancras International 11.04 hrs             Train back to Rotterdam 15.32 hrs             Arrival at Rotterdam Central Station   Deze reis is inmiddels volgeboekt, aanmelden is helaas niet meer mogelijk.

Provincies zijn aan de slag met de ruimtelijke nota. Alle transitie-opgaven die er liggen, moeten worden ingepast in de vierkante meters die de provincie telt. Een hele opgave, die vraagt om creativiteit en ‘meerlaags’ puzzelen. Om voldoende duurzame werklocaties te garanderen, ligt er een belangrijke taak bij gemeenten. Zij kunnen duidelijk maken wat er aan ruimte nodig is voor hun economie. Met dit webinar van SKBN op dinsdag 30 mei van 9.30 tot 11.00 uur, wilen we gemeenten en provincies inspireren om aan de slag te gaan met de ruimtevraag die ze hebben voor hun economie. En helpen we provincies op weg voor het leggen van een waardevolle puzzel, mét draagvlak. Kijk hier het volledige webinar terug. PROGRAMMA   9.30 uur - Welkom     9.35 uur – Introductie van de puzzel  Welke overheid heeft, in relatie tot de puzzel, welke rol in het ruimtelijk domein?  Korte introductie en toelichting door Charles Aangenendt van BZK Hierbij de verwijzingen naar brieven en rapporten: Kamerbrief over grip op grootschalige bedrijfsvestigingen Kamerbrief over voortgang regie op de ruimte en programma Mooi Nederland Rapporten VDM en BURA 9.50 uur - Economische scenarioverkenning: wat zijn de werklocaties van de toekomst in de regio Utrecht en welke (beleids)keuzes dienen nu te worden gemaakt? Toelichting onderzoek regio Utrecht door Edgar Wever van TwynstraGudde 10.10 uur - Hoe sorteer je als gemeente of regio voor op een door jou gewenste economie? Verschillende aanpakken, typologieën en scenario’s toegelicht door Marcel Michon en Jordi Hubers van BCI 10.30 uur –  Zo geef je vorm aan een Regionaal Programma Werklocaties Toelichting door Michel Hek van Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Presentatie volgt. 10.45 uur – Napraten 11.00 uur – Afronding  

De (her)ontwikkeling van een bedrijventerrein roept veel reacties op, zowel op politiek vlak als door inwoners. Paul van Dijk (Akro Consult) deelt op woensdag 10 mei van 12.00 – 13.00 uur zijn ervaringen met de ontwikkeling van Heesch West. Dit regionaal bedrijventerrein is een samenwerking van drie gemeenten en omvat 80 hectare en RES-opgaven. Sinds 2017 is Paul al bezig met de ontwikkeling van dit terrein en deelt graag met jullie een aantal lessen. Zo waren er op het eerste plan van Heesch West maar liefst 1370 inspraakreacties.  Hoe ga je om met beeldvorming en activisme? Hoe zorg je voor goede participatie, in planvorming maar ook bij de realisatie van de ontwikkeling. Hoe weeg je de verschillende bestuurlijke en politieke belangen? Kijk hier het webinar terug.

Waar: PBL-kantoor, Bezuidenhoutseweg 30, 2594 AV Den Haag Wanneer: donderdag 20 april, 14.00 – 17.00 uur De Nederlandse overheid streeft naar een volledig circulaire economie in 2050. Wat betekent dat voor de toekomst van bedrijventerreinen? Hoe veranderen de ruimtebehoeften van bedrijven die circulair gaan werken? Kom op 20 april om 14.00 uur naar de presentatie over de ruimtelijke dimensies van de circulaire economie en de gevolgen voor bedrijventerreinen in het bijzonder. Na de presentatie door Trudy Rood en Emil Evenhuis over verschillende strategieën, reageren kenners uit provincie, Rijk, bedrijfsleven en onderzoek op basis van praktijkervaringen. Graag nodigen we u uit voor deze bijeenkomst in het PBL-kantoor in Den Haag. Meer informatie en de mogelijkheid om u aan te melden vindt u hier. De strategieën voor bedrijventerreinen zijn onderdeel van het onderzoek dat het PBL (samen met CE-Delft, Bureau Buiten en BVR) heeft gedaan naar de ruimtelijke consequenties van - en ruimtelijke voorwaarden voor - een circulaire economie. Dit onderzoek is gedaan in het kader van de Ruimtelijke Verkenning 2023. In een apart beleidsrapport gaat het PBL een toelichting geven over de ruimtelijke implicaties van circulaire economie met aandacht voor wat dit betekent voor beleid. U bent van harte welkom om het symposium over deze kwesties bij te wonen op donderdag 20 april. Lees hieronder het programma en meld u aan. Voel u vrij om deze uitnodiging te delen met mensen in uw netwerk. Graag tot 20 april, Trudy Rood en Emil Evenhuis, Onderzoekers Planbureau voor de Leefomgeving   Programma woensdag 20 april 2023: 13.30    Ontvangst met koffie en thee 14.00    Opening door dagvoorzitter Sonja Kruitwagen 14.05    Welkom door Marko Hekkert, directeur PBL 14.15    Presentatie belangrijkste bevindingen PBL-onderzoek ‘Ruimte voor Circulaire Economie’ (met bijdragen van CE Delft, Bureau Buiten en BVR), door Trudy Rood en Emil Evenhuis, onderzoekers bij het PBL. 14.45    Reflecties vanuit de praktijk Perspectief vanuit het bedrijfsleven op ruimte, knelpunten en kansen. Presentatie door Roland Amoureus, Directeur Public Affairs bij Renewi. Rol en mogelijkheden van provincies. Presentatie door Ilse Zaal, Gedeputeerde provincie Noord-Holland voor economie, en portefeuillehouder ruimtelijke economie IPO. Rol en mogelijkheden van nationaal beleid. Presentatie door Jurgen Geelhoed, MT-lid directie Regio bij Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. 15.30    Korte pauze 15.45    Paneldiscussie met Roland Amoureus, Ilse Zaal , Jurgen Geelhoed, Cees-Jan Pen (Lector de ondernemende regio bij Fontys), en Koos Seerden (voorzitter van Commissie ruimtelijke ordening van VNO-NCW). 16.30    Afsluiting door dagvoorzitter Sonja Kruitwagen 16.35    Borrel

Het kabinet zet vol in op het stimuleren van innovatieve ecosystemen, als onderdeel van een groen en strategisch industriebeleid. De regio vormt hierbij een cruciaal schaalniveau, omdat het aansluit bij veel mechanismen achter innovatieprocessen bij bedrijven. Daarnaast werkt het kabinet aan maatregelen om de arbeidsmarktkrapte tegen te gaan. Op campussen en andere innovatieve werklocaties komen beide opgaven samen. Het zijn dé plekken waar kennis, kunde en kapitaal elkaar kruisen, met belangrijke spin-off naar de regionale arbeidsmarkt en economie. De aanwezigheid van talent is voor bedrijven een belangrijk motief om zich op een campus te willen vestigen, naast voorzieningen en het ecosysteem. Het is dan ook niet gek dat bijna elke gemeente of regio in Nederland haar eigen innovatieve werklocatie of campus wil hebben. Dat hoeft écht niet altijd een universitaire campus te zijn. Kennis en ondernemerschap zit immers overal! Tweedaagse studiereis Na succesvolle edities in 2020 en 2022, organiseren vakblad BT en TwynstraGudde op woensdag 19 en donderdag 20 april een nieuwe tweedaagse ‘Studiereis innovatieve werklocaties en campussen’. Kijk hier voor het volledige programma De reis gaat door Nederland en België en voert langs: Smart Campus Leerpark in Dordrecht, een mbo-campus die bedrijven naar zich toe haalt; Open Manufacturing Campus (OMC) in Turnhout, een uit Philips voortgekomen bedrijvencampus met gedeelde (test)faciliteiten die succesvol is in het aantrekken van innovatieve maakbedrijven; de campus heeft de ambitie de meest productieve vierkante kilometer van België te worden; Het Eindhovense Brainport Industries Campus (BIC), een duurzaam en innovatief werklandschap voor de hightechmaakindustrie. Hier innoveren en produceren bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen onder één dak; De Life Science Campus Pivot Park in Oss, die feitelijk uit een reddingsoperatie ontstond nadat medicijnfabrikant MSD zich gedeeltelijk terugtrok en de provincie Noord-Brabant, gemeente Oss en het ministerie van Economische Zaken MSD-onderzoekers in de gelegenheid stelden nieuwe bedrijven te starten in oude MSD-gebouwen. Inmiddels zijn en worden nieuwe gebouwen toegevoegd aan de campus, die onderdeel uitmaakt van een veel grotere lifescience-cluster, om in de vraag naar nieuwe bedrijfsruimte te kunnen voorzien. Provincie en gemeente staan nu voor de keuze om het campusvastgoed wel of niet te verkopen aan een externe investeerder.   Tijdens de reis, die onder inhoudelijke leiding staat van campusexpert Gregor Heemskerk (partner TwynstraGudde), onderzoeken we wat de leasons learned zijn van de bovengenoemde innovatiehotspots. Centrale vraag is: hoe ontwikkel je een campus en wat komt daarbij kijken? Op de campussen werken triplehelixpartners samen: het draait om kennisuitwisseling tussen bedrijven en onderwijsinstellingen, vaak gefaciliteerd door de overheid. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor de campusorganisatie. Wat doet zo’n campusorganisatie nu precies? En hoe wordt de campusorganisatie gefinancierd? Aandachtspunt is dat de zeggenschap tussen productie, innovatie en onderwijs in evenwicht moet zijn. Als bedrijven gaan domineren, bestaat het risico dat het kortetermijnbelang gaat prevaleren. Maar als onderzoeks- en onderwijsorganisaties te veel invloed krijgen, dan is het risico dat er te weinig wordt doorgepakt. Hoe zijn de vier hotspots met die spanning omgegaan? Het bouwen van een campus vergt een lange adem. Het gaat dus om de kunst om community’s te vormen en te onderhouden, om bedrijven te trekken en om netwerken en ecosystemen te bouwen. Welke instrumenten kunnen hiervoor worden ingezet? Hebben Dordrecht, Turnhout, Eindhoven en Oss hetzelfde handelingsrepertoire, of handelen zij toch weer net anders? Kijk hier voor het volledige programma Facts & Figures 2-daagse campusreis 19 & 20 april 2023 Kosten: € 1450,00 (ex. btw) Compleet verzorgd inclusief maaltijden, consumpties, overnachting, mogelijke entreegelden, vervoer en reisbegeleiding. Tijdens de busreis wordt teruggeblikt op de inhoud. Deelnemers ontvangen een uitgebreid reisverslag met lessen. Organisatie: BT en TwynstraGudde Meer info en aanmelden

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) werkt aan een advies voor de verduurzaming van onze bestaande bedrijventerreinen. De adviesvraag luidt: “Hoe kan de verduurzaming van bedrijventerreinen en de bedrijven die er gevestigd zijn, worden versneld? Wat betekent dit voor de rollen, verantwoordelijkheden en instrumenten van de rijksoverheid en andere overheden, marktpartijen en samenleving?” Het advies zal na de zomer worden gepresenteerd. Maar voor het zover is wil Evert Nieuwenhuis van Rli graag aan de leden van de SKBN nog een aantal vragen voorleggen: Wat mag niet ontbreken in ons advies? Wat kan zorgen voor de doorbraak? Wat moet er gebeuren om nu echt iets te laten veranderen? Wat zijn de drie grootste belemmeringen qua wet- en regelgeving op weg naar verduurzaming? En hoe moeten die worden weggenomen? De organisatiegraad, wordt al twintig jaar iets over gezegd. Als het zo evident is, waarom is de organisatiegraad nog altijd laag? Wat is een goede manier om de samenwerking vorm te geven? Van adhoc, tot structureel voor het hele bedrijventerrein? Kijk hier het webinar terug  

Stedelijke bedrijventerreinen staan door woningbouwambities onder druk. Anderzijds wordt waardevolle milieuruimte op bedrijventerreinen vaak nog onderbenut, doordat er bedrijven zitten die best gemixt kunnen worden met andere functies in (centrum)stedelijke zones, wijkcentra of woonomgevingen. Maar dan moet die ruimte er wel zijn. Veel gebouwen worden al met plinten opgeleverd, maar die zijn vaak niet geschikt voor serieuze bedrijvigheid. En wat willen ondernemers eigenlijk? Tijdens het seminar Ruimte voor werken ín de stad: randvoorwaarden voor functionele mixzones dat vakblad BT en Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN) op dinsdag 4 april organiseren, staat de vraag centraal hoe we aantrekkelijke vestigingsmilieus kunnen creëren voor bedrijfsactiviteiten in gemengde stedelijke omgevingen. U leert: Inzicht krijgen in de spreiding van economische activiteiten, uitgesplitst naar hindercategorie; Welke activiteiten te mengen zijn met andere functies en zo ja, onder welke (ruimtelijke) randvoorwaarden, ook vanuit het omgevingsrecht bezien; Welke activiteiten elkaar juist aanvullen (in hoeverre biedt mengen van economische activiteiten met andere functies juist ruimte voor synergie, en hoe vertaalt dit zich in nieuwe soorten functionele mixzones?); Wat de hickups zijn waar bedrijven tegenaanlopen, en hoe je die kunt slechten; Hoe je kunt sturen op ruimte voor bedrijfsruimte in de stad, of het nu om (centrum)stedelijke zones, wijkcentra of woonomgevingen gaat; Wat de kansen zijn voor de bedrijfsruimtemarkt in stedelijke mixzones PROGRAMMA 13.30 uur Inloop met koffie en thee 14.00 uur Opening en welkom Jan Jager, vakblad BT, en Cees-Jan Pen, lector de Ondernemende Regio, Fontys Hogeschool/adviescommissie Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN) 14.05 uur Analyse Van bedrijventerrein tot productiewijken: welke economische activiteiten zitten waar? Gerlof Rienstra, Rienstra beleidsadvies en beleidsonderzoek 14.20 Trends Nieuwe typologieën voor stedelijke mixzones met werken Marcel Michon, managing partner Buck Consultants International (BCI) 14.40 uur Praktijk Herstructureren, intensiveren... mixen – onderzoek ‘Meer dan de plint’ en vertaling naar praktijk Sander van Schijndel, investment manager Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU) 15.00 uur Praktijk Kansen voor de bedrijfsruimtemarkt in stedelijke mixzones – Verantwoordelijkheden markt en overheid Sven Bertens, head of research & strategy, JLL The Netherlands 15.20 Praktijk Van mooie woorden naar harde instrumenten – In gesprek met drie steden over hun inspanningen om ruimte voor werken te borgen: in hoeverre is het afdwingbaar?  Marc de Ridder, adjunct van de directie & verweefcoach, Stad Gent Casper van der Feltz, projectleider vastgoed en gebiedsontwikkeling, Gemeente Den Haag Marc Weel, projectleider Grond & Ontwikkeling, Gemeente Amsterdam 15.40 Wrap up Werken ín de stad – Randvoorwaarden voor een goed vestigingsklimaat Cees-Jan Pen 16.00 uur Borrel Lees hier het artikel over dit seminar.  

De bijdrage van bedrijventerreinen aan de circulaire economie is enorm groot, maar wordt tegelijkertijd zwaar onderschat. Om de circulaire potentie van bedrijventerreinen beter te benutten, is de inzet van de publieke professional essentieel. De lokale beleidsmedewerker kan een effectieve katalysator worden, in co-creatie met relevante stakeholders. Onderzoekers van Fontys Hogescholen en de Hogeschool Arnhem en Nijmegen gaan van start om in living labs op bestaande bedrijventerreinen dit tweejarige RAAK onderzoek uit te gaan voeren.   In het kader van dit project 'Samen beter' wordt op 17 maart een bedrijventerreinensafari georganiseerd voor de partners in dit onderzoek, waaronder SKBN. Programma Om 9:30 uur verzamelen we ons bij het Gelredome* in Arnhem, waarna we om 10:00 uur vertrekken naar InnoFase in Duiven. Van probleem naar oplossing: Energie! (Beperkte) uitbreiding van het elektriciteitsnet is al enige tijd een probleem waar gemeenten en bedrijven tegenaan lopen. Op het bedrijventerrein InnoFase is energie-uitwisseling tussen bedrijven onderling één van de speerpunten. Graag nemen ondernemers en de gemeente Duiven/Westervoort jullie mee in deze transitie en de kansen en uitdagingen waar ze mee te maken hebben. We lunchen in de bus (~ 12:30) onderweg naar TPN-West in Nijmegen. Warmtenetten worden veel genoemd bij de oplossingen van energievragen op bedrijventerreinen. ARN is de reststroomverwerker op TPN-West Nijmegen met een interessante propositie om hier invulling aan te geven. De ARN neemt ons mee in hun plannen en visie, en tegelijkertijd nemen we ook de bredere agenda van het bedrijventerrein mee. Om 15:30 uur zullen we weer terug zijn op het startpunt. * Parkeerplaats voor Basic-Fit, Batavierenweg 24 Arnhem. Ook met OV bereikbaar via Arnhem Centraal Station, bus naar Bushalte Gelredome. Aanmelden kan alleen als lid van SKBN Meld je aan via deze link   

Voor alle participanten en kennispartners van SKBN organiseren we de Participantenraad Plus. We gaan op bezoek bij een van de participanten van SKBN en horen meer over hun aanpak van bedrijventerreinen. Op donderdag 9 maart gaan we naar het Provinciehuis in 's-Hertogenbosch en horen we meer over de aanpak Grote Oogst. 10.00 – 10.15 uur: Inloop 10.15 – 10.30 uur: Welkom door Theo Föllings (voorzitter SKBN) en Dion Sluijsmans (Provincie Noord-Brabant). 10.30 – 11.15 uur: Toelichting Grote Oogst en specifiek casus ’s-Hertogenbosch door Leo Sedee (Gemeente ’s-Hertogenbosch) en Dion Sluijsmans. 11.15 – 11.30 uur: Tijd voor vragen. 11.30 – 12.30 uur: Rondje langs de velden bij de SKBN Participanten en Kennispartners. 12.30 uur: Lunch

GROEN HERSTRUCTUREREN & REVITALISEREN Bedrijventerreinen staan weer volop in de aandacht. Niet alleen wordt er naar deze gebieden gekeken om ondernemers voldoende ruimte te geven, steeds meer gaat het om termen als energietransitie, werkklimaat, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Het doel is een groen gezond bedrijventerrein dat antwoord geeft op klimaatuitdagingen, en een aantrekkelijke omgeving biedt voor werknemers en ondernemers. Tijdens de Groene Gezonde Bedrijventerrein Estafette in Deventer, gaan we samen met u op zoek naar de juiste integrale manier om bedrijventerreinen te herstructureren én te vergroenen. MELD JE NU AAN PROGRAMMA 12.30 uur Inloop 13.00 uur Welkom door moderator Margot Ribberink 13.10 uur Keynote De opgave voor een groene gezonde werkomgeving. Ex- Rijksbouwmeester Floris Alkemade deelt zijn visie over hoe we de grote opgaven van deze tijd het beste kunnen aanpakken. Fundamentele veranderingen in ons denken en handelen zijn daarbij noodzakelijk. Zeker als het gaat om het creëren van groene gezonde werklandschappen. Iedereen is aan zet, maar hoe dan? Wat betekent dit voor de (her)inrichting van onze bedrijventerreinen? Floris neemt ons in zijn visie naar hoe het wél kan. 14:15 uur Keynote Bewust ondernemen. Inspirerend verhaal van Overijsselse ondernemer die met aandacht voor medewerkers en duurzaamheid heeft geïnvesteerd in een gezonde groene werkomgeving. Arap-John Tigchelaar; directeur Transferro. 14.45 uur Korte pauze 15.00 uur Workshops Zelf aan de slag met de uitdaging (in kleinere groepen) Workshop 1 Herstructureringsopgave als kans voor verduurzaming, de aanpak van de HMO. De Herstructureringsmaatschappij Overijssel (HMO) blaast verouderde werklocaties nieuw leven in en geeft leegstaande kantoorlocaties een nieuwe bestemming. Dat doen ze met oog voor het maatschappelijke effect van de ontwikkeling, samen met gemeenten en ondernemers in heel Overijssel. Als de markt een gebiedsontwikkeling niet oppakt, dan komt HMO in beeld. De portefeuille is zeer omvangrijk. HMO heeft de focus op het aanjagen van private investeringen. Han Wiendels is directeur van HMO. Hij laat in deze workshop zien hoe HMO in haar projecten vergroening en klimaatadaptatie meeneemt en de koppelkansen benut. Workshop 2 Samenwerken in een PPS voor vergroening van werklocaties Bergweide 4 in Deventer is een bedrijvenpark dat veel economische waarde biedt. Er wordt gewerkt aan het bereiken van een multipliereffect door middel van het opzetten van een PPS. Hoe organiseer je dat, en wat kunnen we leren van de aanpak in Deventer? Met Menno ten Heggeler. Workshop 3 Het belang van biodiversiteit en de verschillende rollen van stakeholders Begeleid door Eddy Schabbink van IPC Groene Ruimte. Voor diverse belanghebbenden interessant maar richten ons met name op Bestuursleden van Ondernemersverenigingen. De reis van Hessenpoort/Transferro dient als voorbeeld. Workshop 4 Voldoende ruimte voor bedrijven en het versnellen van verduurzaming In deze workshop georganiseerd door het Kennisnetwerk Regionale Economie Overijssel verkennen we de mogelijkheden om voldoende ruimte te behouden voor bedrijvigheid en bieden we concrete handvatten om de duurzaamheidstransitie op bedrijventerreinen te versnellen. Workshop 5 Vergroenen van bedrijventerreinen: bedrijven als trekker Een bedrijventerrein waar al veel is gebeurd op het gebied van biodiversiteit en klimaatadaptatie, is het High Tech Systems Park (HTSP) in Hengelo. Hogeschool Saxion heeft in opdracht van Transitiemakers en Thales onderzoek gedaan naar een gebiedsgerichte aanpak voor de vergroening van bedrijventerreinen. Hoe werkt dat als een bedrijf trekker is? Wat kunnen we leren van de succesfactoren? Hoe werkt dat met doorpakken? En hoe kunnen we dat vertalen naar jouw eigen praktijk? Workshop 6 Ontwerpen van Groen en Gezond Een ontwerpatelier met lokale MKB’ers om een start te maken met het ontwerp voor het revitaliseren van een bedrijventerrein in Deventer; concrete impact! Ook leerzaam om te kijken hoe dit bij jou zou kunnen. 16.00 uur De Kantine Opstelling met publiek. Wat hebben we geleerd, waar gaan we morgen mee aan de slag? Margot Ribberink vat de middag samen en Provincie Zuid-Holland neemt het stokje over van Overijssel. 16.30 uur Borrel MEER INFORMATIE EN AANMELDEN

Het PBL rapporteert samen met anderen over de voortgang van de transitie naar circulaire economie in de Integrale Circulaire Economie Rapportage. Begin 2023 verschijnt de volgende editie. Als onderdeel hiervan worden circulaire activiteiten van regionale overheden en bedrijven in kaart gebracht. Ook publiceert PBL begin 2023 een Ruimtelijke Verkenning. Nederland staat voor grote ruimtelijke opgaven op het gebied van de leefomgeving. Dit vraagt om ruimtelijke keuzes. Trudy Rood, senior onderzoeker bij het PBL, heeft onderzoek gedaan wat de ruimtevraag is van circulaire activiteiten bij verschillende scenario’s in 2050. Daarbij werkt ze de analyse voor specifiek werklocaties verder uit. Tijdens het SKBN Kenniswebinar op donderdag 9 februari, presenteert ze haar bevindingen (in concept). Hierover gaat ze graag de discussie aan met jullie. Hoeveel en welk type ruimte vragen circulaire activiteiten, en hoe kun je daar nu al op inspelen?    Kijk hier het webinar terug.

In verband met de provinciale statenverkiezingen organiseren vakblad BT en Buck Consultants International (BCI) op woensdag 1 februari 2023 het eerste van een reeks van drie verkiezingswebinars. Thema van het eerste webinar is ‘ruimte voor werken, de provincie aan zet’. Meld je hier gratis aan. Op donderdag 14 oktober presenteerde minister Micky Adriaansens van Economische Zaken en Klimaat (EZK) in een Kamerbrief de eerste contouren van het programma werklocaties. Daarmee ligt er een veelbelovende eerste uitwerking, waarin de minister onder meer stelt dat het Kabinet het huidige areaal aan ruimte dat bestemd is voor economische activiteiten op bedrijventerreinen, minimaal wil behouden. In juli 2023 volgt de definitieve uitwerking van het programma werklocaties. Op 12 december verstuurde minister Hugo de Jonge voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) het provinciaal startpakket voor de fysieke leefomgeving aan de provincies. De provincies zullen in 2023 – samen met gemeenten en waterschappen – de ruimtelijke puzzel moeten gaan leggen, waarin ze ruimte voor werken moeten afwegen tegen en/of combineren met ruimtevragen vanuit andere nationale programma’s. Ook zullen ze zich moeten positioneren ten opzichte van gemeenten, die verantwoordelijk zijn en blijven voor het bestemmen en aanleggen van ruimte voor werken. Programma 11.00 uur - Welkom en introductie, Jan Jager, redacteur BT, en Marcel Michon, managing partner Buck Consultants International (BCI) Korte QenA over de EZK-Kamerbrief contouren programma werklocaties Jan Jager & Marcel Michon in gesprek met Kristel Wattel-Meijers en Margreet Verwaal, resp. programmamanager programma werklocaties en senior beleidsmedewerker, Ministerie van EZK, over de contouren van het programma werklocaties 11.10 uur - Wat is de ruimtevraag vanuit economische sectoren? Marcel Michon, managing partner Buck Consultants International (BCI) 11.25 uur - Hoe veranderen duurzame en circulaire doelen randvoorwaarden ten aanzien van de vestiging van economische functies en bedrijven? Ilse Zaal, gedeputeerde Noord-Holland, portefeuillehouder ruimtelijke economie (IPO) 11.40 uur – Cees-Jan Pen, lector De Ondernemende Regio aan Fontys Hogeschool, presenteert kort de resultaten van een inventarisatie van provinciale verkiezingsprogramma’s. Heeft ruimte voor werken in tegenstelling tot de gemeentelijke partijprogramma’s in 2020 nu wél de aandacht? Hoe zorgen we ervoor dat ruimte voor werken een onderwerp wordt aan de formatietafel? Gevolgd door een dialoog over de rol van de provincie bij het toedelen en borgen van ruimte voor werken met Kristel Wattel-Meijers, Margreet Verwaal, Marcel Michon en Ilse Zaal, onder leiding van Jan Jager 12.00 uur - Einde Praktische informatie Wat: verkiezingswebinar ‘Ruimte voor werken, de provincie aan zet’ Wanneer: woensdag 1 februari, 11.00 uur – 12.00 uur Voor wie: medewerkers van afdelingen economie en ruimtelijke ordening van provinciale en gemeentelijke overheden, medewerkers van (regionale) ontwikkelingsmaatschappijen en iedereen die zich met ruimte voor werken bezighoudt; Kosten: aan deelname zijn geen kosten verbonden Klik hier om je aan te melden  

Wil jij meer weten over ruimtelijke herontwikkeling in Gelderland en hoe provincie Gelderland en Oost NL hierbij kunnen ondersteunen? Kom dan naar de netwerkmiddag over gebiedsontwikkeling speciaal voor de Gelderse gemeenten in de Mauritskazerne te Ede. In een middag praten Oost NL en provincie Gelderland je bij over de kansen die provincie Gelderland vanuit haar fondsen als OHG (Ontwikkelings- en Herstructureringsmaatschappij van Gelderland) of PFG (Perspectieffonds Gelderland) jou als gemeente kan bieden. En ze nemen je mee in een mooi voorbeeld, de Mauritskazerne. Deelname is geheel gratis.   Wanneer: 18 Januari 2023, 13.30 – 17.00 uur  Waar: Mauritskazerne, Nieuwe Kazernelaan 2 D41, 6711 JC Ede  Programma  Dagvoorzitter: Adrian Los, Voorzitter Vereniging van Grondbedrijven   14.00 uur - Opening met Wendy de Jong, directeur Oost NL 14.15 uur - Podiumgesprek met Peter Kerris, gedeputeerde provincie Gelderland en Marjolein Brasz, directeur Food Valley. 14.35 uur - 'Gebiedsontwikkeling World Food Experience’ door Leon Meijer, wethouder verstedelijkingsstrategie / WFC gemeente Ede 15.00 uur - PAUZE 15.20 uur - 'Herontwikkeling Mauritskazerne tot bedrijfsverzamelgebouw’ door Timo Kruft, DGA TKGroep / DGA Nextvenue. 15.45 uur - Podiumgesprek met Ron de Gruyter, OHG, Duurzaam Ontwikkelen Gelderland en Freek Welling, Perspectieffonds Gelderland. Aanmelden Aanmelden kan via deze link.  

Er liggen voldoende kansen om de Achterhoek nóg productiever te maken. Maar hoe verzilver je deze kansen? Die vraag staat centraal tijdens het kennis- en netwerkevent ‘De kracht van de regio – naar een nog productieve Achterhoek’ dat vakblad BT en Regionaal Bedrijvenpark Laarberg op woensdagmiddag 18 januari 2023 organiseren.  De Achterhoek bruist van de economische activiteit. De Achterhoek heeft van oudsher een sterke landbouwsector met daaromheen een grote verwerkende en toeleverende industrie. De innovatieve maakindustrie dankt de regio aan de haar industriële verleden. In de Achterhoek lag ijzererts aan de oppervlakte en langs de Oude IJssel ontstonden diverse gieterijen. De gieterijen zijn inmiddels grotendeels verdwenen maar legden een fundament voor het ontstaan van hoogwaardige maakindustrie die steeds slimmer wordt, met een wereldwijde afzet. Op grond van het aantal patenten is de Achterhoek de tweede innovatie-regio, na Eindhoven. Alleen al de regio Oost-Achterhoek heeft de economische omvang van 80 procent van de regio Eindhoven. Het aandeel industriële werkgelegenheid in de Achterhoek is ook fors hoger (17 procent) dan het Gelderse en landelijke gemiddelde (resp. 11 en 10 procent). Maar de economische ontwikkeling van de regio staat continu onder druk. Er is sprake van een constante trek van jong talent uit de regio. Structurele arbeidsmarktkrapte door vergrijzing komt daar bovenop. En ondanks het technologisch vernuft, blijft de arbeidsproductiviteit in de Achterhoek achter bij het landelijk gemiddelde. De regio ontbeert bovendien een dominant stedelijk centrum en daarmee gepaard gaande agglomeratievoordelen. Daar staan een prachtige woonomgeving en betaalbare huizen tegenover, maar dan moeten die huizen er wel zijn. Tot slot stelt de energietransitie voor grote uitdagingen. Lokaal geproduceerde duurzame energie stuit vooralsnog op congestie op het net en wettelijke beperkingen die gelden voor lokale energie-uitwisseling. Wat: Kennis- en netwerkevent ‘De kracht van de regio – naar een nog productievere Achterhoek’ Wanneer: Woensdagmiddag 18 januari 2023 Waar: BINX Smartility, Bolwerk 2, Regionaal Bedrijvenpark Laarberg, Groenlo Voor wie: Gemeentelijke- en provinciale ambtenaren, (inter)regionale bedrijven en andere organisaties, plus iedereen die professioneel bij de ontwikkeling van de Achterhoek of vergelijkbare regio’s betrokken is. Kosten: Aan deelname zijn geen kosten verbonden Klik hier voor aanmelden!  

Nederland zit midden in een energietransitie. Energie uit fossiele brandstoffen maakt plaats voor energie uit hernieuwbare bronnen, zoals water, wind en zon. Onze energienetwerken kunnen die transitie echter niet aan. Smart Energy Hubs bieden een enorme kans voor lokale duurzame energie, maar het is niet vanzelfsprekend dat ze tot stand komen. Provincie Overijssel, Provincie Gelderland en Oost NL hebben de handen in elkaar geslagen om de ontwikkeling hiervan in gebieden zoals bedrijventerreinen in gang te zetten en te versnellen. Daarvoor is een programma ontwikkeld om 10 Smart Energy Hubs te realiseren, kennis en ervaring op te doen en van elkaar te leren. Marc Leeuw van Oost NL vertelde tijdens dit SKBN Kenniswebinar hoe het programma in z’n werk gaat, mét alle hobbels en uitdagingen die daarbij horen. Ook sloot Jorian Bakker van Provincie Overijssel aan om de rol van de provincie in dit programma toe te lichten. Kijk het webinar terug:  

Ruim 3.800 bedrijventerreinen en werklocaties in Nederland herbergen 50 procent van alle banen en vertegenwoordigen 60 procent van alle R&D-investeringen. Van de grootste R&D-bedrijven is zelfs 80 procent gesitueerd op een bedrijventerrein. Volgens de meest actuele raming van het ministerie van EZK bestaat er tot 2030 behoefte aan 5500 tot 9500 hectare betaalbare ruimte voor werken. Afgelopen jaren verdween echter een oppervlakte van 4600 hectare bedrijventerrein, vaak door transformatie naar wonen. En die druk op de ruimte door wonen houdt de komende jaren ook aan. Ondertussen neemt de vraag naar milieuruimte alleen maar toe vanwege de transitie naar een circulaire economie. Bestaande (milieu)ruimte op werklocaties wordt echter nog onderbenut. Dat geldt eveneens voor het – enorme – verduurzamingspotentieel op bedrijventerreinen en werklocaties.   Tijdens het 17e BT Event op donderdag 10 november in Lumen Hotel & Events in Zwolle, staan het borgen van ruimte voor werken en het werken aan toekomstbestendige werklocaties centraal. Voor een economisch sterker en duurzamer Nederland kúnnen en mógen werklocaties niet over het hoofd worden gezien. Klik hier voor meer informatie over het programma en aanmelden Over het congres Het BT Event is sinds 2006 hét netwerkevenement waarop het maatschappelijk en economisch belang van werklocaties en bedrijventerreinen centraal staan. De nadruk ligt niet alleen op fysieke ruimte voor werklocaties, maar tevens op het functioneren van deze werklocaties in een snel veranderende wereld. Dat gaat zowel over het economische functioneren van werklocaties en innovatiemilieus, als over de snel veranderende duurzame eisen die natuur én mens stellen aan onze leef- en werkomgevingen.   Het BT Event is een initiatief van SKBN en vakblad BT, en wordt dit jaar georganiseerd in samenwerking met Gemeente Zwolle, Provincie Overijssel en Oost NL.  

Op 19 oktober 2022 organiseren we van 16.00 - 17.00 uur - exclusief voor de SKBN participanten/kennispartners - een webinar over het onlangs verschenen rapport van Ecorys: Investeringsplan voor toekomstbestendige bedrijventerreinen in Zuid-Holland. Hoe maken we bedrijventerreinen in Zuid-Holland toekomstbestendig? Wat kosten de ingrepen die hiervoor nodig zijn, en wat levert het op? Dat onderzocht Ecorys voor de provincie Zuid-Holland aan de hand van een kosten-batenanalyse en gesprekken met gemeenten, regio’s, provincie en ontwikkelingsbedrijven. In dit webinar bespreken we de lessen van dit rapport en in hoeverre de geschetste handelingsperspectieven ook kunnen gelden voor andere provincies en regio’s. Kijk hier het webinar terug

Tijdens het ‘Webinar succesvolle innovatieomgevingen’ dat Buck Consultants International (BCI) op donderdag 13 oktober in samenwerking met vakblad BT/Stadszaken.nl organiseert, staat de vraag centraal hoe je een succesvolle innovatie-omgeving ontwikkelt. Innovatiedistricten, campussen, fieldlabs, broedplaatsen, science parks, incubators, accelerators….. Het barst van de initiatieven om jonge en doorstartende innovatieve bedrijven de juiste plek en werkomgeving te bieden. Daarbij gaat het om de ‘software’ (zoals innovatie-ecosystemen, begeleiding en financiering van startups en business development) én de hardware (adequate gebouwen en een aantrekkelijk gebied).    Deelvragen zijn: Wat zijn de kritische voorwaarden om een succesvolle innovatie-omgeving te realiseren? Hoe creëer je onderscheidend vermogen in relatie tot die andere meer dan 150 initiatieven voor campussen/incubators/field labs et cetera in Nederland? Wat is een passende rolverdeling tussen overheden, vastgoedpartijen en andere betrokkenen als het gaat om investeringen, exploitatie en organisatie van een innovatie-omgeving? Tijdens het webinar geeft BCI-directeur René Buck inzicht in concrete frameworks en kengetallen, maar presenteert hij ook concepten en ervaringen van meerdere typen innovatie-omgevingen. Met ander woorden: wat werkt wel, wat werkt niet?   Buck Consultants International is toonaangevend op het gebied van innovatie-omgevingen en kan bogen op ruime praktijkervaring met het begeleiden van campussen, innovatiedistricten en innovatieclusters. Alleen al in de laatste anderhalf jaar voerde en voert BCI projecten uit in Leiden, Rotterdam, Maastricht, Twente, Utrecht, Tilburg, Helmond, Sittard-Geleen, Amsterdam, Venlo, Heerlen en ’s-Hertogenbosch.   Datum: Donderdag 13 oktober, 11.00 - 12.00 uur Locatie: Online Voor wie: Beleids- en programmamedewerkers van overheden, vastgoedontwikkelaars en -beleggers, campusorganisaties, medewerkers van publieke en private ontwikkelings- en herstructureringsmaatschappijen. Kosten: de bijeenkomst is gratis Klik hier voor aanmelden   

SKBN, Stichting Steenbreek, Natuur en Milieufederaties, NL2025 en NLGroeit nodigen u graag uit voor de Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette. Deze vindt plaats op 10 oktober 2022 op de High Tech Campus in Eindhoven. Meld u hier aan Nederland kan en moet groener volgens de inwoners van Nederland. Meer dan 170.000 inwoners deden mee aan de enquête ‘Namens Nederland’. Uit de uitkomst blijkt: Nederlanders zijn eensgezind dat we verbeteringen willen op: Duurzame groei Onderwijs Zorg en klimaat & leefomgeving Voor dit laatste punt streven we naar een gezonde generatie door gedragsverandering: meer beweging, gezonde voeding en een duurzame en gezonde leefomgeving. Om de gewenste impact te maken op een duurzame en gezonde leefomgeving, moet Nederland onder andere aan de slag met de kwaliteit en kwantiteit van bedrijventerreinen. Groene gezonde bedrijventerreinen Maar 1 procent van het grondoppervlak van bedrijventerreinen bestaat uit groen-blauwe structuren, ofwel: bomen, vaste planten, gras, sloten, poelen. Dat moet anders, vinden de Natuur- en Milieufederaties, Stichting Steenbreek en SKBN. In samenwerking met NL2025 en zijn aanjagers willen we dat meer bedrijventerreinen duurzaam worden ingericht en natuurinclusief en klimaatbestendig zijn. Dit vraagt om een grote verandering op vele bedrijventerreinen en concreet om gerichte actie door bedrijven om meer groen-blauw te worden. Samen met ondernemers gaan we voor een gezonde werkomgeving. Wat willen we gaan we doen? We zullen events in de vorm van excursies organiseren op inspirerende en vooruitstrevende groen-blauwe bedrijventerreinen door heel Nederland. Op deze events zullen wethouders, beleidsmakers, NGO’s en ondernemers bij elkaar komen. We starten de event tour op de High Tech Campus in Eindhoven. Start evenement in Noord-Brabant De High Tech Campus in Eindhoven heeft bijvoorbeeld als ambitie het meest duurzame bedrijventerrein van Europa te zijn in 2025. Voor het start evenement in Noord-Brabant zijn toezegging van voorbeeldprojecten waaronder Philips-Best en Interpolis. We nodigen bestuurders en ambtenaren van gemeenten en provincie uit voor dit event. Alleen samen maken we Nederland groener en blauwer. Voorlopig programma (o.l.v. Margot Ribberink, ambassadeur Stichting Steenbreek) 13.30 uur Inloop 13.45 uur Welkom wethouder Rik Thijs van de gemeente Eindhoven 14.05 uur Noodzaak van het inrichten van groen-blauwe maatregelen opbedrijventerreinen, korte ‘wetenschappelijke’ verkenning 14.15 uur Praktijkvoorbeelden uit Brabant, o.a. door Philips, Interpolis en MKB uit Brabant 15.00 uur Rondleiding HTC terrein 16.00 uur Toolkits, vragen en matchmaking MKB 16.15 uur Borrel en einde Praktische informatie Datum: 10 oktober van 13.30 tot 16.30 uur Locatie: High Tech Campus, Eindhoven Kosten: geen Meld u hier aan

Op 5 oktober organiseert de SKBN weer een bijeenkomst van de Werkgroep 'Energietransitie'. De werkgroep is in principe bedoeld voor SKBN participanten en genodigden. Wilt u aanwezig zijn bij de bijeenkomst? Mail naar [email protected] om u aan te melden.  Programma 10.00 uur Welkom door Mieke Naus 10.05 uur: Kort voorstelrondje? Wie is nieuw? 10.15 uur: Presentatie Patrick van Dongen (Netbeheer Nederland)  10.35 uur: vragen 10.45 uur: Presentatie Arnoud van der Wijk (SADC) over SADC 11.00 uur vragen 11.05 uur rondje langs de velden 11.45 uur afsluiting en vooruitkijken met Theo Föllings (Oost-NL)  12.00 uur: Lunch

Hoe ga je slim om met ruimte in een dichtbevolkte provincie? En hoe zorg je ervoor dat er genoeg ruimte blijft voor ondernemers en bedrijven? OMU heeft vanuit de provincie budget gekregen om te gaan intensiveren op bestaande bedrijventerreinen. Daarmee zetten ze in op de transitie van werk naar werk. Dit programma zit in de beginfase, maar hoe gaat de OMU het aanpakken? Wat is de visie van de provincie? Wat kunnen we van de aanpak leren? Op 22 september gaan we hierover in gesprek tijdens de 2e projectvisit van de werkgroep Verdienmodellen in Utrecht. Meld u nu aan Programma 14.00 - 14.30: inloop 14.30 uur: starten - Welkom door Frank Hazeleger en Toon Verschuren (Provincie Utrecht) 14.40 uur: Visie van de provincie op bedrijventerreinen en samenwerking met OMU 15.00 uur: Herontwikkeling werk naar werk - Frank Hazeleger (OMU) 15.20 uur: Gerlof Rienstra (Rienstra Beleidsonderzoek en Beleidsadvies BV) 15.45 uur: Excursie op een terrein 16.30 uur: Borrel

Herstructureren van bedrijventerreinen vraagt om nieuw denken, waarbij bedrijven de trekkers zijn en er minder afhankelijkheid is van grote publieke budgetten. Tijdens het webinar ‘herstructurering 2.0’ leert u aan de hand van praktijkcases: Hoe je met minimale publieke investeringen maximale investeringen bij de (vastgoed)markt uitlokt; Hoe je bij transformatie succesvol aansluit bij kansenzones; Hoe fysieke herstructurering en economische herstructurering hand in hand gaan Hoe je van een plan tot realisatie komt.   PROGRAMMA 11.00 uur Opening door Marcel Michon en Paul Bleumink, managing partners van Buck Consultants International (BCI) en Jan Jager, redacteur vakblad BT 11.05 uur Zo vergroot je de investeringsbereidheid van ondernemers Han Wiendels, directeur Herstructureringsmaatschappij Overwijsel (HMO) 11.20 uur Casus 1: Aansluiten bij kansenzones –Leiden Challenge (meerdere terreinen) Jeroen Ooms, accountmanager/beleidsadviseur gemeente Leiden 11.35 uur Casus 2: Publiek en privaat, hand in hand herstructureren – Spaanse Polder, Rotterdam Wout Gelderloos, project- en accountmanager, Gemeente Rotterdam 11.50 uur Casus 3: Van versteend en gesloten naar klimaatbestendig en uitnodigend – Bergweide, Deventer Mark van Mast, parkmanager, Gemeente Deventer 12.05 uur Wrap up door Marcel Michon en Paul Bleumink 12.15 uur Einde webinar   Datum: Woensdag 21 september 11.00 - 12.15 uur Locatie: online Voor wie: beleids- en programmamedewerkers van regionale en lokale overheden, medewerkers van publieke en private herstructureringsmaatschappijen et cetera. Bij overschrijving behoudt de organisatie zich het recht voor een selectie te maken op basis van het profiel van de inschrijvers. Kosten: de bijeenkomst is gratis U kunt zich hier aanmelden   

De economie verandert, bedrijven veranderen, en dus moet ook de huisvesting van bedrijven moet zich daarop aanpassen. Er zijn bijna 4.000 werklocaties in ons land; 40 procent van ons BNP wordt er verdiend. Deze werklocaties staan voor grote opgaven. Ze moeten duurzamer, circulair, klimaatbestendig worden en bijdragen aan de biodiversiteit. Maar bedrijventerreinen moeten ook economisch en maatschappelijk relevant blijven en aantrekkelijk voor een nieuwe generatie werknemers een bedrijven. Welke transformaties zijn nu al zichtbaar? En welke terreinen zijn de koplopers? Tijdens het seminar ‘werklocaties van de toekomst’ dat vakblad BT samen met Twynstra Gudde organiseert, staat de vraag centraal hoe je werklocaties ‘fit’ maakt voor de economie van morgen, met een nadruk op organisatie en proces. Je leert: Hoe het werken verandert en wat voor eisen dit stelt aan werklocaties; Hoe je van bedrijventerrein een campus maakt; Hoe je van parkmanagement tot gebiedsmanagement komt; Hoe je van een klassiek bedrijventerrein een nieuw mixgebied voor wonen en werken maakt PROGRAMMA 14.00 uur Inloop met koffie en thee 14.30 uur Welkom door Gregor Heemskerk, partner Twynstra Gudde, en Jan Jager, vakblad BT 14.40 uur Introductie: de toekomst van werken, leren en innoveren door Benny Ng – researcher a.s.r. Real Estate, board member VOGON Dr. Benny Ng is werkzaam als vastgoedonderzoeker bij a.s.r. real estate die namens institutionele beleggers investeert in Nederlandse science parks via het ASR Dutch Science Park Fund.  De focusgebieden van Benny zijn science parks/campussen en kantoorlocaties in Nederland. Hij is gepromoveerd aan de TU/e en heeft zich destijds gericht op de locatievoorkeuren van bedrijven op Nederlandse science parks en zijn werk is gepubliceerd in diverse wetenschappelijke tijdschriften. Tijdens het seminar zal hij u meenemen in  de science park markt in Nederland, de voordelen die van belang zijn voor huurders, locatievoorkeuren en ‘stickiness’ van huurders. 15.10 uur Van bedrijventerrein naar kenniscluster – Industriepark Kleefse Waard/stichting Connectr, Arnhem door Wouter van der Burg – kwartiermaker, innovatie en strategie ontwikkelaar Wouter van der Burg heeft als kwartiermaker veel ervaring in de ontwikkeling en transformatie van bedrijventerreinen tot dynamische campussen waar ondernemers, onderwijs, onderzoek en overheden nauw samenwerken aan de uitdagingen voor de toekomst. In zijn verhaal neemt Wouter deelnemers mee in de kritische succesfactoren die hij heeft ervaren in de ontwikkeling van Brainport Industries Campus in Eindhoven, de oprichting van het CITC op de Novio Tech Campus in Nijmegen en de opbouw van Connectr Energy Innovation op het Industriepark Kleefse Waard in Arnhem. 15.35 uur Van parkmanagement naar gebiedsmanagement – (casus volgt) 16.00 uur Van bedrijventerrein naar nieuw mixgebied – Sloterdijk I Zuid door Mieke Verschoor, Ontwikkelingsmanager Mixed Zones – AM Gebiedsontwikkeling 16.25 uur Wrap up door Gregor Heemskerk 16.45 uur Borrel   Datum: Woensdagmiddag 14 september 14.00 - 17.00 uur Locatie: Redactie vakblad BT/Stadszaken.nl Adres: Paulus Borstraat 41, Amersfoort Voor wie: beleids- en programmamedewerkers van regionale en lokale overheden, publieke en private (gebieds)ontwikkelingsmaatschappijen, campusorganisaties. Bij overschrijving behoudt de organisatie zich het recht voor een selectie te maken op basis van het profiel van de inschrijvers. Kosten: de bijeenkomst is gratis Aanmelden kan HIER

Op 7 juli organiseert NHN * de slotbijeenkomst ‘Verduurzaming bedrijventerreinen in een gebied met netcongestie: utopie of realistische ambitie?’. Graag nodigen wij je uit voor de slotbijeenkomst ‘Verduurzaming bedrijventerreinen in een gebied met netcongestie: utopie of realistische ambitie?’. Tijdens deze (gratis) bijeenkomst delen wij concrete resultaten van een project dat stichting New Energy Coalition met partners heeft uitgevoerd op bedrijventerrein Winkelerzand. Datum: Donderdag 7 juli 2022 Tijd: 15:00 – 18:00 uur (inclusief informele borrel) Locatie: McKili, Zandloper 17, 1731 LM Winkel Waarom is dit voor jou belangrijk? Tijdens deze middag presenteren we concrete oplossingen en praktische voorbeelden van hoe je, ondanks de begrenzingen van het huidige elektriciteitsnet, als bedrijf de afhankelijkheid van fossiele energiebronnen kunt verminderen door het slim inzetten van zelf opgewekte hernieuwbare energie. Bijvoorbeeld met de inzet van warmtepompen, energieopslag met batterijen, waterstofgenerators en e-boilers. In de huidige onzekere tijden met fluctuerende energieprijzen is investeren in genoemde energiemaatregelen een middel om in mindere maten afhankelijk te zijn van prijsontwikkeling op de energiemarkt en de leveringszekerheid van elektriciteit en gas. Een robuustere bedrijfsvoering door te vergroenen. Programma 15.00 uur – Inloop 15.15 uur – Welkom en introductie., Joep Sanderink, New Energy Coalition 15.20 uur – Belang duurzame bedrijventerreinen. Mark Boereé, Programma Manager Regio Deal 15.30 uur – Verduurzaming Bedrijventerrein Winkelerzand. Joep Sanderink, New Energy Coalition 16.00 uur – Praktijkvoorbeeld, verduurzaming in de praktijk. 16.15 uur – Openstelling subsidieregeling en aansporing tot actie. Nico Meester, Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord 16:30 uur – De route naar een gezonder, duurzamer en meer circulair bedrijfsmodel. Alje Kuiper, Mijn Impact 16.55 uur – Afsluiting. Joep Sanderink, New Energy Coalition 17.00 uur – Nazit/borrel Aanmelden Aanmelden graag voor 2 juli via deze link. Je ontvangt per mail een bevestiging van je deelname. Bij vragen kun je contact opnemen met Joep Sanderink. * Het project en de bijeenkomst worden mede uitgevoerd door Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord, Groot Ecobouw, Bedrijvengroep Niedorp en gemeente Hollands Kroon.

Veel binnensteden gaan op de schop. Maar de ruimte die vrijkomt door het terugbrengen van het winkelareaal, wordt zelden gebruikt voor nieuwe economische functies. Of het moeten de voorzieningen zijn voor nieuwe bewoners, die in centrumplannen wél een sleutelrol krijgen toebedeeld. Daarmee doen steden zowel de economie als hun binnensteden tekort. Bedrijven genereren een dynamiek die bij de binnenstad hoort. De functie werken en typische binnenstadvoorzieningen als cafés, restaurants, vullen elkaar perfect aan. Ondernemers geven dan ook steeds vaker de voorkeur aan stedelijke omgevingen, waarin ze de voorkeur van een nieuwe generatie werknemers volgen. Omgekeerd genereren bedrijven draagvlak voor nieuwe voorzieningen. Daar komt bij dat bedrijven elders in de stad in de knel zitten door transformatie van bedrijventerreinen naar wonen. Tegelijk vinden op bedrijventerreinen op grote schaal activiteiten plaats die eigenlijk niet op bedrijventerreinen horen, en prima in een binnenstad-omgeving zouden passen. Maar qua directe grondopbrengst legt werken het vaak af tegen wonen, ook in binnensteden. Tijdens het BT-seminar ‘Bedrijven naar de binnenstad!’ op woensdagmiddag 6 juli, staat de vraag centraal hoe we ruimte maken voor bedrijven in binnensteden. Dat doen we aan de hand van praktijkcases en een interactieve dialoog met sprekers én de deelnemers. Tijdens het seminar komen onder meer de volgende vragen aan bod: Hoe zorg je voor een gezonde cocktail tussen verschillende binnenstadfuncties, welke rol kunnen bedrijven daarin vervullen? Hoe kom je van visie tot beleid en uitvoering, dwz hoe kunnen gemeenten en marktpartijen samen tot een gebalanceerde programmering komen? Welke instrumenten, zowel planologisch als economisch, zijn inzetbaar om ruimte voor werken in binnensteden te borgen? We sluiten af met een netwerkborrel in de tuin van de redactie van BT. Klik hier om u direct aan te melden. Programma 13.30 uur, inloop met koffie en thee 14.00 uur,  welkom door Jan Jager, redacteur BT. Aftrap door Gert-Joost Peek, lector gebiedsontwikkeling en transitiemanagement aan de Hogeschool Rotterdam n.a.v. het onderzoek ‘Ecosystemen van Werk in de stad, veiligstellen van ruimte voor werk in stedelijke milieus’ 14.15 uur, Onderzoek onderbenutting bedrijventerreinen: is er sprake van scheefwerken? Door Gerlof Rienstra, Rienstra Beleidsonderzoek en Beleidsadvies 14.30 uur, Casus 1: Bedrijvige binnenstad als economische motor van Rotterdam. Door Marcel Michon, managing partner Buck Consultants International (BCI), Esther Roth, projectmanager aanpak kantoren, gemeente Rotterdam. 14.50 uur, Casus 2: Winkelen én werken, een gouden combinatie. Door Herman Kok, directeur Kern, voor binnensteden in balans (voorheen: Nederlands Raad van Winkelcentra) + gemeente (naam volgt) 15.10 uur, Casus 3: Innovatiedistrict Zwolle – Innoveren in de Zwolse binnenstad, door Karel Bolt, Sector Accountmanager Nieuwe Economie, Gemeente Zwolle 15.30 uur, Casus 4: Ondernemers begeleiden naar (kern)winkelgebieden in héél Limburg – De methode ‘Streetwise’. Door Leonie Kuepers en Sjaak Vinken, oprichters Stichting Streetwise 15.50 uur, Plenaire wrap up o.l.v. Jan Jager en Gert-Joost Peek 16.00 uur, Netwerkborrel in de redactietuin Praktische informatie Wat: BT-seminar ‘Bedrijven naar de binnenstad!’ Wanneer: Woensdag 6 juli, 14.00 uur – 17.30 uur Waar: Redactie BT, Paulus Borstraat 41, Amersfoort Kosten: De bijeenkomst is gratis voor abonnees van BT en ROm en participanten/kennispartners/deelnemers van SKBN. Andere deelnemers betalen 100 euro entree Klik hier om u aan te melden

Door de overstap naar elektrisch rijden kunnen tot 2030 zo’n 410.000 arbeiders in Duitsland hun baan verliezen. Dat schreef het Handelsblatt begin 2020. Toen kwam corona, met productie-uitval door haperende supply chains en acute werkgelegenheidszorgen en discussies over de wenselijkheid van reshoring van de productie van vitale onderdelen zoals chips, als gevolg. En toen alles weer bijna normaal leek, viel Rusland Oekraïne binnen. Dat betekent niet alleen dat de levering van vitale ‘kabelbomen’ voor de Duitse auto-industrie uit Oekraïne tot een abrupt einde kwam; de onzekerheid over energy supply hangt als een donkere wolk boven de hele Duitse economie en onderstreept nogmaals de kwetsbaarheid door afhankelijkheden. Het antwoord van Stuttgart Region, dat wordt beschouwd als dé kraamkamer van de automobiel, was, is en blijft verduurzaming. Verduurzaming heeft alleen maar méér momentum gekregen door de pandemie en de geopolitieke ontwikkelingen. Hoe schakelt de regio, die nog grotendeels leunt op de auto-industrie, om naar een nieuwe, duurzame economie? Wat vraagt dat van het bedrijfsleven, van de mobiliteit en de inzet van techniek? En wat is de rol daarbij van nieuwe industrieën zoals AI en quantum computing?    Tijdens het SKBN-werkbezoek van dinsdag 21 tot en met donderdag 23 juni 2022, ontdekken we hoe Stuttgart Region de transitie naar een duurzame economie aanpakt. Een belangrijke speler in deze operatie is het Verband Region Stuttgart. Binnen dit regioverband maakt men zich sterk voor slimme mobiliteit, nieuwe bedrijvigheid, energietransitie, goede planning en toegankelijkheid van natuur en het ontwikkelen en aantrekken van nieuwe industrieën. Ook kijken we naar de effectiviteit van een publiek-private strategiedialoog voor de ontwikkeling van nieuwe mobiliteit. Dit alles uiteraard in een omgeving met veel werklocaties en toonaangevende ondernemingen. Stuttgart is immers een van Duitslands oudste industriële steden. Met een duidelijke toekomstambitie. De stad, die meerdere universiteiten herbergt, doet er dan ook alles aan om haar vele talenten binnen de stadsgrenzen te houden. Met succes! Ga mee met deze SKBN Studiereis op 21, 22 en 23 juni!   PROGRAMMA (wijzigingen voorbehouden) Dinsdag 21 juni We worden welkom geheten door het Region Verband Stuttgart, de Wirtschaftsförderung en de Industrie- und Handelskammer Region Stuttgart. Voor welke opgaven staan de stad en regio? En hoe gaan zij deze uitdagingen gezamenlijk aan? Woensdag 22 juni Deze dag verdiepen we ons in de IBA2027, een vliegwiel dat de regio toepast voor de versnelling van bouwprojecten en energietransitie. We gaan terug naar de IBA van 100 jaar geleden in Stuttgart: de modernistische wijk Weissenhof. Ook nemen we een kijkje bij de M.Tech Accelerator, een boeiende start-up facilitator. Ook laten we ons rondleiden in de wijk Feuerbach waar Bosch van oudsher een grote stempel drukt op de ontwikkelingen. Donderdag 23 juni We reizen naar het zuiden van de stad, naar de ARENA2036, een zeer flexibel onderzoeksplatform voor mobiliteit en productie van de toekomst. We worden ontvangen door de universiteit en een afvaardiging van Daimler. AANMELDEN Wat  SKBN Studiereis Stuttgart Datum Dinsdag 21 juni t/m vrijdag 23 juni 2022 Inclusief Heen- en terugreis vanaf Utrecht Centraal of Arnhem Centraal, 3 lunches, 2 hotelovernachtingen, een intensief programma met lokale sprekers en gidsen, vervoer ter plaatse, 1 slotdiner, evaluatie en reisverslag. Kosten € 950 euro ex. btw AANMELDEN   Meer info Logistiek en organisatie: Tessa van der Heiden: 033 870 0100, [email protected]. Inhoud: Jan Jager, [email protected], 06 1841 1641  

SADC organiseert tijdens PROVADA beurs de sessie Digital Twin Airport Corridor. SADC heeft een Digital Twin laten ontwikkelen van de Airport Corridor, het gebied dat loopt van de Amsterdamse Zuidas naar Schiphol en station Hoofddorp. De Metropoolregio Amsterdam staat voor een grote verstedelijkingsopgave. Binnen de Airport Corridor is ruimte voor de ontwikkeling van nieuwe, hoogwaardige en duurzame woon-werklocaties. Dit brengt wel uitdagingen met zich mee. Hoe gaan we bijvoorbeeld om met de energietransitie en duurzame bereikbaarheid in een regio met zoveel mensen en beperkte ruimte? Om de beste keuzes te maken voor de toekomst, moet je de economische en maatschappelijke consequenties kunnen overzien. Dat vraagt om actuele, bruikbare informatie. De databronnen die hiervoor nodig zijn, zijn nu vaak per thema verspreid over verschillende publieke en private partijen. Daarom heeft SADC het initiatief genomen om samen met andere partijen, een Digital Twin van de Airport Corridor te ontwikkelen. Een innovatief instrument voor gebiedsontwikkeling, dat een digitale weergave van de werkelijkheid creëert en waarmee je alle relevante informatie kunt combineren, analyseren en simuleren. Zo kun je digitaal in beeld brengen, wat de gevolgen van bepaalde keuzes zouden zijn in de echte wereld. Bijvoorbeeld voor financiële waarde, duurzame bereikbaarheid of de bijdrage aan de Sustainable Development Goals. Tijdens de sessie vertellen we er meer over, en gaan daarna in gesprek met panelleden die ook Digital Twins ontwikkelen. Ook is er volop ruimte om vragen te stellen en mee te praten. Programma 14.55 – 15.00 uur            Inloop 15.00 – 15.15 uur            Presentatie Digital Twin Airport Corridor door Peter Heida, projectmanager SADC 15.15 – 16.00 uur            Panelgesprek, onder leiding van Peter Heida, met: Abe Ferwerda, projectmanager, SADC Caren van der Merwe, Sustainable Business Advisory Team, Rabobank Emile Revier, Partner, PosadMaxwan Ilco Slikker, Sr. Business Consultant Adviesgroep Novius, Royal HaskoningDHV Lieke Dreijerink, Programma Ontwikkelaar, AMS Institute Entree(kaart) Het is niet nodig om je voor deze sessie aan te melden. Er geldt een vrije inloop. Wél is het noodzakelijk om (zelf) een entreekaart voor de PROVADA te hebben. Deze kan je hier online bestellen. Datum en tijd Woensdag 15 juni 15.00 – 16.00 uur (14.55 uur inloop) Locatie De PROVADA wordt gehouden in de Amsterdamse RAI, in het Holland Complex, entree C (hal 10, 11 en 12). De sessie Digital Twin Airport Corridor vindt plaats in zaal E106. Zaal E106 is op de 1e verdieping te vinden, rechts bovenaan de roltrap. Bekijk hier de plattegrond van de RAI. Aandacht voor parkeren De organisatie van de PROVADA waarschuwt dat parkeren bij de RAI dit jaar voor ‘grote uitdagingen’ zal worden. Hier kan je meer informatie over mogelijke alternatieven lezen. Goed om te weten om tijd bij de sessie aanwezig te kunnen zijn! Foto: Gerd Altmann via Pixabay

SADC organiseert tijdens PROVADA beurs de sessie Netcongestie opgelost door innovatie. De grote vraag naar elektriciteit in Nederland leidt tot congestie op het elektriciteitsnet. De tijd die nodig is om het elektriciteitsnet uit te breiden komt vaak niet overeen met bijvoorbeeld de groei van een bedrijf of realisatie van een business park. SADC heeft het initiatief genomen een duurzame collectieve oplossing te ontwikkelen door een uniek lokaal virtueel stroomnetwerk op business park Schiphol Trade Park te lanceren. De ontwikkelde digitale oplossing maakt het mogelijk dat bedrijven met beperkte stroomcapaciteit de real-time ongebruikte capaciteit van bedrijven mét capaciteit kunnen gebruiken. Door vraag en aanbod real-time te meten en te sturen, wordt de beschikbare capaciteit onderling verdeeld en daarmee optimaal benut. We lichten toe hoe het collectief op Schiphol Trade Park tot stand is gekomen, en wat de resultaten en nieuwe kansen zijn. Natuurlijk werken meer partijen aan een oplossing van de netcongestie, met soms andere oplossingen. Tijdens een panelgesprek zullen we op de problemen, afwegingen, oplossingen en resultaten ingaan. Ook is er volop ruimte om vragen te stellen en mee te praten. Programma 12.55 – 13.00 uur            Inloop 13.00 – 14.00 uur            Toelichting virtueel net Schiphol Trade Park, en panelgesprek, onder leiding van Bart Blokland, manager energiesystemen SADC, met: Arnoud van der Wijk, Projectmanager, SADC Frans Deeleman, Projectdirecteur, Rijksvastgoedbedrijf George Koolman, Consultant Electrical Power Systems, Royal HaskoningDHV Jeroen Lotze, Director Real Estate, Port of Amsterdam Olav Steffers, Director Foreign Investments, Amsterdam Airport Area Entree(kaart) Het is niet nodig om je voor deze sessie aan te melden. Er geldt een vrije inloop. Wél is het noodzakelijk om (zelf) een entreekaart voor de PROVADA te hebben. Deze kan je hier online bestellen. Datum en tijd Woensdag 15 juni 13.00 – 14.00 uur (inloop vanaf 12.55 uur) Locatie De PROVADA wordt gehouden in de Amsterdamse RAI, in het Holland Complex, entree C (hal 10, 11 en 12). De sessie Netcongestie opgelost door innovatie vindt plaats in de business lounge: bij de ingang met de roltrappen omhoog en dan naar links. Helemaal achterin is de business lounge. Dit staat aangegeven als PROVADA Lounge. In de hal staat naast de informatiebalie een plattegrond en zijn medewerkers van de PROVADA aanwezig om eventueel te helpen. Bekijk hier de plattegrond van de RAI. Aandacht voor parkeren De organisatie van de PROVADA waarschuwt dat parkeren bij de RAI dit jaar ‘een grote uitdaging’ zal worden. Hier kan je meer informatie over mogelijke alternatieven lezen. Goed om te weten om tijd bij de sessie aanwezig te kunnen zijn! Foto: Vitaly Vlasov via Pexels

De stad is uitermate populair voor allerlei typen functies zoals wonen, werken en recreëren. De beschikbare ruimte in de stad is tegelijkertijd echter beperkt, hetgeen tot een ‘strijd om de ruimte’ leidt. De economie van de stad dreigt daarbij het kind van de rekening te worden door de ruimteclaims van andere functies, omdat in tegenstelling tot wonen er onvoldoende economisch geprogrammeerd wordt. Oftewel, welke typen bedrijven willen we mengen met wonen, en kan dat - naast kantoren - ook met bedrijfsruimtes? Wat voor interactiemilieus (wonen, werken, voorzieningen) moeten worden gecreëerd en wat betekent die menging van functies voor de doorlooptijd en exploitatie van de plannen? Hoe kunnen gemeenten en ontwikkelaars gezamenlijk een werkbare economische programmering maken? Wat zijn ervaringen en mogelijke hindernissen? Datum : Dinsdag 14 juni 2022 Tijd : 14:00 - 15:15 uur Organisatie : Buck Consultants International in samenwerking met Provada Locatie : RAI, Amsterdam – Zaal E107 Onder leiding van Marcel Michon, managing partner Buck Consultants International nemen we u samen met meerdere experts op het gebied van werken in de stad (Marije Groen en Jordi Hubers senior adviseurs Buck Consultants International) mee in deze boeiende discussie: Arnoud Nierop, senior beleidsstrateeg ruimtelijke economie, gemeente Leiden. De druk op de ruimte neemt toe in de stad. Hoe vertaalt de gemeente de ambitie van ‘één woning, één baan’ naar type locaties voor de economische functies van de toekomst? Marc Croijmans, senior adviseur economie gemeente Maastricht. Maastricht heeft vanuit hun economische visie ook een ruimtelijke vertaling gemaakt. Hoe heeft de gemeente dit aangepakt? Wat waren de ervaringen hierbij? Ron Frazer, directeur VolkerWessels Materieel & Logistiek. Als internationaal bouwconcern werkt VolkerWessels samen met veel partijen. Hierbij zien zij het belang van programmeren en plannen voor bouwlocaties in de stad. Hoe kijken zij als ontwikkelende en bouwende organisatie hier tegenaan? Geïnteresseerd in deze Provada bijeenkomst? Aan deelname aan de Provada zijn kosten verbonden. Deelname via deze link. Voor het volledige programma zie Provada. Voor meer informatie neem contact op met Marcel Michon, managing partner Buck Consultants International, tel. 024-3790222, [email protected]. Foto: Daniel McCullough on Unsplash  

De gemeente Den Haag heeft de afgelopen jaren ingezet op het behoud van bedrijventerreinen door verduurzaming bedrijventerreinen, toevoegen van bedrijfsruimte, aanscherping kaders (‘nee, tenzij’), subsidie-instrumenten, samenwerking met het bedrijfsleven en regionale samenwerking op vlak van hoogmilieu-categorie bedrijvigheid. Ondanks de resultaten is er nog steeds te weinig bedrijfsruimte in stad en regio en is er geen balans van vraag- en aanbod. Er is een krapte op de markt, er is te weinig nieuw gerealiseerd en er is geen voorraad aan projecten. Er is sprake van een vorm van marktfalen. Met het Urgentieprogramma Bedrijfsruimte wil de gemeente de stap zetten naar een meer actief overheidsoptreden. Tijdens de Provada wil de gemeente Den Haag graag het gesprek hierover aangaan met de ontwikkelende marktpartijen. Welke rol ligt hier aan de kant van ontwikkelaars, waar kan de gemeente zorgen voor de juiste randvoorwaarden? Hoe versnel je gemengde ontwikkelingen en hoe zorg je ervoor dat er ruimte beschikbaar blijft voor werkmilieus. Na een korte inleiding vanuit de gemeente zullen drie sprekers van buiten de gemeente ingaan op de vraag ‘hoe dan’. Een markt voor bedrijfsgebouwen bestaat (nog) niet, wat betekent dat voor de diverse rollen bij vastgoedontwikkeling. Hoe kunnen we wel zorgen voor voldoende (nieuwe) bedrijfsruimte? Kan een actief grondbeleid een rol spelen. En alles overziend, waar liggen de kansen gegeven het urgentieprogramma bedrijfshuisvesting.  1. Bert Kassies, programmadirecteur CID,  Dienst Stedelijke Ontwikkeling De opgave voor Den Haag  2. Jeroen Kraaij (Dienst Stedelijke Ontwikkeling, Economie) Waarom een urgentieprogramma bedrijfshuisvesting en de betekenis van een regionaal woon-werkakkoord In Den Haag en de regio is er weinig tot geen aanbod van bedrijfsruimte. Hierdoor kunnen bedrijven niet groeien, zich niet vestigen en is er ook geen schuifruimte voor herontwikkeling. Hiervoor is een urgentieprogramma nodig. Herontwikkeling en vernieuwing zijn complex, duur en langdurig. Ondernemers en eigenaren beschikken niet over alle expertise om hier als ontwikkelende partij op hun eigen locatie op te treden. Vraag daarbij is ook: welke werkplekken willen we toevoegen? Hoe faciliteren we startende bedrijven? Dit vraagt om een andere rol van de gemeentelijke overheid, maar het is ook nog een zoektocht naar het juiste instrumentarium.  3. Milan Bergh, architect/partner bij bureau APTO Een markt voor bedrijvengebouwen bestaat (nog) niet, waarom ontwikkelaars nog niet in staat zijn zelfstandig bedrijfsruimte te realiseren. APTO werkt binnen en buiten Nederland aan projecten waar verschillende functies worden gecombineerd. Welke kansen liggen er voor een ander ruimtelijk ontwerp? Wat is de positie van het bedrijven in de stad? Aan de hand van voorbeelden wordt ingegaan waarom bedrijven bij herontwikkeling niet uitgesloten moeten worden, maar juist de start van de ontwikkeling moeten zijn. Ook de financieringsarrangementen zijn daar nog niet op ingericht. Ingegaan wordt op drie voorbeelden: een gestapeld bedrijfsverzamelgebouw, alleen met collectief van opdrachtgevers komt dit project van de grond. Een tweede voorbeeld betreft het toevoegen van last mile logistiek aan een nieuwbouwwoningproject, waarbij de huidige grondprijzen wel haalbaar zijn. Het derde voorbeeld gaat over een blokgerichte aanpak met wonen boven bedrijven. 4. Klaas Bakker, Ontwikkelaar/mede-eigenaar Akerpoort, voorzitter ondernemerskring BCO Amsterdam Gebrek aan financiering beperkt de vastgoedmarkt op bestaande bedrijventerreinen. Korte inventarisatie van de Haagse bedrijventerreinen. Aan de hand van concrete voorbeelden op het BCO is een analyse gemaakt van het veranderende gebruik van de panden en daarnaast van de financieringen. Vanuit dat perspectief is onderzoek gedaan van een steekproef van 43 bestaande bedrijventerreinen, waarvan 3 in Den Haag. Dat onderzoek wordt momenteel uitgebreid naar alle 3.769 bedrijventerreinen in Nederland. Wat kun je leren uit die cijfers, met name voor financieringen? Welke perspectieven bieden die (grote) getallen voor financieringen? Tot slot, terug naar Den Haag. Wat zijn de 'best practices' om de financiering van vastgoed op bedrijventerreinen te verruimen? 5. Gert- Joost Peek: lector Gebiedsontwikkeling en Transitiemanagement Menging van bedrijven en andere functies. Waar liggen de kansen? In veel steden, ligt het grootste potentieel voor een lerende stedelijke ontwikkeling in binnenstedelijke bedrijven- en industrieterreinen. Hier komen werken en wonen elkaar tegen en is het doel om innovatiemilieus te creëren, waar nieuwe bedrijvigheid kan ontstaan en groeien. Hier ontstaat de nieuwe economie – circulair, biobased, genetwerkt en met baankansen voor iedereen – die de stad verder brengt als draaischijf van de transitie. Waar liggen hier kansen voor Den Haag?  6. Discussie onder leiding van Paul Jansen, projectmanager Dienst Stedelijke Ontwikkeling                                                               Om deze bijeenkomst bij te kunnen wonen dien je in het bezit te zijn van een kaart voor PROVADA 2022. Bestel je kaarten voor PROVADA. Locatie: C203 Tijd: 14.00 - 16.00 uur

SKBN is aanwezig op de Dag van Bedrijventerreinen die op 24 mei wordt georganiseerd door stichting CLOK. Stichting CLOK organiseert ieder jaar de Dag van Bedrijventerreinen; dit jaar in samenwerking met Parkmanagement Lage Weide. De Dag van Bedrijventerreinen 2022 kent een inspirerend hoofdthema: de Waarde van Bedrijventerreinen. Wat is ‘jouw’ bedrijventerrein eigenlijk waard? En hoe bereken je die waarde? Daarnaast is er een waaier aan deelsessies waarmee je snel je kennis verbreedt of verdiept. Je stelt zelf je eigen maatwerkprogramma samen en krijgt actuele expertise aangereikt door inspirerende experts. Zoals op het vlak van uitvoeringskracht toekomstbestendige bedrijventerreinen, waarde creëren en verduurzamen van bedrijventerreinen. Ook ontdek je op 24 mei hoe je ondernemers meekrijgt in alle transities die richting je bedrijventerrein opstomen. De Dag van Bedrijventerreinen bestaat uit het plenaire programma, twee zelfgekozen deelsessies, een excursie naar bedrijventerrein Lage Weide, netwerkborrel en diner (bij ticketprijs inbegrepen). Deze dag is bedoeld voor besturen van ondernemersverenigingen, besturen van bedrijventerreinen, parkmanagementbesturen, parkmanagers en beleidsmedewerkers EZ en accountmanagers Bedrijven van gemeenten.  Thema: ‘Waarde van bedrijventerreinen’ Datum: dinsdag 24 mei 2022 Locatie: Carlton President Hotel te Utrecht Prijs: € 395,- (groepskorting: vanaf 3e persoon kost het ticket € 295,-), Deelnemers van CLOK: € 295,- Meld je aan voor de Dag van Bedrijventerreinen Programma 08:30 Ontvangst 09:30-10:30 Plenaire programma met Keynote spreker Cees-Jan Pen Keynote spreker is Cees-Jan Pen, Lector de Ondernemende Regio aan Fontys Hogeschool. Tijdens de keynote en aftrap voor de goede gesprekken gaat Cees-Jan Pen vooral in op innovaties die hij ziet, best practices, resultaten die bereikt kunnen worden door de waarde wel op juiste waarde te schatten, hoe je omgaat met sectorale woningbouwwolk boven en rond het terrein etc. 10:30-11:00 Pauze met koffie, thee en zoete lekkernijen 11:00-12:30 Ronde 1 Deelsessies Het gevecht om de ruimte in de Achtersluispolder – Rob Smits Aan de zuidkant van Zaanstad ligt de Achtersluispolder. Een bedrijventerrein dat veel te bieden heeft aan bedrijven, en in de toekomst ook aan woningzoekenden. In deze deelsessie gaat Rob Smits in op de plannen van de komende decennia, waarin hij en zijn team samen met ondernemers van de Achtersluispolder én projectontwikkelaars werken aan de herontwikkeling van de Achtersluispolder tot een unieke woon-werkwijk. Rob Smits neemt je mee in de complexe ontwikkelingen die komen kijken in het ontstaan van deze unieke Zaanse stadswijk, waarbij de kwaliteit van openbare ruimte, voorzieningen, werkgelegenheid en leefbaarheid centraal staan. Het geheim achter het succes van de bezettingsgraad in Emmen – Herman G. Idema In deze deelsessie presenteert Herman G. Idema ‘het wonder van Emmen’, oftewel van turf, jenever en achterdocht naar trendsetter en koploper. Onderliggend hieraan is de metamorfose in denken en doen op de bedrijventerreinen in de industriestad met ruim honderdduizend inwoners in de zuidoosthoek van Drenthe. Van vestigingsruimte voor bedrijven met vooral laagwaardige arbeid, ver weg gelegen in een uithoek in het veen, naar een over de weg en per spoor uitstekend bereikbaar internationaal erkend centrum voor groene chemie en bio-kunststoffen met volop ruimte voor groei. Idema neemt je mee in de rol van belangenbehartiger Ondernemend Emmen als denker, organisator, aanjager, agendasetter, dienstverlener, belangenbehartiger en verbinder voor de ondernemers op zo’n pakweg duizend hectare duurzaam bedrijventerrein langs de autosnelweg A37, halverwege de metropoolregio’s Randstad Holland en Bremen-Hamburg. Stakeholders meekrijgen bij het creëren van waarde op een bedrijventerrein – John Giesen Hoe kun je meerwaarde creëren met stakeholders bij de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein? In deze deelsessie zal John Giesen (Ontwikkelingsmaatschappij Midden-LImburg / SKBN) ingaan op deze vraag aan de hand van een casus uit het werkveld. De casus gaat over de ontwikkeling van multifunctioneel Bedrijventerrein Zevenellen in de gemeente Leudal. Een locatie waar jarenlang twee elektriciteitscentrales hebben gestaan, en die na ruim 20 jaar opnieuw wordt gerevitaliseerd en waarbij allerlei nieuwe bedrijven vormgeven aan de herstructurering van het gebied. Mobiliteit en bereikbaarheid – Roeland Tameling en Daan van Haarlem De komst van corona heeft gezorgd voor een andere kijk op de woon-werkreis en thuiswerken lijkt dan ook een blijvertje. Maar let op! Mensen zijn sociale wezens en hebben fysieke interactie nodig. Daarom zullen we behoefte blijven houden aan een ontmoetingsplaats, welke zorgt dat we met elkaar verbonden blijven en waar we elkaar in de ogen kunnen kijken. In deze deelsessie gaan Roeland Tameling en Daan van Haarlem in op de veranderingen in mobiliteit en bereikbaarheid waaraan onze werklocaties onderhevig zijn. Want eigenlijk zouden alléén die mensen ter plaatse moeten komen, die daadwerkelijk daar moeten zijn. Anderen kunnen op afstand werken of op een ander moment aanrijden. Dat stelt andere eisen aan een werklocatie. Het reserveren van een werk- én parkeerplek gaat er echt aankomen. Het plannen en reserveren van een reiswijze volgt dan vanzelf. Tameling en van Haarlem gaan op de rol van park- en centrummanagement als hét schakelpunt op de werklocatie, die inzicht heeft in- en toegang tot de organisaties ter plaatse en die waakt over de organisatiegraad. 12:30-13:30 Lunch 13:30-17:00 Ronde 2 Deelsessie en Excursie Bedrijventerrein Lage Weide Groep wordt in tweeën gedeeld. Groep 1 begint met de excursie met shuttlebussen naar Bedrijventerrein Lage Weide, Groep 2 begint met gekozen deelsessie. 15:00-15:30 Pauze en wissel groepen: Groep 1 gaat naar gekozen deelsessie, groep 2 gaat op excursie. Betrokkenheid bij Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen (PVB) – Jeroen Bosma Duurzame transities staan hoog op de agenda voor bedrijventerreinen. Echter is het wel van belang dat de onderliggende ambities voor deze verduurzaming ook concreet worden vertaald in programma’s die werkbaar zijn voor de verschillende stakeholders op deze terreinen. Deze programma’s komen daarom ook niet zomaar tot stand, daar komt de nodige onderbouwing vanuit het werkveld bij kijken. In deze sessie neemt Jeroen Bosma je mee in dit proces, hoe je invloed uit kan oefenen in hoe duurzaamheidsprogramma’s op bedrijventerreinen tot stand komen én hoe je vervolgens zelf ook aanspraak kan maken op de subsidiëring die hiervoor beschikbaar wordt gesteld. Dit doen ze door in te gaan op de huidige ontwikkelingen op het gebied van verduurzaming voor bedrijventerreinen, wat deze voor jou kunnen betekenen, en tot slot hoe je een bijdrage kan leveren aan de totstandkoming van deze programma’s. Uitvoeringskracht bedrijventerreinen – Sandra Suijkerbuijk en Jeroen Brandsma Wat weet jij van de bedrijventerreinen in jouw gemeente? In hoeverre kunnen deze terreinen bijdragen aan jouw beleidsambities? En hoe komt het dat de mogelijkheden weinig worden benut? Hoe zorg je ervoor dat plannen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd? Aan de hand van een bedrijventerrein in Gouda laten Sandra Suijkerbuijk en Jeroen Brandsma zien welke data je helpt om meer grip te krijgen op het bedrijventerrein en op welke manier je kan verbinden met de spelers op het bedrijventerrein waarbij we inzoomen op de eigenaren. Eigenaren hebben immers de beschikkingsmacht over de grond op het bedrijventerrein en zijn daarmee een belangrijke speler. Wil je in je eigen gemeente aan de slag met bedrijventerreinen of loop je al langer aan tegen het gebrek aan uitvoering dan is deze deelsessie iets voor jou. Kwaliteit werklocaties verbeteren door het aanjagen van private investeringen – Han Wiendels Ondernemers benutten de bedrijventerreinen. Het zijn dan ook hun investeringen in het terrein die bepalen of het terrein kwalitatief écht op orde blijft. Essentieel is dus de structurele aandacht voor deze investeringsbereidheid in het economisch beleid. HMO (Herstructurerings Maatschappij Overijssel) heeft in Overijssel sinds 2009 het aanjagen van private investeringen tot speerpunt van haar aanpak gemaakt, en met succes. Loop je in je eigen werk regelmatig aan tegen de investeringsbereidheid van bedrijven op het bedrijventerrein? Meld je dan aan voor deze deelsessie. Han Wiendels neemt je in mee in de aanpak, projecten en resultaten van HMO en laat je door de ogen van de ondernemer naar je bedrijventerrein kijken. Waarde van bedrijventerreinen – Cees-Jan Pen De deelsessie ‘Waarde van bedrijventerreinen’ is een verdieping op de plenaire introductie van Cees-Jan Pen. Er wordt voortgeborduurd op de inzichten uit de ochtend en dieper ingegaan op de vraag: hoe krijgen we de waarde van bedrijventerreinen goed voor het voetlicht? Cees-Jan Pen vertrekt vanuit de kennis dat toch zeker een derde van de banen en bedrijven op bedrijventerreinen zitten, dat er circulaire potentie is en dat de politieke interesse op een of andere manier te gering is; dat we meer moeten doen om de basis bij bedrijventerreinen via beheer, onderhoud en handhaving op orde te krijgen en dat we professioneler via parkmanagement en fondsvorming om moeten gaan met deze gebieden. Helaas is dit nog lang niet op alle plekken op orde en moet er dus nog veel gebeuren wil de waarde van bedrijventerreinen voor een goed voetlicht komen. 17:00-17:30 Plenaire afsluiting 17:30-18:30 Borrel 18:30-20:00 Diner

Na een succesvolle editie 2020, organiseren Vakblad BT en TwynstraGudde op woensdag 11 en donderdag 12 mei daarom een nieuwe tweedaagse ‘studiereis innovatieve werklocaties en campussen’. Thema dit jaar is Hoe ontwikkel je een campus en wat komt daarbij kijken? Innovatie wordt steeds belangrijker voor regionale economische groei. En het stimuleren van innovatie in je regio kun je organiseren. Campussen en andere innovatieve werklocaties zijn plekken waar kennis, kunde en kapitaal samenkomen, met belangrijke spin-off naar de regionale arbeidsmarkt en economie. Het is dan ook niet gek dat bijna elke gemeente of regio in Nederland zijn eigen innovatie hotspot wil hebben. Dat hoeft écht niet altijd een universitaire campus te zijn. Kennis en ondernemerschap zit immers overal! Tweedaagse studiereis De reis voert van het Arnhemse Industriepark Kleefsewaard (IPKW), een tot broedplaats getransformeerd fabrieksterrein van AkzoNobel met een focus op circulaire bedrijven, naar Zwolle, waar een bezoek wordt gebracht aan onder meer ZWINC, een aan de Windesheim-hogeschool verbonden incubator voor innovatieve startups. Daarna gaat de reis verder naar Groningen, waar na een avondprogramma en overnachting een uitgebreide excursie volgt op de Campus Groningen. Met de Healty Ageing Campus op het terrein van het UMCG en het tot Zernike Campus doorontwikkelde Zernike Complex, is dit de snelst groeiende campus van Nederland. Inhoudelijke ligt de focus op healthy ageing, nieuwe energie en sustainable society. Campus Groningen is niet alleen een magneet voor studenten maar herbergt inmiddels bijna 200 innovatieve bedrijven en heeft een cruciale functie als innovatiemotor van Noord-Nederland. Campus Groningen is één van de tien campussen van nationaal belang. De reis eindigt bij de WaterCampus Leeuwarden, een internationaal watertechnologie-onderzoek en innovatie-ecosysteem gericht op het vinden van oplossingen voor de wereldwijde waterproblematiek. WaterCampus bestaat uit Wetsus, een faciliterend netwerk voor trendsettende wetenschappelijke kennisontwikkeling van meer dan 100 bedrijven en 23 universiteiten en kennisinstellingen uit heel Europa, een incubator/bedrijfsverzamelgebouw waar ook de Water Alliance, een samenwerkingsverband van bedrijfsleven, kennisinstellingen en regionale- en landelijke overheden gevestigd is, en het Water Applicatie Centrum, een hightech onderzoeksfaciliteit voor bedrijven.  De campus is niet alleen het brandpunt van een internationaal netwerk, maar tevens een plek waar een complete leerlijn is ontwikkeld voor watertechnologie en waar nieuw talent gekweekt wordt voor de krappe regionale arbeidsmarkt en conversie plaatsvindt naar de regionale economie. Tijdens de campusreis die onder inhoudelijke leiding staat van campus-expert Gregor Heemskerk (partner Twynstra Gudde), komen de volgende vragen aan bod: Waarom is de campus hier ontstaan? Hoe is de focus gekozen, hoe wordt deze bewaakt? Hoe vindt conversie naar de regionale arbeidsmarkt en -economie plaats? Is er ruimte voor bedrijven op de campus? Hoe zit de eigendomsconstructie in elkaar? Wat is het onderliggende verdienmodel, direct of indirect? Hoe groot is de campusorganisatie, hoe is de organisatie gefinancierd? Is er steun van gemeenten, provincie, Rijk? Hoe worden communities gevormd en onderhouden, bedrijven betrokken, netwerken en ecosystemen gebouwd? Welke activiteiten worden ingezet voor ecosysteemontwikkeling? Hoe zet de campus onderzoeksprogramma’s op? Hoe wordt de incubator gefinancierd? Hoe worden startups begeleid? Et cetera. Programma* Dag 1 – woensdag 11 mei 2022 Ochtend Verzamelen in Arnhem (Sonsbeekzijde station of op parkeerplaats IPKW) Programma IPKW (inhoud volgt) Middag Busreis naar Zwolle incl. lunch Programma, onder meer ZWINC** (inhoud volgt) Busreis naar Groningen Avond Aankomst Groningen en check-in hotel Avondprogramma Dag 2 – donderdag 12 mei 2022 Ochtend Programma Campus Groningen (inhoud volgt) Middag Busreis naar Leeuwarden Programma WaterCampus Leeuwarden (inhoud volgt) Busreis terug naar Arnhem*** *Tijdsaanduidingen zijn indicatief, wijzigingen voorbehouden **Tweede programmaonderdeel volgt ***Tijdens de busreis wordt teruggeblikt op de inhoud. Deelnemers ontvangen een uitgebreid reisverslag met lessen. Facts & Figures 2-daagse campusreis 11 & 12 mei 2022 Compleet verzorgd inclusief maaltijden, consumpties, overnachting, mogelijke entreegelden, vervoer en reisbegeleiding Kosten: € 1450,00 (ex. Btw) Aanmelden? Klik hier. Foto: Fotograaf René de Wit voor architectencoöperatie Gear 2022

De afgelopen tijd heeft PVB Nederland (Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen Nederland) meer vorm gekregen door de stappen die zijn gezet. Denk hierbij aan samenwerkingen met stakeholders, ontwikkeling van de communicatiemiddelen (je kunt alvast een blik werpen op de website: www.pvbnederland.nl) en het ontwerp van het toekomstige programmabureau. Om die reden is het tijd voor een update richting de parkmanagers omtrent het programma. PVB Nederland wil namelijk graag van jou - als parkmanager - weten of we de juiste koers varen. Ook willen we de parkmanagers in ons netwerk de kans bieden vragen te stellen. Maar bovenal willen we aandacht en tijd besteden aan jouw input: waar heb jij behoefte aan, hoe zie jij dit programma voor je, wat werkt naar jouw idee wel en wat werkt niet?  SKBN nodigt je daarom namens PVB Nederland uit voor de bijeenkomst voor parkmanagers op woensdag 11 mei.  Wat: Bijeenkomst voor parkmanagers over PVB Nederland Wie: Voor parkmanagers door heel Nederland Waar: online via Microsoft Teams Wanneer: Woensdag 11 mei 2022 Tijd: 13:00 tot 15:00 uur Aanmelden kan via deze link: Bijeenkomst voor parkmanagers: PVB Nederland | Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen

Het herstructureren van bedrijventerrein staat bij veel locaties hoog op de agenda. Maar het is geen eenvoudige opgave. Herstructurering is doorgaans financieel negatief en langdurig. Hoe kom je toch tot een verdienmodel? Hoe neem je ondernemers en investeerders mee in de plannen, hoe worden gemaakte investeringen rendabel? Hoe neem je het bestuur mee? Hoe pak je dat aan? Hoe groot pak je het aan?  Kortom, hoe ziet een verdienmodel voor herstructurering eruit? Industrieschap Plaspoelpolder ging samen met BCI vorig jaar aan de slag met een zogenaamde ‘kansenzone”, in gebieden in Rijswijk en Den Haag. Graag delen zij hun ervaringen tot nu toe en ze nemen u graag mee in het gebied. Datum – Donderdag 14 april 2022 Tijd – 13.30 uur (inloop) tot 17.00 uur (inclusief borrel) Locatie – De Loods op Plaspoelpolder – Treubstraat 31 in Rijswijk Meld u nu aan Programma 13.30 uur – Inloop met koffie/thee 14.00 uur – Welkom door Jan Brugman, directeur Industrieschap Plaspoelpolder en bestuurslid SKBN 14.05 uur – Introductie door Armand van der Laar, wethouder gemeente Rijswijk 14.20 uur – Werken met Kansenzones door Paul Bleumink van BCI, vragen en discussie 15.00 uur – Informatieve rondleiding over Plaspoelpoder door Jan Brugman 16.15 uur – Afsluitende borrel

Wist je dat natuur jouw bedrijf en bedrijventerrein veel kan opleveren? Kom naar de conferentie Groen Werkt Beter en leer wat natuur kan betekenen voor de vitaliteit van medewerkers, aantrekkelijk werkgeverschap en vestigingsklimaat. Doe  inspiratie op met concrete voorbeelden van bedrijven(terreinen) die buiten én binnen vergroenen en laten je zien hoe je natuur een vaste plek in het werkproces kunt geven. Bedrijventerreinen in Nederland zijn hot, letterlijk en figuurlijk. Meer groen op bedrijven(terreinen) kan deze plekken niet alleen sterk laten afkoelen, maar zorgt ook voor minder wateroverlast en meer biodiversiteit. Daar profiteert niet alleen de Nederlandse natuur van, maar ook Nederlandse ondernemer. Natuur heeft een bewezen positief effect op onze concentratie, ontspanning en creativiteit. Dat betekent tevreden en gelukkiger werknemers en uit werkgeversperspectief een positief effect op werktevredenheid, ziekteverzuim, productiviteit en burn-out. Programma Laat je inspireren door deskundige sprekers, leerzame workshops, interactieve werkvormen en ontmoetingen. Sprekers zijn o.a.: Ruud Veltenaar Ruud Veltenaar is filosoof, trendwatcher, TEDx spreker, bevliegeraar en buitengewoon hoogleraar. Hij is een talent in het vertalen van trends en ontwikkelingen naar de impact van ons leven en werk. Mark Mieras Mark Mieras is wetenschapsjournalist & natuurkundige en gespecialiseerd in hersenonderzoek. Mark zal je laten zien wat de wetenschappelijk bewezen effecten zijn van natuur op onze hersenen en specifiek wanneer we aan het werk zijn. Bekijk het hele programma hier. Praktisch Voor wie? Werkgevers, bedrijventerreinenorganisaties en overheden. Denk hierbij aan parkmanagers, directie, HRM en beleidsambtenaren. Wanneer? Dinsdag 5 april 2022, 13.00 - 18.00 uur Waar? TU Delft, Julianalaan 134 Kosten? Gratis Aanmelden Deze conferentie wordt georganiseerd door IVN in samenwerking met Provincie Zuid-Holland, Provincie Zeeland, Groene Cirkels Bijenlandschap, TU Delft en Stichting Steenbreek.

Parkeerplaats als lokale energiecentrale Leerervaringen PowerParking Dronten Steeds meer mensen en bedrijven leveren stroom terug aan het elektriciteitsnet. Dat net slibt dicht. Toch moet de stimulans van duurzaamheid blijven (groeien). Nog meer zonnepanelen op land? Ruimte is ook in Flevoland niet oneindig. Wat biedt gebruikte ruimte aan kansen? Genoeg. Parkeerterreinen zijn bij uitstek driedubbel te benutten: parkeren, laden en opwekken. De parkeerplaatsen krijgen een dak van zonnepanelen. De hiermee opgewekte zonne-energie wordt lokaal gebruikt. Door het toepassen van slim energiemanagement wordt de noodzaak van een zwaarder elektriciteitsnet voorkomen. En ook belangrijk: elektrisch rijden krijgt een impuls. Het project PowerParking was daar! Project PowerParking “Parkeren, laden en m’n auto staat droog. En de overkapping ziet er verrassend fraai uit.” Zomaar een reactie uit de gemeente Dronten, waar PowerParking sinds voorjaar 2021 volop in gebruik is. In dit EFRO*-project steken provincie Flevoland, gemeente Dronten, TU Delft, Eneco, Lelystad Airport, Lelystad Airport Businesspark en Alfen samen energie. Wat zijn de leerervaringen tot nu toe?  * EFRO: Europees Fonds Regionale Ontwikkeling Nieuwsgierig naar deze ervaringen? Meld je dan uiterlijk 17 maart hier aan voor de eindconferentie PowerParking. Wanneer: 31 maart 2022 Tijd: 13:00 – 17:15 uur Locatie: theater De Meerpaal in Dronten   Conceptprogramma eindconferentie PowerParking 13:00 – 15:00 uur Welkom en plenair deel Opening door wethouder Dronten en gedeputeerde Flevoland Programma Kansen voor West III – subsidiekansen voor de energietransitie Presentatie PowerParking Kansen en knelpunten voor uitrol Bezoek aan de PowerParking locatie 15:00 – 16:15 uur Workshops Ronde 1: keuze uit: Praktijkervaringen bij de ontwikkeling van PowerParking Gemeente Dronten en Eneco Ontwikkeling van een solar carport in een wijkaanpak Spreker nog niet bevestigd Onderzoeksresultaten PowerParking in congestiegebied TU Delft (Engels gesproken) Waar gaat het naartoe met elektrisch rijden? MRA-elektrisch Ronde 2: keuze uit: Slim energiemanagement / de rol van de batterij PetaWatts De business case  Eneco met Merosch Onderzoeksresultaten CO2-emissiereductie van het systeem TU Delft (Engels gesproken) Ontwikkeling van een kleine solar carport Spreker nog niet bevestigd 16:15 – 17:15 uur Afsluiting en netwerkborrel   Ik meld me aan   Na je aanmelding ontvang je in maart een bevestiging van het programma. Dan kun je ook je keuze voor de twee workshops doorgeven. Tijdens de conferentie houden we rekening met de dan geldende coronamaatregelen. Voor meer informatie kun je bellen naar Karin Maatje van de provincie Flevoland, telefoonnummer 06 - 27588737. Of stuur een e-mail naar: [email protected] Download hier de uitnodiging.

SKBN gaat weer op digitale tour! De komende tijd reizen we met ons busje langs De Binckhorst (Den Haag), Industriepark Kleefse Waard (Arnhem) en Greenport Venlo (Venlo) om een kijkje in de keuken te krijgen. En dat alles in het teken van de Strijd om de Ruimte. Want hoe maken we juist op werklocaties ruimte voor energietransitie, wonen en klimaatbestendigheid? Kijk hier de uitzending terug:    Bedrijventerreinen komen vanuit verschillende perspectieven in het nauw. De ruimte in Nederland wordt steeds schaarser, en staat er een enorme woningbouwopgave klaar. Daarnaast is er een klimaatopgave die ruimte opeist en wordt de logistieke operatie rondom bedrijvigheid steeds gecompliceerder. Hoe krijgen werklocaties toch de ruimte die ze verdienen? Vanuit drie verschillende perspectieven (woningmarkt, logistiek en energietransitie) laten we met aansprekende projecten zien hoe het wél kan.  Tijdens de uitzending op 24 maart verschenen bovendien verschillende experts zoals Cees-Jan Pen, Gerlof Rienstra, Nicole Maarsen en Paul van Dijk hun licht op welke kansen er liggen voor bedrijventerreinen én gaven ze adviezen voor de nieuwe gemeenteraden.   

Kadaster en Stichting CLOK (Centrum voor Lokale Ondernemers Kringen) organiseren samen een seminar op donderdagmiddag 24 maart 2022. Het thema voor deze werkbijeenkomst is: "Uitvoeringskracht voor toekomstbestendige bedrijventerreinen".    Voor wie? Dit seminar is bedoeld voor: EZ medewerkers bij gemeenten waar bedrijventerreinen zijn gevestigd besturen van ondernemersverenigingen en daarbinnen eigenaren vastgoed die gevestigd zijn op een bedrijventerrein parkmanagers Met de juiste data naar de juiste spelers Wat weet u van de bedrijventerreinen in uw gemeente? In hoeverre kunnen deze terreinen bijdragen aan uw beleidsambities?  En hoe komt het dat de mogelijkheden weinig worden benut? Hoe zorgt u ervoor dat plannen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd?  Aan de hand van een bedrijventerrein in Amersfoort en Gouda laten we zien welke data u helpen om meer grip te krijgen op het bedrijventerrein. En op welke manier u kunt verbinden met de spelers op het bedrijventerrein. We zoomen daarbij in op de eigenaren. Eigenaren hebben immers de beschikkingsmacht over de grond op het bedrijventerrein en zijn daarmee een belangrijke speler. Wilt u in uw eigen gemeente aan de slag met bedrijventerreinen? Loopt u al langer aan tegen het gebrek aan uitvoering? Dan nodigen we u van harte uit om op 24 maart de werksessie bij te wonen.  Programma 24 maart 2022 Middag van 13.30 tot 17.00 uur Programma onderdelen: Inloop met koffie en thee   Toepassing van de monitor door Jeroen Bosma en Jeroen Brandsma Pauze Workshop Netwerk en borrel Maximaal 30 personen Er kunnen maximaal 30 personen naar het seminar komen, dus meld u snel aan via [email protected]. Eén week van te voren krijgt u informatie over de locatie en de precieze aanvangstijd. We hopen u 24 maart op Lage Weide te mogen ontvangen.  

In 2030 moeten we als Nederland een CO2 reductie van 55% behalen en in 2050 geheel energieneutraal zijn. Bedrijventerreinen zijn cruciaal, zo niet onmisbaar, in de energietransitie. Er kunnen forse stappen gezet worden met betrekking tot energiebesparing en het opwekken van duurzame energie. Door met slimme oplossingen energie op te slaan en onderling uit te wisselen wordt het elektriciteitsnetwerk ontlast en kunnen bedrijven hun duurzame ambities realiseren, om zo bij te dragen aan de reductie van CO2. Op verschillende bedrijventerreinen in Noord-Holland Noord en de MRA zijn al grote stappen gezet om de CO2 doelstellingen te behalen. Deze koplopers dienen als voorbeeld voor andere bedrijventerreinen in de regio. In opdracht van Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (NHN) en PHB heeft Buck Consultants International de kansen voor energietransitie op alle bedrijventerreinen in Noord-Holland Noord en de Metropoolregio Amsterdam (MRA) in kaart gebracht. Voor ieder bedrijventerrein in regio, in totaal 380, zijn de kansen inzichtelijk gemaakt en maatregelen en instrumenten uiteengezet waarmee ondernemers en gemeenten aan de slag kunnen. Gemeenten en ondernemers zitten aan tafel om samen te kijken naar de mogelijkheden, succesvolle voorbeelden en beschikbare ondersteuning. Onder leiding van Thijs Pennink (Oud-directeur Ontwikkelingsbedrijf NHN) gaan Tom Grootjen (SAENZ), Axel Boomgaars (Gemeente Ouder-Amstel), Sigrid van der Valk (Gemeente Medemblik), Bas Koeten (Bas Koeten Racing en stichting Energie neutrale bedrijventerreinen Westfriesland), Rob van der Wal (CirCoPack en Ondernemend Heiloo), Nico Meester (Ontwikkelingsbedrijf NHN) en Frans van de Beek (PHB) het gesprek aan. Luister en kijk je mee maandag 14 maart?

In het najaar van 2020 heeft PHB samen de provincie Noord-Holland een webinar georganiseerd over ondermijning op bedrijventerreinen.  In vervolg daarop nodigt zij u graag uit voor de hybride kennisbijeenkomst "Red Flags bij criminele inmenging op bedrijventerreinen" (fysiek en online) op donderdagmiddag 3 maart.   Doel Kennisuitwisseling Ervaringen uitwisselen Bijdragen aan het opbouwen van een netwerk op gebied van criminele inmenging Versterking rol ondernemers(verenigingen) Alex Straathof en Erik Essen, Lector respectievelijk Onderzoeker bij het lectoraat Management van Cultuurverandering, Hogeschool van Amsterdam geven een presentatie over hun onlangs afgeronde onderzoek Red Flags bij criminele inmenging op bedrijventerreinen. Met het tweejarige onderzoeksproject richtten zij zich op de minder opvallende, maar desalniettemin cruciale elementen, met als sleutelbegrip ‘criminele inmenging’. Samen met een consortium van ondernemers en gemeenten hebben zij onderzocht hoe de rol van ondernemers en ondernemersverenigingen op bedrijventerreinen versterkt kan worden. De belangrijkste opbrengsten van dit onderzoek worden tijdens de bijeenkomst gedeeld. Er zal zowel aandacht besteed worden aan het leren zien en herkennen van criminele inmenging, als het toepassen van de inzichten die daaruit voortkomen. Ondermijning in de praktijk Ewoud Slot, programmacoördinator ondermijning (stadsdelen) bij de Gemeente Amsterdam, vertelt ons hoe ondermijning in Amsterdam in de praktijk wordt aangepakt. Amsterdam heeft recent een aanpak voor de gehele stad ontwikkeld, die door meerdere projectleiders ondermijning in alle stadsdelen wordt toegepast. Doel is om de stad weerbaarder te maken door ondermijning goed ingebed te krijgen en op een duurzame manier aan te pakken. Welke ontwikkelingen ziet men in Amsterdam, welke kansen zijn er en waar loopt men tegen aan? Interactief fysiek of online? Het delen van kennis en ervaringen en het opbouwen van een breed netwerk in de Metropoolregio Amsterdam zijn belangrijke doelstellingen van deze bijeenkomst. Hier zal volop ruimte voor geboden worden. Door fysiek aanwezig te zijn, zal interactie en relatie-opbouw met anderen uiteraard meer mogelijk zijn. We zouden het daarom goed vinden als je fysiek aanwezig kunt zijn. Maar ook als je online deelneemt, kun je via de chat vragen stellen. Programma 14.30 uur           Ontvangst met koffie/thee 15.00 uur           Welkomstwoord door Frank Voorbergen, PHB 15.05 uur            Presentatie ‘Red Flags’ door Alex Straathof en Erik Essen Hogeschool van Amsterdam 15:35 uur            Presentatie “Weerbare Stad’ door Ewoud Slot, gemeente Amsterdam 16.00 uur            Panelgesprek met presentatoren 16.15 uur            In gesprek met presentatoren en elkaar                            Verdieping, ervaring delen en expertise ophalen Hoe signaleer je ondermijning? Hoe kan de meldingsbereidheid worden vergroot? Hoe is handhaving geregeld? Welke rol kunnen de politie en de parkmanagement/ondernemersvereniging spelen? Welke kansen zien gemeenten en waar loopt men tegenaan? 16.40 uur            Plenaire afsluiting 16.50 uur            Netwerkgelegenheid met hapje en drankje 17.45 uur            Einde Datum en tijd Donderdag 3 maart 2022 Inloop vanaf 14.30 uur Start programma 15.00 uur Einde programma 16.50 uur Netwerkborrel tot 17.45 uur Locatie C-Bèta Rijnlanderweg 916 2132 MN  Hoofddorp Er is voldoende (gratis) parkeergelegenheid aanwezig. Je kan ook met het openbaar vervoer komen. Aanmelden Je kunt je aanmelden door een e-mail te sturen naar Monci Klein Langenhorst, [email protected]. VERMELD DAAR DAN BIJ OF JE FYSIEK OF ONLINE AANWEZIG BENT.   Over PHB Het Projectbureau Herstructurering Bedrijventerreinen (PHB) is actief op het gebied van de kwaliteitsverbetering en verduurzaming van bestaande werklocaties in de Metropoolregio Amsterdam (MRA), een samenwerkingsovereenkomst van de provincies Noord-Holland en Flevoland, 32 gemeenten, omgevingsdiensten en de Vervoerregio Amsterdam.

Op 2 maart is het 50 jaar geleden dat het rapport 'Grenzen aan de groei' van de club van Rome verscheen. Het rapport schetste het scenario dat als de westerse maatschappij doorging met de consumptiemaatschappij, een immense catastrofe het gevolg zou zijn. Het rapport werd de aanjager van de milieubeweging van de jaren tachtig en lijkt met de huidige klimaatverandering en biodiversiteitscrisishelaas relevanter dan ooit. Wat kunnen we, anno 2022, leren van het rapport? Wat is er de afgelopen jaren al wel gedaan en wat moeten we nog doen? Hoe kunnen we vergroening, digitalisering en een circulaire economie inzetten om het tij te keren? Om deze vragen te beantwoorden en een blik in het verleden en heden te werpen slaan Future City Foundation, Stichting Steenbreek en de SKBN de handen ineen tijdens een online talkshow op 2 maart van 10.00 - 11.00 uur. Mediapartner van dit Webinar is Stadszaken.nl. Datum: 2 maart, van 10.00 - 11.00 uur Locatie: Online talkshow onder leiding van Jan-Willem Wesselink Kosten: Gratis In het rapport lees je de alarmerende boodschap: “De mensheid kan niet blijven doorgaan zich met toenemende snelheid te vermenigvuldigen en materiële vooruitgang als hoofddoel te beschouwen, zonder daarbij in moeilijkheden te komen. (…) Dat betekent dat we de keuze hebben tussen nieuwe doelstellingen zoeken teneinde onze toekomst in eigen handen te nemen, of ons onderwerpen aan de onvermijdelijk wredere gevolgen van ongecontroleerde groei.” Welke nieuwe doelstellingen kunnen we nu zoeken om ervoor te zorgen dat we onze toekomst en die van onze kinderen in eigen hand nemen? Daarover gaan we met drie experts (namen volgen z.s.m.) in gesprek. Wilt u meer weten en meepraten? Meld u aan   Over de Future City Foundation De Future City Foundation is een ‘movement of communities’ die zich bezighouden met digitalisering en technologisering van regio’s, steden en dorpen. Wij verbinden professionals bij gemeenten, bedrijven en andere organisaties met elkaar om samen van die regio’s, steden en dorpen slimme gemeenschappen te maken met een gezonder leefomgeving, zoals bedoeld in Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties en conform onze Europese democratische waarden. Lees meer Over Stichting Steenbreek Stichting Steenbreek is een kennis- en netwerkorganisatie en biedt ondersteuning bij het duurzaam vergroenen van onze leefomgeving. De Steenbreekvisie is dat het besef dat groen goed is voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en een fijne, aantrekkelijke leefomgeving gemeengoed wordt. En dat iedereen in Nederland, van bewoner tot bestuurder, hiernaar handelt. Bekijk de website Over SKBN De Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN) is al tien jaar de landelijke kennisalliantie voor de (her)ontwikkeling van toekomstbestendige bedrijventerreinen en andere werklocaties.  Over Stadszaken.nl Stadszaken.nl informeert stedelijk professionals en RO-ers over ontwikkelingen in het vakgebied met dagelijks nieuws, achtergronden, tools, inspiratie en events. Dat doen we binnen de thema’s die er nu toe doen, namelijk economie, ruimte, circulaire economie, mensen en smart cities. Stadszaken.nl publiceert iedere werkdag actuele content en daarnaast minimaal drie keer per week achtergrond-, opinie- en/ of how-to-verhalen. Dat doen we samen met een netwerk van partners en een professionele redactie, ieder met zijn eigen specialiteit. Bekijk de website Meld u aan

De ruimte in Nederland is beperkt. Dus maak beter gebruik van de ruimte die er is! Datum: 22 februari van 14.00 - 15.00 uur Locatie: Online  Deelname gratis  De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) stelt in haar advies ‘Geef richting, maak ruimte’ uit november 2021 dat, afhankelijk van het tempo van de economische groei, de vraag naar bedrijfsruimte naar 5.530 tot 9.370 hectare toeneemt tot 2030.  Hoe kunnen provincies en gemeenten beleid voeren op bedrijventerreinen, zodat de ruimte optimaal benut wordt? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat bedrijventerreinen niet meer als een obstakel maar als een kans worden gezien? Wat is ervoor nodig om werklocaties als integrale gebiedsontwikkeling op te pakken? Welke rol spelen Rijksoverheid, provincies, gemeenten en marktpartijen hierin? Over deze en andere vragen gaan we in gesprek met Jeanet van Antwerpen, bestuurslid van de Rli. Van Antwerpen is tevens directeur van BPD en voormalig directeur van SADC. Meld u hier aan voor dit webinar   Heeft u vragen of aanbevelingen voor Jeanet van Antwerpen? Stel ze dan in het aanmeldformulier of mail ze naar [email protected]  

Door de grote nadruk die wordt gelegd op woningbouw, dreigt het werken in de marge te raken. Ruimtelijke verdringing van werkfuncties uit de stad is deels al realiteit. Is dit wenselijk? Is het nodig? Steden bestaan bij de gratie van economische dynamiek. Hoe houden en vinden we fysieke ruimte voor versterking van de stedelijke economie? Bij welke thema’s en doelgroepen moeten de prioriteiten liggen op economisch gebied in de komende raadsperiode? Bij de ontwikkeling van kennisintensieve bedrijven, het reguliere bedrijfsleven in kantoren, logistiek en maakindustrie of toch bij de detailhandel en cultuursector, die zo te lijden heeft van corona? En op wie richt je je dan: starters, het al gevestigde midden- en kleinbedrijf of nieuwe vestigers uit het buitenland? En vervolgens, wáár dan in de gemeente? Op goed ov-ontsloten kantoorlocaties, op te herontwikkelen en te intensiveren bedrijventerreinen of in nieuwe gespecialiseerde vestigingsmilieus? En hoe maak je van functiemenging een haalbare kaart? In dit online-verkiezingsdebat schetsen betrokken bestuurders en experts hun dilemma’s en komen we tot concrete stappen om knelpunten weg te nemen, ter inspiratie voor de nieuwe collegeakkoorden.   Datum: 22 februari 2022 Tijd: 16:00 – 17:00 Locatie: online Gasten Monique Esselbrugge, wethouder Financiën, Economie, Vestigingsbeleid (D66) – Gemeente Nijmegen Hans Krieger, wethouder Economische Zaken, Gebiedsontwikkeling, Grondzaken (VVD) – Gemeente Zaanstad (gevraagd) Erwin Boom, wethouder Kennisinfrastructuur, Arbeidsmarkt, agrifood, logistiek en Maakindustrie – Gemeente Venlo Experts Paul Bleumink, managing partner Buck Consultants International Cees-Jan Pen, Lector De Ondernemende Regio (Fontys) Theo Föllings, manager Business Development Oost NL en voorzitter SKBN Doe mee! Deelname is gratis. U kunt zich hier aanmelden   Het online verkiezingsdebat wordt georganiseerd door de redactie van ROm-Stadszaken.

Van 7 t/m 12 februari is de Week van de Circulaire economie. En in het kader daarvan blikken SKBN en C-creators op 8 februari van 9.00 - 10.00 uur vooruit op het Praktijkprogramma 'Circulaire werklocaties' 2.0 en terug op het Praktijkprogramma 1.0.  Datum: 8 februari van 9.00 - 10.00 uur Locatie: Online, link volgt Deelname gratis Meld u aan voor de voorlichtingsbijeenkomst Wat kunt u verwachten van het praktijkprogramma? Interessante projectvisits gedurende het jaar (Het aantal projectvisits is afhankelijk van de hoeveelheid deelnemers. Bijvoorbeeld bij 10 deelnemers zijn er 10 projectvisits); Kennisuitwisseling met andere werklocaties en organisaties; Delen van verslagen en handelingsperspectieven van de andere werklocaties en leren van elkaar door het delen van documenten en ervaringen in de community; Uitbreiding van uw netwerk op gebied van de circulaire transitie; Oplevering van producten die als handvatten kunnen dienen; Op maat gegeven advies van circulaire experts. Bent u bezig met de circulaire of energietransitie? Wilt u stappen maken binnen uw gebied of werklocatie? Meld u dan nu aan voor versie 2.0: Aanmelden voor het praktijkprogramma. Wat? We starten in het voorjaar van 2022, mits er genoeg animo is. We zien u graag bij de bijeenkomst in de week van de Circulaire economie op 8 februari van 9.00 - 10.00 uur.  Start de dag op een circulaire manier en meld u nu aan! Meld u nu aan voor de voorlichtingsbijeenkomst Heeft u vragen? Neem dan contact op met Zoë Spaaij via [email protected].

Ziet u kansen om circulariteit te integreren in uw werk op bedrijventerreinen? Wilt u ervoor zorgen dat uw bedrijventerrein of werklocatie in uw gemeente meer toekomstbestendig wordt? En wilt u weten hoe anderen dit aanpakken en leren van de ervaring van andere werklocaties? SKBN, C-creators en Akro Consult slaan de handen ineen om uw verder te helpen in de circulaire transformatie met het praktijkprogramma ‘Circulaire werklocaties 2.0’. Wilt u hierover meer weten? Op 20 januari 2022 organiseren we een voorlichtingsbijeen­komst van 10.00 - 12.00 uur. U kunt zich hiervoor aanmelden via deze link. Wat kunt u verwachten? Interessante projectvisits gedurende het jaar (Het aantal projectvisits is afhankelijk van de hoeveelheid deelnemers. Bijvoorbeeld bij 10 deelnemers zijn er 10 projectvisits); Kennisuitwisseling met andere werklocaties en organisaties; Delen van verslagen en handelingsperspectieven van de andere werklocaties en leren van elkaar door het delen van documenten en ervaringen in de community; Uitbreiding van uw netwerk op gebied van de circulaire transitie; Oplevering van producten die als handvatten kunnen dienen; Op maat gegeven advies van circulaire experts. Bent u bezig met de circulaire of energietransitie? Wilt u stappen maken binnen uw gebied of werklocatie? Meld u dan nu aan voor versie 2.0: Aanmelden voor het praktijkprogramma. Wat? We starten in het voorjaar van 2022, mits er genoeg animo is. In de week van de circulaire economie zal er een kick-off worden georganiseerd waarin we terugblikken naar de geleerder lessen van het praktijkprogramma 1.0 en vooruitblikken naar de leerdoelen voor het nieuwe praktijkprogramma. We zien u graag bij de voorlichtingsbijeenkomst op 20 januari van 10.00 – 12.00 uur. Meld u nu aan voor de voorlichtingsbijeenkomst Heeft u vragen? Neem dan contact op met Zoë Spaaij via [email protected].

Op woensdag 10 november organiseert SKBN samen met BT Magazine en ELBA\REC de 16e editie van het BT Event. Dit jaar zijn we op de locatie van de Brainport Industries Campus in Eindhoven. Onze gastheren zijn: Eindhoven Airport, Businesspark Flight Forum, Vliegbasis Eindhoven, gemeente Eindhoven en provincie Noord-Brabant. Bekijk hier een terugblik op het BT Event. De kracht van werklocaties Stedelijke werklocaties zijn samen met de binnenstad de drijvende kracht van de stedelijke economie. Ze zorgen voor banen en de producten en diensten waar de moderne samenleving op draait. Steeds meer fungeren ze ook als draaischijven in de stadslogistiek, hub voor kennis en innovatie, broedplaats voor creatieve pioniers. Maar die stedelijke werklocaties staan onder druk vanwege de toenemende ruimtebehoefte van andere stedelijke functies, wonen voorop, en het beleid om overlast door verkeer, lawaai en geur te voorkomen. Tegelijkertijd spelen grote transities in bijvoorbeeld de energievoorziening en als gevolg van klimaatverandering. Met het veranderende karakter van de economie en de logistiek, alsmede door nieuwe trends in hoe we werken, versneld door de coronacrisis, staan stedelijke werkgebieden zelf ook voor transformatieopgaven. De grote uitdaging is om bij de herprofilering in te spelen op genoemde trends en ambities, en zo een volwaardige nieuwe rol in het stedelijk weefsel te kunnen spelen. Met ons congres "De kracht van werklocaties" willen we dat thema agenderen. Doel De deelnemers tonen wat er komt kijken bij het daadwerkelijk bijdragen aan de realisatie van stedelijke ambities door werklocaties. Hoe kun je her profileren en her ontwikkelen naar een gemengd kennis en innovatiedistrict, dat ook voldoet en bijdraagt aan de ambities voor verduurzaming, vergroening etc. Aanmelden voor dit fysieke congres inclusief netwerkborrel is nu mogelijk! Voor programma en tickets: www.btevent.nl.

Ontmoet SKBN tijdens de Provada. In deze sessie - georganiseerd door Buck Consultants International - maak je kennis met de ontwikkelingen op de Plaspoelpolder. Herontwikkeling van (delen van) bedrijventerreinen is voor de toekomstkracht van bedrijven én de stedelijke economie cruciaal. Vaak is er echter sprake van een (korte termijn) financieel tekort, terwijl het herontwikkelingsproject wél duidelijk economische voordelen (groei van bedrijven en werkgelegenheid) én positieve maatschappelijke effecten heeft in de vorm van een toekomstbestendige bedrijvenlocatie met een duurzame inrichting en ruimte voor energietransitie. Een brede organisatie van het proces, samenwerking met vastgoedpartijen én risicodragende cofinanciering door overheden moeten en kunnen in plaats komen van langdurige processen en subsidies. Maar hoe kan dat in de praktijk? In deze sessie worden drie praktijkvoorbeelden toegelicht door betrokkenen, gevolgd door een interactieve discussie met experts en aanwezigen. De sessie staat onder leiding van Paul Bleumink, managing partner van Buck Consultants International. Het programma ziet er als volgt uit: 15.00 - 15.15 uur Anders organiseren en financieren van herontwikkeling Herontwikkeling van bedrijventerreinen komt van de grond door kansenzones binnen terreinen af te bakenen. In zo’n kansenzone ontwikkelen bedrijven in het gebied, ontwikkelaars/beleggers en de gemeente samen haalbare plannen. Wat zijn de succesfactoren? Marcel Michon, managing partner Buck Consultants International. 15.15 - 15.30 uur Deventer pakt het integraal op samen met ondernemers De gemeente Deventer werkt in het programma Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Deventer 2030’ (TBBTD) intensief samen met ondernemers. Menno ten Heggeler, projectleider TBBTD geeft een toelichting op die samenwerking met concrete voorbeelden op grote terreinen zoals Bergweide en Kloosterlanden. 15.30 - 15.45 uur Er is iets moois gaande op de Plaspoelpolder Plaspoelpolder kent met name in het Middengebied verouderd vastgoed. Maar er is weinig leegstand en recent worden panden en kleinere deelgebieden herontwikkeld. Ivar van der Drift (Industrieschap Plaspoel Polder) en Armand van de Laar (wethouder Gemeente Rijswijk) vertellen aan de hand van de plankaart van het gebied wat er aan vernieuwingen plaatsvindt. Er is sprake van een kentering in de markt, doordat ontwikkelaars/beleggers panden en kavels opkopen, om die opnieuw als bedrijfsruimtes in de markt te zetten. Waar nodig zet het Industrieschap ook haar eigen vermogen in.  15.45 - 16.00 uur Herontwikkeling van brownfields is een must in het logistiek knooppunt Venlo Er zijn in Venlo in de afgelopen tien jaar veel gronden uitgegeven aan grote logistieke bedrijven. Tegelijkertijd zijn er ook verouderde locaties, zoals in Belfeld. Erwin Boom (wethouder gemeente Venlo) en ontwikkelaar René Geujen (NextLevel Development) gaan in op de succesvolle herontwikkeling van zo’n brownfieldlocatie in Belfeld. Wat waren de knelpunten, hoe heeft het samenspel tussen gemeente en ontwikkelaar zich ontwikkeld en welke lessen kunnen daaruit voor andere brownfields worden afgeleid? 16.00 – 16.15 uur Discussie met panel en met de zaal De inleiders vormen het panel van deskundigen, dat onder leiding van moderator Paul Bleumink ingaat op vragen vanuit de zaal. Meer informatie Datum: Woensdag 27 oktober 2021 Tijd: 15:00 - 16:15 uur Organisatie: Buck Consultants International in samenwerking met Provada Locatie: RAI, Amsterdam – Zaal E107 NB: Aan deelname aan de Provada zijn kosten verbonden, koop je toegangsbewijs via deze link.  

Ontmoet SKBN tijdens de Provada. In deze sessie - georganiseerd door Buck Consultants International - is Theo Föllings (voorzitter SKBN) panellid. De stad is om te wonen, te winkelen, te genieten van cultuur, onderwijs te volgen .... én om te werken. Met alle ruimteclaims op tafel - woningbouw voorop - lijken ruimtezoekende bedrijven straks nauwelijks plaats te kunnen vinden in steden. Maar bedrijven willen óók graag in de stad zitten: nabij personeel, openbaar vervoer-knooppunten, gelijksoortige bedrijven en lokale markt. Functiemenging biedt kansen, als instrument om te vernieuwen, te verlevendigen, te intensiveren en synergie te bereiken. Niet als doel op zichzelf, want soms zijn combinatiemogelijkheden beperkt of is er een sterke logica om juist één functie dominant te laten blijven. In deze sessie worden 2 praktijkvoorbeelden gepresenteerd met aandacht voor haalbaarheid, succes- en faalfactoren, en organisatie van het proces, gevolgd door een interactieve discussie met experts en aanwezigen. De sessie wordt geleid door Marcel Michon, managing partner van Buck Consultants International (BCI). Het programma ziet er als volgt uit: 14.00 - 14.15 uur Functiemenging op basis van heldere afwegingen Hoe komen steden en de vastgoedsector tot een goede afweging van wonen, werken en voorzieningen op diverse typen werklocaties in een stad en tot welke typen werkmilieus en mengvormen van wonen en werken leidt dat Paul Bleumink, managing partner Buck Consultants International. 14.15 - 14.30 uur Verkleuren van een binnenstedelijk bedrijventerrein heeft ook gevolgen voor de ontwikkeling van omliggende gebieden In Spoorzone Oost in Arnhem worden complexe opgaven van wonen en werken opgelost in een ruimer gebied. Gielijn Blom en Heleen Sauer, beiden senior beleidsadviseur bij de gemeente Arnhem, presenteren de herontwikkeling/transformatie van bedrijventerrein Rijnpark naar een nieuwe woon/werkomgeving. Die forse ingreep vraagt om versnelde herontwikkeling van verouderde bedrijventerreinen en de ontwikkeling van een nieuwe haven voor bedrijven in de directe omgeving van Rijnpark. 14.30 - 14.45 uur Maakindustrie in de stad Rotterdam Makersdistrict combineert wonen en werken in MerweVierhavens (M4H). Dat betekent kleinschalige maakindustrie inpassen naast wonen en voorzieningen. Harriët Sinnige, manager vastgoed van de Port of Rotterdam, geeft het belang van M4H aan voor het versnellen van de transities in de haven, stad en regio. Innovatieve maakbedrijven zijn daarvoor cruciaal en zij willen in een inspirerende werkomgeving gevestigd zijn. Daarvoor biedt M4H de (ontwikkel)ruimte. 14.45 – 15.15 uur Discussie met panel van deskundigen en met de zaal Vragen uit de zaal worden beantwoord door een panel van deskundigen, bestaande uit de inleiders, Theo Föllings (voorzitter van SKBN) en Jordi Hubers (senior adviseur Buck Consultants International). Het goed invullen van stedelijke functiemenging is de grote uitdaging voor de komende jaren, want ook maak- en handelsbedrijven horen bij en in de stad. Hoe lossen we de knelpunten op? Meer informatie Datum: Dinsdag 26 oktober 2021 Tijd: 14:00 - 15:15 uur Organisatie: Buck Consultants International in samenwerking met Provada Locatie: RAI, Amsterdam – Zaal E107 NB: Aan deelname aan de Provada zijn kosten verbonden, koop je toegangsbewijs via deze link.  

Denk je aan bedrijventerreinen, denk je waarschijnlijk niet direct aan groen. En dat is een gemiste kans. Groene bedrijventerreinen zijn niet alleen fijn voor bloemetjes en bijtjes en beter voor de gezondheid van de werknemers, maar vergroening is ook economisch aantrekkelijk. Hoe zorg je ervoor dat bedrijventerreinen en gemeentes de kansen van vergroening gaan zien? Doe mee aan de summerschool op 18, 19 en 20 oktober 2021. Waar gaat het over? Bedrijventerreinen zijn belangrijk voor het vestigingsklimaat en de economie van steden. Een groot deel van het stedelijke bedrijfsleven vindt hier plaats. Maar ze nemen ook 10 tot 20 procent ruimte van een stad in. Uit onderzoek blijkt dat bedrijventerreinen voor slechts 1 procent van hun oppervlakte bestaan uit groen-blauwe structuren, denk aan bomen, vaste planten, gras, sloten of poelen. En 90 procent van de daken van bedrijfspanden zijn onbenut, terwijl hier kansen liggen voor groene daken of zonnepanelen. Er valt dus nog veel te winnen op gebied van verduurzaming en klimaatadaptatie. Bovendien werkt bijna een derde van de werkende bevolking op een bedrijventerrein. Volgens onderzoek is groen belangrijk voor de vitaliteit van werknemers, omdat het onder andere beweging stimuleert. Maar hoe zorg je ervoor dat iedereen het belang van de groen-blauwe transitie gaat zien? Hoe maak je de maatschappelijke meerwaarde van groen-blauwe bedrijventerreinen inzichtelijk en zorg je ervoor dat de transitie wordt versneld en iedereen hierin meegaat? Tijdens deze summerschool dagen we jou uit om hierover na te denken. Je gaat 3 dagen lang in multidisciplinaire teams aan de slag met de vraag: Welke kansen en uitdagingen biedt het vergroenen en klimaat adaptief maken van bedrijventerreinen en hoe zorg je ervoor dat groen het nieuwe economische normaal wordt en zo de vitaliteit van de werknemers op bedrijventerreinen wordt versterkt? Waarom meedoen? Leer hoe je groen en economie met elkaar kunt verbinden; Ontwikkel je professionele en persoonlijke skills; Maak kennis met hoe gemeentes, provincies en bedrijventerreinen werken en ontmoet een onwijs interessant netwerk van bedrijven en stakeholders; Omdat je graag de leefomgeving een groener en gezonder wil maken; Omdat je graag bezig bent met inhoudelijke en vernieuwende onderwerpen; Omdat je interessante mensen wil leren kennen; En drie dagen plezier met hen wil hebben. Voor wie? Ben je: HBO / WO, studerend of net aan het werk Voor economisten, vastgoedkenners en urbanisten Vind jij duurzaamheid belangrijk, maar wil je ook impact maken? En zie je welke businesskansen vergroening en verduurzaming oplevert? Doe dan mee aan deze summerschool! Je leert in een team met studenten uit andere disciplines hoe je groen economisch aantrekkelijk maakt . En hoe economie en ecologie elkaar niet hoeven uit te sluiten. Voor duurzaamheidsfanaten en groenspecialisten Vind jij een groene leefomgeving belangrijk? En wil jij die grijze betonblokken het liefst omtoveren tot een groen en duurzaam walhalla? Doe dan mee aan deze summerschool en denk mee hoe je bedrijventerreinen groen kunt ontwikkelen én beheren. Bedenk hoe gemeentes en bedrijventerreinen samen de uitdagingen en kansen van een duurzame leefomgeving gaan oppakken. Voor sociologen en gezondheidsexperts Een groene leef- en werkomgeving is belangrijk voor de gezondheid van de gebruikers. Het nodigt uit om meer te bewegen  en het is bewezen dat uitzicht op groen je productiever maakt. Maar hoe overtuig je grondeigenaren ervan dat het belangrijk is om in een groene leefomgeving te investeren? Bedenk tijdens deze summerschool samen met je team oplossingen voor een groenere leefomgeving. Je bent geschikt als je begrijpt dat er voor ingewikkelde problemen geen eenvoudige antwoorden volstaan. En soms ook wel. Je hebt een achtergrond in ruimtelijke ordening, planologie, sociologie, sustainable studies, groen, toerisme, gezondheidswetenschappen, geo design, economie, of iets anders interessants, want verder out-of-the-box is ook welkom. Wij zijn blij met omdenkers en dwarskijkers. Deze summerschool wordt georganiseerd door Kennislab voor Urbanisme in opdracht van de Provincie Zuid-Holland, Stichting Steenbreek en SKBN.

Wat kunnen we van hen leren, en welke vragen wil je stellen? Energietransitie op bedrijventerreinen. Dat is iets wat veel ondernemers en gemeenten wel willen. Immers, gezamenlijk staan we voor de grote opgave van de energietransitie in Nederland en ook bedrijventerreinen spelen hierin een belangrijke rol. Maar hoe doe je dat? Energie besparen, duurzaam opwekken van energie en eventueel opslag van duurzame energie in een gebied waar allerlei ondernemers zijn gevestigd? En wat kost dat dan? Kun je als ondernemer ook kosten besparen en wat levert het financieel en maatschappelijk (CO2-reductie) op? PHB organiseert 12 oktober de (gratis) hybride kennisbijeenkomst ‘Waar staan de pioniers van de energietransitie op bedrijventerreinen?’. Hieronder informatie over het programma en het aanmelden. In MRA-regio zijn er twee initiatieven die al grote stappen hebben gezet in de energietransitie op bedrijventerreinen: GreenBiz IJmond en SAENZ. Zij hebben al diverse projecten uitgevoerd en van de provincie Noord-Holland subsidie gekregen om andere initiatieven op te zetten en uit te werken. Onderdeel van de ondersteuning van de provincie is dat beide initiatieven hun kennis en ervaring delen. Daarom organisereert PHB op 12 oktober deze bijeenkomst. Ze doen dit door middel van interactieve sessies waardoor er ook volop de gelegenheid is om vragen te stellen. Dus bereid je vragen voor en vraag om advies. Samen proberen we de kansen en knelpunten van de energietransitie voor bedrijventerreinen op tafel te krijgen. Programma (onder voorbehoud) 15.00 uur            Inloop en ontvangst 15.30 uur            Start fysieke bijeenkomst en online uitzending 15.30 uur            Opening door Frank Voorbergen (adviseur PHB) 15.35 uur            Introductie door Tom Grootjen, SAENZ 15.45 uur            Introductie door Jan Boudesteijn, GreenBiz IJmond 15.55 uur            Panel 1 o.l.v. Frank Voorbergen met interactie met deelnemers in de zaal met Tom Grootjen, Jan Boudesteijn, Sale Wiersema (PHB) en Dennis Meerburg (PHB) Welke kansen en knelpunten liggen er met betrekking tot energiebesparing, duurzame opwek en opslag van duurzame energie? Waar lopen ondernemers tegenaan bij het versnellen en opschalen? Wat zijn oplossingen die goed werken? Met welke partij(en) kunnen knelpunten en oplossingen worden aangepakt zodat die versnelling en opschaling wel tot stand komt? Welke subsidies zijn mogelijk, en hoe kunnen verschillende subsidies (provincie, gemeentelijke overheid) worden gestapeld? Welke ervaringen zijn er met lokale opslag (batterijen, accu’s) gericht op collectieve opslag c.q. opslag op bedrijfsniveau? Beantwoording specifieke vragen van deelnemers uit de zaal 16.25 uur            Conclusies en aanbevelingen uit panel 1 discussie, door Frank Voorbergen 16.30 uur            Panel 2 o.l.v. Frank Voorbergen met Tom Grootjen, Jan Boudesteijn, Frank van de Lustgraaf (gemeente Amsterdam),     Boris Alers (Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied) en René Kroese (Liander) Welke rol kunnen de gemeenten en de Omgevingsdienst spelen in de informatie over de mogelijkheden, verplichtingen en het oplossen van knelpunten in verduurzaming? Welke rol kan de gemeente spelen in het faciliteren van ondernemers? Hoe kunnen de belangen van de ondernemers en de (soms andere) vastgoedeigenaren worden samengebracht? Hoe richt je een lokaal energieplatform op en welke samenwerkingsverbanden zijn er mogelijk? 17.00 uur            Samenvatting 17.05 uur            Mededelingen Vragenuurtje PHB, SAENZ en GreenBiz IJmond Status onderzoek ‘Energiepotentie bedrijventerreinen’ door Frans van der Beek 17.15 uur            Einde online uitzending 17.15 uur            Netwerkborrel 18.00 uur           Einde Datum, tijd en wijze Dinsdag 12 oktober, 15.30 – 18.00 uur (online 17.15 uur) Hybride bijeenkomst Deze bijeenkomst is hybride. Dat betekent dat je de bijeenkomst zowel fysiek als online kunt bijwonen. Wij adviseren je echter fysiek aanwezig te zijn zodat je zowel tijdens de panelsessies jouw vragen kunt stellen en achteraf nog van gedachten kan wisselen met de andere aanwezigen. Locatie fysieke bijeenkomst C-Bèta Rijnlanderweg 916 2132 MN  Hoofddorp Er is voldoende (gratis) parkeergelegenheid aanwezig. Je kan ook met het openbaar vervoer komen. Coronatoegangsbewijs De geldende coronatoegangsrichtlijnen worden gevolgd. Dat betekent dat je toegang kunt krijgen tot het fysieke event als je jouw vaccinatiebewijs (corona-app), herstelbewijs of een negatieve testuitslag via testen voor toegang kunt overleggen. Neem ook je ID mee. Aanmelden fysieke bijeenkomst Je kunt je aanmelden voor de fysieke bijeenkomst door een mail te sturen naar [email protected], o.v.v. AANMELDING FYSIEKE KENNISBIJEENKOMST PHB. Vergeet niet je coronatoegangsbewijs en ID mee te nemen. Aanmelden online bijeenkomst Je kunt je aanmelden voor de online bijeenkomst door een mail te sturen naar [email protected], o.v.v.. AANMELDING ONLINE KENNISBIJEENKOMST PHB. Daags van te voren ontvang je van ons een link naar de uitzending. Over GreenBiz IJmond GreenBiz IJmond is een vereniging voor en door ondernemers, die ondernemers en gemeenten helpt met het verduurzamen van hun bedrijf en het bedrijventerrein. Dit betekent dat zij zich richten op de thema’s energie besparen, duurzame energie opwekken inclusief een lokaal energie platform, educatie en circulaire economie. In verschillende gemeenten zijn zogenoemde GreenBiz Deals getekend. Dit zijn Beverwijk, Uitgeest, Velsen en Heemskerk. Inmiddels hebben meer dan 60 ondernemers in verschillende gemeenten de GreenBiz Green Deal getekend. Hieruit blijkt de samenwerking tussen de overheid en het bedrijfsleven zijn vruchten af te werpen om gezamenlijk de CO2 reductie- en energieverbruik- te verlagen. Doel is om dit verder uit te breiden/ op te schalen. Over SAENZ SAENZ is een coöperatieve vereniging van, voor en door ondernemers. Opgericht in 2016. De aangesloten bedrijven zijn uitsluitend bedrijven gevestigd in Wormerveer op de bedrijventerreinen Noorderveld en Molletjesveer. Sinds 2020 kunnen ook bedrijven zich aansluiten die gevestigd zijn op de aangrenzende bedrijventerreinen in Wormer en Assendelft-Noord. Doelstellingen van de vereniging zijn: Gezamenlijke inkoop (exploitatievoordeel te realiseren voor de aangesloten leden) Ondersteuning leden bij duurzaamheidsvraagstukken Het realiseren van een lokaal energie platform waarbij lokaal opwek gekoppeld wordt aan lokaal verbruik gericht op de zakelijke markt. Over PHB PHB is actief op het gebied van de kwaliteitsverbetering en verduurzaming van bestaande werklocaties in de Metropoolregio Amsterdam (MRA), een samenwerkingsovereenkomst van de provincies Noord-Holland en Flevoland, 32 gemeenten, omgevingsdiensten en de Vervoerregio Amsterdam.

Bedrijventerreinen verduurzamen, welke ondernemer wil dat niet? Zonnepanelen op het dak brengen je energierekening omlaag. Klimaat-adaptieve maatregelen, zoals wateropvang en groenvoorzieningen, voorkomen dat je installaties vastlopen door hittestress. Én al die activiteiten zorgen voor een gezonde leefomgeving. Het ondernemerschap op bedrijventerreinen levert een grote bijdrage aan de Nederlandse economie. Bedrijventerreinen moeten toekomstbestendig ingericht worden, met aandacht voor duurzame mobiliteit, energiebesparing en circulariteit. Maar hoe pak je dit aan op een realistische manier? Over dit thema organiseren het netwerk Groene Groeiers van VNO-NCW en MKB-Nederland en IVN, het instituut voor natuureducatie, een inspiratiebijeenkomst op 28 september van 16.00-19.00 uur. Tijdens het programma is het mogelijk deel te nemen aan een rondleiding over het terrein onder leiding van Dave Heesakkers (vastgoedbedrijf Next Level) en Rene Geujen (Provincie Zuid-Holland). Inspirerende sprekers Jelle de Jong, algemeen directeur IVN ‘Wat weten ze bij de High Tech Campus of Schiphol Trade Park over vergroenen wat wij nog niet weten?’ Jelle licht het project ‘Vergroenen bedrijventerreinen’ toe, waarvoor een subsidieaanvraag wordt gedaan bij het Nationale Groeifonds. Groene groeier Marc van der Heijden, oprichter van Bee in Balance. Hij plaatst bijenkasten en ecosystemen op bedrijventerreinen. Samen met liftenproducent Kone zal hij uitleggen wat de meerwaarde voor ondernemers is. Gedeputeerde Willy de Zoete gaat in op het provinciaal beleid voor het verduurzamen van bedrijventerreinen. De provincie Zuid-Holland loopt daarin voorop. Audrey Keukens, voorzitter van VNO-NCW West, zal meer vertellen over het belang van het nemen van klimaatadaptieve maatregelen op bedrijventerreinen. Van harte welkom zijn ondernemers met een pand of fabriek op een bedrijventerrein in Nederland, vastgoedbedrijven, groene groeiers, parkmanagers en medewerkers van werkgeversorganisaties, provincies en gemeenten. Wanneer: 28 september Waar: Klappolder 1 2665 LP Bleiswijk Tijd: 16.00- 19.00 uur Aanmelden Meld je aan via dit aanmeldformulier.

Dit jaar organiseerden we de studiereis in de vorm van een digitale excursie. De digitale studiereis met het thema ‘Bijdragen aan maatschappelijke waardecreatie door bedrijventerreinen’ vond plaats op 22 juni van 10.00 – 11.30 uur.   Via deze link kunt u de excursie terugkijken   Jaarlijks organiseert SKBN een rondje langs de velden bij verschillende bedrijventerreinen om zo een kijkje in de keuken te krijgen van wat er speelt in de praktijk bij Nederlandse bedrijventerreinen. Door de beperkingen rondom corona was het niet verstandig om op dat moment bedrijventerreinen te bezoeken. Wel willen gemeenten, overheden, bedrijven, professionals en parkmanagers inspiratie opdoen en leren van elkaar. We hebben een nieuw concept uitgewerkt waardoor we jullie online konden meenemen op excursie langs drie verschillende bedrijventerreinen. Waar naar toe? Het SKBN-busje reist in totaal 418 kilometer met als startpunt de SKBN-locatie in Utrecht. We bezoeken drie heel verschillende bedrijventerreinen: Plug-in City op Strijp S in Eindhoven, businesspark Waarderpolder in Haarlem en Laarberg in Groenlo. Ieder terrein heeft te maken met eigen kansen en uitdagingen, maar ze zijn allemaal bezig met de vraag: Hoe maak je een bedrijventerrein toekomstbestendig en hoe draag je als bedrijventerrein bij aan de maatschappij? Onze gasten Naast de excursie voeren we verdiepende gesprekken over relevante SKBN thema’s, zoals energietransitie, circulariteit en groen-blauw. De verdiepende gesprekken vinden onder leiding van Marcel Bayer (hoofdredacteur ROM magazine) plaats met Theo Föllings (Oost NL tevens voorzitter SKBN), Joost Okkema (Laarberg), Joop Spijker (WUR), Gregor van Heemskerk (Twijnstra Gudde), Paul van Dijk (Akro Consult), Frank Hazeleger (NV OMU), Gido ten Dolle (Provincie Noord-Brabant), Stan Verstraete (Waarderpolder) en Jan Brugman (Industrieschap Plaspoelpolder) Heeft u vragen of opmerkingen? Mail dan naar [email protected] of [email protected]

Hittestress aanpakken, dat doe je samen! Provincie Gelderland organiseert samen met verschillende partners de Week van de Hitte. Van 14 tot en met 17 juni 2021 kunt u inspirerende en interactieve sessies volgen. Gevolgen hitte beperken Iedereen krijgt te maken met de gevolgen van de stijgende temperatuur. Tijdens een hittegolf blijft het lang warm in huis, ervaren kwetsbare ouderen hittestress en krijgt de natuur een klap. Met z’n allen kunnen we die gevolgen beperken. Overal zijn aanpassingen nodig: in de woningbouw, openbare ruimte, gezondheidszorg, energietransitie, natuur en nog veel meer. Aanpak Een gezamenlijke aanpak is cruciaal, maar hoe doen we dat? De Week van de Hitte is een belangrijk begin. Gelderland nodigt iedereen uit: GGD’en, woningbouwcorporaties, kennisinstellingen, gemeenten, burgerinitiatieven en andere partijen. Wat zijn goede voorbeelden? Welke kennis is er, wat missen we nog? Door het hier samen over te hebben, kunnen we daarna beter aan de slag. Programma Er is een uitgebreid en gevarieerd programma. Wilt u meer weten over hoe Arnhem de hittestress aanpakt? Of wat dacht u ervan om een echt mysterie op te lossen: het Sprengenbeek mysterie? Ook besteden we aandacht aan hitte in de zorg. Bekijk het programma voor alle sessies. Sessie | 17 juni 2021 van 14.00 uur tot 16.00 uur Wist je dat maar 1% van de ruimte op bedrijventerreinen is ingericht met bomen, planten, gras, sloten of poelen? Het gevolg: veel bedrijventerreinen ervaren hittestress in de zomer. Dat is nadelig voor het productieproces en de gezondheid van medewerkers. Leer wat groen (en blauw) kan doen! Laat je inspireren door concrete voorbeelden en kom meer te weten over de geleerde lessen (zodat jij het wiel niet opnieuw hoeft uit te vinden). Provincie Gelderland organiseert deze talkshow in samenwerking met Stichting Steenbreek. Doe ook mee! Meld je aan! Het complete programma van de Week van Hitte bekijk je hier. Daar kunt u zich ook inschrijven voor 1 of meerdere (andere) sessies.

Circulariteit op werklocaties... wat kan dit voor een werklocatie betekenen? En hoe ga je hiermee aan de slag? Met twaalf werklocaties over heel Nederland zijn Akro Consult en C-creators (met SKBN als penvoerder) anderhalf jaar hard aan de slag gegaan in het praktijkprogramma circulaire werklocaties. En wat is er veel gedaan. Dit programma sluiten we feestelijk af op dinsdag 1 juni, van 13.30 tot 16.00 uur. Alvast een tipje van de sluier: Lodewijk Hoekstra (NL Greenlabel) en Jorrit Vervoordeldonk (Metabolic) zullen o.a. spreken over duurzame inrichting van de openbare ruimte en de circulaire transitieagenda voor werklocaties.  Daarnaast zullen natuurlijk ook de twaalf deelnemende werklocaties aan het woord komen over hun geleerde lessen van het programma. Vind je het leuk om hier aan deel te nemen? Meld je dan aan. Deze slotsessie zal online zijn, vanwege de onzekere omstandigheden. Graag tot dan! Datum: 1 juni 2021 Tijd: 13.30 - 16.00 uur Locatie: online  Klik hier om aan te melden

Zon-PV op daken van bedrijfsterreinen biedt u kansen voor de stimulering van zonne-energie. Maar hoe pak je dat als gemeente precies aan? Laat u tijdens dit webinar inspireren door vakgenoten bij andere gemeenten. Deel ervaringen en stel al uw vragen over zon-PV op bedrijfsdaken. Voor wie? Provinciale, gemeentelijke en andere ambtenaren. Vanuit duurzaamheidsdoelstellingen en/of ruimtelijke ordening hebben ze te maken met de stimulering van zonne-energie. Bij de plenaire sessies is iedereen welkom die zich met deze onderwerpen en doelgroepen verbonden voelt. De verdiepingssessies zijn alleen voor provinciale, gemeentelijke en andere ambtenaren. Programma Plenaire (gezamenlijke) sessie: 10.00 uur – 11.15 uur Onder begeleiding van moderator Rob de Reu (RVO) leidt Karin Keijzer (RVO) het webinar in. Ze schetst de relevante ontwikkelingen van zon-PV en bedrijventerreinen. Daarna komen de volgende onderwerpen aan de orde: Gemeente Dronten: Nee tegen zon buiten het dak (Geert Gielen, regisseur duurzaamheid)   Gemeente Utrecht: Zon op dak, aanbod aan en bereiken van ondernemers (Freek Vossen, projectleider zon op dak) Over Morgen: hoe kan je als gemeente ondernemers bereiken en ontzorgen voor realisatie van zon op dak? (Florian Sloots, adviseur duurzame energie en duurzame mobiliteit) Regio West-Friesland pakt het collectief en integraal aan (Sigrid van der Valk, programmamanager duurzaamheid) Het gezamenlijke deel sluit af met een paneldiscussie. Verdiepingssessies: 11.30 uur - 12.30 uur Na een pauze neemt u in kleinere groepen deel aan de verdiepingssessies. Hier is gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan. Deel uw vraagstukken en tips. Bij uw inschrijving geeft u aan waar uw behoefte tot verdieping in het bijzonder ligt. Met deze informatie delen we u in de juiste sessie (onder voorbehoud van beschikbare plaatsen, vol=vol!)   Geen zon buiten daken - Gemeente Dronten Benut collectiviteit, voor en door ondernemers - Regio West-Friesland Dakconstructie: Zon op dak aanbod aan en het bereiken van ondernemers - Gemeente Utrecht In gesprek hoe je als gemeente samen met lokale organisaties een versnellingsaanpak opzet - Over Morgen Meld u aan Schrijf u in via deze aanmeldlink.   Deze bijeenkomst maakt onderdeel uit van de serie RVO-kennis- en informatiebijeenkomsten: zon-PV voor lokale overheden.

Bedrijven hebben steeds vaker schade en overlastdoor hitte en hevige neerslag, droogte en stormen. Dat roept nieuwe vragen op. Hoe verminderen we schade door instromend regenwater, onbegaanbare wegen, bloedheten parkeerplaatsen of machines en mensen die oververhit raken? Zijn ondernemers zich bewust van het risico op stagnerende bedrijfsprocessen met (financiële) risico’s? En hoe pak je dit aan als gemeente, parkmanager en bedrijvenvereniging? Deze vragen en meer staan centraal tijdens het webinar Klimaatbestendige bedrijventerreinen van Arcadis op 20 mei 2021 van 10.00 – 11.00 uur. Na afloop is er een half uur de tijd om na te praten. Om schade en overlast te verminderen zijn maatregelen in zowel de openbare ruimte als aan panden en percelen nodig. Dat vraagt niet alleen kennis van de juiste maatregelen op de juiste plek, maar vooral afstemming en samenwerking. Ben je gemeenteambtenaar, trekker van een bedrijvenvereniging, ondernemer of parkmanager? In dit webinar krijg je concrete handvatten om aan de slag te gaan. Het doel is om de partijen bij elkaar te brengen, afspraken te maken en in actie te komen. Je krijgt praktisch toepasbare verhalen te horen met ervaringen, succes en leermomenten. Er is ruimte voor gesprek en vragen. De sprekers zijn: Freya Macke: senior adviseur klimaatadaptatie bij Arcadis Rogér Derksen: senior adviseur klimaatadaptatie bij Arcadis Claudia Reuter: adviseur klimaatadaptatie bij Arcadis Sofie Voesenek: projectmanager ruimtelijke economie bij de gemeente Breda  Datum Donderdag 20 mei 2021 Tijd 10:00 – 11:00 uur Locatie Online Doelgroep Ambtenaren, trekkers van bedrijvenverenigingen, ondernemers en parkmanagers Aanmelden Je kunt jezelf voor dit webinar aanmelden via dit aanmeldformulier.   Foto: Arnold van Kreveld

Gezocht: Gemeenten en bedrijventerreinen met ambitie voor klimaatadaptatie en vergroening Op maandag 17 mei van 10.00 tot 11.15 uur wordt een digitale bijeenkomst georganiseerd over het programma "Werklandschappen van de toekomst: groene, gezonde en klimaatbestendige bedrijventerreinen".  Een coalitie bestaande uit ministeries, provincies, onderwijsinstellingen en ondernemers is bezig met de aanvraag “Werklandschappen van de toekomst: groene, gezonde en klimaatbestendige bedrijventerreinen”, dat ingediend wordt bij het Nationaal Groeifonds. Het doel van het programma is om bedrijventerreinen grootschalig te vergroenen.  De ruim 3.000 bedrijventerreinen in Nederland zijn essentieel voor de werkgelegenheid. Velen zijn echter niet toekomstbestendig: grijze, versteende gebieden met weinig groen en water. Bedrijventerreinen kunnen een stuk duurzamer, gezonder en aantrekkelijker. Het programma zal bijdragen aan biodiversiteit, klimaatadaptatie, gezonde leefomgeving en vestigingsklimaat en er wordt een boost gegeven aan innovatie van de groene sector.  Tijdens de bijeenkomst wordt toegelicht wat het programma inhoudt en hoe gemeenten en bedrijven kunnen aansluiten. We zoeken minimaal 10 combinaties van bedrijventerreinen en gemeenten die mee willen doen. Door deel te nemen maak je gebruik van de kennis, het netwerk en een financiële bijdrage van een nationaal programma, waarmee met een innovatieve en integrale vergroeningsaanpak het bedrijventerrein wordt omgevormd tot werklandschap van de toekomst. Via deze link kunt u zich aanmelden en meer informatie lezen.  Deze bijeenkomst wordt georganiseerd door IVN Natuureducatie, Stichting Steenbreek, Stadswerk en de Natuur en Milieufederaties.

2,5 miljoen euro beschikbaar voor fysieke verduurzaming van bedrijventerreinen Donderdag 29 april organiseert PHB in samenwerking met de Provincie Noord-Holland en Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (NHN) een webinar dat volledig in het teken staat van de HIRB+ en OTW-subsidie. De provincie Noord-Holland stimuleert al ruim 17 jaar in de kwaliteitsverbetering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Noord-Holland. In die periode is met steun van de provincie de kwaliteit van honderden hectaren bedrijventerrein verbeterd. Ook in 2021 stelt de provincie HIRB+ en OTW subsidie beschikbaar. Daarnaast stelt de provincie in het kader van de motie Economisch Herstel en Duurzaamheidsfonds € 2,5 miljoen euro beschikbaar voor het fysieke verduurzamen van bedrijventerreinen onder de noemer HIRB+ duurzaamheid. Margot Recter, Beleidsadviseur Economie & Sport – sector Regionale Economie en Erfgoed van de Provincie Noord-Holland licht de subsidieregelingen toe. Rembrandt de Vries, ondernemer op Business Park Amsterdam Osdorp en lid van de parkmanagementvereniging, en Bashar al Badri, verenigingsmanager Westfriese Bedrijven Groep (WBG) vertellen hoe zij de verkregen subsidie hebben aangewend. De ondernemers van Business Park Amsterdam Osdorp (BPAO) zijn sinds 2019 via de parkmanagementvereniging gestart met een verduurzamingstraject. Gemeente Amsterdam heeft alle ondernemers gratis energiescans aangeboden. Uit de rapportages hiervan is het plan van aanpak BPAO Energiepositief 2025 opgesteld waarmee OTW-subsidie is aangevraagd en verkregen. Gelijktijdig hebben de ondernemers met elkaar een energieteam opgericht. Op dit moment ligt er een propositie op basis van de resultaten van de energiescans van een aantal bedrijven. In deze propositie is uitgewerkt wat de terugverdientijd is voor bedrijven van een bedrijfsverzamelgebouw die zonnepanelen gaan plaatsen. Rembrandt de Vries licht de genomen en de nog te nemen stappen toe. De WBG is een koepelorganisatie van bedrijvenverenigingen in de regio West-Friesland met ruim 1.000 leden. Verduurzaming van bedrijventerreinen is een van de belangrijkste thema’s van de WBG. De afgelopen jaren is het project WBGroen, met ondersteuning van een OTW subsidie uitgevoerd. Dit project bestond uit een communicatiecampagne, het bieden van kennis en ondersteuning aan bedrijven en het organiseren van kennisuitwisseling. Dankzij de opgedane ervaring en het ontstane momentum is inmiddels een stichting opgericht met een ambitieus doel om in 2040 bedrijventerreinen in de regio energieneutraal te maken. Te beginnen met een duurzaam ondernemers loket van waaruit de bedrijven gratis worden ondersteund bij het nemen van energiemaatregelen. Het betreft een onafhankelijk loket en dóór en vóór ondernemers. Frank Voorbergen, projectmanager van PHB en specialist in HIRB en OTW, is moderator. Aanmelden Je kunt je voor die webinar aanmelden door een e-mail te sturen naar [email protected]. Je ontvangt daags van tevoren een link waarmee je het webinar kunt bekijken. Vergeet je niet het webinar in je agenda te zetten? Datum en tijd Donderdag 29 april 2021 15.00 – 16.00 uur

10 jaar decentraal regionaal economisch beleid Het Rijk droeg in 2011 het regionaal-economisch beleid over aan de provincies. De provincies hebben samen met de regio’s, het bedrijfsleven en het onderwijs veel aangepakt en bereikt. Dat gebeurde in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De decentralisatie leverde een vorm van partnerschap op tussen provincies en het ministerie. Die samenwerking is in het afgelopen decennium alleen maar gegroeid en versterkt. Tien jaar regionaal economisch beleid is een moment om de balans op te maken. Daarom organiseren het IPO en het ministerie van Economische Zaken op woensdag 21 april 2021 de webcast 'Economie als hefboom in de regio'. Samen met alle betrokkenen van diverse overheden en economische partners. Wat heeft tien jaar regionale economie ons gebracht? Welke kansen en uitdagingen zien we de komende jaren? Met de keynote en tafelgasten wordt ingegaan op deze vragen. Wat: webcast Economie als hefboom in de regio Datum: 21 april Tijdstip: 15.00 tot 17.00 uur Locatie: digitale bijeenkomst Aanmelden  U kunt zich aanmelden via onderstaande link. Uiterlijk een dag voor de webcast ontvangt u de link waarmee u kunt deelnemen. Aanmelden Webcast Regionale Economie - Provincie Overijssel  Programma Er is een boeiend en interactief programma voor u samengesteld met interessante gastsprekers en tafelgasten. Otto Raspe, hoofd RaboResearch Regio's, Innovatie, Duurzaamheid en Ondernemerschap, verzorgt de inleiding. Op prikkelende wijze licht hij onderwerpen zoals brede welvaart toe. Onder leiding van gespreksleider Wendelien Wouters gaat het gesprek met de tafelgasten vervolgens over de drie ‘hefbomen’ uit het IPO Herstelplan Regionale Economie: innovatie, arbeidsmarkt en duurzame gebiedsontwikkeling. Hamit Karakus Hamit Karakus is tafelheer bij de webcast. Hij is een bestuurder en politicus. Sinds 2014 is hij directeur van Platform31, een kennis- en netwerkorganisatie voor stedelijke en regionale ontwikkeling. Acht jaar lang was hij PvdA-wethouder in Rotterdam. Per 2 maart 2021 is hij lid van de Eerste Kamer waar hij onder andere lid is van de commissie Economische Zaken en Klimaat. Jacco Vonhof Jacco Vonhof is sinds 2018 voorzitter MKB Nederland en ondernemer. Hij is de afgelopen jaren in verschillende (bestuurs)functies binnen en buiten het bedrijfsleven actief geweest. Zo was hij onder meer voorzitter van VNO-NCW Midden (2013-2018), bestuurslid van brancheorganisatie OSB (schoonmaakbedrijven) en lid van de Centrale Raad van de Kamer van Koophandel. Renate Westdijk Renate Westdijk is ondernemer, voormalig lid van de SER Noord Nederland en bestuurslid VNO NCW MKB Noord regio Friesland. Zij is zeer betrokken op de thema’s arbeidsmarkt, diversiteit & impact ondernemen. Christine Boland Christine Boland is werkzaam als trendanalist en consultant en analyseert op heldere wijze  maatschappelijke trends en ontwikkelingen en brengt deze in kaart. Zij geeft reflecties op de huidige tijdgeest en beantwoord vragen van onze gasten en deelnemers. Het geheel wordt opgeluisterd met muzikale intermezzo’s van het folkduo Sander en Arnout Brinks van Tangarine. Deze tweelingbroers waren voorheen vaste huisband van het televisieprogramma 'De Wereld Draa

Kan dat wel? Dat is wat ze bij SADC vaak hoorden als zij zeiden dat ze hun gebieden ontwikkelen vanuit principes van de circulaire economie. Nu kunnen ze het laten zien. Circulaire principes in gebiedsontwikkeling toepassen kan! En op zo’n manier dat het toegevoegde waarde oplevert voor iedereen: beleggers, ontwikkelaars, bedrijven, medewerkers, omwonenden én de natuur! In het live-webinar op maandag 1 februari (uitgezonden vanuit C-Bèta), in de Week van de Circulaire Economie, vertelt SADC je er graag over. Maar ze horen ook graag jouw mening en ervaring. Schrijf je daarom snel in! Voor SADC staat de transitie naar een circulaire economie al jaren centraal in de gebiedsontwikkeling van de business parks van SADC. Circulaire economie is geen hogere wiskunde. Het gaat erom dat je economische groei stimuleert op zo’n manier dat je tegelijkertijd de leefkwaliteit verhoogt en niks beschadigt. Dat is waar zij voor staan. En daarmee willen ze een bijdrage leveren aan de ‘Sustainable Development Goals’ (SDG’s) van de Verenigde Naties. Realiteit Nu ze een paar jaar verder zijn, zit circulaire gebiedsontwikkeling in het DNA van SADC. Focus op duurzaamheid in de brede zin van het woord, niet alleen technisch en functioneel, maar ook als het gaat om belevingswaarde. Ze kunnen steeds meer ‘bewijs’ laten zien. De ambitie wordt realiteit. Op Schiphol Trade Park in Hoofddorp wordt het ‘nieuwe normaal’ van gebiedsontwikkeling zichtbaar. Natuurinclusiviteit (versterken biodiversiteit en ecologie), een goede leefomgeving voor medewerkers en omwonenden, hergebruik van grondstoffen, gebruik van groene energie en een duurzame omgang met water zijn een paar van de voorwaarden. Voor de klanten, maar ook voor SADC. Bij de renovatie van de hoeve, het voorhuis, en heel recent de loods van C-Bèta, de circulaire hotspot en ontmoetingsplek op Schiphol Trade Park, brengen ze dit ook zelf in praktijk. Het is een van de plekken waar zij inspiratie en kennis opdoen over circulaire gebiedsontwikkeling en die delen met partijen in de bouwsector en hun klanten. Systeemverandering In het webinar krijg je te horen hoe SADC deze processen heeft aangepakt. En vooral ook over hoe ze samen met de klanten tot een nieuwe manier van denken komen. Het doel is een systeemverandering samen met klanten en toeleveranciers. Heb je zelf ideeën of ervaringen? We horen ze graag! Tijdens het webinar, of vooraf bij je aanmelding. Dan kunnen we er goed op ingaan! Sprekers Yasha Schadee, Duurzaamheidscoördinator SADC Rob de Wit, Gebiedscoördinator Schiphol Trade Park, SADC Isaac Roeterink, Projectmanager C-Bèta, SADC Moderator Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Dag en tijd Maandag 1 februari, 15.00 – 16.00 uur Aanmelden Aanmelden voor het live webinar van SADC gaat door een e-mail te sturen naar [email protected], onder vermelding van Aanmelding Week van de CE – SADC webinar. Je ontvangt daags van tevoren een link voor het webinar.