KENNISARCHIEF 2018 - 2019

Nieuws

card image

Nieuws

Inspirerend symposium Circulaire Werklocaties 2050: Bedrijventerreinen en kantoorlocaties van de toekomst

Nieuws

Nieuws

Inspirerend symposium Circulaire Werklocaties 2050: Bedrijventerreinen en kantoorlocaties van de toekomst

Van het aantal pakketten dat retour wordt gestuurd tot het lokaal hergebruiken van onder meer metalen, papier en karton. Tijdens het symposium Circulaire werklocaties 2050 op 11 april in Pakhuis De Zwijger presenteerden architecten, ontwerpers en adviseurs hun kijk op de bedrijventerreinen en kantoorparken in 2050.

Jaap Bond, gedeputeerde Economie en Landbouw van de provincie Noord-Holland, beet in Pakhuis De Zwijger het spits af. Volgens hem is het belangrijk om nu al te kijken naar de toekomst. “De economie verandert rap. Kijk maar naar de huidige winkelstraat waar steeds meer uit verdwijnt. Bedrijven moeten daarop inspringen en mee veranderen. De provincie kan daarbij helpen door flexibel te zijn in regelgeving. Ook willen we graag nieuwe vormen uitproberen.”

Vervolgens werd de film vertoond die Lieve Sonderen maakte van het atelier dat aan het symposium voorafging.

Hans Mommaas, directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving, vergeleek de situatie van 30 jaar terug met de wens van nu. Terwijl vroeger industrie en bedrijven ver weg van woonwijken moesten blijven, hebben de twee elkaar in een circulaire economie juist nodig. Daardoor kunnen reststromen als warmte gebruikt worden in huizen.

De vraag hoe kantoorparken en bedrijventerreinen er over 30 jaar uitzien werd door de 3 deelnemende teams tijdens het symposium (deels) beantwoord. Ieder team kreeg in februari een bestaand terrein voorgeschoteld waar zij hun creativiteit op konden loslaten: Atlaspark in Amsterdam en Sloterdijken in Amsterdam en het gebied tussen het spoor en de A4 ten zuidoosten van Hoofddorp.

Bekijk het inspiratiedocument en de ontwerpen in de "Challenge Circulaire Werklocaties 2050 - Inspiratie voor circulaire werklocaties van de toekomst". Als je je verder wil verdiepen in de ontwerpen van de drie onderzoeksteams kan je die hier downloaden:

Circulaire economie

De rijksoverheid, de provincie Noord-Holland en andere overheden willen dat Nederland in 2050 volledig circulair is. Bij een circulaire economie wordt niets meer weggegooid, vernietigd of ongebruikt gelaten. Producten krijgen een nieuw leven, zoals hergebruik van plastics, en bedrijven zijn onderling afhankelijk van elkaar door bijvoorbeeld het gebruik van reststromen, energie en water.

Organisatie

De Challenge circulaire werklocaties 2050 wordt georganiseerd door de provincie Noord-Holland in samenwerking met Schiphol Area Development Company (SADC) en SKBN. De stichting Architectuur Lokaal organiseerde de ateliers en het symposium.

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

Montea tekent koopovereenkomst voor nieuwe ontwikkeling op Schiphol Logistics Park

Nieuws

Nieuws

Montea tekent koopovereenkomst voor nieuwe ontwikkeling op Schiphol Logistics Park

Onlangs tekenden Montea en SADC de koopovereenkomst voor een kavel van 21.521 m2 op Schiphol Logistics Park in Rozenburg. Op 12.076 m2 zal een warehouse worden gebouwd. Het onbebouwde gedeelte van 9.436 m2 zal worden gebruikt voor truckparkeren. Het pand is ontworpen door Pauwert Architectuur.

Dit is de tweede ontwikkeling van Montea op Schiphol Logistics Park. Het logistieke centrum van Montea (1,5 hectare) is volop in bedrijf genomen door de huurders Thomsen Select en Milestone Logistics.  Het nieuwe pand heeft hoge duurzaamheidsambities. Zo zullen er circulaire gevelpanelen en zonnepanelen worden aangebracht. Daarnaast is het pand gasloos.

Hylcke Okkinga, directeur Montea: “Schiphol Logistics Park is een zeer centrale locatie zowel door de ligging naast Schiphol als ook de nabijheid van de grote steden. Door een flexibel duurzaam pand met zeer veel parkeerruimte te ontwikkelen geloven wij dat dit pand voor veel type gebruikers geschikt is.”

Arnoud van der Wijk, projectmanager SADC: “Wij zijn trots op dit state-of-the-art ontwerp voor de tweede ontwikkeling van Montea op Schiphol Logistics Park. Dit bevestigt voor ons het vertrouwen in de logistieke markt rondom Schiphol.”

Schiphol Logistics Park uitverkocht

De kavel van Montea was de voorlaatste beschikbare kavel op Schiphol Logistics Park (totaal 50 hectare groot). De laatste beschikbare kavel van ca. 2,2 hectare is gereserveerd. Logistieke partijen kunnen nog grond voor nieuwbouw verwerven op het naastgelegen Schiphol Trade Park. Begin 2019 zijn daar de eerste gronden uitgegeven aan Necron en Delta Development/Volker Wessels. Necron bouwt een Intercity hotel met 200 kamers. Delta Development/ Volker Wessels heeft 5 hectare grond afgenomen voor de bouw van het Amsterdam Business Campus Square.

Lees verder

Opinie

card image

Column van Reinoud Fleurke

Toekomstvisie op werklocaties

Opinie

Opinie

Toekomstvisie op werklocaties

De Challenge Circulaire Werklocaties (lees meer in dit artikel dat verschenen is in BT Magazine 01-2019) leverde drie heel verschillende toekomstbeelden op. De inspiratie voor het organiseren ervan kwam mede uit twee ontwerpstudies, namelijk ‘Op zoek naar leefruimte’ (1966) en ‘Nederland nu als ontwerp’ (1987). Het zijn beelden die werken, maar soms op een andere manier dan bedoeld.

‘Op zoek naar leefruimte’ werd gepubliceerd door Rothuizen en Leeflang, samen met de tweelingbroers Robbert en Rudolf Das. In populaire bewoordingen en met futuristische ontwerpen werd de modernistische vrees voor een dichtbevolkte, onhygiënische stad, met oncontroleerbare massa’s en verkeersinfarcten beschreven. Vanuit een geloof in maakbaarheid en urgentiebesef hielden zij een pleidooi voor een andere, betere toekomst: ‘Nederland met zijn bevolkingsgroei kan best bewoonbaar blijven dankzij nieuwe technieken.’

De beelden van de gebroeders Das vormden, als een soort ontwerpend onderzoek avant la lettre, een belangrijke inspiratiebron voor de visie van beleidsmakers op de ontwikkeling van de stedelijke centra (cityvorming), maar vormden tegelijk een aanleiding tot een breed verzet tegen dit soort ontwikkelingen. Niet cityvorming maar zorgvuldige, kleinschalige stadsvernieuwing en stedelijke vernieuwing vormden het motto van de jaren zeventig en tachtig. 

Een grote impact had 20 jaar later het programma ‘Nederland nu als ontwerp’. Dit was een uiterst ambitieus project waarbij teams van ontwerpers en onderzoekers werden uitgedaagd om varianten uit te werken voor verschillende gebiedstypen. Ook in 1987 waren er ‘problemen genoeg in onze bezorgde Nederlandse samenleving’. Maar vooral het ontbreken van een toekomstvisie gaf aanleiding tot het programma; zonder toekomstvisie krijgen ‘handelingen het karakter van tasten in het duister van onvoorspelbare maatschappelijke ontwikkelingen’. 

Het valt op dat het thema werken in beide ontwerpstudies onderbelicht is. Bedrijventerreinen komen nagenoeg niet voor. Ze voegen zich ogenschijnlijk gemakkelijk in de verschillende toekomsten, zolang logistiek en energievoorziening maar op orde zijn. Niets bleek minder waar. Aan het begin van deze eeuw zaten we met een flinke herstructureringsopgave van verweesde werklocaties. Meestal op slecht bereikbare plekken aan de randen van steden, met weinig belevingswaarde.

Toekomstvisie is inderdaad van groot belang. Visie op de toekomst van werken en mobiliteit. Visie op werklocaties als plek waar de transitie naar een circulaire economie wordt vormgegeven. Visie op de rol van werklocaties als ‘powerhouse’ in de energietransitie. De Challenge Circulaire Werklocaties geeft door middel van ontwerpend onderzoek zicht op toekomsten van werk en werklocaties. Zicht op mogelijkheden en oplossingsrichtingen, zodat handelingen een doelbewust en intentioneel karakter hebben. In 2050 zullen we weten of het gelukt is om toekomstbestendige werklocaties te maken. Een verantwoordelijkheid en een mooie uitdaging!

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

’Silicon Valley’ aan het ontstaan in de Duinvallei van Petten

Nieuws

Nieuws

’Silicon Valley’ aan het ontstaan in de Duinvallei van Petten

De contouren voor de Energy & Health Campus in Petten worden steeds meer zichtbaar. Het ene na het andere onderzoekslab dient zich aan voor het bedrijventerrein in de Pettense Duinvallei. Sommigen spreken nu al van de Silicon Valley voor de nucleaire geneeskunde.

Er waait een frisse wind door de Pettense Duinvallei nu voor veel hoofdpijndossiers een oplossing lijkt te zijn gevonden. Zo investeerde het Rijk vele miljoenen in de afvoer van het historisch nucleair afval en het operationeel houden van de Hoge Flux Reactor, die een belangrijke rol speelt bij de productie van medische isotopen.

En het financieel in zwaar weer verkerende Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) werd vorig jaar ondergebracht bij TNO en losgeknipt van de nucleaire tak NRG.

Centrale rol

Noodzakelijke maatregelen om de hoogwaardige kennis voor Petten te behouden. De blik is nu weer op de toekomst gericht. De vorming van een Energy & Health Campus is een belangrijk besluit geweest om de kennispositie in de Pettense Duinvallei te versterken. De campus moet in Nederland een centrale rol spelen als het gaat om de ontwikkeling van nucleaire medicijnen en duurzame energieoplossingen voor de toekomst.

Volgens campus-coördinator René Zijlstra moet er in 2020 een visie gereed zijn voor welke ontwikkelingen er allemaal gewenst en mogelijk zijn op het terrein. ,,De komende tijd gaan we inventariseren wat bedrijven nodig hebben aan kantoren, laboratoria en parkeerfaciliteiten.’’

Uit de ontwikkelingen in de laatste maanden blijkt dat het geloof in een zonnige toekomst voor ’Petten’ helemaal terug is. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de provincie investeerden onlangs tientallen miljoenen in verschillende onderzoeksfaciliteiten als een Warmte Laboratorium en een lab dat zich richt op het goedkoper maken van duurzame biobrandstoffen.

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

Kennissessie BREEAM door Dutch Green Building Council en SADC

Nieuws

Nieuws

Kennissessie BREEAM door Dutch Green Building Council en SADC

Vrijdag 22 maart organiseerde SADC in samenwerking met Dutch Green Building Council (DGBC) een kennissessie over circulaire gebiedsontwikkeling en de BREEAM-certificering. Tezamen met Wethouder Wendy van Eijk (VVD) bracht een grote vertegenwoordiging van de gemeente Weert een werkbezoek aan Schiphol Trade Park.

Dutch Green Building Council is dé netwerkorganisatie voor duurzaam bouwen en vastgoed. Met als missie het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Zij beheert en ontwikkelt de BREEAM-NL certificering: hét instrument om integraal de duurzaamheid van nieuwe gebouwen, bestaande gebouwen, gebieden en sloopprojecten te meten en te beoordelen.

Met een toelichting over de visie van SADC op het gebied van circulair ontwikkelen, deed Jeanet van Antwerpen, directeur van SADC, de aftrap. Jeanet van Antwerpen: “Het was mooi om te zien dat steeds meer interesse uitgaat naar het verkrijgen van dit certificaat en wij zijn er trots op dat we deze middag onze rol als katalysator hebben kunnen laten zien”.

Tijdens de middag lichtte Maikel de Laat van DGBC toe wat de beoordelingsrichtlijn BREEAM-NL inhoudt en hoe je een certificaat kunt krijgen. “De integrale beoordeling van duurzame gebiedsprocessen biedt partijen veel houvast. Je ziet dat dit op Schiphol Trade Park bij heeft gedragen om verschillende elementen met elkaar te verbinden. Zoals het vroeg betrekken van de toekomstige gebruikers en hun behoeften. Hopelijk biedt dit project zo veel inspiratie voor andere partijen”, aldus Maikel de Laat.

Daarna volgde projectdirecteur Dick van der Harst met een presentatie over Schiphol Trade Park, dat een BREEAM-NL excellent-score (4 sterren) certificaat heeft behaald voor de ontwerpfase. Hij deelde met de aanwezigen zijn ervaring met circulaire gebiedsontwikkeling, in het bijzonder met het opstellen van een circulair inrichtingsplan en het toepassen van een circulaire aanbesteding voor de infrastructuur. Dick van der Harst: “In dit gebied zijn we ambitieus en kiezen we voor circulaire gebiedsontwikkeling. De enorme waardeontwikkeling van het gebied die we hiermee bereiken, compenseert ruimschoots de extra investeringen die wij aan onze vestigers en onszelf vragen.”

De gemeente Weert heeft met haar presentatie over bedrijventerrein Kampershoek aangegeven geïnteresseerd te zijn in het behalen van een BREEAM-NL certificaat. Wethouder Wendy van Eijk: “Het is voor ons heel leerzaam en inspirerend om te zien hoe SADC circulaire principes toepast bij gebiedsontwikkeling en hoe BREEAM een rol heeft gespeeld bij de verduurzaming en positionering van Schiphol Trade Park. In Weert willen we op bedrijvenpark Kampershoek 2.0 op dezelfde wijze de nieuwe vestigers inspireren. Het is daarbij belangrijk dat onze investeringen in de duurzaamheid en kwaliteit objectief meetbaar zijn en op die wijze tastbaar voor de markt. Goed voorbeeld doet tenslotte goed volgen.”

Na een discussie over een aantal prikkelende stellingen, gaf projectdirecteur Dick van der Harst de aanwezigen een rondleiding over Schiphol Trade Park.

Het event vond plaats op SADC’s circulaire hotspot C-Bèta. Een oude omgebouwde hoeve, werkplek en ontmoetingsplek op Schiphol Trade Park waar circulair ondernemen letterlijk en figuurlijk de ruimte krijgt door onder andere evenementen en kennissessies voor bedrijven te laten plaatsvinden. Schiphol Trade Park is een unieke werklocatie ten zuiden van luchthaven Schiphol en een broedplaats voor internationale handel en innovatieve logistiek.

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

Een circulaire infrastructuur voor Schiphol Trade Park

Nieuws

Nieuws

Een circulaire infrastructuur voor Schiphol Trade Park

Onlangs vond de officiële start van het project rondom de aanleg van de circulaire hoofdinfrastructuur op bedrijventerrein Schiphol Trade Park plaats. KWS Infra Amsterdam-Heerhugowaard  ontving de definitieve gunning voor de aanleg van de circulaire hoofdinfrastructuur op Schiphol Trade Park. Een bijzonder project waar de focus op duurzaamheid en circulariteit ligt. KWS scoorde als beste op de Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI-uitvraag).

Circulaire economie

Voor het bedrijventerrein Schiphol Trade Park heeft SADC de ambitie het meest circulaire en duurzame bedrijventerrein van Europa te ontwikkelen. KWS is geselecteerd omdat zij zowel ten aanzien van de producten, het bouwproces als ook de overdracht aan de beheerder de principes van een circulaire economie zo veel mogelijk toepassen.

Zo wordt het gebruik van nieuwe ruwe grondstoffen tot een minimum beperkt en worden de ingekochte materialen zo duurzaam mogelijk geproduceerd. Bijvoorbeeld door het gebruik van 100% gerecycled asfalt uit het HERA-systeem en het inzetten van betonnen bestratingsmaterialen waarin olifantsgras uit de regio is verwerkt. Daarnaast zal tijdens het bouwproces al het dieselmaterieel draaien op de schoonste variant van CO?-saving diesel, een brandstof op basis van afval- en reststromen.

Ook voor in de toekomst is het project duurzaam door het toepassen van het Madaster materialenpaspoort. Zo kunnen alle gebruikte materialen aan het einde van hun levensduur op Schiphol Trade Park weer worden hergebruikt. Het Madaster materialenpaspoort geeft de beheerder altijd inzicht in de specificatie, levensduur en hergebruikmogelijkheden van de toegepaste materialen.

De uitgebreide duurzame aanpak van KWS en het gebruik van een scala aan duurzame oplossingen leverde het projectteam met de inschrijving de laagste Milieu Kosten Indicator waarde (MKI-waarde) op en dus de laagste milieubelasting.

Werkzaamheden

Vanaf medio 2019 wordt door KWS gewerkt aan het bouw- en woonrijp maken ten behoeve van de eerste ontwikkeling van Schiphol Trade Park. De werkzaamheden bestaan onder andere uit het bouw- en woonrijp maken van de openbare ruimte rond de kavels van de eerste vestigers, het in stand houden van de bestaande waterstructuur en de aanleg van compensatiewater ten behoeve van de nieuwe ontwikkelingen. De geplande oplevering is eind 2019.

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

HORIZON: dé regionale ontwikkelingsmaatschappij van Flevoland

Nieuws

card image

Nieuws

Klimaatakkoord biedt volop kansen om regionale fondsen verder op te schalen

Nieuws

Nieuws

Klimaatakkoord biedt volop kansen om regionale fondsen verder op te schalen

De regionale energiefondsen van de provincies en van een aantal grote steden, gaan voortaan meer samenwerken en hun krachten waar mogelijk bundelen. De fondsen die ooit met vooral de opbrengsten van de verkoop van de Nuon en Essent zijn opgericht, blijken namelijk enorm succesvol te zijn. Sinds 2012 is er voor ruim 1,5 miljard aan duurzame lokale energie projecten gerealiseerd.

Opmerkelijk: de projecten zijn revolverend. Ingezette middelen keren na verloop van tijd weer terug en worden opnieuw ingezet. Volgens de fondsen liggen er, na de hoopgevende presentatie van het voorlopige klimaatakkoord gisteren, volop kansen om het geheel van de regionale fondsen verder op te schalen.

?"We willen landelijk duidelijker zichtbaar worden en nog meer onze kennis delen," zegt Michel Hendriks een van vertegenwoordigers van de dertien fondsen en zelf verantwoordelijk voor de fondsen in Amsterdam en Friesland. "Sinds 2012 bewijzen wij al dat de energietransitie in Nederland gewoon geld kan opleveren. De energietransitie is al door veel lokale ondernemers en energie co-operaties opgepakt. Nu willen we deze successen onder de aandacht te brengen van de beleidsmakers die het klimaatakkoord nader moeten uitwerken."

Vorm geven

Volgens Jemy Pauwels van het Gelderse Energiefonds kan er nu aan de 'grote' energietransitie echt vorm gegeven gaan worden. "De energiefondsen hebben de afgelopen jaren ruim 673 projecten in het hele land gefinancierd. Zonder de energiefondsen zou een groot aantal van deze projecten met een investeringsvolume van ruim 1,5 miljard gewoon zijn blijven liggen! Doordat de regionale fondsen op professionele wijze risicodragend kapitaal en kennis verstrekken, haken steeds meer commerciële banken en crowdfundingplatforms aan. Ongeveer 30% van de 1,5 miljard komt van de fondsen, er bestaat dus een indrukwekkende multiplier op de inzet van het kapitaal van de fondsen."  

700 miljoen

De regionale fondsen werken binnen het kader van staatssteun en rekenen daarom marktconforme tarieven. De fondsen investeren in bewezen technieken met relatief korte terugverdientijden. De risico's zijn beperkt, dat wordt gestaafd door het lage aantal afboekingen waardoor de meeste fondsrendementen zeer goed zijn. De fondsen beheren op dit moment in totaal meer dan 700 miljoen euro om met name als risicodragend kapitaal in te zetten. Wat de fondsen gemeen hebben is de lokale betrokkenheid en het contact met vooral de lokale MKB-ers en ontwikkelaars die de projecten uiteindelijk moeten realiseren. De regionale ontwikkelingsmaatschappijen vervullen eveneens een centrale rol.

Samenwerken

Vanwege het gezamenlijke succes, gaan de regionale fondsen meer samenwerken in het belang van de energietransitie en van de ondernemers die regio-overstijgende projecten willen uitvoeren. Als eerste stap wordt de CO2-reductie, die gerealiseerd zijn door de projecten van de fondsen, de komende maand in kaart gebracht door een onafhankelijk bureau. Er wordt in samenwerking met de Vereniging van Banken ook gewerkt aan standaardisatie contracten.

Verschil maken

Nederland zit midden in de energietransitie en wil van vervuilende, fossiele brandstoffen overgaan op volledig duurzame energiebronnen. Pauwels: "Het voorlopige klimaatakkoord biedt dus veel perspectief maar de transitie gaat niet lukken met alleen een paar grote windparken op zee. Los van het feit dat de bouw van die parken - net als alle grote infra projecten - vaak veel langer duurt dan voorzien, krijg je ook problemen met de aansluiting op het net."  

Hendriks: "Nederland was vorig jaar na Duitsland en Turkije 3e met het installeren van zonne-energie capaciteit. Snelheid maken en houden lukt alleen met maatschappelijk draagvlak door lokale betrokkenheid van burgers en bedrijven. Dit is een speerpunt van de regionale energiefondsen. Vervolgens profiteert de omgeving van een project en van de verwachte winst van het fonds. De opbrengsten van de gemeentelijke en provinciale fondsen blijven immers in de regio."

Lees verder

KENNISARCHIEF