Of je nu in Nederland, België of Engeland bent, ruimte voor werken zit door oprukkende woningbouw in de verdrukking. Overal proberen steden de teruggang voor een halt toe te roepen en bij gebiedstransformaties te sturen op nieuwe ruimte voor productieve bedrijvigheid. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Tijdens het seminar ‘Grip op ruimte voor werk’ dat vakblad BT en SKBN op woensdag 20 september organiseren, leer je hoe je met ruimtelijke en financiële instrumenten kunt sturen op ruimte voor werken.

Na een periode dat gemeenten ruimhartig waren met het toelaten van (economische) activiteiten, noopt ruimteschaarste tot een selectiever toelatingsbeleid. ‘Het juist bedrijf op de juiste plek’ is het nieuwe adagium om onderbenutting van kostbare milieuruimte tegen te gaan. Daarnaast willen overheden sturen op nabijheid van werkvoorzieningen en stedelijke bevolkingsconcentraties. Het is sowieso al een uitdaging om ruimte voor stadsverzorgende- en productieve bedrijvigheid als vitale stedelijke functie te borgen, dat het vaak aflegt tegen lucratievere woningbouw. Dit terwijl door een toenemend aantal inwoners in stedelijke regio’s de behoefte aan stedelijke bedrijfsruimte enkel groeit.

Gemeenten hebben echter maar beperkt grip op grondgebruik. Ze moeten dealen met private eigenaren die vaak voor de hoogste grondopbrengst gaan. En als een gemeente of ontwikkelingsmaatschappij al eigenaar is van de grond, dan mag ze deze op grond van het gelijkheidsbeginsel niet ongemotiveerd aan één partij aanbieden. Het wijzigen of verbijzonderen van bestemmings- of omgevingsplannen gaat gepaard met planschaderisico’s en is traag. Voor diensten geldt het principe van vrije vestiging wat een brancheringsbeleid in de weg staat. Met de invoering van de nieuwe Omgevingswet zijn wijzigingen in het onteigenings- en voorkeursrecht van kracht, waar eveneens rekening mee moet worden gehouden.

Tijdens het seminar ‘Grip op ruimte voor werk’ leer je:

  • Welke planologisch-juridische instrumenten je kunt inzetten om grip te houden op grondgebruik, zoals het bestemmingsplan, de Wet Voorkeursrecht Gemeenten (Wvg) en erfpacht;
  • Welke privaatrechtelijke instrumenten je kunt inzetten om te kunnen sturen op economische activiteiten in een gebied of pand;
  • Welke vormen van ‘financial engineering’ je daarbij kunt inzetten bijvoorbeeld door verevening en je daarbij kunt leunen op het vereveningsartikel uit de Wro 2008;
  • Hoe je ruimte voor gewenste economische activiteiten ook voor de lange termijn zo veel mogelijk borgt; zowel binnen de context van de eigen organisatie als binnen de dynamiek van de markt;
  • Welke tools de Omgevingswet biedt om succesvol te sturen op bestemming en grondgebruik, zoals de projectprocedure.


PROGRAMMA

13.30 uur
Inloop

14.00 uur
Welkom en introductie
Jan Jager, vakblad BT en Mieke Naus, SKBN

14.10 uur
Financial engineering
Damo Holt, Rebel Group
Financiële instrumenten om te kunnen sturen op ruimtegebruik zijn er legio. Maar zonder van paardenmiddelen ben je - als het om ruimte voor werken gaat - al snel behoorlijk ontmand. Niet elke gemeemte heeft zin of de middelen om vastgoed aan te kopen, gronden te verwerven of te onteigenen. Toch zijn er tal van creatieve mogelijkheden om met financiele afspraken - zij het privaatrechtelijk - te sturen op ruimte voor werken.

14.30 uur
Planologisch-juridisch instrumentarium
Anita Nijboer, partner/ advocaat omgevingsrecht SIX Advocaten
Ruimte is schaars. Woningbouw is de primaire ambitie van overheden. Hoe zorg je er desondanks voor dat ruimte voor werken planologisch-juridisch afkadert? En welke kans biedt de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking treedt? 

14.50 uur
Casus 1: Borgen van ruimte voor werken in transformatiegebieden
Schieoevers Delft (Fidan Bulut, programmadirecteur Schieoevers)
(lees ook dit artikel in vakblad ROm)

15.10 uur
Casus 2: borgen van grootschalige bedrijfstuimte in binnensteden 
Bouwblokken visie- en verordening Gent (Marc de Ridder, Adjunct van de directie van Stad Gent Marc de Ridder ‘verweefcoach’ )

15.30 uur
Wrap-up
Cees-Jan Pen, lector De Ondernemende Regio, Fontys Hogeschool/ lid adviescommissie SKBN


FACTS&FIGURES
Wat: BT/SKBN Seminar ‘Grip op ruimte voor werk’
Voor wie: Gemeentelijke en provinciale ambtenaren RO en grondbeleid, wethouders RO en economie, medewerkers stedelijke en regionale ontwikkelings- en herstructureringsmaatschappijen, et cetera
Wanneer: Woensdag 20 september 2023 van 14 tot 17 uur
Waar: Redactie BT, Paulus Borstraat 41, Amersfoort
Kosten: Gratis voor abonnees van BT en leden van SKBN. Overige deelnemers betalen 99 euro. Overige deelnemers krijgen een korting ter hoogte van hetzelfde bedrag (99 euro) op inschrijving op het BT Event op donderdag 9 november 2023.

MELD JE AAN
 

Nieuws
Ruim € 2 miljoen voor verbetering bedrijventerreinen, haventerreinen en winkelgebieden in Noord-Holland
Ruim € 2 miljoen voor verbetering bedrijventerreinen, haventerreinen en winkelgebieden in Noord-Holland

Noord-Holland stelt in 2026 ruim € 2 miljoen beschikbaar voor het verbeteren van bedrijventerreinen, haventerreinen en winkelgebieden. Gemeenten en ondernemers kunnen een subsidie aanvragen om werklocaties energiezuiniger en klimaatbestendiger te maken. De provincie Noord-Holland wil bedrijven ondersteunen die aandacht hebben voor energiegebruik, watergebruik, natuurinclusiviteit, circulariteit, klimaatadaptatie en ruimtelijke kwaliteit. De subsidies Toekomstbestendige Bedrijventerreinen (TOBED) en Ondersteuning Toekomstbestendige Werklocaties (OTW) gaan open van 10 februari tot en met 1 oktober 2026.  Gedeputeerde Esther Rommel: “Op werklocaties zoals bedrijventerreinen, haventerreinen en winkelgebieden werken duizenden mensen en vinden veel economische activiteiten plaats. Met deze 2 subsidies ondersteunt de provincie initiatieven die bijdragen aan energiezuinige en klimaatbestendige werklocaties.”  Toekomstbestendige Bedrijventerreinen (TOBED) De subsidie Toekomstbestendige Bedrijventerreinen (TOBED) kan door gemeenten aangevraagd worden voor maatregelen die bijdragen aan de verduurzaming en ruimtelijke kwaliteit van bedrijventerreinen en haventerreinen. Denk aan het planten van meer groen om wateroverlast tegen te gaan. Of maatregelen die de infrastructuur en (verkeers)veiligheid verbeteren.  Voor deze subsidie is in 2026 € 1,5 miljoen beschikbaar. Hiervan is € 300.000 beschikbaar voor zonnepanelen op grote daken en € 1,2 miljoen voor maatregelen voor verduurzaming en het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit.  Ondersteuning Toekomstbestendige Werklocaties (OTW) De subsidie Ondersteuning Toekomstbestendige Werklocaties (OTW) is voor onderzoek en procesondersteuning, wanneer ondernemers op een bedrijventerreinen en in winkelgebieden beter willen samenwerken om te verduurzamen. Denk aan het opzetten van een samenwerkingsverband, het initiëren van duurzame maatregelen of onderzoek naar het optimaal benutten en hergebruiken van grondstoffen. Deze subsidie kan worden aangevraagd door gemeenten of door de beheerders van een bedrijventerrein of winkelgebied.  Voor de OTW-subsidie is in 2026 € 650.000 beschikbaar. Hiervan is € 400.000 bedoeld voor bedrijventerreinen en € 250.000 voor winkelgebieden.  Aanvragen subsidies 10 februari tot en met 1 oktober 2026 Meer informatie over de regeling Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Meer informatie over de regeling Ondersteuning Toekomstbestendige Werklocaties

08-01-2026
Nieuws
Utrecht zet nieuwe stap richting circulair bedrijvenpark Strijkviertel
Utrecht zet nieuwe stap richting circulair bedrijvenpark Strijkviertel

De gemeente Utrecht heeft een belangrijke stap gezet richting de ontwikkeling van het vernieuwende en circulaire bedrijvenpark Strijkviertel. Het bestemmingsplan voor het gebied is onherroepelijk geworden. Met deze mijlpaal kan de ontwikkeling van dit innovatieve bedrijvenpark definitief van start gaan.Wethouder Susanne Schilderman (Circulaire Economie):“Met Strijkviertel bouwen we aan de economie van de toekomst. Hier kunnen bedrijven zich vestigen die bijdragen aan een circulaire en duurzame stad. Strijkviertel wordt een motor voor lokale, duurzame werkgelegenheid én dankzij de toevoeging van veel groen, een bijzondere en prettige plek om te werken en te verblijven.” Eerste circulaire bedrijvenpark van Utrecht Strijkviertel wordt het eerste circulaire bedrijvenpark van Utrecht en voorlopig ook het laatste bedrijvenpark dat de gemeente uitgeeft. Het wordt een voorbeeldlocatie voor duurzaam en toekomstbestendig ondernemen. Circulariteit en hoogwaardige inrichting staan centraal: door efficiënt ruimtegebruik wordt de beschikbare grond optimaal benut, terwijl er volop aandacht is voor een groene en aantrekkelijke werkomgeving. Het bedrijvenpark biedt kavels van verschillende omvang, waardoor er ruimte is voor uiteenlopende bedrijven om samen te werken aan nieuwe duurzame initiatieven. Op het terrein komt ruimte voor bedrijven die circulariteit in hun kernactiviteiten hebben verankerd: van hergebruik van materialen en reparatieactiviteiten tot het minimaliseren van afval en het sluiten van grondstofketens. De eerste stappen in de ontwikkeling van het bedrijvenpark worden al snel gezet. Het klaarmaken van de grond voor de bouw start dit jaar. De start van de bouw staat gepland voor 2028. Duurzame banen dichtbij huis Voor Utrechters en Utrechtse bedrijven betekent Strijkviertel een impuls voor duurzame werkgelegenheid dichtbij huis. Het bedrijvenpark biedt ruimte aan circa 1.900 banen en creëert kansen voor lokale vakmensen en ondernemers die willen bijdragen aan een circulaire economie. Denk aan bedrijven die bouwmaterialen hergebruiken, reparatiebedrijven, producenten die werken met gerecyclede grondstoffen of ondernemingen die reststromen van andere bedrijven als grondstof inzetten. Tender voor eerste kavelveld in 2026 Dit jaar start de gemeente de tender voor de ontwikkeling van het eerste kavelveld van Strijkviertel. De gemeente zoekt ontwikkelpartners die dit deel van het terrein willen realiseren volgens de circulaire ambities van het bedrijvenpark en daarbij een positieve impact hebben op het economische klimaat van de stad. Geïnteresseerde ontwikkelpartners kunnen meer informatie vinden op www.utrecht.nl/strijkviertel

02-03-2026
Aanmelden nieuwsbrief