We zijn erg verheugd jullie uit te nodigen voor een SKBN Projectvisit naar het M4H-gebied in Rotterdam. Stadshavengebied Merwehavens wordt door de Gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam ontwikkeld tot een innovatief woon-werkmilieu, optimaal ingericht voor de innovatieve maakindustrie. Een mix van wonen en werken, cultuur, horeca, sport en onderwijs maakt van M4H een energiek gebied.

Lees hier alvast het Ruimtelijk Raamwerk van het gebied.

  • Hoe houd je vast aan een goede mix van wonen en werken in een te revitaliseren gebied?
  • Hoe pak je als gemeente de juiste rol hierin en hoe kun je sturen?
  • Welke rol heeft het Havenbedrijf Rotterdam, en op welke wijze wordt er samengewerkt?
     

Tijdens deze SKNB Projectvisit krijgen we een introductie van David Louwerse (Economie) en Walter de Vries (Planologie) van de Gemeente Rotterdam over de ontwikkeling van M4H.

We verblijven in het interessante Keilepand, waarna we een rondleiding krijgen in het gebied. Tot slot nemen we de tijd om rustig na te praten over wat we tijdens de wandeling hebben gezien en we sluiten uiteraard af met een borrel.

Lees hier alvast het artikel over M4H in vakblad BT.

Wanneer – Donderdag 1 februari 2024
Waar – Keilepand (Keilestraat 9F, 3029 BP Rotterdam)
Tijd – 14.00 tot 16.30 uur, aansluitend borrel

Het aantal plekken in deze projectvisit is inmiddels vergeven.
Mail naar Mieke Naus [email protected] met vragen.

 


Fotocredit: Sandra Koning

Event
Seminar - De kansen voor gestapelde bedrijfsruimte
Seminar - De kansen voor gestapelde bedrijfsruimte

Door een schaarste aan grond en vele ruimtevragers, wordt er op binnenstedelijke bedrijventerreinen ruimte in de hoogte gezocht. Ook in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) wordt er wegens een groot tekort aan betaalbaar bedrijfsvastgoed gezocht naar mogelijkheden voor meerlaags bouwen. Er liggen prachtige kansen, mits het juridisch en financieel haalbaar is. Een voorwaarde is dat de bedrijfsruimte betaalbaar blijft voor de met name stadsverzorgende bedrijvigheid en maakindustrie. HOE KUNNEN WE LEREN VAN BESTAANDE CASUSSEN EN PLANNEN, EN WAT IS ER ZOWEL FINANCIEEL ALS JURIDISCH MOGELIJK? Die vraag staat centraal tijdens het Seminar ‘De kansen van gestapelde bedrijfsruimte’, dat de MRA, Gemeente Amsterdam, PHB en SKBN organiseren op donderdag 27 juni in Amsterdam.   De hoofdvragen tijdens deze bijeenkomst zijn: Hoe ziet de businesscase van gestapelde bedrijfsruimten eruit, wat maakt deze anders dan reguliere bedrijfsruimtes? Welke instrumenten heeft de gemeente om te sturen op betaalbare gestapelde bedrijfsruimte? Hoe beweeg je de markt om gestapelde bedrijfsruimte te ontwikkelen? Wat kun je als gemeente met regulering of stimulerende maatregelen zelf doen? Wat kunnen marktpartijen en gemeenten sámen doen om een businesscase haalbaar te maken? En dat zonder toevoeging van andere (soms slecht te mengen) andere functies. PROGRAMMA (ov)   13.30 uur    Inloop met koffie/thee 14.00 uur Welkom door moderators Frank Voorbergen (PHB) en Jan Jager (Vakblad BT) 14.05 uur          Introductie op de kansen van gestapelde bedrijfsruimte Kijken naar internationale voorbeelden met Marije Groen van Buck Consultants International 14.20 uur          Twee praktijkcasussen The New Farm in Den Haag . Gemeente Den Haag (naam volgt) Makerstoren in Amsterdam . Architect Allard Meine Jansen en ontwikkelaar Ian Grey 15.00 uur          Korte pauze 15.15 uur          Grondmethodiek en financiering in relatie tot gestapeld bouwen De mogelijkheden onderzocht door Paul van Dijk van AKRO Consult 15.35 uur          Panel met de MRA, financieel expert en ontwikkelaar(s) Wat kun je samen doen om een haalbare businesscase te maken? . Bert Hesselink van CTP . Klaas T. Bakker, eigenaar/investeerder bedrijfsvastgoed . Martijn Overmulder van Gemeente Amsterdam/MRA 16.00 uur          Afronding en borrel   Facts & Figures Wanneer >> Donderdag 27 juni van 13.30 tot 16.30 uur Waar >> Gemeente Amsterdam (Huis van de Toekomst) De Entree 300, 1101 EE Amsterdam Bestemd voor >> Gemeentelijke en provinciale ambtenaren, bedrijventerreinprofessionals, ontwikkelaars bedrijfsmatig vastgoed. Kosten >> Deelname aan dit seminar is gratis voor leden van SKBN en genodigden van PHB, Gemeente Amsterdam en MRA. MELD JE AAN   Beeld: Makerstoren - UPtown Sloterdijk

27-06-2024
Nieuws
Aan de Stegge Twello levert natuurinclusief distributiecentrum voor Rapid Logistics op
Aan de Stegge Twello levert natuurinclusief distributiecentrum voor Rapid Logistics op

Eind januari 2024 heeft Aan de Stegge Twello een natuurinclusief distributiecentrum op Schiphol Trade Park voor Rapid Logistics Group opgeleverd. Vanuit het duurzame ambitieniveau van SADC werd een duurzaam, natuurinclusief en toekomstbestendig warehouse met geïntegreerde kantoren en parkeeroplossing ontworpen. Het complex bestaat uit 19.923 m2 warehouse, 3.428 m2 kantoor, 3.220 m2 mezzanine en een royale geïntegreerde parkeervoorziening. Het ontwerp beschikt over een groot aantal ontmoetingsruimtes en een groene buitenruimte om de sociale cohesie en de tevredenheid van de werknemers te bevorderen. Schiphol Trade Park is het meest duurzame logistieke business park van de wereld.  Niet alleen door de toepassing van circulaire materialen en een ecologische visie bij de gebiedsontwikkeling, maar ook door naast de minimale hoge eisen op het gebied van duurzaamheid bedrijven uit te dagen nog een stap verder te gaan. Gebruikers worden door SADC gevraagd daarvoor een Value Added Plan uit te werken. Paul de Ruiter Architects heeft daarop een distributiecentrum ontworpen dat volledig natuurinclusief is gebouwd. Andere thema’s in het Value Added Plan van Aan de Stegge Twello zijn ecologie, een inspirerende werkomgeving, duurzame energie oplossingen en de integratie in de omgeving: groene gevels, duurzame materialen, terrassen en verschillende dakniveaus bedekt met ‘groen’. De buitenruimte is voorzien van inheemse bomen en heesters, ter versterking van de lokale biodiversiteit en passend binnen de ecologische visie van Schiphol Trade Park voor het gehele gebied. Een fijne verblijfsplek voor medewerkers en dieren/insecten. Er is met circulaire materialen gebouwd, en het dak is voorzien van zonnepanelen om in de energiebehoefte van Rapid Logistics te voorzien. Het gebouw is voorzien van een BREEAM Excellent-certificaat.

07-02-2024
Nieuws
Dilas: 'Geef vraag naar ruimte en energie slimmer vorm'
Dilas: 'Geef vraag naar ruimte en energie slimmer vorm'

Nederland is snel haar concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland aan het verliezen. ‘We moeten ruimte blijven maken voor de duurzame economische groei en tegelijkertijd ook creatiever omgaan met de beschikbare ruimte’, zeggen Eelko Brinkhoff en Tim Beckmann van Dilas, kennisplatform voor logistiek en industrieel vastgoed.  Beide bestuursleden van Dilas, een kennis- en netwerkorganisatie bestaand uit bedrijven en kennispartners actief in de logistieke en industriële vastgoedsector, komen met deze boodschap in een reactie op de uitkomst van onderzoek van de Stec Groep afgelopen week, waaruit blijkt dat de ruimtevraag op bedrijventerreinen met 40 procent is geslonken.  Dilas-bestuurslid Tim Beckmann en tevens CEO van logistiek vastgoedontwikkelaar Intospace bevestigt dat het aanbod aan goede, beschikbare locaties inderdaad snel opdroogt. 'Maar dat is niet de oorzaak van de teruggelopen transacties in 2023. De vraag naar XXL-distributiecentra is lager, maar nog steeds in lijn met de verwachting vanuit de markt.’   Dat komt volgens Beckmann omdat de laatste jaren veel retailers hebben geïnvesteerd in de infrastructuur benodigd voor e-commerce en die is inmiddels grotendeels gerealiseerd.   ‘Gevolg is dat het marktaandeel van e-commerce gestabiliseerd is. E-commerce is een extra kanaal geworden en afhankelijk van het marktsegment zal tussen de 10- en 25 procent van de verkopen via e-commerce lopen. Verdere groei in de toekomst is dus in lijn met de totale groei van de e-commerce-markt.’  Aantrekken economie  Daarbij komt dat de ruimtevraag is afgenomen omdat de economie afkoelt, stelt Beckmann. ‘Dit heeft te maken met het feit dat de ECB bewust de economie probeert af te remmen om de inflatie te beteugelen. Dit zet een rem op de koopkracht en bestedingen van huishoudens, waardoor ook de vraag naar bedrijfsruimtes iets afneemt.’   Hij verwijst ook naar de terugvallende importcijfers en het bruto binnenlands product die in 2023 een magere 0,8 procent bedroeg, tegen 4,5 procent in 2022. ‘Deze terugval zie je ook in de omringende landen terug, maar de verwachting is dat de rente stabiliseert.’   De vastgoedmarkt heeft zijn hoop gevestigd op de tweede helft van 2024, waarin de Europese Centrale Bank de rente wel eens zou kunnen verlagen als de inflatie ingedamd blijft. Althans, dat verwachten Oxford Economics en ABN AMRO. Dan zou ook de economie wel eens kunnen gaan aantrekken.  Concurrentiepositie Nederland  Eelko Brinkhoff, naast bestuurslid bij Dilas ook directeur buitenlandse investeringen van de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM), vreest voor de concurrentiepositie van Nederland. Ook dat aspect draagt bij aan een verminderde ruimtevraag.   ‘Kortom, er is meer aan de hand in Nederland dan alleen stikstof en netcongestie. Nederland is snel haar concurrentiepositie aan het verliezen.' 'Zittende buitenlandse bedrijven en nieuwe buitenlandse bedrijven investeren fors minder in Nederland en sommige bedrijven kiezen er al voor om enkele activiteiten over te plaatsen.’   Topman Peter Wennink van ASML gaf onlangs, ook naar aanleiding van plannen uit de Tweede Kamer om meer buitenlandse studenten te weren, dat het niet uitgesloten is dat zelfs ASML toekomstige uitbreiding buiten Nederland overweegt.   ‘Dit bedrijf moet zijn productie verdubbelen, verdrievoudigen misschien wel. Dat kán hier. Maar ook ergens anders’, aldus Wennink in het FD.  Er is meer aan de hand in Nederland dan alleen stikstof en netcongestie Ook de afschaffing dividendbelasting, de dertig procent-regeling voor expats en de innovatiebox die op de tocht staat, zijn het bedrijfsleven een doorn in het oog.    ‘De belastingdruk voor bedrijven is in de afgelopen periode behoorlijk toegenomen en de regels voor expats worden verder versoberd’, zegt Brinkhoff.   ‘Dit alles bij elkaar betekent niet alleen dat we een minder sterk verhaal in het buitenland hebben, maar ook dat we innovatieve bedrijven kwijtraken, doordat ze stukje bij beetje hun R&D elders onderbrengen.’   De oproep van ASML laat volgens Brinkhoff zien dat het nu ook Nederlandse bedrijven raakt. ‘Dat zijn bedrijven die hun oorsprong echt in de regio hebben en zich genoodzaakt zien verder te groeien in buitenlandse markten.’  Groei bedrijven  Het door Stec Groep geconstateerde gebrek aan investeringen en visie op toekomstige bedrijfsruimte baart Dilas zorgen, zegt Beckmann.   ‘Op korte termijn zien we dit al terug in de stijgende grond- en huurprijzen. Dat vertaalt zich een-op-een naar de prijs die we als consument betalen voor onze producten.    Als er geen ruimte voor de groei van bedrijven is, terwijl de bevolking wel groeit, moet volgens de Intospace-CEO de groei van deze bedrijven elders plaatsvinden.   ‘Aangezien we als consument toch echt blijven consumeren, zullen producten dan een langere weg afleggen. Het aantal transportkilometers per product neemt daardoor alleen maar verder toe. Met meer verkeer op de weg en een hogere prijs van onze producten als gevolg.   Creatief omgaan met netcongestie  Netcongestie is volgens de Dilas-bestuurders inderdaad een probleem. Beckmann: ‘Alhoewel we juist zien dat vooral de logistieke sector hier heel creatief mee omgaat. De sector laat zich hier niet door afschrikken. In tegenstelling tot veel andere bedrijfstakken.’   Als voorbeeld noemt hij Schiphol Trade Park waar zonder netaansluiting toch nieuwe ontwikkelingen zijn gerealiseerd. ‘Meer recentelijk in Tiel zijn bij de uitbreiding van bedrijventerrein Medel alle beschikbare kavels verkocht met een bouwverplichting. Terwijl op voorhand duidelijk was dat er geen stroom beschikbaar zou zijn.’  Dilas roept de netbeheerders en de Nederlandse overheid op om met elkaar in gesprek te gaan over netcongestie.   ‘Zet meer in op innovatie. Netcongestie is net als verkeerscongestie vooral een logistiek probleem. Dat los je op door slimmer te werken en niet alleen door meer asfalt neer te leggen. Zo is het ook met netcongestie. We kunnen niet elke kabel in Nederland vergroten. Net zoals we niet alle B-wegen kunnen transformeren naar snelwegen,’ zegt Brinkhoff. Netcongestie is net als verkeerscongestie vooral een logistiek probleem Beckmann stelt vast dat de bereidheid om samen aan innovatieve oplossingen te werken beperkt is en dat netbeheerders de oplossing zoeken in andere richtingen.   ‘Inmiddels zijn de kosten voor toegang tot het net, kortom een netaansluiting, vervijftienvoudigd in de laatste twee jaar. En verschuilen netbeheerders zich vrij gemakkelijk achter een ‘administratieve congestie’ en worden bestaande aansluitingen afgeknepen. Dat is ronduit zorgelijk.’  De oplossingen voor netcongestie zijn volgens de Dilas-bestuursleden vergelijkbaar met de oplossing voor verkeerscongestie. ‘We kunnen transport van energie uitstellen tot buiten de spits door middel van opslag in batterijen. Daarnaast kunnen we met smart energy hubs lokale afzet bevorderen waardoor we minder transportkilometers hoeven te maken.'  'Als laatste: we kunnen de beschikbare capaciteit beter benutten door energieaansluitingen te delen. Dat is wat er op Schiphol Trade Park gebeurt. Daar werken ze slim samen voor de energievoorziening. Dat zou je in de vergelijking carpoolen kunnen noemen.’  Ruimte maken voor economische groei  De Stec Groep roept regionale en lokale overheden op om door te gaan met de ontwikkeling van bedrijventerreinen.   De onderzoekers stellen dat gemeenten juist nu moeten inzetten op planvorming en het beter benutten van ruimte.   ‘We onderstrepen die conclusie van harte', zegt Beckmann die vooral bezorgd zegt te zijn over hoe gemakkelijk gemeentes voorbijgaan aan het belang van het vrijmaken van ruimte voor duurzame economische groei.  We moeten samenwerken om slimme oplossingen voor de vraag naar ruimte en energie daadwerkelijk vorm te geven 'Bedrijventerreinen nemen slechts een heel klein deel van de bebouwde ruimte in en desondanks zijn gemeentes minder genegen om te investeren in verdere uitbreiding van bedrijventerreinen.’  Clusteren en stapelen van functies  Om voldoende ruimte te bieden aan wonen, werken, recreëren en consumeren, moet er volgens Brinkhoff veel creatiever worden omgegaan met de beschikbare ruimte.   ‘Dit kan door in te zetten op verdichting en het stimuleren van meerlaags bouwen. Lokale overheden kunnen meer doen om clusteren en stapelen van logistieke functies te stimuleren.’   Brinkhoff beseft tegelijkertijd dat dit samenwerking en vertrouwen vereist tussen alle belanghebbenden met allemaal hun eigen ruimteclaims.   ‘We stellen vanuit Dilas onze kennis en kunde graag ter beschikking op die gebied. We reiken de hand uit om deze partijen met elkaar aan tafel te krijgen. De wereld verandert en we moeten wel mee veranderen. Daarom moeten we samenwerken om slimme oplossingen voor de vraag naar ruimte en energie daadwerkelijk vorm te geven. Alleen zo handhaven we de welvaart in Nederland.’ Foto: Brownfieldontwikkeling op bedrijventerrein De Biezen in Vianen  Fotocredit: HVBM Vastgoed

06-02-2024