Rond 2030 bestaat het areaal aan bedrijventerreinen in Nederland voor 90 procent uit bedrijventerreinen die er nu al zijn. Om de vraag naar economische ruimte te accommoderen, moeten deze terreinen efficiënter worden benut. Steeds vaker gaat het over de vraag hoe je duurzaam kunt intensiveren. Bijvoorbeeld door de mogelijkheid om meerlaags te bouwen op bedrijventerreinen. Maar het kan ook gaan om herverkaveling op clusterniveau en slimme, collectieve parkeeroplossingen. 

Met het beter benutten van het bouwvlak en het aanpassen van de regels voor de maximale bouwhoogte is een potentiële ruimtewinst te behalen van naar schatting 5 tot 10 procent. Zelfs een ruimtewinst tot 20 procent is in theorie haalbaar, door bij herstructurering van terreinen bedrijven met dezelfde milieucategorie bij elkaar te plaatsen, concludeerde STEC in ene onderzoek. 

Een maatschappelijke kosten-batenanalyse van economisch onderzoeksbureau Ecorys zou uitwijzen dat het maatschappelijke rendement bij verdichting boven de 20 procent gunstig is. Daarvoor zijn wel kaveloverstijgende ingrepen nodig, aldus de Utrechtse inspiratiegids INTENS.

SKBN / BT Seminar
Tijdens het seminar ‘Hup de hoogte in en andere oplossingen voor intensiever ruimtegebruik’ dat SKBN samen met vakblad BT organiseerde, gingen we dieper in op de vraag: hoe kun je op bedrijventerreinen de hoogte in? En welke andere manieren zijn er om de ruimte die er is, intensiever te benutten? Hoe ga je om met wet- en regelgeving en hoe houd je het betaalbaar met een gezonde businesscase? 

Een aantal 'take-aways'

  • Daag de markt uit met strenge eisen bij de uitgifte, houd als gemeente sturing en regie;
  • Maak de maatschappelijke baten inzichtelijk;
  • Zet voorkeursrecht in om grip op grond en intensiever grondgebruik terug te kunnen pakken;
  • Elke regio verdient een gebiedsontwikkelingsmaatschappij om te kunnen investeren en capaciteit te delen, op enige afstand van de politiek;
  • Denk daarnaast ook aan een gebiedsexploitatiemaatschappij;
  • Maak slim gebruik van de ruimte die de nieuwe Omgevingswet biedt om functies die zich op papier slecht tot elkaar verhouden dichter naar elkaar te brengen;
  • Pas de mogelijkheid toe die de Omgevingswet biedt om financiële bijdragen te vragen bij (gerelateerde) bouwactiviteiten en stop dat geld in een intensiveringsfonds;
  • Overweeg de mogelijkheid tot het oprichten van een PPS, waarop Didam niet van toepassing is;
  • Zet, waar je geen grondpositie hebt, subsidies in, maar waak voor selectief voordeel.


PROGRAMMA + PRESENTATIES

14.00 uur Welkom
Jan Jager, vakblad BT en Mieke Naus, SKBN

14.05 uur Introductie
Wat is de te behalen winst door te stapelen?
Hub Ploem, Partner Stec Groep

14.20 uur Praktijkcases 
Intensiveren in de praktijk: tussen droom en realiteit

>> Mercuriuskwartier, Den Haag
Jerryt Krombeen, Stedenbouwkundige Gemeente Den Haag
>> De Isselt, Amersfoort
Marco van Hoek, senior adviseur en procesmanager ruimtelijke ontwikkeling, gemeente Amersfoort
>> Pier14, Zwijndrecht
Otto Verschoor, senior project- en programmamanager ROM-D

15.30 uur Juridisch
Stapelen en andere vormen van intensivering: hoe maak je het mogelijk met wet- en regelgeving?
Joost Hoekstra, Advocaat Omgevingsrecht Straatman Koster Advocaten/Coalitie Ruimte voor Werk

15.45 uur Financieel
De rol van een gebiedsontwikkelingsmaatschappij
Rikus Wolbers, senior projectmanager, OostNL/OHG

16.00 uur Aan de slag
Maak een prioriteitenagenda 
Maak het samen concreet en zo specifiek mogelijk: wat zijn dé vijf bottlenecks die intensiveren tegenhouden? Wat is de prioriteitenagenda waar we komend jaar mee aan de slag moeten? 

16.30 uur Afsluiting 
Terugkoppeling en borrel 


Beeld: Mercuriuskwartier. Credit: Gemeente Den Haag.

Event
Studiereis: Campussen, innovatiedistricten en startup-hubs
Studiereis: Campussen, innovatiedistricten en startup-hubs

Startups en scale-ups zijn een belangrijke motor voor economische groei en verdienvermogen. Veel startups en scale-ups zijn gevestigd op campussen. Het zijn dé plekken waar bedrijven innoveren en waar talent wordt opgeleid, met belangrijke spin-off naar de regionale arbeidsmarkt en economie. Op 1 en 2 april 2026 organiseren BT en TwynstraGudde de zesde 'campusreis'. Dit keer naar de zuidelijke Randstad. Campusomgevingen treken veel talent aan, wat voor overheden, bedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen een motief is samen te werken aan de ontwikkeling van een campus- of innovatiedistrict. Het is dan ook niet gek dat bijna elke gemeente of regio in Nederland haar eigen campus, innovatiedistrict of startup-hub wil hebben. Tweedaagse studiereis Na vijf succesvolle eerdere edities zetten we bij deze zesde ‘Studiereis campussen, innovatiedistricten en startup-hubs’ koers naar de Zuidvleugel van de Randstad. We bezoeken een innovatiedistrict en publieke en private campussen. Soms voortgekomen uit een onderwijscampus die bedrijven naar zich toetrekken, of een bedrijfscampussen met een kennis- en onderwijscomponent. Meestal volwassen campussen, maar dit jaar ook een campus/innovatiedistrict dat nog in een pril stadium verkeert, maar waar een grote gebiedsontwikkelaar uit de Brainport-regio zich al financieel aan heeft verbonden en medio 2025 het eerste bedrijfsgebouwen opleverde. We volgen daarbij nagenoeg de route van de ‘Oude Lijn’ van Leiden naar Dordrecht, die zich steeds meer ontwikkelt als een kennis-as. De te bezoeken campussen kunnen dan ook niet los van elkaar worden gezien.  Tijdens de reis, die onder inhoudelijke leiding staat van campus-expert Gregor Heemskerk (partner TwynstraGudde), onderzoeken we wat de lessons learned zijn van de onderstaande innovatiehotspots: LEIDEN BIO SCIENCE PARK Van universiteits- en bedrijvencampus naar innovatiedistrict UNMANNED VALLEY Van vliegveld naar hét Nederlandse testcentrum voor onbemande technologie TITAAN DEN HAAG Van tabaksopslag naar private broedplaats voor creatieve startups en bedrijven BIOTECH CAMPUS DELFT/ PLANET B.IO Van DSM-site naar witte biotech-bedrijvencampus met opschaalcapaciteit LEERPARK DORDRECHT/DUURZAAMHEIDSFABRIEK Van MBO-campus naar maritime onderwijs- en bedrijvencampus MECHATRONICA INNOVATIE CAMPUS SCHIEDAM (MICS) Van verouderd bedrijventerrein naar high tech systems- en materialencampus Centrale vraag deze editie is:  Hoe ontwikkel, organiseer en financier je een campus en wie speelt daarbij welke rol? Subvragen zijn: Hoe stuur je als overheid op de totstandkoming van een campus en hoe werk je daarbij samen met de markt? Hoe stuur je als private organisatie(s) op de totstandkoming van een campus en hoe werk je daarbij samen met de overheid? Hoe betrek je onderwijs- en zorginstellingen en bedrijven bij de campus? Hoe organiseer je vastgoedontwikkeling op campussen/in innovatiedistricten? Hoe zorg je voor huisvesting voor start-ups, hoe bekostig je deze onrendabele faciliteit? Hoe zet je een triple helix-community of campusorganisatie op en hoe bekostig je dit? Hoe zorg je voor een cultuur van kennisuitwisseling en open innovatie waar bedrijven en onderwijs kunnen samenwerken en wat is daarbij de rol van de campusorganisatie? Hoe zet je een innovatieprogramma op? Hoe zorgt je voor levendigheid op de campus/het innovatiedistrict? Facts & Figures Wat: 2-daagse campusreis*; Wanneer: woensdag en donderdag 1 & 2 april 2026; Voor wie: iedereen die bij het ontwikkelen en organiseren van campussen, innovatiedistricten en start-up hubs betrokken is, of daarmee bezig wil; Inclusief: compleet verzorgd met lunches, diner, consumpties, overnachting, mogelijke entreegelden, vervoer, reisbegeleiding en een reisverslag achteraf; Kosten: € 1.550,00  AANMELDEN  

01-04-2026
Aanmelden nieuwsbrief