Seminar - De kansen voor gestapelde bedrijfsruimte

Zet in je agenda: van woensdag 3 t/m vrijdag 5 juni gaat de SKBN op werkbezoek naar Brussel en Charleroi. Het thema van deze reis is Ruimte voor werk en economische vernieuwing.Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest telt twee keer zoveel inwoners per vierkante meter als Amsterdam. Ruimte voor productieve, maar vanuit vastgoedontwikkelingsperspectief minder renderende activiteiten, zijn afgelopen decennia voor een belangrijk deel uit de stad verdwenen, en daarmee ook de praktische banen. Brussel, ooit een industriestad, telt een hoge werkloosheid. De stad werkt het afgelopen decennia daarom intensief aan het borgen van ruimte voor werk in de stad. Niet alleen voor banen, maar ook vitale voorzieningen waar de stad op draait. Bijzondere aandacht gaat daarbij uit naar circulaire activiteiten en stadsdistributie, waar de Brusselse Kanaalzone voor wordt heringericht. Daarnaast zet Brussel bij nieuwe gebiedsontwikkelingen in op het mixen van wonen met bedrijfsactiviteiten, voor zover het kan. Een belangrijke aanjagende rol is daarbij weggelegd voor de gewestelijke ontwikkelingsmaatschappij Citydev.Brussels, dat actief gronden verwerft.Charleroi heeft een overschot aan ruimte in de vorm van uitgestrekte, maar in ongebruik geraakte industrieterreinen. De stad torst ook de sociale ballast van dode industrie. Economische vernieuwing, al dan niet letterlijk op de fundamenten van oude industrieën, is hier de opgave. Dat doet de stad op geraffineerde wijze: niet door het wiel opnieuw uit te vinden, maar door te leren van de aanpak van andere steden en dit door te vertalen naar de eigen situatie. Dat resulteert onder meer in een geheel nieuw sciencepark Biopole ULB Charleroi (BUC), onderdeel van het BioPark Charleroi Brussels South, en logistieke investeringen rond een eigen vliegveld dat met behulp van reconversiegelden tot stand is gekomen.Je leert:Hoe Brussel strategisch grondbeleid voert om ruimte voor werk en sociale doelen te behouden, zelfs onder extreme ruimtedruk. Citydev.Brussels laat zien hoe erfpacht en selectieve gronduitgifte circulaire economie en gemengde wijken mogelijk maken.Hoe het mixen van wonen, werken en cultuur in oude industriële gebouwen levendige, toekomstbestendige wijken creëert, zoals in het Materialendorp en Lavoisiergebouw.Hoe Charleroi oude industrieterreinen herbestemt voor nieuwe economische activiteiten, zoals het Biopole ULB Charleroi (BUC), door slimme herbestemming en publiek-private samenwerking. En nog veel meer. Bovendien, een studiereis is ook bedoeld om van elkaar te leren!Facts&FiguresWat >> SKBN StudiereisWanneer >> Woensdag 3 t/m vrijdag 5 juni 2026Inclusief >> Volledig verzorgde 3-daagse busreis met inhoudelijk programma, 2 overnachtingen, 3 lunches en 1 diner.Prijs >> 1150 euro pp excl. BTWMeld je nu alvast aan 

Medewerkers van de gemeente lopen en rijden rond op bedrijventerrein de Spaanse Polder. Dat is nodig, want jaren geleden ging het hier flink mis. Samen met alle ondernemers uit ‘de polder’ zetten zij zich dagelijks in om dit gebied een betere, groenere en veiligere plek te maken.De Spaanse Polder en Noord-West, zoals het officieel heet, is een bedrijventerrein in het westen van de stad, ongeveer zo groot als 266 voetbalvelden. Er zitten ruim 1.600 bedrijven en er werken meer dan 20.000 mensen. De meeste inwoners komen hier niet vaak. Toch gebruiken we elke dag producten die hier vandaan komen. Denk aan de kruiden van Verstegen of de koffiecups van Eurocaps. Ook zitten er veel bedrijven en groothandels die winkels bevoorraden.Hennepkwekerijen‘Nu is het een gebied waar veel goede ondernemers zitten, maar jarenlang was dat wel anders’, vertelt Bart van der Ende, projectleider Ondermijning bij de gemeente. ‘Tussen de goede ondernemingen zaten ook criminele en malafide bedrijven. Zij gebruikten hun pand bijvoorbeeld voor een hennepkwekerij.’Veel panden zagen er gesloten uit en het terrein was erg rommelig. Steeds meer ondernemers voelden zich onveilig. In 2015 trokken ondernemers aan de bel. Zij stapten naar het stadhuis. De boodschap was duidelijk: dit kan zo niet langer.Aantrekkelijker makenSinds 2021 werkt de gemeente samen met de Bedrijvenraad in het gebied. Van der Ende: ‘We maken nu echt verschil en we doen veel om het terrein aantrekkelijker te maken. Er wordt bijvoorbeeld strenger gecontroleerd, onder meer met de Wet Bibob. Deze wet geeft de gemeente mogelijkheden om onderzoek te doen naar bijvoorbeeld de financiering of de leiding van een bedrijf. Zo kan de gemeente vooraf beter controleren en bijvoorbeeld een vergunning weigeren aan een bedrijf met een verkeerde achtergrond. Maar ook bedrijven die al in de Spaanse Polder zitten, worden gecontroleerd. Dat doet de gemeente samen met andere organisaties. Van der Ende: ‘Bijvoorbeeld als we signalen krijgen van dingen die opvallen. Zoals een autowasstraat die maar 100 liter water per jaar verbruikt. Dat is natuurlijk heel opmerkelijk, dus dat gaan we dan onderzoeken.’Zichtbaar en betrokkenZo nodig treft de gemeente maatregelen. Van der Ende: ‘Een daarvan is dat autoverhuurbedrijven en garages een exploitatievergunning moeten aanvragen. De gemeente controleert dan of bedrijven voldoen aan de regels en of de onderneming eerlijk wordt gerund. De autobedrijven die hier nu gevestigd zijn kunnen zeggen: “Wij hebben een vergunning van de burgemeester en houden ons aan de regels”.’Van der Ende spreekt met bewondering over de toezichthouders, boa’s en wijkagenten die dag in dag uit zichtbaar aanwezig zijn in de wijk. ‘Ga er maar aanstaan,’ zegt hij. 'Zij leveren een waardevolle bijdrage aan het verbeteren van de Spaanse Polder. Ze zijn het eerste aanspreekpunt in een ruig gebied en handhaven waar nodig.’ ‘Goed idee? Wij kunnen helpen’Volgens de projectleider Ondermijning merken ondernemers de verandering en weten zij de gemeente steeds beter te vinden. Een goede samenwerking, sociale media en de wijkhub midden op het terrein helpen daarbij. ‘Als een ondernemer binnenloopt met een idee, kunnen wij direct helpen. Wil iemand hier een onderneming starten? Dan kunnen we meteen vertellen waar hij of zij moet zijn.’Ook voor Rotterdammers die nooit in de Spaanse Polder komen, is deze aanpak belangrijk. Een veilig en goed bedrijventerrein zorgt ervoor dat producten eerlijk worden gemaakt, mensen veilig kunnen werken en de stad sterker wordt. Van der Ende sluit af: ‘En er gebeurt meer in de Spaanse Polder. Er wordt bijvoorbeeld ook gewerkt aan verduurzaming. Dat draagt ook weer bij aan een betere uitstraling van de Spaanse Polder.’ Samen maken we vandaag én morgenDe Spaanse Polder is een bijzonder bedrijventerrein: groot, midden in de stad en met ruimte voor zware bedrijven. Daarom is er een duidelijk plan gemaakt om het gebied stap voor stap te verbeteren. In deze gebiedsvisie staat hoe de Spaanse Polder er in 2035 uit moet zien. Samen met de Bedrijvenraad werkt de gemeente aan een actieprogramma met concrete maatregelen.Wil je weten wat er allemaal speelt op het terrein, kijk dan op www.despaansepolder.nlFoto: David Rozing

Door het beperken van transformaties, in combinatie met het stimuleren van uitbreiding en subsidies voor maakindustrie, is de voorraad bedrijfsruimte in Rotterdam afgelopen bestuursperiode met bijna 71.000 m² gegroeid. Daarmee heeft het stadsbestuur de aan zichzelf opgelegde doelstelling voor behoud van bedrijfsruimte gehaald.In het ‘Collegetarget Bedrijfsruimte’ uit 2022 staat dat de voorraad bedrijfsruimte tot 2026 minimaal op hetzelfde niveau moet blijven als in 2022: 4.269.525 m² bruto vloeroppervlakte (bvo). Daarmee was Rotterdam de eerste stad in Nederland die een expliciete doelstelling formuleerde voor het behoud van bedrijfsruimte. De teller stond op 1 november op 4.335.128 m² bvo. Dat is 70.657 m² meer dan in 2022, aldus de ‘Eindverantwoording 2022 – 2026’, waarin het college van Leefbaar Rotterdam, VVD, D66 en DENK haar eigen prestaties langs de meetlat legt.Actieplan BedrijfsruimteHet positieve saldo is vooral te danken aan het beperken van transformaties van bedrijfspanden en -locaties naar woningen. Grote, maar ook veel kleinere onttrekkingen zijn tegengehouden. Alleen al ‘op Zuid’ gaat dit om ruim 100.000 m². Daarnaast is nieuwbouw van bedrijfsruimte en uitbreiding gestimuleerd, met onder meer subsidie voor maakbedrijven en andere maatregelen uit het Actieplan Bedrijfsruimte, waarmee het college de bedrijfsruimtedoestellingen ondersteunde.Industrieel (mede)gebruikEen concreet voorbeeld is het besluit van het college van B en W om ruimte voor economie terug te brengen op het vrijgekomen voormalige Hunter Douglas-terrein op het Eiland van Feijenoord op Rotterdam-Zuid. De gemeente heeft ingestemd met herontwikkeling, onder voorwaarde dat er minimaal 33.000 m² bedrijfsruimte terugkomt, waarvan minimaal 18.000 m² in milieucategorie 3.1 of hoger. ‘Hunter Douglas’ wordt als grote trendbreuk in stedelijk beleid gezien, in elk geval in Rotterdam. Waar de afgelopen decennia de meeste voormalige haven- en fabrieksterreinen op Zuid werden getransformeerd naar woningbouw, wordt hier bewust gekozen voor behoud van industrieel (mede)gebruik. De ruimte is bedoeld voor de maritieme maakindustrie. ‘Deze sector is van vitaal belang voor zowel de Rotterdamse als de nationale economie’, aldus de gemeente.Banen voor Rotterdammers‘We hebben als college een duidelijke economische koers gekozen: ruimte voor Rotterdamse ondernemers. Die aanpak werkt. Rotterdam is de eerste gemeente die haar doel voor bedrijfsruimte heeft vastgesteld én gehaald en daarmee de neerwaartse trend keerde’, zegt wethouder Robert Simons. Bron: BT Online.nl