SADC, gemeente Haarlemmermeer, Port of Amsterdam en gemeente Amsterdam hebben de ambitie om werklocaties volgens circulaire principes te ontwikkelen.

De urgentie is hoog. De ontwikkeling van werklocaties leidt tot een groot beslag op energie, materialen en water. Het grootste deel van dit gebruik vindt plaats door ontwikkelaars en ondernemers bij de realisatie en exploitatie van bedrijfsgebouwen. Alleen al in de Metropoolregio Amsterdam vinden tot 2030 nog 1.500 gronduitgiftes plaats. De relatief korte levensduur van bedrijfsgebouwen en werklocaties, maakt het nog belangrijker om na te denken over adaptiviteit van locaties en herbruikbaarheid van materialen. Voor meerdere locaties en bedrijfsgebouwen die nu gerealiseerd worden, geldt dat ze nog tijdens de periode van het klimaatakkoord (tot 2050) worden herontwikkeld.

In de dagelijkse praktijk van gebiedsontwikkeling zien we een kloof tussen ambitie en realisme. Samen met Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN) is daarom een praktijkonderzoek uitgevoerd naar manieren om deze kloof te overbruggen. Door een multidisciplinair team (Metabolic, APTO Architects, Ecorys en Akro Consult) is een afwegingskader voor circulaire gronduitgifte opgesteld. Dit afwegingskader is een hulpmiddel om de samenwerking tussen gebiedsontwikkelaars, markt en overheid goed vorm te geven. Deze samenwerking concentreert zich rondom de uitgifte van gronden; het moment waarop verantwoordelijkheden en ambities worden overgedragen en ook geborgd moeten worden. Hier wordt de basis gelegd voor een circulaire bouw, exploitatie en uiteindelijk hergebruik van de bedrijfsgebouwen.

Tijdens de Week van de Circulaire economie, op vrijdag 18 januari 2019 van 13:00 tot circa 15:30 uur, wordt het Afwegingskader circulaire gronduitgifte werklocaties gelanceerd. Dit zal plaatsvinden bij co-working space C-Bèta aan de Rijnlanderweg 916 in Hoofddorp. Tijdens dit evenement wordt het afwegingskader toegelicht door het onderzoeksteam en gaan we graag met elkaar in discussie over de toepassing van de resultaten. Bent u benieuwd? U kunt zich via info@sadc.nl aanmelden.

card image

Event

2019-06-27
Seminar ‘Energietransitie als procesopgave’

Event

2019-06-27

Seminar ‘Energietransitie als procesopgave’

Van ambitie naar uitvoeringsgericht programma

Aan ambities geen gebrek: 2040, 2035, een enkele bestuurder wil al in 2030 energieneutraal zijn. Een groot deel van de energieopgave slaat neer in de gebouwde omgeving. Kunnen ambtelijke organisaties bestuurlijke ambities waarmaken? Juist in de gebouwde omgeving valt of staat een goede uitvoering met een goede organisatie. Tijdens het seminar ‘Energietransitie als procesopgave’ dat ROm/Stadszaken.nl samen met Twynstra Gudde organiseert, krijgt u handvatten om van ambitie te komen tot een uitvoeringsgericht programma.
 
Tijdens het ROm-seminar ‘Energietransitie als procesopgave’ leert u:

  • hoe u een goede programmaorganisatie opzet om de energietransitie regionaal en lokaal in te bedden;
  • hoe u bij de uitvoering van het programma aanhaakt bij de bestaande lijnorganisatie;
  • welke manier van sturen het beste past bij uw organisatie en lokale context;
  • hoe u invulling geeft aan effectief gebieds- en omgevingsmanagement;
  • hoe u stakeholders en burgers het beste kunt mobiliseren in een lokale context;
  • hoe u inhoudelijke invulling geeft aan de gebiedsgerichte energietransitie.

PROGRAMMA

13.00 uur  
Inloop en opening door dagvoorzitter Marcel Bayer, hoofdredacteur ROm en Zenzi Pluut, managing partner Twynstra Gudde
 
13.30 uur 
Regionale samenwerking in de praktijk 
Charles Hussels, expeditieleider Energieneutraal wonen in Drenthe, kwartiermaker Regio Deal Zuid en Oost Drenthe
 
14.00 uur 
Bouwen aan vertrouwen in de gebouwde omgeving
Martin Andriessen, programmadirecteur energietransitie, gemeente Den Haag
 
14.30 uur
Korte pauze
 
14.45 uur
Dialoogtafels

  1. Tafel 1: Programma-aansturing bij gemeentelijke energietransitie. Welke aanpak past het beste bij u?
  2. Tafel 2: Warmtenetten als governance-vraagstuk. Welke rol kunt u spelen als gemeente?
  3. Tafel 3: Mensgerichte energietransitie. Wanneer gaan bewoners écht meedoen?
  4. Tafel 4: Case Engie: transformatie van een elektriciteitscentrale naar een duurzaam bedrijventerrein
  5. Tafel 5: Energieneutrale bedrijventerreinen. Hoe stuur je bij kaveluitgifte op duurzaamheid?
  6. Tafel 6: Strategisch omgevingsmanagement. Hoe betrek je de omgeving bij gebiedsgerichte energietransitie?

16.00 uur  
Borrel

facts & figures

Wat: Seminar ‘Energietransitie als procesopgave’
Wanneer: Donderdag 27 juni 2019, 13.30 – 17.00
Waar: Amersfoort (locatie volgt)
Voor wie: Professionals bij gemeenten, provincies en regionale samenwerkingsverbanden en andere professionals die op strategisch niveau aan energietransitie in de gebouwde omgeving werken

MEER INFORMATIE EN AANMELDEN

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

Circulaire werklocaties 2050: voorsorteren op de toekomst

Nieuws

18-02-2019

Circulaire werklocaties 2050: voorsorteren op de toekomst

Voorsorteren op een onzekere en snel veranderende toekomst en daarmee ons vestigingsklimaat versterken. Daarvoor bieden volgens gedeputeerde Jaap Bond van de provincie Noord-Holland de resultaten van de Challenge Circulaire Werklocaties 2050 prachtige aanknopingspunten.

Tijdens het Atelier Circulaire Werklocaties 2050 werken drie multidisciplinaire teams met professionals uit de wereld van ruimtelijk ontwerp, circulariteit en digitalisering aan antwoorden op de vraag: hoe ziet de circulaire werklocatie er in 2050 uit en hoe maken we dit mogelijk? Dit in opdracht van provincie Noord-Holland, SADC en SKBN. Verslagen van eerdere atelierdagen leest u hier en hier.

Atlaspark, Circular Powerhouse

‘Circular Powerhouse’ was het motto van team Future Forward. Het team had vier eerdere scenario’s uitgewerkt tot een samenhangende, wervende visie voor Atlaspark, een bestaand, logistiek bedrijventerrein in het Amsterdamse Havengebied. Sleutelwoorden: upcyclen van retourstromen vanuit de stad en industrie, evolutie van repetitief naar creatief en gezond werk en nieuwe samenwerkings- en verdienmodellen. De ligging in het Havengebied, biedt volgens het team fantastische aanknopingspunten om Atlaspark te laten uitgroeien tot een grondstoffenhub en centrum van schone, circulaire productie en kennisontwikkeling voor aangrenzende industrie- en stedelijke gebieden. Een centrale strook binnen het bedrijventerrein wordt gereserveerd voor de ontwikkeling van een kennis- en innovatielab. Dit verbonden met het aangrenzende, bestaande golfterrein en Ruigoord. Ruigoord, nu een wat shabby kunstenaarsdorp, is ‘een cadeau’ dat kan uitgroeien tot een creatieve hotspot. Circulair en creatief werken betekent volgens Future Forward ook de ontwikkeling van andere manieren van samenwerking. Denk aan een coöperatieve vereniging van bedrijven in en om Atlaspark die rest- en retourstromen uitwisselen en waarde creëren. Het instrument van een bedrijveninvesteringszone kan een bijdrage leveren aan de ontwikkeling en financiering van zo’n coöperatief groeimodel. Uitsmijter: ‘SADC zou zich van gebiedsontwikkelaar moeten omvormen tot een SAIC, een regionale investeringsmaatschappij voor circulaire gebieden en ontwikkelingen’.

Sloterdijken, Machinekamer

Met een groot aantal industriële, logistieke en nutbedrijven vormt het Sloterdijkgebied de ‘Machinekamer’ van de Metropoolregio Amsterdam. Het gebied zou zich volgens het team verder moeten ontwikkelen als ‘circulaire draaischijf’ in de regio voor materialen, water, energie en andere in- en uitgaande stromen. Binnen de Sloterdijken zijn er verschillende deelgebieden met ieder een eigen profiel en kansen. Met het verdwijnen van fossiele brandstoffen en het toenemende belang van de retourlogistiek krijgt de Haven in de toekomst het karakter van een grondstoffenhub. Het aangrenzende noordelijke Sloterdijkengebied kan zich ontwikkelen tot een geautomatiseerde circulaire productiekamer met een ‘open motorkap’, een metafoor voor schone, productieprocessen die transparant zijn, geen overlast meer bezorgen en niet langer verstopt hoeven te worden. Transparantie heeft ook te maken met de toenemende inzet van datascience, waardoor men in de toekomst precies weet wat de stad in- en uitgaat en daarop kan anticiperen. Door het schone karakter van circulaire productieprocessen is er in dat gebied ook beperkt ruimte voor wonen. Andere deelgebieden lenen zich daar overigens meer voor, zoals in het zuidelijke, meer fijnmazige gebied waar circulariteit meer te maken heeft met stromen binnen het gebied zelf  en wonen en werken veel meer wordt gemengd, ‘Living on the edge’.  Inspelen op veranderingen en onzekerheid betekent ook een ander soort infrastructuur waarmee flexibel kan worden ingespeeld op nieuwe vormen van mobiliteit, zoals zelfrijdende voertuigen: dus meer asfalt, beter koppelen van spoor en weg en glasvezelverbindingen langs weg en spoor.

Hoofddorp: elektrisch vliegen

Kennis, mensen, geld en spullen vormde de ingrediënten van het team Hoofddorp dat een verdere verdieping had gegeven aan vier scenario’s voor een uitgestrekt gebied rond Beukenhorst en omgeving. Dit langs de lijnen internationaal-regionaal en techniek-mensen. In het scenario ‘Corporate landscape’ staan er vooral veel grote, productie- en logistieke hallen waar ruimte is voor circulaire processen en internationale retourlogistiek van en naar Schiphol. Gekoppeld aan de toekomstige Co2-leiding van Rotterdam naar IJmuiden, kan Co2 als grondstof worden gebruikt voor onder meer biokerosine voor Schiphol. Dit alles met dubbel grondgebruik, ruimte voor wonen en een aantrekkelijke landschappelijke inpassing met groene daken.  In het scenario ‘Regional Hub’ vormt is Schiphol minder belangrijk en biedt de locatie vooral ruimte voor kleinschalige MKB- en familiebedrijven voor hergebruik en reparatie van retourstromen uit de regio. Terwijl het scenario ‘Oosterwold on steriods’ nog een stap verder gaat in de vorm van communicaties van pioniers die zoveel zelf produceren en voedsel verbouwen en daarmee inhoud geven aan circulariteit in het leven van alledag.  In het laatste scenario ‘Progress Polder’ verandert de Haarlemmermeer in een internationaal georiënteerd grootschalig kennislandschap voor biobased agroproductie, testvelden en laboratoria in een landschappelijke setting. Schiphol houdt een belangrijke functie als luchthaven. Een interessante vondst was het idee om een start- en landingsbaan vrij te maken voor elektrische vliegtuigen voor Europese vluchten. Door het ontbreken van geluidsoverlast wordt in de Haarlemmermeer zelf en steden in de omgeving ruimte vrijgespeeld voor nieuwe woningbouw.    

Commentaar

Jeanet van Antwerpen, directeur van SADC, was enthousiast over de presentaties: ‘Geen truttige verhalen maar aandacht voor toegankelijkheid van werklocaties, de menselijke kant van werken en nieuwe vormen van mobiliteit’. Zij benadrukte dat de tijd van masterplannen voorbij is en de presentaties een breed palet aan ingrediënten bevatte waarmee flexibel op een onzekere toekomst kan worden ingespeeld: ’Wij moeten met dit soort kennis excelleren ten opzichte van de concurrentie uit Azië’. Volgens mentor Maurits de Hoog moeten we veel meer werken met multidisciplinaire teams bij gebiedsontwikkelingen. Een voorstel voor en grondstoffen- en materialendepot in de Sloterdijken kan meteen worden opgepakt, de ruimte is er. We moeten op korte termijn getalsmatig doorrekenen wat urban mining voor de regio kan betekenen.’

De resultaten van de Challenge Circulaire Werklocaties worden gepresenteerd op donderdag 11 april op een symposium in Pakhuis de Zwijger. Dit is gratis toegankelijk. U kunt zich hier aanmelden.

Lees verder