Een van de leidende principes in veel beleidsstukken is dat ruimte voor economie niet mag afnemen. Een no net loss dus. Maar hoe geef je dat handen en voeten? Het omgevingsprogramma is een krachtig beleidsinstrument uit de Omgevingswet, die zich bij uitstek leent om, samen met gebiedspartners, ruimtelijk-economische ambities concreet te maken. 

Op dinsdag 18 november organiseren vakblad BT en TwynstraGudde het webinar ‘Maak ruimtelijk-economische ambities concreet met het omgevingsprogramma’. Met in de hoofdrol vier gemeenten die pionierden met het omgevingsprogramma. 

Je leert: 

  • Welke soorten omgevingsprogramma’s er zijn (thematisch- of gebiedsgericht) en welk type zich het beste leent voor welk doel; 
  • De afweging maken of het omgevingsprogramma een geschikt instrument is om jou/jullie ruimtelijk-economische ambities verder invulling te geven; 
  • Hoe je bestaand beleid door vertaalt naar een omgevingsprogramma, en wat de toegevoegde waarde is; 
  • Welk type maatregelen in een omgevingsprogramma kunnen worden opgenomen, zoals fysieke acties (ruimreserveringen), juridische instrumenten (regels of uitsluitingen), financiële prikkels/fondsen, maar ook ‘softere’ maatregelen zoals campagnes en het organiseren van netwerken (met bedrijfsleven of kennisinstellingen); 
  • Hoe je van een omgevingsprogramma tot programmatisch werken en uitvoering komt; 
  • Hoe een omgevingsprogramma de weg plaveit naar een algemeen bindend omgevingsplan. 

MELD JE METEEN AAN!

 

PROGRAMMA 

09.30 uur 
Introductie ‘programma onder de Omgevingswet’ 
Puck Brunet de Rochebrune & Anouk Paris, resp. principal adviseur en senior adviseur Ruimte, Wonen & economie, TwynstraGudde  

09.45 uur 
Praktijkcasus 1: Werken aan een balans tussen agrarisch landgebruik, bedrijventerreinen en recreatie – Omgevingsprogramma Economie, Gemeente Putten  
Reinard de Jong - Manager Opgaven, Programma's en Projecten, Gemeente Putten en Puck Brunet de Rochebrune (TwynstraGudde) 

10.00 uur 
Praktijkcasus 2: Beter benutten bestaande bedrijventerreinen, kantoorlocaties en overige werklocaties - Omgevingsprogramma werklocaties, Gemeente Amersfoort 
Marco van Hoek, programmamanager Werken, Gemeente Amersfoort 

10.15 uur 
Praktijkcasus 3: Vastleggen lange termijnvisie en maatregelen op een bedrijventerrein, mét ondernemers – Gebiedsgericht omgevingsprogramma voor bedrijvenpark ‘De Boezen’, Pijnacker  
Kjell Wansleeben, senior adviseur Ruimte, Gemeente Pijnacker-Nootdorp 

10.30 uur 
Praktijkcasus 4: Gemeente Urk (nader in te vullen) 
Sjane Marie van Urk, beleid Ruimtelijke Ordening, Gemeente Urk 

10.45 uur 
Einde 


FACTS & FIGURES 

Wat: Webinar ‘Maak ruimtelijk-economische ambities concreet met het omgevingsprogramma’. 
Wanneer: Dinsdag 18 november 2025, 09.30 uur – 10.45 uur. 
Kosten: Het is een gratis webinar.
Voor wie: EZ-ambtenaren van gemeenten, provincies en rijk, medewerkers van ontwikkelings- en herstructureringsmaatschappijen en iedereen die bezig is met het realiseren van ruimtelijk-economische ambities. 
Aanmelden

 

Nieuws
Gemeente Helmond en provincie kopen vastgoed Automotive Campus
Gemeente Helmond en provincie kopen vastgoed Automotive Campus

De provincie Noord-Brabant en de gemeente Helmond willen het vastgoed van de Automotive Campus overnemen van Bouwbedrijf Van de Ven. Met de voorgenomen aankoop krijgt de campus één publieke eigenaar. De voorgenomen aankoop past in een bredere trend van overheden die strategisch campusvastgoed zelf in bezit nemen.De gemeente Helmond en de provincie Noord-Brabant hebben een intentieovereenkomst gesloten met Bouwbedrijf Van de Ven over de voorgenomen aankoop van het vastgoed op de Automotive Campus in Helmond. Als de overname doorgaat, komt de campus volledig in publieke handen. De aankoop is nog afhankelijk van een due diligence-onderzoek en goedkeuring door de gemeenteraad van Helmond, Provinciale Staten en de directie van het bouwbedrijf.De gebouwen op de campus zijn momenteel eigendom van Bouwbedrijf Van de Ven uit Veghel. Het bedrijf heeft de campus in ongeveer vijftien jaar tijd ontwikkeld tot een internationaal opererende innovatieomgeving op het gebied van mobiliteit en automotive. De omliggende gronden zijn al in bezit van de gemeente en de provincie. Met de aankoop van het vastgoed ontstaat één publieke eigenaar die zowel grond als gebouwen in handen heeft.Niet op financieel rendement sturenVolgens het Eindhovens Dagblad (ED) speelt bij de aankoop nadrukkelijk de wens om ongewenste (buitenlandse) investeerders buiten de deur te houden. Gemeente en provincie willen voorkomen dat het vastgoed in handen komt van een partij die primair op financieel rendement stuurt. Daarbij bestaat volgens hen het risico dat functies als onderwijs, start-ups en onderzoeksactiviteiten onder druk komen te staan als maximale winst leidend wordt.De afgelopen periode hebben de drie partijen verschillende constructies onderzocht om de campus verder te ontwikkelen. Er is langdurig gesproken over samenwerking tussen publieke partijen en het bouwbedrijf. Uiteindelijk bleek een gezamenlijke structuur volgens betrokkenen te complex. Ook speelde de vraag wat er op termijn met het vastgoed zou gebeuren als het in private handen zou blijven. ‘We hadden vertrouwen in een samenwerking met Van de Ven. Fundamentele bedenkingen hadden we over wat er daarna kan gebeuren: wat als zij de campus verkopen? Daar liep het vast’, aldus Brabants gedeputeerde Stijn Smeulders in het ED.Directeur Frank van de Ven zegt dat hij bereid is het vastgoed te verkopen aan de publieke partijen en dat hij andere geïnteresseerde kopers heeft geweigerd. Hij stelde dat continuïteit van de campusontwikkeling voor hem belangrijker was dan het behalen van de hoogste prijs.Invloedrijke campusDe Automotive Campus geldt als een van de economische pijlers van Helmond. Automotive is, naast Food(tech) en hightechsystemen en materialen (HTSM), een van de drie topsectoren in het economisch beleid van de stad. Op de campus werken bedrijven, onderwijsinstellingen en onderzoeksorganisaties samen aan vraagstukken rond onder meer elektrificatie, digitalisering, veiligheid en verduurzaming van mobiliteit. De campus behoort volgens betrokken partijen tot de twintig meest invloedrijke campussen van Nederland.Wethouder Martijn de Kort (Economische Zaken) spreekt in een toelichting op LinkedIn over een volgende fase in de ontwikkeling van de campus, waarbij het doel is om “grip te houden en te vergroten op de ontwikkeling en richting” van de locatie. Hij wijst op het belang van een ecosysteem waarin onderwijs, ondernemers en overheden samenwerken en waar ruimte is voor zowel start-ups als gevestigde bedrijven. De aankoop moet volgens hem bijdragen aan een stabiele basis voor verdere groei.Campusvastgoed in overheidshandenDe stap van Helmond en de provincie past in een bredere ontwikkeling waarbij overheden vaker strategisch campusvastgoed in eigendom nemen. Op deze website werd vorig jaar al gesignaleerd dat campusvastgoed steeds vaker in publieke handen komt om maatschappelijke belangen en langetermijnontwikkeling te borgen. Campussen worden daarbij gezien als economische infrastructuur met een publieke functie, vergelijkbaar met andere strategische voorzieningen.Een recent voorbeeld is de Brainport Industries Campus (BIC) in Eindhoven. In maart 2025 werd cluster 1 van deze campus officieel overgedragen aan de gemeente Eindhoven, nadat de gemeenteraad had ingestemd met de aankoop van de Britse eigenaar Capreon. Met de overname wilde Eindhoven meer invloed krijgen op de strategische ontwikkeling van de campus en publieke functies, zoals onderwijs, veiligstellen. De Brainport Industries Campus huisvest meer dan veertig bedrijven, onderwijsinstellingen en onderzoeksorganisaties en speelt een belangrijke rol in het hightech maakindustrie-ecosysteem van de regio.Koopsom onbekendDe aankoop van campusvastgoed door overheden roept ook vragen op over risico’s en rendement. De betrokken bestuurders in Helmond en Noord-Brabant stellen dat het om een strategische investering gaat, maar doen nog geen uitspraken over de koopsom. Volgens hen moet de campus zich op termijn financieel kunnen bedruipen. De provincie heeft ervaring met deelnemingen in andere campussen, waar vergelijkbare constructies zijn toegepast.De komende maanden worden gebruikt voor verdere financiële, juridische en organisatorische uitwerking. Pas na afronding van het onderzoekstraject volgt formele besluitvorming. Als de betrokken bestuursorganen instemmen, krijgt de Automotive Campus één publieke eigenaar en sluit Helmond zich aan bij andere steden waar campusvastgoed wordt beschouwd als strategische economische infrastructuur die onder publieke regie wordt gebracht.Bron: BT Online.nl

11-02-2026
Nieuws
Schiedam benut vrijkomende erfpacht voor herprogrammering
Schiedam benut vrijkomende erfpacht voor herprogrammering

De gemeente Schiedam benut ‘expirerende erfpacht’ om bedrijventerrein ’s-Gravelandsepolder economisch te herprogrammeren naar innovatiecluster. VolkerWessels-dochter SDK Vastgoed ontwikkelt op de vrijkomende kavels de MICS-campus voor het regionale mechatronica-cluster.Mechatronica Innovatie Campus Schiedam (MICS) is feitelijk een 42 hectare groot innovatiecluster in wording in Schiedam. Het maakt onderdeel uit van gebiedsontwikkeling SchieDistrict, een economische herprogrammering van het Schiedamse deel van bedrijventerrein Spaanse Polder en het Schiedamse bedrijventerrein ’s-Gravelandsepolder. Waar de ’s-Gravelandsepolder-West bestemd is voor circulaire bedrijvigheid en innovatieve maakindustrie, ligt de focus bij MICS op mechatronica: een sector die precisiemechanica, elektrotechniek, software en systeemtechniek combineert in slimme, geautomatiseerde systemen.  De MICS-campus ligt strategisch tussen Delft en Rotterdam, met directe aansluitingen op de A20, trein (Schiedam Centrum en binnenkort Schiedam Kethel), metro, tram, bus en fietsroutes naar de TU Delft, Erasmus Universiteit en technische opleidingen.  Deze ligging maakt MICS in beginsel niet alleen aantrekkelijk voor bedrijven, maar ook voor talent dat in de regio woont en studeert. SDK Vastgoed leverde vorig jaar het eerste pand op voor Metrohm Applikon, een specialist in analysers voor de chemische industrie.  Samenwerking als succesfactor Doekle Terpstra, bestuurlijk verkenner MICS vanuit de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), benadrukte in een recente podcast dat de Schiedam “goud in handen” heeft, maar dat succes afhangt van duurzame samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven, onderwijs- en kennisinstellingen. In de Brainportregio leidde zo’n triple helix-samenwerking tot een economische revival. MICS wil dit voorbeeld volgen, maar dan met een eigen signatuur. De regio Zuid-Holland telt veel mechatronicabedrijven die niet alleen het havenindustrieel complex bedienen, maar wereldwijd opereren. Om deze sector te versterken, is het netwerk ‘Hi Delta’ (Holland Instrumentation Delta) opgericht, dat maakbedrijven, toeleveranciers, kennisinstellingen en overheden moet verbinden. MICS moet de fysieke locatie worden waar deze partijen samenwerken, innovatie versnellen en talent aantrekken.  Van Brainport naar MICS SDK Vastgoed heeft veel ervaring met het creëren van innovatiecampussen. Zo ontwikkelde het bedrijf de Brainport Industries Campus (BIC) in Eindhoven, waar bedrijven en kennisinstellingen onder één dak samenwerken om de snelle wereldwijde ontwikkelingen in de high tech-industrie te kunnen bijbenen.  De sprong van SDK Vastgoed naar Schiedam is minder onlogisch dan het in eerste instantie lijkt. ‘Trek een cirkel van dertig kilometer meter rond deze plek en je telt ruim drie miljoen inwoners. Hier geldt de wet van de grote getallen’, verklaarde SDK-directeur Niels Langenhuizen eerder in vakblad ROm, een zustertitel van BT en Stadszaken. ‘Als je drie keer zoveel mensen hebt als in de regio Eindhoven, zou je ook drie keer zoveel technisch talent moeten kunnen aantrekken’.  Expirerende erfpacht als kathalysator Maar de herprogrammering van bedrijventerrein naar campus is alleen mogelijk doordat per april 2020 84 erfpachtcontracten zijn afgelopen. In principe schrijven de erfpachtvoorwaarden voor dat je aan het eind van de rit het perceel schoon en ontruimd, dus gesloopt en gesaneerd moet opleveren. ‘Dat geeft ons gelegenheid om nieuwe ontwikkeling af te dwingen, eventueel met nieuwe gebruikers’, zegt Liesbeth Roeles’, projectmanager gebiedsontwikkeling bij de gemeente Schiedam en verantwoordelijk voor de gebiedsontwikkeling SchieDistrict. Inmiddels zijn meer dan dertig nieuwe grondovereenkomsten in erfpacht gesloten.Lees het hele artikel ook op Stadszaken.nl

16-03-2026
Aanmelden nieuwsbrief