SKBN gaat weer op digitale tour! De komende tijd reizen we met ons busje langs De Binckhorst (Den Haag), Industriepark Kleefse Waard (Arnhem) en Greenport Venlo (Venlo) om een kijkje in de keuken te krijgen. En dat alles in het teken van de Strijd om de Ruimte. Want hoe maken we juist op werklocaties ruimte voor energietransitie, wonen en klimaatbestendigheid?

Kijk hier de uitzending terug: 

 

Bedrijventerreinen komen vanuit verschillende perspectieven in het nauw. De ruimte in Nederland wordt steeds schaarser, en staat er een enorme woningbouwopgave klaar. Daarnaast is er een klimaatopgave die ruimte opeist en wordt de logistieke operatie rondom bedrijvigheid steeds gecompliceerder. Hoe krijgen werklocaties toch de ruimte die ze verdienen? Vanuit drie verschillende perspectieven (woningmarkt, logistiek en energietransitie) laten we met aansprekende projecten zien hoe het wél kan. 

Tijdens de uitzending op 24 maart verschenen bovendien verschillende experts zoals Cees-Jan Pen, Gerlof Rienstra, Nicole Maarsen en Paul van Dijk hun licht op welke kansen er liggen voor bedrijventerreinen én gaven ze adviezen voor de nieuwe gemeenteraden. 

 

Event
BT Event: ‘Sturende bedrijventerreinen, ruimte maken voor transities’
BT Event: ‘Sturende bedrijventerreinen, ruimte maken voor transities’

‘Sturende bedrijventerreinen – ruimte maken voor transities’ is hét thema van het 19e BT Event op donderdag 14 november in De Fabrique in Utrecht. Want naast een faciliterende rol door het accommoderen van ruimtevragen, hebben de 3800 bedrijventerreinen in Nederland als vitale infrastructuur per definitie een sturende impact op de wereld van morgen. Door te kiezen welke ruimtevragen je wel of niet accommodeert, welke activiteiten je wáár accommodeert, welke circulaire stromen je mogelijk maakt, hoe je ruimte biedt aan opwek en opslag van energie en hoe je een vruchtbare bodem legt voor innovatieclusters, kun je transities helpen versnellen. De ruimte en activiteiten op bedrijventerreinen hebben daarin een cruciale rol.  Het borgen van ruimte voor stadsverzorgende (circulaire) bedrijvigheid en praktische banen in de nabijheid van bevolkingsconcentraties, is een nadrukkelijk doel van gemeenten die bij gronduitgifte steeds vaker op maatschappelijke waardecreatie sturen.  Waar ruimte en grond al zijn vergeven, willen overheden – zo goed en kwaad als het gaat – regie terugpakken op bedrijventerreinen. Creatief omgaan met bestaande/beschikbare ruimte door beter benutten, intensiveren, stapelen en mixen vergroot zowel de maatschappelijke als economische output. Op nationaal niveau ontstaat – gevoed vanuit meervoudige schaarste – een nieuw paradigma van ‘keuzes maken’. Selectieve groei en het mogelijk afschalen van economische sectoren die veel ruimte vragen, maar een beperkte economische en maatschappelijke waarde genereren, zijn geen taboes meer. Tegelijk dringt het besef door dat bepaalde sectoren door digitale en circulaire transities juist méér ruimte nodig hebben. Denk daarbij aan grootschalige (data)logistiek, en de opslag/verwerking van reststromen. Deze relatief nieuwe ruimtevragers moeten zo goed mogelijk worden ingepast. Zowel fysiek-ruimtelijk, als binnen een duurzaam economisch-ruimtelijk systeem. Op het BT Event in Utrecht gaan we, samen met onze partners Provincie Utrecht, Gemeente Utrecht, Gemeente Amersfoort en de NV OMU, aan de slag met de sturende rol die bedrijventerreinen kunnen oppakken. Met een duidelijke focus op processen, praktische oplossingen, financierbaarheid en uitvoerbaarheid. HOUD DE CONGRESSITE IN DE GATEN VOOR MEER INFO.  

14-11-2024
Nieuws
Samenwerking energie op bedrijventerrein Ittervoort in Leudal
Samenwerking energie op bedrijventerrein Ittervoort in Leudal

In oktober 2023 startte een groep van 17 bedrijven een project om de beschikbaarheid van energie voor hun bedrijvigheid te borgen en stappen te zetten naar verduurzaming van energie. Die bedrijven zijn gevestigd op bedrijventerrein Ittervoort in Leudal. Het project is een samenwerking met 8 grootverbruikers en 9 kleinverbruikers, de gemeente Leudal, Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML) en de BIZ Ittervoort. Om te achterhalen hoe het energieverbruik eruit ziet en waar problemen of optimalisatiekansen zitten, hebben de grootverbruikers hun kwartierdata over 2022/2023 beschikbaar gesteld. Deze data maakt het verbruik per kwartier inzichtelijk. Op basis van deze kwartierdata is door OML, in samenwerking met Enzo Diependaal van Rethink Zero, voor ieder bedrijf een rapportage opgesteld om inzicht te krijgen in het actuele verbruik. Conclusie De conclusie op basis van al deze data is dat met het huidige energieverbruik en de op dit moment ingeplande uitbreidingen en verduurzamingsacties, er voor deze groep bedrijven nu nog geen probleem is voor het verkrijgen van stroom. Wel tikken een aantal bedrijven op piekmomenten de grens van hun gecontracteerd vermogen aan. Op basis van de individuele rapportages wordt inzichtelijk waardoor dat komt en hoe dat eventueel aan te passen is. Knelpunten Op middellange termijn worden er knelpunten verwacht. Met name bij het elektrificeren van vrachtwagens. Reden voor de bedrijven om twee keer per jaar bij elkaar te komen om elkaar op de hoogte te houden van de plannen. Op deze manier kunnen de bedrijven acties met elkaar uitwerken tot het opzetten van een energyhub op het moment dat dat nodig is. Samenwerken Wethouder Robert Martens, gemeente Leudal: ‘Het is belangrijk om samen te werken en eventuele toekomstige knelpunten voortijdig in kaart te brengen. Alleen dan kunnen we deze knelpunten het hoofd bieden. Daarbij hebben we iedereen nodig, ondernemers, deskundigen en de gemeente. Dus samenwerken is belangrijk voor een positief resultaat en een duurzame toekomst voor zowel de ondernemers als de gemeente Leudal.’ Korte termijn Op korte termijn starten de grootverbruikers met het hoogfrequent meten van hun energieverbruik. Niet alleen is dat uiteindelijk nodig voor het opzetten van een energiemanagementsysteem (EMS) maar het geeft de bedrijven zelf per direct gedetailleerd inzicht in hun energieverbruik en daarmee inzicht in kansen voor optimalisatie of besparing. Niet afwachten Steven Goetstouwers, BIZ Ittervoort/Admesy: ‘Ik wil met mijn bedrijf ook graag andere ondernemers helpen. Niet alleen door ervaringen met elkaar te delen, maar concreet samen aan de slag te gaan. Door zelf beter met de beschikbare stroombeschikbaarheid om te gaan, kan ik anderen van dienst zijn. En dat is waar de BIZ Ittervoort voor aan zet is. Samen zaken oppakken en niet afwachten tot het te laat is. Deze samenwerking is daar een uitstekend voorbeeld van en vind ik zeer positief.’ Zonnepanelen Tijdens de metingen kwam naar voren dat bij veel van de bedrijven, zowel bij de grootverbruikers als bij de kleinverbruikers, mogelijkheden zijn om zonnepanelen aan te schaffen. De gemeente Leudal heeft daarom, in samenwerking met OML, aangeboden de bedrijven te ondersteunen bij dat traject. Denk daarbij aan het onderzoeken of de dakconstructie geschikt is voor de aanleg en het gezamenlijk inkopen van de panelen. Ook worden de bedrijven ondersteund bij het optimaliseren van hun energieverbruik en de aanschaf van de slimme meters waarmee hoogfrequent gemeten wordt. Wettelijk Voor kleinverbruikers is het op dit moment wettelijk nog niet mogelijk om mee te doen met een energyhub. Toch blijven de kleinverbruikers bij dit traject aangehaakt. Enerzijds vanwege de kans dat zij op een zeker moment zelf grootverbruiker worden. Anderzijds dat zij na wettelijke aanpassingen alsnog kunnen aanhaken.

16-05-2024
Nieuws
Smart Energy Hub Hardenberg van start met 13 grootverbruikers
Smart Energy Hub Hardenberg van start met 13 grootverbruikers

Broeklanden in Hardenberg is een relatief jong bedrijventerrein vlak bij de Duitse grens in Overijssel. Ook hier stond de energieproblematiek in de vorm van een overbelast elektriciteitsnet al snel, rond 2022 op de agenda. Dertien bedrijven werken nu samen met netbeheerder Enexis aan de ontwikkeling van een Smart Energy Hub om zo piekbelasting op het net te voorkomen en een slimme manier van energieopslag te bouwen. ‘Je legt met elkaar een energetische puzzel, op zo’n manier dat de oplossing toekomstbestendig is’, zegt gebiedsregisseur Wouter Heres. Hij trad na de zomer van 2023 aan en is met de ondernemers gevestigd op Broeklanden en netbeheerder Enexis in gesprek gegaan over de ontwikkeling van een Smart Energy Hub, die de energievoorziening in goede banen moet leiden. Met andere woorden: hoe voorkom je vraag- en terugleveringspieken op het net en hoe sla je slim duurzame energie op wanneer die niet het net op kan. Inzicht in energieverbruik ‘De eerste stap is dat je data en inzicht krijgt over het energieverbruik per bedrijf’, schetst Heres. Dit betekent dat duidelijk moet worden om hoeveel bedrijven en aansluitingen op het energienet het gaat, wat de gebruikersprofielen van de bedrijven zijn, hoeveel flexibiliteit (ruimte) er in de huidige bedrijfsprocessen zit en wat de toekomstplannen en verduurzamingsambities er per bedrijf zijn. ‘Eigenlijk moet je het energieverbruik in het verleden, het heden en de toekomst in kaart brengen. Zo creëer je een gelijk speelveld en kun je gaan werken aan mogelijke oplossingen.’ Energie Management Systeem Deze data en inzichten vormen de basis voor een Energie Management Systeem (EMS) dat als intelligent sturingsplatform gaat dienen. ‘Een EMS is een containerbegrip’, waarschuwt Heres. ‘Het moet een sturingssysteem zijn dat op een slimme manier, realtime gegevens van achter de meter van de bedrijven registreert en combineert. Zodat je, als de zon schijnt en er wordt veel duurzame energie geleverd, tegen omvormers in het systeem kunt zeggen: even geen energie meer aan het net leveren, maar opslaan in een batterij.’ Dat klinkt simpel, maar is het niet. Heres: ‘Er is bij mijn weten nog niemand in Nederland die zo’n geavanceerd, collectief EMS in werking heeft. Dat is nog in ontwikkeling.’ Peak shaving Bij het in kaart brengen van de energievraag en de teruglevercapaciteit op Broeklanden blijkt dat een aantal keer per jaar de maximale bandbreedte van het energienet wordt overschreden. ‘Van zo’n piekbelasting is misschien vijf tot tien keer per jaar sprake’, constateert Heres. ‘Dan moet je dus aan peak shaving doen, het voorkomen van pieken door te schuiven met energieverbruik of de teruglevering van duurzame energie.’ Coöperatie Bedrijventerrein Broeklanden Het voordeel van een relatief jong bedrijventerrein, zoals Broeklanden, is dat alle ondernemers, die een kavel kopen en een bedrijf op het terrein vestigen, verplicht meedoen aan de coöperatie Bedrijventerrein Broeklanden. Deze coöperatie is op Broeklanden onder meer verantwoordelijk voor de licht- en groenvoorziening, het cameratoezicht en neemt deel aan de Smart Energie Hub. Heres: ‘De ondernemers zijn dus goed georganiseerd.’ Verder met grootverbruikers De gesprekken over de Smart Energy Hub begonnen met zo’n veertig ondernemers. Gaandeweg is besloten met dertien grootverbruikers verder te gaan. ‘Zij gebruiken circa 80 tot 85 procent van de capaciteit van het energienet. De andere ondernemers zijn kleinverbruikers, zoals detailhandel en autobedrijven’, meldt Heres. Slimme energieopslag Voor het opslaan van het overschot aan duurzame energie, denkt Smart Energy Hub Broeklanden aan twee batterijen in combinatie met een warmtekracht-oplossing. Heres: ‘De WKK op gas dient als back-up voor het geval het niet lukt de energiestromen naar het net goed te balanceren.’ Stap-voor-stap-proces Heres benadrukt dat de ontwikkeling van een Smart Energy Hub een stap-voor-stap-proces is. ‘Het doel is dat je door als collectief te investeren goedkoper uit bent dan wanneer je als bedrijf alleen opereert. Als individueel bedrijf heb je een contract met de netbeheerder, maar krijg je eerder te horen: sorry, het net is overbelast. Door samen te werken, kun je als bedrijven het stroomverbruik en het terugleveren van duurzaam opgewekte energie beter verdelen. Daardoor kun je efficiënter gebruik maken van de bandbreedte op het net. Dit maakt het mogelijk dat meer bedrijven elektriciteit kunnen krijgen.’ Fact & figures SEH Broeklanden-Zuid Bedrijventerrein Broeklanden-Zuid is zo’n 20 hectare groot en ligt in Hardenberg in de provincie Overijssel, vlak bij de Duitse grens. Het bedrijventerrein is in 2018 aangelegd en verkaveld. Er zijn nu 40 bedrijven gevestigd op Broeklanden. Er zijn diverse braak liggende kavels, die ontwikkeld kunnen worden, maar geen aansluiting krijgen bij de netbeheerder. Netbeheerder Enexis is netbeheerder in Overijssel en ziet de Smart Energy Hub Broeklanden als pilot-project. Capaciteit netwerk Vermogen Broeklanden in totaal: niet bekend. Coöperatie Deelname aan de coöperatie Bedrijventerrein Broeklanden is verplicht voor bedrijven die zich op Broeklanden vestigen. De coöperatie beheert de licht- en groenvoorzieningen en het cameratoezicht op het bedrijventerrein. De coöperatie maakt tevens deel uit van de Smart Energy Hub, die op het terrein wordt ontwikkeld om de energievoorziening gezamenlijk in goede banen te leiden. Tijdpad 2022: in gesprek gegaan over Smart Energy Hub met 40 bedrijven (grootverbruikers en kleinverbruikers elektriciteit). Najaar 2023: gebiedsregisseur Broeklanden aan de slag. Maart 2024  ertien bedrijven (grootverbruikers) doen mee aan de ontwikkeling van de Smart Energy Hub. Schetsontwerp infra en Energie Management Systeem (EMS) klaar. Zomer 2024: EMS in werking. Najaar 2024: ESCO (bedrijf, juridische entiteit) oprichten, waar alle bedrijven die deelnemen aan Smart Energy Hub een aandeel in hebben. Deelnemers leggen in ESCO onderlinge afspraken vast over bijsturen van energiestromen.

10-04-2024
Aanmelden nieuwsbrief