WELKOM BIJ SKBN

De Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN) deelt en ontwikkelt kennis op het gebied van verdienvermogen en de ontwikkeling van het vestigingsklimaat. Heel concreet gaat het om de (her-)ontwikkeling en het beheer van werklocaties en hoe dit aan te pakken. Ook organiseert SKBN de ontmoeting tussen alle betrokken belangen. En SKBN levert – gevraagd en ongevraagd – beleidsinput op basis van haar kennis.

card image

Event

14-04-2021
Studiereis - Duurzame transitie in Stuttgart

Event

16-10-18

Studiereis - Duurzame transitie in Stuttgart

De omschakeling naar elektrische auto’s kost zo’n 400.000 banen in Duitsland. En waar de hardste klappen zullen vallen is Stuttgart, de autostad bij uitstek. Hoe schakelt deze stad, die bekend staat om haar auto-industrie, om naar een nieuwe, duurzame economie? Wat vraagt dat van het bedrijfsleven, van de mobiliteit en de inzet van techniek? 

Een belangrijke speler in deze duurzame transitie is het Verband Region Stuttgart. Binnen dit regioverband maakt men zich sterk voor slimme mobiliteit, nieuwe bedrijvigheid, energietransitie, een levendige binnenstad, goede planning en toegankelijkheid van natuur. Tijdens de SKBN Studiereis gaan we ontdekken hoe dat in z’n werk gaat.

Ook kijken we naar de effectiviteit van een publiek-private strategiedialoog voor de ontwikkeling van nieuwe mobiliteit. Dit alles uiteraard in een omgeving met veel werklocaties en toonaangevende ondernemingen. Stuttgart is immers een van Duitslands oudste industriële stad. Met een duidelijke toekomstambitie. De stad, die meerdere universiteiten huisvest, doet er dan ook alles aan om haar vele talenten binnen de stadsgrenzen te houden. Met succes!

Gaat u mee op deze SKBN Studiereis?

Programma (onder voorbehoud)

Woensdag 14 april
We worden welkom geheten door het Region Verband Stuttgart, de Wirtschaftsförderung en de Industrie- und Handelskammer Region Stuttgart. Voor welke opgaven staan de stad en regio? En hoe gaan zij deze uitdagingen gezamenlijk aan?
 
Donderdag 15 april
Deze dag verdiepen we ons in de IBA2027, een vliegwiel dat de regio toepast voor de versnelling van bouwprojecten en energietransitie. We gaan terug naar de IBA van 100 jaar geleden in Stuttgart: de modernistische wijk Weissenhof. Ook nemen we een kijkje bij de M.Tech Accelerator, een boeiende start-up facilitator. Tot slot laten we ons rondleiden in de wijk Feuerbach, waar Bosch van oudsher een grote stempel drukt op de ontwikkelingen. We sluiten de dag af in het Porsche Museum. 
 
Vrijdag 16 april
De laatste dag verdiepen we ons in de betekenis van mobiliteit en de productie daarvan voor de toekomst. Hoe zorgt de stad ervoor dat de ontwikkeling van duurzame mobiliteit genoeg tempo heeft, en voor voldoende nieuwe economie zorgt?

Samenvattend

  • Wat: SKBN Studiereis Stuttgart
  • Datum: Woensdag 14 mei t/m vrijdag 16 april 2021
  • Inclusief: Heen- en terugreis vanaf Utrecht Centraal of Arnhem Centraal, 3 lunches, 2 hotelovernachtingen, een intensief programma met lokale sprekers en gidsen, vervoer ter plaatse, 1 slotdiner, evaluatie en reisverslag.
  • Kosten: € 949,- ex btw
  • Meer info:
    - Logistiek en organisatie: Tessa van der Heiden: 033 870 0100, t.vanderheiden@elba-rec.nl.
    - Inhoud: Mieke Naus, m.naus@elba-rec.nl, 06 48 38 67 39 

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

Geelen Beton koopt kavel van OML

Nieuws

Nieuws

Geelen Beton koopt kavel van OML

De heer Hans Coppus, directeur OML, overhandigt vandaag symbolisch de sleutel van kavel Lijnpad aan de heer Eugène Geelen, directeur-eigenaar van Geelen Beton.

Ondanks de vreemde omstandigheden rondom het coronavirus heeft OML wederom een kavel verkocht. Kavel Lijnpad is maar liefst 6.500 m2 groot en ligt op bedrijventerrein Koeweide. Daarnaast heeft Geelen Beton het naastgelegen kavel van 13.000 m2 in particulier eigendom gekocht. Met de verkoop van kavel Lijnpad heeft OML al haar beschikbare gronden in Maasbracht verkocht aan ambitieuze lokale ondernemers. Hiermee wordt bijgedragen aan de economische groei van de gemeente Maasgouw. 

Geelen Beton

Geelen Beton is al sinds 1923 actief en draagt bij aan de toonaangevende positie op de markt van prefab beton. Daarnaast zijn er innovatieve ontwikkelingen als het gaat om product verhouding tussen systeemvloeren en bouwelementen. Architecten en aannemers kiezen dan ook steeds vaker voor de pluspunten zoals een versneld bouwtempo en extra esthetische mogelijkheden. De ontwikkelingen in de sector gaan hard en Geelen Beton loopt hierin voorop.

De kavel op bedrijventerrein Koeweide is een uitbreiding voor het bedrijf. Naast de vestigingen in Wanssum en Posterholt voorziet de kavel Lijnpad voor een belangrijke mate in de opslag en overslag van de producten. De strategische positie, dicht bij de snelweg A2, biedt Geelen Beton vele voordelen. 

Kerntaken OML

OML B.V. heeft de volgende kerntaken: ontwikkeling en uitgifte van nieuwe bedrijventerreinen, acquisitie van bedrijven en sales van bedrijventerreinen, locatie- en gebiedsontwikkeling alsmede advisering bij ruimtelijk-economische vraagstukken. OML heeft percelen te koop op de bedrijventerreinen: Businesspark Midden-Limburg in Echt, Windmolenbos en Zevenellen in Haelen, Merummerpoort, De Schroof, De Hanze, Boven de Wolfskuil, De Grinderij en Oosttangent in Roermond.

Lees verder

Achtergrond

card image

30-06-2020

Gemeenten verwachten dat crisis circulaire economie opstuwt

Achtergrond

Achtergrond

Gemeenten verwachten dat crisis circulaire economie opstuwt

Crisis als kans voor reorganiseren en moderniseren productie 

90 procent van de gemeenten verwacht dat de coronacrisis de ontwikkeling van de circulaire economie versnelt. Dat blijkt uit een nieuw benchmarkonderzoek onder 120 gemeenten door Stec Groep. Gemeenten verwachten dat bedrijven meer in de buurt gaan produceren en dat dit een kans is voor meer circulair ondernemen. 85 procent zegt echter ook dat de werklocaties nog niet circulaire-economie-proof zijn.

Drie kwart van de gemeenten in het onderzoek stelt dat de coronacrisis heeft aangetoond hoe fragiel en niet-duurzaam de mondiale productieketens zijn. ‘We zien dat bedrijven nu kritischer kijken naar hun ketens en hun afhankelijkheid van bijvoorbeeld China’, zegt Evert-Jan de Kort senior partner bij Stec Groep. ‘Dat biedt een kans voor het reorganiseren en moderniseren van de productie en om het gesjouw van allerlei producten en grondstoffen over de wereld te verminderen door stappen te zetten in circulariteit.’ Gemeenten spelen zelf een belangrijke rol in het pakken van deze kansen. De overheid kan de transitie stimuleren met beleid, wet- en regelgeving, maar ook door perfecte plekken te bieden voor circulaire bedrijvigheid.

Voldoende hinderruimte

Een circulaire topwerklocatie moet volgens gemeenten ongehinderd ruimte bieden aan het kunnen verwerken van afvalstromen tot nieuwe producten. De circulaire productie gaat immers vaak gepaard met geluid, stof en geur. Ook een optimale bereikbaarheid is essentieel volgens gemeenten. Niet alleen via de weg, maar ook via water, spoor, ov én digitaal. Opvallend is de lage score die de gemeenten in het onderzoek toekennen aan de kwaliteit van organisatie en samenwerking op circulaire werklocaties. De Kort: ‘Circulaire economie draait juist om samenwerking. Organisatie en onderling vertrouwen is een belangrijke basis om bedrijfsprocessen te delen en stromen uit te wisselen. Bovendien zien we dat werklocaties waar goed wordt samengewerkt beter presteren en toekomstbestendiger zijn. Hier is dus nog echt een wereld te winnen.’

Circulaire economie hoog op gemeenteagenda  

Gemeenten hebben nog weinig feeling met de circulaire economie. 66 procent vindt het eigen kennisniveau onvoldoende. Bijna 90 procent geeft aan geen goed beeld te hebben van wat bedrijven in de eigen gemeente nu doen op dit vlak. Gemiddeld geven gemeenten zichzelf een 5,8 voor hun inzet op circulaire economie. Toch staat bij veel gemeenten circulaire economie hoog op de agenda. Zo heeft ruim 85 procent een ambtelijke of bestuurlijke trekker circulaire economie. Een op de vijf gemeenten heeft een specifieke afdeling Duurzaamheid waar circulaire economie is ondergebracht. Daarnaast houden vooral de afdelingen Economische Zaken (30 procent) en Ruimtelijke Ordening (25 procent) zich bezig met circulaire economie.

Bijna 80 procent van de gemeenten zegt dat de omslag naar een circulaire economie vraagt om een samenhangende visie en aanpak vanuit alle gemeentelijke disciplines. In de praktijk blijkt die gezamenlijke aanpak en het boeken van tastbare resultaten echter nog wel lastig, zo geven gemeenten in het onderzoek aan. Ook hier lijkt dus op het gebied van samenwerking nog veel te winnen. Circulaire economie is een integraal thema bij uitstek, concludeert De Kort. ‘Samenwerking binnen de gemeente is cruciaal voor succes. De nieuwe Omgevingswet, die samenhangend werken bevordert, biedt wat dat betreft kansen.’

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

Erfpachtovereenkomst voor 14 ha grond op bedrijventerrein Kickersbloem 3 in Hellevoetsluis

Nieuws

Nieuws

Erfpachtovereenkomst voor 14 ha grond op bedrijventerrein Kickersbloem 3 in Hellevoetsluis

Dinsdag 30 juni tekenden wethouder Aart Jan Spoon (economische zaken) van de gemeente Hellevoetsluis en Coert Zachariasse, CEO van Delta Development Group, een erfpachtovereenkomst voor de afname van maar liefst 140.000 m2 grond op het nieuwe bedrijventerrein Kickersbloem 3.

Delta Development Group ontwikkelt samen met European Logistics Real Estate Partners (ELREP) op de kavel het Rotterdam Logistics Park, een logistiek park met in totaal vijf distributiecentra.

Wethouder Spoon is blij met de overeenkomst: “Dit is een belangrijke mijlpaal voor het bedrijventerrein. Goed om te merken dat er interesse is voor dit soort grote kavels. Het is mooi dat een bedrijf als Delta voor Kickersbloem 3 kiest.” Het terrein wordt ontwikkeld volgens het Next Generations Logistics concept van Delta. Daarin worden functionaliteit, mensgericht design, hoogwaardige technologie en circulariteit op zo'n manier geïntegreerd dat de gebouwen voldoen aan de hoogste eisen op het gebied van exploitatie, productiviteit en duurzaamheid.

Energiepositief

Voor Kickersbloem 3 geldt een ecologische gebiedsaanpak met groene ruimtes. De gebouwen worden gebouwd met gezonde materialen en designed for disasembly waardoor ze optimaal circulair zijn. Ook komt er veel groen binnen de panden. De vijf distributiecentra maken uitsluitend gebruik van de hernieuwbare energie die op de daken wordt opgewekt en zijn zelfs energiepositief. Het terrein wordt daarom ook niet meer aan gesloten op het gasnet.

Coert Zachariasse is enthousiast: “Kickersbloem 3 is een strategisch erg interessant gelegen locatie die via een nieuwe brug en de N57 direct is aangesloten op de A15. De gemeente biedt ons hiermee een prachtige gelegenheid om onze ruime ervaring op het gebied van duurzame, gezonde en groene gebouwen toe te passen.”

Akro Consult

Naast de acquisitie droeg Akro Consult bij in het procesmanagement en nam Akro Legal de contractering voor haar rekening.

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

800 zonnepanelen op dak Hoveniersbedrijf Frielink Winterswijk

Nieuws

Nieuws

800 zonnepanelen op dak Hoveniersbedrijf Frielink Winterswijk

Gedeputeerde Jan van der Meer van de provincie Gelderland opende op een wel heel zonnige 26 juni 2020 het zonnedak. Hij deed dat met Tineke Zomer, wethouder in Winterswijk, bij Hoveniersbedrijf Sjoerd Frielink in Winterswijk. Frielink benut strak zelf een groot deel van de energieopbrengst, de rest levert hij aan het elektriciteitsnet.

Energieneutraal

Gelderland energieneutraal in 2050. Dat moet én dat kan. Het is een flinke klus die we als overheid niet alleen kunnen realiseren. “Bedrijven moeten investeren in energiebesparing én opwekken van duurzame energie. Dan maken we een grote sprong voorwaarts. Ik vertrouw erop dat veel bedrijven het goede voorbeeld van de firma Frielink volgen,” aldus Jan van der Meer gedeputeerde Energietransitie tijdens de opening. Hij wees er ook nog op dat gemeenten windenergie op hun grondgebied niet bij voorbaat moeten uitsluiten: wind én zon zijn beiden nodig. Voor de balans in onze energievoorziening. 

Tineke Zomer, wethouder duurzaamheid Winterswijk liet weten dat de gemeente Winterswiijk bedrijven van harte ondersteunt: “Zonnepanelen op daken zijn een onmisbare en noodzakelijke stap in de energietransitie.”

Zonnige bedrijven door Agem

Het programma ‘Zonnige Bedrijven’ van Agem helpt ondernemers om de voordelen van zonnepanelen op een bedrijfsdak beter te benutten. Agem voert dit programma uit voor de 8 Achterhoekse gemeenten, met ondersteuning van provincie Gelderland. Ze adviseren de ondernemer bij een technische en financiële haalbaarheidsstudie, offerte beoordeling en aanschaf van een grootschalige zonnepanelen-installatie. Heeft uw bedrijf of organisatie 500 vierkante meter of meer beschikbaar dakoppervlak? Dan kunt u deelnemen! Meer informatie: www.zonnigebedrijven.nl

1 miljoen zonnepanelen op daken in de Achterhoek

Half juni 2020 stelden de Achterhoekse colleges van B en W de Regionale Energiestrategie (RES) in concept vast. In de RES streeft de regio Achterhoek naar het opwekken van 1,35 terawattuur. Hiervan moet zo’n 0,35 terawattuur afkomstig zijn van zon op dak. Dit houdt dat er meer dan 1 miljoen zonnepanelen op geschikt dakoppervlak moet komen in de Achterhoek. 

Lees verder

Achtergrond

card image

24-06-2020

Hoe vitale bedrijventerreinen kunnen bijdragen aan economisch herstel

Achtergrond

Achtergrond

Hoe vitale bedrijventerreinen kunnen bijdragen aan economisch herstel

Bedrijventerreinen kunnen een belangrijke rol spelen in het herstel van de economie na corona, bleek tijdens een door SKBN en Buck Consultants International georganiseerd webinar. 

Herstel volgens de V-curve, waar aan het begin van de crisis op gehoopt werd, blijft echter uit. Volgens VNO-NCW-voorman Hans de Boer is op korte termijn nog geen grote opleving te verwachten.

‘Ik denk dat je in alle eerlijkheid moet zeggen: heel veel is afhankelijk van hoe het gaat met de beheersing van het virus’, aldus De Boer. ‘Als er een vaccin of medicijn komt, zal het economische dal minder diep zijn. Wat dat betreft zijn we afhankelijk van lieden in witte jassen. Over het algemeen kun je zeggen dat we in een crisis zitten die een aantal jaren bij ons blijft’, zei De Boer. Hij voorziet voor 2020 een economische krimp van ongeveer 8 procent. ‘Hopelijk volgt in 2021 weer wat groei. Het zal 2 tot 3 jaar duren voor de economie weer draait op het niveau van voor de crisis.’

Vraag

In veel sectoren was het effect van de crisis snel zichtbaar. De luchtvaart en retail hebben het zwaar. In de industrie en de zakelijke dienstverlening is dat effect minder direct. De Boer verwacht dat na de zomer ook in die sectoren duidelijk wordt hoe hard corona ingrijpt. ‘Ik zie twee beelden. Bij veel bedrijven loopt de business nog door. Bij andere ondernemers is de vraag al weggevallen. Ik hoor van de bedrijven die het nu nog druk hebben dat het vooral gaat om opdrachten die er voor corona al lagen. Daar zal de portefeuille na de zomer opdrogen. Vooral industriebedrijven met langlopende projecten zijn niet snel van dat probleem af. Hetzelfde geldt voor de bouw. Projecten die al eerder zijn goedgekeurd en in productie genomen, lopen door. Maar daar speelt ook de stikstofproblematiek. Ook al is er snel een vaccin, het tekort aan opdrachten houdt voor deze ondernemers nog wel even aan.’

Bedrijventerreinen verdienen meer aandacht, stelde De Boer. ‘Goede bedrijfsruimte, op een goede plek met goede bereikbaarheid is belangrijk voor het vinden van talent. Bedrijventerreinen hebben onterecht een slecht imago. Neem Brabant: op 2 procent van de totale oppervlakte zit een derde van alle werkgelegenheid en vanuit een derde wordt nog eens een derde extra aan toegevoegde waarde gecreëerd. Dus 2 procent van het grondoppervlak is goed voor 60 tot 70 procent van de werkgelegenheid in Brabant. Dit soort percentages moeten we tussen de oren krijgen van politici en de publieke opinie.’

‘Voor corona dachten we dat groei vanzelfsprekend was. Nu zien we in dat we moeten knokken voor de economie. Je moet je uit de crisis investeren en dat investeren heeft natuurlijk te maken met kennis en mensen, maar heeft ook alles te maken met infrastructuur, goede bedrijfslocaties voor zittende en nieuwe bedrijven en vergroening. We moeten nu investeren om uit de economische dip te raken en daarin past een creatieve, integrale ontwikkeling van bedrijventerreinen prima.’

Integrale aanpak

Op bedrijventerreinen komen drie maatschappelijke opgaven tezamen, die moeten worden opgepakt in een integrale aanpak, zei Marije Groen, senior-adviseur bij Buck Consultants International. ‘Allereerst is aandacht nodig voor de toekomstbestendigheid van bedrijven: wat is in de bedrijfsomgeving nodig om bedrijven optimaal te faciliteren? Maar bedrijventerreinen zijn ook vanuit energietransitie van groot belang. Zestig procent van het energieverbruik vindt op bedrijventerreinen plaats, dus dat zijn ook de logische plekken voor besparing, opwekking, uitwisseling en afzet van energie. Duurzaam ruimtegebruik gaat om het beter benutten van bestaande ruimte, verbetering van de uitstraling en ruimtelijke herontwikkeling. Veel aanpakken van bedrijventerreinen zijn te veel gericht op een van de drie pijlers, waardoor de investerings- en actiebereidheid en dus ook de resultaten te beperkt zijn en de voortgang achterblijft.’

Jumbo

Jan Leensen, supply chain development manager van Jumbo, de tweede supermarktketen van ons land, schetste tijdens het webinar de context waarbinnen Jumbo haar supplychain ontwerpt en continu aanpast. ‘De consumenten willen hun boodschappen sneller thuis en willen bijvoorbeeld kant-en-klaarmaaltijden. Er is een continue dynamiek in ontwikkeling en groei van formules en assortimentssamenstelling. Denk ook aan schaars logistiek personeel, waarbij mechanisatie steeds meer op de voorgrond treedt, wat dan weer leidt tot hogere gebouwen. Ook de energietransitie speelt mee. We hebben nu als eerste stap twee volledig elektrische vrachtwagens rijden in Nederland.’

In zijn supplychain maakt Jumbo onderscheid tussen groot vastgoed en klein vastgoed. Op dit moment heeft Jumbo 4 megadistributiecentra van 50.000 tot 120.000 vierkante meter, terwijl er 2 in ontwikkeling zijn. In Nieuwegein ontwikkelt Jumbo nu een groot DC dat 100.000 vierkante meter groot wordt en 30 meter hoog. ‘We gaan de komende 4 jaar in deze categorie er nog 3 bouwen, 1 voor winkels en 2 voor online. Die zoektocht naar goede locaties is niet gemakkelijk want je hebt grote kavels nodig van 8 tot 20 hectare, met een toegestane bouwhoogte van 30 meter.’

Daarnaast ontwikkelt Jumbo de komende 3 jaar ook nog eens 20 kleinere stedelijke locaties voor online leveringen en mogelijk 4 voor stedelijke distributie. Het vinden van die plekken stelt weer heel andere voorwaarden, zei Leensen. ‘We zoeken randweglocaties van 6000 vierkante meter, waarop we een crossdock-bedrijfshal neerzetten van 1500 vierkante meter. We hebben daarbij enorm veel parkeerplaatsen nodig voor vrachtwagens en bestelbussen. Maar op veel bedrijventerreinen wordt een bebouwingspercentage van 60 tot 70 procent als eis gesteld, dus dat matcht niet. En we lopen ook tegen geluidsdiscussies aan en eisen voor energiezuinige voertuigen, terwijl snelladende bestelbussen gewoon nauwelijks te krijgen zijn.’ Oplossingen om te voldoen aan de bebouwingspercentages ziet Leensen in bedrijfsverzamelgebouwen en samenwerking met buurbedrijven om parkeerruimteproblemen op te lossen.

Maakindustrie

Een heel ander vestigingsmilieu zoekt de maakindustrie, zo bleek uit de bijdrage van Marjolein Boezel, Financieel Directeur van Van Raam weten. Van Raam heeft 200 mensen in dienst en is een gespecialiseerd bedrijf dat aangepaste fietsen maakt. Vorig jaar nam het bedrijf in Varsseveld een ultramoderne, energieneutrale fabriek in gebruik van 25.000 vierkante meter. Bij zijn zoektocht naar de nieuwe productievestiging zocht het bedrijf in Gelderland en het aangrenzende Duitsland. ‘Grondprijs speelt een rol en natuurlijk bereikbaarheid. Maar we wilden ook niet weg uit de Achterhoek, ook om ons personeel te kunnen houden.’ De investeringen in een duurzaam gebouw en installaties vertaalden zich niet terug in een hogere taxatiewaarde. ‘Het was wel even schrikken dat de taxatiewaarde 30 procent onder de bouwwaarde lag.

Bedrijventerreinen gebruiken als energiehubs is een vaak besproken thema. Toch zijn goede voorbeelden schaars. Joop Mijland, directeur van de grootste inland-terminaloperator in Nederland en België (met 8 binnenvaartterminals en 350.000 vierkante meter terminalruimte) ontwikkelt naast de overslagterminal in Nijmegen een bedrijventerrein waarbij op één plek energie opwekken en opslag worden gecombineerd met het voldoen aan de energiebehoefte. ‘Niet alleen wekken we met zonnepanelen op de daken van distributiecentra en windmolens energie op, maar we slaan het ook op in grote batterijen, zeg maar superchargers. Want het is zonde om energie die bijvoorbeeld ’s nachts door windmolens wordt opgewerkt, verloren te laten gaan. Je hebt vervolgens laadinfrastructuur nodig om die energie te kunnen inzetten in bijvoorbeeld vrachtauto’s, materieel dat in warehouses en terminals wordt gebruikt, stadsdistributie, openbaar vervoer en nu ook elektrische schepen.’

Theo Föllings, voorzitter van SKBN en manager Vestigingsklimaat & Innovatie bij de regionale ontwikkelingsmaatschappij Oost NL, riep de overheid in zijn slotbetoog op om te blijven investeren in bedrijventerreinen. ‘Laten we ons perspectief voorbij de 2 tot 3 jaar van de huidige crisis trekken en 5 tot 10 jaar vooruit blijven kijken. Goed ingerichte en bereikbare bedrijventerreinen krijgen meer belangstelling, ook in deze COVID-periode.’

Energietransitie

Er gaat veel aandacht uit naar energietransitie op bedrijventerreinen, een onderwerp waar Föllings vanuit stichting Bedrijventerreinen Energiepositief (BE+) ervaring mee heeft. BE+ wil met een lokale aanpak uiteindelijk 250 bedrijventerreinen energiepositief en CO2-neutraal maken. Daarvoor moet wel eerst de basis op orde zijn, stelde Föllings. ‘Als een terrein niet schoon, heel en veilig is, zullen bedrijven niet snel vervolgstappen doen. Zorg dat je als gemeente in gesprek blijft met bedrijven. Goed accountmanagement is weliswaar een oude kreet, maar je moet het als gemeente wél op orde hebben. Zeker in deze onzekere tijden. Investeer daar als gemeente in.’ Föllings wees op meer barrières voor de energietransitie op bedrijventerreinen, zoals de energie-infrastructuur. ‘Je kunt nog zoveel duurzame energie opwekken, maar als de infrastructuur niet voldoet of als regelgeving in de weg zit, werkt het niet. Combineer infrastructuurinvesteringen, schone en veilige bedrijfsomgevingen en energietransitie in een integrale aanpak. Denk daarbij ook na over wat digitalisering betekent voor het ruimtelijk beslag en de integratie van functies.’

Locaties die hun zaakjes op orde hebben, zijn hun prijs waard, stelde Föllings. Tegelijkertijd blijft een soepele opstelling van gemeenten in de komende jaren van belang. ‘Voor veel bedrijven die uit de crisis komen, is het moeilijk om de boel weer op te bouwen. Geef ze de ruimte en zet ze niet meteen voor het blok door ze te verplichten alle grond te kopen. Denk aan leaseconstructies en moderne vormen van erfpacht om met bedrijven mee te denken.’

Lees verder