NIEUWS, ACHTERGRONDEN EN OPINIES

Nieuws

card image

Nieuws

Provincie Noord-Brabant geeft impuls aan verduurzaming en vergroening van bedrijventerreinen

Nieuws

Nieuws

Provincie Noord-Brabant geeft impuls aan verduurzaming en vergroening van bedrijventerreinen

Met het project ‘Grote Oogst’ wil provincie Noord-Brabant een impuls geven aan het verduurzamen van bedrijventerreinen. Duurzame bedrijventerreinen zijn namelijk een belangrijke voorwaarde voor een toekomstbestendige economie en een goed en gezond woon- en vestigingsklimaat. Daarnaast kunnen bedrijventerreinen een grote bijdrage leveren aan onder andere de energietransitie, circulariteit, klimaatadaptatie en stikstofreductie.

Bedrijventerreinen zijn vaak hitte-eilanden. Door integraal en gebiedsgericht (samen) te werken kunnen slimme oplossingen bedacht worden die impact hebben op meerdere thema's. Zo vangen groene daken niet alleen water op, ze koelen ook de omgeving en maken daarmee zonnepanelen efficiënter. En door lokaal (rest)materiaal te hergebruiken wordt energie bespaard en CO2- en stikstofuitstoot voorkomen, bijvoorbeeld doordat er minder vervoersbewegingen nodig zijn.

Noord-Brabant heeft meer dan 600 bedrijventerreinen. De provincie heeft 13 terreinen op het oog, verspreid over Brabant, om nu samen met gemeenten, bedrijven en andere partijen aan de slag te gaan. Samen zijn deze terreinen goed voor 65% van het energieverbruik op Brabantse bedrijventerreinen.

13 terreinen in Brabant

Om een impuls te geven aan deze verduurzaming heeft de provincie 13 ‘Grote Oogst’-terreinen op het oog, verspreid over heel Brabant.

De terreinen zijn:

Noordoost-Brabant:

  • De Dubbelen – Meierijstad
  • Moleneind – Oss
  • De Rietvelden – ’s Hertogenbosch

Zuidoost-Brabant:

  • De Hurk – Eindhoven
  • Hoogeind / BZOB – Helmond
  • Ekkersrijt – Son en Breugel

Midden-Brabant:

  • Kraaiven / Vossenberg – Tilburg
  • Haven – Waalwijk
  • Loven – Tilburg

West-Brabant:

  • Vosdonk – Etten Leur
  • Vijf Eiken – Oosterhout
  • Haven Moerdijk – Moerdijk
  • Theodorushaven – Bergen op Zoom

Deze terreinen zijn uit onderzoek naar voren gekomen vanwege de grote gecombineerde opgave die er ligt én de kansen die dit met zich meebrengt om impact te maken. Zo zijn de geselecteerde terreinen samen goed voor 65% van het energieverbruik op Brabantse bedrijventerreinen.

Start met verkennende gesprekken

De provincie is het Grote Oogst-project begonnen met verkennende gesprekken met de lokale overheden, parkmanagement en andere organisaties. Gedeputeerde Erik Ronnes, Ruimte, is blij met deze start: “In deze gesprekken, met zoveel mogelijk betrokken partijen, komen de belemmeringen en kansen in beeld op deze 13 terreinen. Als je dat in beeld brengt, kun je ook zien welke behoeften er zijn. En voor de provincie ligt er dan een duidelijke rol om de lokale partners te ondersteunen in hun eigen ambities in de transitie naar een duurzame economie en een duurzame omgeving.” Ook de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij, de waterschappen en VNO-NCW zijn betrokken. In de volgende fase wordt gekeken hoe de samenwerking vorm kan krijgen.

De provincie verwacht dat de resultaten van Grote Oogst uiteindelijk ook positief bijdragen aan het verlagen van stikstofuitstoot en -depositie, een speerpunt uit de Brabantse Ontwikkelaanpak Stikstof.

Lees verder

Achtergrond

card image

23-07-2021

Schiphol Trade Park in beeld: duurzaam en innovatief

Achtergrond

23-07-2021

Schiphol Trade Park in beeld: duurzaam en innovatief

SADC N.V. heeft de ambitie om samen met haar partners van Schiphol Trade Park het meest duurzame en innovatieve business park van Europa te maken. In de afgelopen jaren groeide de behoefte aan (logistieke) ruimte rondom Schiphol, maar tegelijkertijd staat men voor opgaves als de transitie naar een circulaire economie. 

Bedrijven die zich op Schiphol Trade Park vestigen voldoen naast duurzaamheidseisen aan de hoge beeldkwaliteitseisen op het gebied van onder andere natuurinclusiviteit, biodiversiteit, ecologie en leefomgeving. De groene uitstraling van de panden is het ‘nieuwe normaal’ op het business park. Deze maatregelen bieden elk bedrijf een waardevaste locatie, voor nu en later. Tegelijkertijd draagt het bij aan de transitie naar een meer circulaire economie. Schiphol Trade Park in 2014 BREAAM**** gecertificeerd.

In onderstaande video gaat Reinoud Fleurke samen met een aantal betrokken partijen in op hun visie op Schiphol Trade Park. 


Over Schiphol Trade Park

De eerste plannen voor de ontwikkeling van Schiphol Trade Park liggen al heel wat jaren achter ons. Jaren waarin niet alleen de vraag naar business parks veranderde, maar ook de wereld om ons heen. De behoefte aan (logistieke) ruimte rondom Schiphol groeide, maar tegelijkertijd staan we voor opgaves als de transitie naar een circulaire economie. Plannen werden keer op keer bijgesteld, om nieuwe inzichten en nieuwe kansen in te passen. Dat is een continu proces. Van elke ontwikkeling op Schiphol Trade Park wordt geleerd. SADC realiseert zich dat ze alleen samen met alle partners, zoals ontwikkelaars, (landschaps-)architecten, gemeente en bewoners, de ambitie van Schiphol Trade Park om het meest duurzame en innovatieve business park van Europa te worden, kan waarmaken. Het vergt van alle betrokkenen een hoge mate van flexibiliteit. Van durf. Van verantwoordelijkheidsgevoel.

De eerste bedrijven zijn operationeel, andere volgen heel snel. De panden zijn hoogst duurzaam van binnen, en hebben van buiten een verbinding met de omgeving. Een resultaat dat door intensieve samenwerking tot stand is gekomen.

Schiphol Trade Park heeft de ambitie het meest duurzame en innovatieve business park van Europa te zijn. Dat doet SADC door bij de gebiedsontwikkeling circulaire principes toe te passen. Zo wordt er bij de gebiedsinrichting onder andere nagedacht over het gebruik van groene energie, hergebruik van grondstoffen, duurzame mobiliteit en een duurzame omgang met water.

 

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

7 pijlers voor duurzame bedrijventerreinen

Nieuws

Nieuws

7 pijlers voor duurzame bedrijventerreinen

Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV (OML) werkt sinds enkele maanden met zeven pijlers om haar ambities voor duurzaamheid en circulariteit,  tastbaar en uitvoerbaar te maken. Samen met de aandeelhoudende gemeenten, ondernemers, omwonenden en adviesorganen. De eerste geluiden én resultaten zijn veelbelovend. Hans Coppus, directeur OML: “Met een paar kleine stappen kun je al een groot verschil maken.”

Bedrijventerreinen leveren een belangrijke economische bijdrage aan de Nederlandse economie. Maar de economische activiteiten op de terreinen zorgen ook voor een flink energieverbruik en de ontwikkeling en aanleg van deze terreinen hebben impact. Hans Coppus: “Wij als OML zien deze locaties, bestaande en nieuwe bedrijventerreinen, een belangrijke rol spelen bij de energietransitie en verduurzaming van Nederland.” 

OML is dagelijks bezig met de juiste huisvesting op de juiste plek voor bestaande en nieuwe bedrijven in Midden-Limburg op deze terreinen. Hans Coppus: “Zeven pijlers van duurzaamheid en circulariteit helpen ons om onze ambities tastbaar en uitvoerbaar te maken. Voor onszelf en partijen zoals ondernemers, omwonenden, overheden en adviesorganen, die met ons te maken krijgen.” Met de zeven pijlers wil OML bewustzijn creëren rondom duurzaam, klimaatneutraal en circulair ondernemen. Met als doel: bijdragen aan de klimaatdoelstelling 2050 van de overheid.  

Zeven pijlers duurzaamheid & circulariteit

  • Materialen
  • Energie
  • Synergie
  • Grondgebruik en –opname
  • Beeldkwaliteit
  • Biodiversiteit en ecologische diversiteit
  • Wet- en regelgeving

Bron: Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV

Tastbaar en uitvoerbaar

OML maakt de pijlers tastbaar en uitvoerbaar, voor zichzelf en anderen. Met concrete voorbeelden hoe OML dat nu al aanpakt in haar dienstverlening: van feitelijke verkoop van een bedrijfskavel tot zaken als procesbegeleiding, advisering en bemiddeling bij vergunningaanvragen, die ook tot haar service op haar bedrijventerreinen gelden.

Voorbeeld

Bestaande bedrijventerreinen zijn vaak onnodig versteend. Op bedrijventerreinen helpt het om verharde ondergronden open te maken. Bij nieuwe bedrijventerreinen kiest OML direct voor een half open verharding en de toepassing van groen voor het koelend effect en waterafvoer. En zo zijn er met de zeven pijlers en praktische voorbeelden nog meer stappen te zetten richting verdere verduurzamingsmaatregelen van bedrijventerreinen. Denk aan hergebruik van asfalt voor de aanleg van nieuwe wegen of het gebruik van zonnepanelen op de daken. OML ziet op haar bedrijventerreinen al de eerste resultaten terug van de deling van de zeven pijlers. Onder andere in de belangstelling van nieuwe én potentiële vestigers op één van haar bedrijventerreinen voor de gezamenlijke synergie-sessie over duurzaamheid. Ondernemers noemen de zeven pijlers ‘praktisch’ en ‘handig’.

Ideaal 

Hans Coppus: “Idealiter bekrachtigen we alle pijlers in nieuwe ontwikkelingsplannen. Duurzame en circulaire bedrijventerreinen vergen samenspel met onder andere overheden en ondernemers. Overheden kunnen bijvoorbeeld in hun bestemmingsplannen specifieke voorschriften voor duurzaamheid en circulariteit opnemen.” 

Bij de gronduitgifte kijkt OML in samenwerking met bedrijven naar de realisatie van de zeven pijlers. 100% circulair of duurzaam zal  op korte termijn nog niet het geval zijn. Maar wel nieuwe bedrijventerreinen die zo circulair mogelijk zijn. Ook zijn stappen te zetten in de circulaire transitie bij de herstructurering van bestaande bedrijventerrein. Ook kleine en relatief goedkope stappen leveren al veel profijt op, zoals het gebruik van gerecycled printpapier of biologisch afbreekbare koffiebeker. Maar ook grotere stappen zoals het samenvoegen van functies in panden of gebruik van hernieuwbare energiebronnen. “Daar waar OML nu al een duurzame weg kan inslaan, doen we dat en willen we ook andere ondernemers daar bewust van maken”, aldus Hans Coppus. “Duurzaam en circulair ondernemen is een proces, geen eindbestemming. Duurzaam ondernemen blijft ook na 2050 doorgaan.”

Meer weten over OML’s pijlers van duurzaamheid en circulariteit? Kijk op www.oml.nl.


Photo by Noah Buscher on Unsplash
 

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

Provincie Noord-Holland wil minimale impact datacenters op omgeving

Nieuws

Nieuws

Provincie Noord-Holland wil minimale impact datacenters op omgeving

De provincie Noord-Holland wil het meest duurzame en innovatieve datacenterknooppunt van Europa worden. Zij stelt daarom strenge eisen aan de komst van nieuwe datacenters.

Alleen op specifieke bedrijventerreinen in Amsterdam, Haarlemmermeer, Diemen en Hollands Kroon kunnen nog nieuwe datacenters worden gevestigd. Dat staat in de concept-datacenterstrategie die Gedeputeerde Staten van Noord-Holland hebben vastgesteld.

Gedeputeerde Economie Ilse Zaal: “We willen dat de impact van datacenters op het landschap, de energievoorziening en het watergebruik minimaal is: dat datacenters voorzien in eigen duurzame energieopwekking, dat de restwarmte (in de omgeving) wordt benut, de gebouwen circulair zijn ontwikkeld en landschappelijk goed zijn ingepast. Kortom: de datacenters in onze provincie zijn koplopers op het gebied van energie en innovatie. Deze ambitie betekent hard werken voor alle betrokken partijen - de ambitie is groot en de uitdagingen zijn even groot als complex. We willen en kunnen dit bereiken, samen met de betrokken gemeenten, waterschappen en niet in de laatste plaats de sector zelf.” 

Stevige basis

Digitalisering heeft een omvangrijke en groeiende impact op de provincie Noord-Holland, zowel voor onze inwoners als voor onze bedrijven. Deze ontwikkeling zorgt voor toenemend dataverkeer en vraagt een stevige digitale infrastructuur. Datacenters zijn daarvoor noodzakelijk. 

De datacenterstrategie zet in op een stevige basis voor groeiende digitale economie. Noord-Holland wil koploper in duurzaamheid en innovatie zijn. In de Omgevingsverordening staat dat alleen nog op een aantal specifieke bedrijventerreinen in Amsterdam, Haarlemmermeer, Diemen en Hollands Kroon datacenters gevestigd mogen worden. Buiten deze gebieden zijn nieuwe datacenters niet mogelijk.

Afspraken

Daarnaast wordt het verplicht dat de gemeenten waar datacenters zich nog kunnen vestigen met de provincie afspraken maken over de manier waarop de datacenters worden ingepast in het landschap en het gebruik van energie, water en het benutten van restwarmte. Met de datacentersector maken we aanvullende afspraken over duurzaamheidsprestaties. Via vergunningverlening, toezicht en handhaving sturen we op naleving van de regels in bestemmingsplannen en op het gebied van milieu. 

De concept-datacenterstrategie wordt met meerdere partijen besproken. Eind 2021 stellen Provinciale Staten een definitieve datacenterstrategie vast.

 

Photo by Lars Kienle on Unsplash

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

Noordzeekanaalgebied op weg naar duurzame en circulaire industrie

Nieuws

Nieuws

Noordzeekanaalgebied op weg naar duurzame en circulaire industrie

De industrie in het Noordzeekanaalgebied (NZKG) tussen IJmuiden en Amsterdam werkt aan het verduurzamen van haar productieprocessen.

Bedrijven ontwikkelen plannen om van fossiele brandstoffen over te stappen op duurzame energievoorziening. Daarvoor is niet alleen meer duurzame elektriciteit in het gebied nodig, maar ook waterstof (voor productieprocessen met hoge temperatuur), warmte en stoom. Om de afgesproken klimaatdoelen voor 2030 te halen is de afvang en opslag van CO2 een noodzakelijke tussenoplossing. De projecten die het verduurzamen van de industrie in het NZKG mogelijk gaan maken, zijn beschreven in de Cluster Energie Strategie (CES) NZKG. Deze wordt tweejaarlijks geupdate om actuele ontwikkelingen mee te nemen. Zo loopt er nu een haalbaarheidsstudie naar een alternatief voor de verduurzaming van Tata Steel, waarin wordt onderzocht of versneld overgestapt kan worden op waterstof. 

Afspraken Klimaatakkoord

In het Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt over het terugdringen van de CO2-uitstoot. De ambitie van de industrie in het NZKG is om in 2030 de CO2-uitstoot met de helft te verminderen en in 2050 volledig CO2-neutraal en circulair te zijn. Daarnaast is het gezonder maken van de leefomgeving in het NZKG van groot belang. De verduurzamingsmaatregelen die het bedrijfsleven in de regio willen nemen dienen dan ook verschillende doelen: het terugdringen van de CO2-uitstoot, het gezonder maken van de leefomgeving en het bieden van duurzame energie voor de bebouwde omgeving en mobiliteit. Daarmee ontstaan ook kansen voor nieuwe groene en circulaire bedrijvigheid in het NZKG. 

Uitbreiding energienetwerken en aanlanding windmolens op zee

Voldoende groene energie en infrastructuur om de energie te transporteren zijn noodzakelijk voor verduurzaming van de industrie. Voor het NZKG zijn met name de volgende ontwikkelingen urgent en van groot belang:

  • Aanlanding van de energie van windmolens op zee en aansluiting op het landelijke elektriciteitsnet.
  • Uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnetwerk (verkenning 150/380 kV stations rond Westpoort, Velsen en tussen Beverwijk (ten zuiden van het Noordzeekanaal) en Vijfhuizen).
  • Ontwikkeling van een leidingennetwerk voor waterstof.
  • Aanleg warmte/stoomnetwerk.
  • CO2-afvang en -opslag in lege olie- en gasvelden op de Noordzee (inclusief transport via buisleidingen).

Voor het transport van waterstof kunnen doorgaans bestaande gasleidingen worden gebruikt en moeten deels nieuwe leidingen worden aangelegd. Daarnaast is er ruimte nodig voor waterstofproductie. Het gaat een aantal jaar duren voordat er genoeg groene elektriciteit en waterstof is om alle bedrijven te verduurzamen. Ook het elektriciteitsnetwerk in het Noordzeekanaalgebied (bestaande uit transformatorstation en boven- en ondergrondse leidingen en kabels) moet worden uitgebreid. Voor het gebruik van de restwarmte van de industrie wordt een warmte/stoom netwerk aangelegd. Op deze manier kunnen woningen worden verwarmd als zij van het gas af gaan. CO2-opslag in lege gasvelden onder de Noordzee is een tussenoplossing om nu CO2-uitstoot in de lucht te voorkomen, terwijl er gewerkt wordt aan een lange termijn oplossing in de vorm van CO2-vrije productie.

Uniek gebied

Het Noordzeekanaalgebied is een uniek gebied, waar veel verschillende functies naast elkaar bestaan. Het is een van de 6 grote industrieclusters van Nederland. Met haar ligging aan de kust heeft het NZKG een internationaal concurrerende zeehaven en grote windparken op zee nabij. Tegelijkertijd is het een stedelijk gebied, waar ruimte wordt geboden aan toekomstige woningbouw, bereikbaarheid, natuur, recreatie en andere ontwikkelingen. Het is een uitdaging om te midden van al deze functies en ontwikkelingen de energietransitie te realiseren en ruimte te vinden voor de benodigde energie-infrastructuur.

Vervolgtraject

Hoe de hierboven genoemde plannen er precies uit gaan zien en wat dat betekent voor de omgeving, wordt nog verder uitgewerkt. 

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

Groene lunchwandelroutes op bedrijvenparken Kraaiven en Vossenberg in Tilburg

Nieuws

Nieuws

Groene lunchwandelroutes op bedrijvenparken Kraaiven en Vossenberg in Tilburg

Op dinsdag 6 juli hebben Rik Grashoff (wethouder klimaatadaptatie gemeente Tilburg) en Rolf Hoefnagels en Ton van Roessel (bestuursleden Vitaal Verenigingen) het officiële startsein gegeven voor groene lunchwandelroutes op de Tilburgse bedrijventerreinen Kraaiven en Vossenberg.

De wandelroutes worden aangelegd om werknemers de mogelijkheid te bieden een wandeling te laten maken in een groene omgeving. Naast stadscentra staan bedrijventerreinen bekend als hitte-eilanden. Hitte-eilanden hebben een negatief effect op de gezondheid en vitaliteit van werknemers. Eén van de maatregelen om het effect van hittestress op bedrijventerreinen te verminderen, is het aanleggen van groene lunchwandelroutes.

Rik Grashoff licht het belang van vergroening op bedrijvenparken toe: “Het klimaat verandert snel. Het wordt steeds warmer en droger. Dit vergroot de kans op hittestress, zeker op versteende bedrijventerreinen. Ook zullen er vaker hoosbuien komen. Het water moet dan snel en goed kunnen wegvloeien. Naast dat de wandelroutes verkoeling bieden door hun groene en biodiverse inrichting, helpen ze door de waterdoorlatende verharding aan het verminderen van wateroverlast. Uiteindelijk streven we naar zo min mogelijk overlast als gevolg van klimaatverandering. Tilburg wil in namelijk 2050 een klimaatadaptieve stad zijn, waar de bewoners in een prettige en gezonde omgeving wonen, verblijven en werken.”

Invloed op arbeidsproductiviteit en gezondheid

Rolf Hoefnagels en Ton van Roessel ontvingen bij de opening een dertigtal genodigden op de Goirkekanaaldijk voor een wandeling langs de route. Zij benadrukken de voordelen voor de mensen die op de bedrijventerreinen werken: “Met dit project vergroten we het bewustzijn bij bedrijven om met klimaatadaptatie aan de slag te gaan. Bedrijventerreinen zijn vaak hitte-eilanden en hebben daarmee invloed op het welbevinden van werknemers en daarmee ook de arbeidsproductiviteit. Bij extreme neerslag hebben we ook echt wateroverlast. We zijn dan ook heel verheugd met de groene en lunchwandelroutes, die bovendien stimuleren tot meer bewegen en de bedrijventerreinen een groenere aanblik geven.”

Green Deal

Het idee van de lunchwandelroutes is bedacht door de Vitaal Verenigingen, Midpoint Brabant en Stichting MOED, gemeente Tilburg, provincie Brabant en waterschap Brabantse Delta in het kader van het thema klimaatadaptatie en biodiversiteit. Het project is gefinancierd door het Klimaatfonds van de gemeente Tilburg en de Vitaal Verenigingen en mogelijk gemaakt door de partners van de Green Deal, de klimaatvoucher Het Groene Woud, Helvoirt Groenvoorzieningen en Dobro. Naast klimaatadaptatie en biodiversiteit kunnen ondernemers van Kraaiven en Vossenberg met de Green Deal deelnemen aan programma’s voor energiebesparing en collectieve energieopwekking.

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

Minerva bouwt nieuw distributiecentrum Scotch & Soda op De President

Nieuws

card image

Nieuws

Zuid-Hollandse subsidieregelingen planvorming en verduurzamen bedrijventerreinen beschikbaar

Nieuws

Nieuws

Zuid-Hollandse subsidieregelingen planvorming en verduurzamen bedrijventerreinen beschikbaar

Zuid-Holland kent 630 bedrijventerreinen waarop rond de 26.000 bedrijven werkgelegenheid bieden aan bijna 500.000 werknemers. Het is belangrijk dat deze bedrijventerreinen goed zijn ingericht en georganiseerd. Organisatiegraad, duurzaamheid en veiligheid zijn toepasselijke trefwoorden.

Subsidieregelingen

De provincie beschikt voor het bereiken van deze doelen over 2 subsidieregelingen voor bedrijven en bedrijfsinvesteringszones (BIZ). Dit zijn de subsidieregeling “planvorming bedrijventerreinen” en de subsidieregeling “verduurzaming bedrijventerreinen”. Deze subsidieregelingen staan open voor aanvragen.

Goed vestigingsklimaat

Zuid-Holland biedt een goed vestigingsklimaat voor ondernemers en streeft naar een sterke, duurzame regionale toekomstbestendige economie die bijdraagt aan een gezonde bedrijven-infrastructuur in levendige en vitale stads- en dorpscentra. Door de forse behoefte aan en bouw van nieuwe woningen voor alle inwoners van Zuid-Holland is er ook extra aandacht voor werkgelegenheid in de buurt. Daarom streeft de provincie Zuid-Holland naar toekomstbestendige, duurzame en energiezuinige bedrijventerreinen.

Werkgelegenheid en bedrijvigheid

Gedeputeerde Willy de Zoete: “Onze bedrijventerreinen in Zuid-Holland barsten van de activiteiten maar het zijn vaak ook bedrijventerreinen die nog wel een slag kunnen maken voor wat betreft duurzaamheid en samenwerking om bijvoorbeeld energiegebruik terug te dringen. Dat vraagt soms ook om een betere organisatiegraad. In Zuid-Holland wordt daar hard aan gewerkt. Door de inzet van deze subsidieregelingen draagt de provincie daar aan bij. Daarmee levert de provincie naast versterking van de werkgelegenheid en bedrijvigheid tevens een bijdrage aan het nationale klimaatakkoord en helpen we gemeenten met kennis en expertise bij het vernieuwen van (verouderde) bedrijventerreinen.”

Lees verder

Nieuws

card image

Nieuws

‘Zwolle is de eerste met een smart energy hub van formaat’

Nieuws

Nieuws

‘Zwolle is de eerste met een smart energy hub van formaat’

Nederland zit middenin een energietransitie. Energie uit fossiele brandstoffen maakt plaats voor energie uit hernieuwbare bronnen, zoals water, wind en zon. Oost NL helpt met kennis, netwerk en eventueel financiering ondernemers in Oost-Nederland in verschillende fases van hun bestaan sneller door te ontwikkelen naar een volgende fase, naar een volgende doorbraak. Zo is Oost NL ook betrokken bij het realiseren van de smart energy hub op bedrijventerrein Hessenpoort in Zwolle.

Een smart energy hub? Het is de term voor een nieuwe, superlogische oplossing. Het zit zo: veel bedrijven willen groene energie opwekken of doen dat al. Denk maar aan de daken van bedrijfspanden die vol zonnepanelen liggen. Inmiddels staan bedrijven in de rij om zelf groene energie op te wekken, alleen er is één grote ‘maar’: opgewekte energie die ze overhebben, kan op veel plekken niet aan het net worden geleverd, omdat dat ‘vol zit’. Vergelijk het met filevorming op een snelweg waar ieder plekje van het asfalt wordt bezet door een auto.

Zo is de situatie ook op het Zwolse bedrijventerrein Hessenpoort. ‘Het HSMS-station waar stroom naartoe kan, zit vol’, zegt Ilse Sijtsema, parkmanager van bedrijventerrein Hessenpoort. ‘Het station kan 90 megawatt aan energie terugnemen, maar we gaan op Hessenpoort en nabije omgeving 400 megawatt opwekken. Enkel de ‘energie-snelweg’ verbreden is niet de oplossing, het moet een flexibel systeem worden van extra netwerkcapaciteit, verschillende vormen van energieopslag en omzetting naar een andere vormen van energie. Enkel uitbreiden van de netwerkcapaciteit levert niet genoeg ruimte op voor alle bedrijven die zelf energie willen opwekken en leveren.’ Doel is dat er geen duurzame energie verloren gaat.

Oplossing

Smart energy hubs zijn in zulke situaties de oplossing. Zo ook op Hessenpoort. De verwachting is dat de eerste resultaten van de hub eind 2022, begin 2023 zichtbaar zijn. ‘We starten met een waterstofketen: productie, distributie en een compressie- en overslagpunt voor waterstof. Een ‘elektrolyser’ maakt groene waterstof van “de overtollige” opgewekte groene energie. Door de druk te verhogen van 30 naar 350 bar kan de groene waterstof worden gecomprimeerd, opgeslagen en vervoerd’, legt Marc Leeuw, projectmanager development & innovation van Oost NL, uit. ‘Waterstof is ideaal als duurzame brandstof voor zwaar transport als vrachtwagens of de binnenvaart maar ook de industrie als vervanging van aardgas.’

Het doel van de smart energy hub op Hessenpoort is tweeledig: ‘het opwekken en gebruiken van groene energie vergroent de bedrijven en omliggende gebieden van Hessenpoort en daarnaast ontlast de smart energy hub het reguliere energienet. In plaats van meer koper in de grond hebben we hiermee een veel duurzamere oplossing’, zegt Sijtsema.

Energietransitie

Het initiatief voor de smart energy hub op Hessenpoort komt van een maatschappelijk betrokken ondernemer. ‘Een investeerder die zelf veel waterstof nodig heeft in zijn bedrijf en groene ambities heeft. Deze investeerder slaat met het waterstofcompressie- en overslagpunt dus twee vliegen in een klap. Enerzijds voorziet hij zijn bedrijf van lokaal opgewekte groene waterstof, anderzijds helpt hij bedrijven en de netbeheerder met een overschot aan groene energie en draagt hij bij aan de energietransitie in Oost-Nederland’, zegt Leeuw.

Lokaal

Het is de bedoeling dat lokale ondernemers rond de hub samenwerken. ‘Heeft de één energie over en de ander juist extra energie nodig, dan kan men groene stroom of warmte bij elkaar afnemen. Wat over is, kan worden  omgezet naar groene waterstof, worden opgeslagen of worden verkocht op de energiemarkt. Op de waterstof kunnen andere lokale ondernemers dan bijvoorbeeld weer hun wagenpark laten rijden’, zegt Sijtsema. ‘Zo ontstaat een zelfvoorzienend systeem.’

In Tolhuislanden, het agrarisch gebied ten noorden van Hessenpoort, hebben bedrijven samen een coöperatie opgericht voor grootschalige groene-energieopwekking. Dat voorbeeld volgen de ondernemers van Hessenpoort, door ook een coöperatie op te richten. ‘De coöperaties kunnen in de toekomst samenwerken. Misschien kan de energie van de windmolens in het agrarisch gebied wel energie leveren aan onze hub’, schetst Sijtsema. ‘Het mooie daarvan is dat het een lokale aangelegenheid wordt, echt van de mensen en de bedrijven van hier.’

Bij de ondernemers die zijn gevestigd op Hessenpoort valt de drive om het terrein te vergroenen op. Arap-John Tigchelaar, directeur Transferro en voorzitter ondernemersvereniging Hessenpoort: ‘Ik heb de ambitie om van Hessenpoort het groenste bedrijventerrein van Nederland te maken. Daarnaast zou ik de wereld graag beter achterlaten dan dat ik hem heb gekregen.’

Subsidies, advies en netwerk

Om de hub te realiseren, heeft een consortium van betrokken partijen een REACT EU-subsidie aangevraagd. Of deze wordt toegekend, zal in juli bekend zijn. Oost NL was betrokken bij de aanvraag. ‘Voor individuele bedrijven is er tevens de SDE++-subsidie, voor bijvoorbeeld de realisatie van zonnepanelen op je dak’, zegt Leeuw.

Oost NL hielp de partijen die nodig zijn om van een ‘groen’ idee daadwerkelijk een smart energy hub te maken bij elkaar te brengen. ‘Hier in Oost-Nederland hebben we alle kennis en expertise die hiervoor nodig is. Denk aan een electrolyserfabrikant, batterijsystemenmakers en oplossingen voor warmtekracht en brandstofcellen’, zegt Leeuw. ‘Bovendien hebben we kennisinstellingen erbij betrokken, waaronder Hogeschool Saxion, Hogeschool Windesheim en Universiteit Twente. Als ontwikkelingsmaatschappij overzien wij de hele maatschappelijke ontwikkeling rondom de energietransitie en kennen we vele partijen die daarbij nodig zijn. We helpen Hessenpoort en de betrokken investeerder daar graag mee op weg.’

Prachtig voorbeeld

Uit onderzoek dat Oost NL liet doen naar de kansen rondom smart energy hubs, blijkt dat Oost-Nederland alles in huis heeft om er een succes van te maken. ‘Het ontwikkelen, integreren, testen en toepassen van energiesystemen zit in het DNA van deze regio. Alle onderdelen van de waardeketen voor decentrale energiesystemen zijn aanwezig’, zegt Leeuw. ‘De regio kent technologieontwikkelaars voor energieopslag in batterijen, vliegwielen of elektrochemische energiedragers zoals waterstof. Noodzakelijke materiaalkennis, componenten, integratiekennis en testfaciliteiten zijn eveneens aanwezig bij bedrijven en opleidings- en kennisinstituten. Met wereldspelers op sleutelgebieden: Demcon, Elestor, Nedstack, VDL energysystems.’

‘We willen een voorbeeld zijn voor andere delen van het land. We laten zien dat we het hier in de regio kunnen fixen. Hessenpoort is de eerste in de regio met een smart energy hub van formaat. Het is een prachtig voorbeeld.’

Dit artikel verscheen eerder in ZONZwolle magazine

Lees verder

KENNISARCHIEF