In de strijd tegen netcongestie spelen netbeheerders een grote rol, maar provincies en gemeenten kunnen vaak meer bijdragen dan gedacht. Tijdens de Schakeldag in Den Bosch wees adviesbureau AT Osborne erop dat decentrale overheden meer regie kunnen pakken. Dat speelveld moet wel veranderen, met nog meer handvatten en afwegingsruimte voor provincies en gemeenten.

Dat het elektriciteitsnet vol zit en steeds verder overbelast raakt, mag bekend zijn. De impact wordt extra duidelijk met een landkaart waarop bijna alle provincies rood kleuren. Met die opening leidde adviesbureau AT Osborne een van de kennissessies op de Schakeldag in Den Bosch.  

Uitbreiding en versterking van het net blijft nodig, maar is nog vooral een taak voor netbeheerders. AT Osborne bracht daarom in beeld welke juridische middelen provincies en gemeenten hebben om ruimtelijk meer invloed uit te oefenen op het net.

  • Sturen op aanbod
    Decentrale overheden kunnen strakker regie pakken op de stroominvoer op het elektriciteitsnet. Dit kan bijvoorbeeld bij het zorgvuldig aanwijzen van locaties voor de grootschalige (duurzame) opwek van elektriciteit. Op andere plekken hebben ze de mogelijkheid om dit te verbieden.

 

  • Sturen op vraag
    Een andere belangrijke invloed voor provincies en gemeenten ligt bij het zorgvuldig sturen op de afname van elektriciteit en de capaciteitsvraag. Het is aan overheden om locaties aan te wijzen waar grote energievragers, zoals wijken of bedrijven, zich wel of niet mogen vestigen.

 

  • Beter benutten
    Slimme systeemoplossingen en maatregelen voor een betere energie-efficiëntie bieden meer ruimte. Dit bepaalt hoe nieuwe functies worden aangesloten en met welke capaciteitsvraag. Denk aan een gedeelde aansluiting van een zonne- en windpark of het beter timen van de netbelasting.

    ‘Een ander voorbeeld is cable pooling, of het afvlakken van pieken', benoemde Eefje Remijn van AT Osborne. Daarbij wordt een bestaande netaansluiting - en daarmee dezelfde elektriciteitskabel - ingezet voor twee verschillende opwekcentrales. Dit is vaak mogelijk en beperkt de congestie.

 

  • Elektriciteitsopslag
    Hierbij gaat het om slimme systeemoplossingen zoals batterijen en de omzet naar een andere energiedrager zoals waterstof. Het opslaan van energie zorgt vooral voor een flexibelere invoer en afname van stroom op het net.  

Juist de combinatie van deze vier instrumenten bepaalt of het doel van provincies of gemeenten wordt gehaald, valt te lezen in een onderzoek van het adviesbureau.

Om te beoordelen welke instrumenten ingezet kunnen worden, heeft het bureau een “stroomschema” gemaakt. ‘We zien dat steeds meer overheden regels opstellen om hier zorgvuldig op te sturen’, zei Remijn.

Meer speelruimte nodig

Hoewel deze vier mogelijkheden meer regie geven aan overheden, ligt de meeste speelruimte nog bij de netbeheerders. Dat is een gevolg van de nog actuele Gaswet en Elektriciteitswet uit 1998.

‘Die wet gaat heel erg uit van een centraal beheer van het net, waarbij overheden weinig bevoegdheden hebben, en netbeheerders juist veel', zei Jacco Karens van het adviesbureau.

Toch hebben netbeheerders en overheden veel overlappende belangen en bevoegdheden. ‘Dit is een grijs gebied, waarin voor overheden meer concretisering moet komen zodat ze meer speelruimte krijgen', vervolgde Karens.  

‘Het is bijvoorbeeld nog onduidelijk of een gemeente een batterij kan weigeren - omdat deze de druk op het net alleen maar zou toenemen – en in plaats daarvan kan kiezen voor een andere invulling.’

Elektriciteitsprojecten versnellen

Onlangs werd besloten dat netbeheerders grote elektriciteitsprojecten met 1,5 jaar kunnen versnellen, als deze kunnen worden aangewezen als ‘zwaarwegend maatschappelijk belang’.  

‘Dit is een goede stap, maar wederom geldt deze afwegingsruimte niet voor het werk van overheden.’

Het huidige speelveld moet daarom op de schop. ‘Netcongestie speelt in veel uiteenlopende regio's en vraagt om een nieuwe decentrale aanpak’, vervolgde Karens.  

De nieuwe Energiewet van minister Jetten moet daar verandering in brengen. Al heeft deze nog steeds beperkingen, benadrukte Remijn. ‘De wet bevat nog weinig vernieuwende regels voor decentrale overheden om te sturen op het belang van de energievoorziening.’

Betere locatie batterijen

Vanuit de zaal tijdens de Schakeldag gaf een medewerker van netbeheerder TenneT nog drie adviezen aan overheden.  

'Kijk bij inpassing goed of de operatie een regionale of landelijke verhouding betreft. Ook kunnen gemeenten en provincies nog scherper kijken naar de aansluitingsmogelijkheden voordat ze grond uitgeven aan nieuwe bedrijven.’ Het derde advies van de netbeheerder is om als overheid nauw te blijven samenwerken met Tennet. ‘Installaties die positief zijn voor de netcongestie worden niet altijd goed geïnstalleerd.’  

Zo heeft een batterij een positief effect op netcongestie, maar wordt die volgens de medewerker van TenneT vaak te dicht bij een hoogspanningsverbinding geïnstalleerd. ‘Dat is juist slecht is voor het net. Het is daarom belangrijk om altijd goed te communiceren met de landelijke netbeheerder.'

 Uitbreiding en versterking van het net blijft nodig, maar is nog vooral een taak voor netbeheerders. AT Osborne bracht daarom in beeld welke juridische middelen provincies en gemeenten hebben om ruimtelijk meer invloed uit te oefenen op het net.

Lees het volledige artikel ook op Stadszaken.nl

27-06-2024
Event
BT Event: ‘Sturende bedrijventerreinen, ruimte maken voor transities’
BT Event: ‘Sturende bedrijventerreinen, ruimte maken voor transities’

‘Sturende bedrijventerreinen – ruimte maken voor transities’ is hét thema van het 19e BT Event op donderdag 14 november in De Fabrique in Utrecht. Want naast een faciliterende rol door het accommoderen van ruimtevragen, hebben de 3800 bedrijventerreinen in Nederland als vitale infrastructuur per definitie een sturende impact op de wereld van morgen. Door te kiezen welke ruimtevragen je wel of niet accommodeert, welke activiteiten je wáár accommodeert, welke circulaire stromen je mogelijk maakt, hoe je ruimte biedt aan opwek en opslag van energie en hoe je een vruchtbare bodem legt voor innovatieclusters, kun je transities helpen versnellen. De ruimte en activiteiten op bedrijventerreinen hebben daarin een cruciale rol.  Het borgen van ruimte voor stadsverzorgende (circulaire) bedrijvigheid en praktische banen in de nabijheid van bevolkingsconcentraties, is een nadrukkelijk doel van gemeenten die bij gronduitgifte steeds vaker op maatschappelijke waardecreatie sturen.  Waar ruimte en grond al zijn vergeven, willen overheden – zo goed en kwaad als het gaat – regie terugpakken op bedrijventerreinen. Creatief omgaan met bestaande/beschikbare ruimte door beter benutten, intensiveren, stapelen en mixen vergroot zowel de maatschappelijke als economische output. Op nationaal niveau ontstaat – gevoed vanuit meervoudige schaarste – een nieuw paradigma van ‘keuzes maken’. Selectieve groei en het mogelijk afschalen van economische sectoren die veel ruimte vragen, maar een beperkte economische en maatschappelijke waarde genereren, zijn geen taboes meer. Tegelijk dringt het besef door dat bepaalde sectoren door digitale en circulaire transities juist méér ruimte nodig hebben. Denk daarbij aan grootschalige (data)logistiek, en de opslag/verwerking van reststromen. Deze relatief nieuwe ruimtevragers moeten zo goed mogelijk worden ingepast. Zowel fysiek-ruimtelijk, als binnen een duurzaam economisch-ruimtelijk systeem. Op het BT Event in Utrecht gaan we, samen met onze partners Provincie Utrecht, Gemeente Utrecht, Gemeente Amersfoort en de NV OMU, aan de slag met de sturende rol die bedrijventerreinen kunnen oppakken. Met een duidelijke focus op processen, praktische oplossingen, financierbaarheid en uitvoerbaarheid. HOUD DE CONGRESSITE IN DE GATEN VOOR MEER INFO.  

14-11-2024
Nieuws
Media Park Hilversum: Campus voor innovatie en opleiden
Media Park Hilversum: Campus voor innovatie en opleiden

Media Park Hilversum groeit uit tot een campus waar werken, studeren, innoveren en verblijven samengaan. Een innovatieve en inspirerende omgeving, gericht op ontmoeting en talentontwikkeling. TwynstraGudde heeft partijen op één lijn gebracht en een businessplan gemaakt.  Als stad van radio en tv is ‘Hilversum’ een sterk merk. Toch blijft het nodig voor het Media Park om te vernieuwen. Bijvoorbeeld door de opkomst van nieuwe footloose media: een podcast kun je overal maken en voor een video heb je alleen een smartphone nodig. Jong talent zit niet alleen in Hilversum, maar ook in Amsterdam en Utrecht. Hoe kan het Media Park startups aantrekken? Creatieve mediacommunity Vanwege de snel veranderende sector, willen de media bedrijven talentontwikkeling en innovatie op de locatie in de verwachting dat daar nieuwe kansen uit ontstaan. Media Park Enterprise (vastgoedeigenaar) en Media Perspectives (namens de mediasector) zagen de noodzaak daarvan in en vroegen TwynstraGudde mee te denken over de vorming van een creatieve mediacommunity. Wat kunnen beeldbepalende partijen als STER, RTL, NPO en Beeld & Geluid bereiken als zij de handen ineenslaan? Triple helix In de visie van TwynstraGudde draait een campusontwikkeling in de kern om het organiseren van de samenwerking tussen de triple helix van ondernemers, overheid en onderwijs. Media Park Hilversum heeft hiervoor sterke troeven in handen: een bekend merk, aansprekende bedrijven die willen samenwerken, mediaopleidingen in Hilversum en Utrecht en een goed ontsloten bedrijventerrein met gespecialiseerde faciliteiten. 'Alle neuzen zijn dezelfde kant op gaan staan. Daardoor hebben we gemeenschappelijke doelen kunnen formuleren en kunnen we de campus uitrollen op het Media Park.' Tim Sleegers, directeur Media Park Enterprise Naar elkaar toegroeien De adviseurs van TwynstraGudde hebben in een gezamenlijk proces met alle belanghebbenden een gemeenschappelijke ambitie geformuleerd, met bijpassende doelen en activiteiten. Waar zit het gezamenlijke belang? In welke onderdelen van de samenwerking wil je uiteindelijk ook geld en tijd investeren? Welke thema’s wil je voorlopig niet in gezamenlijkheid organiseren? Ze hebben verschillende werksessies georganiseerd waarin de partijen verder naar elkaar zijn toegegroeid. Stap voor stap is er een afgebakend programma ontstaan met een businessplan en een overeenkomst waar de partijen hun handtekening onder willen zetten. Community building In de nieuwe campusorganisatie werken de bedrijven op het Media Park samen met de gemeente Hilversum, het MBO College Hilversum, Hogeschool van Amsterdam en de Hogeschool Utrecht. Kern is community building, talentontwikkeling en innovatie. Mediabedrijven vormen de trekpleister voor duizenden studenten die hier een deel van hun opleiding volgen. Er is ruimte voor symposia en evenementen en er komt steeds meer horeca op het terrein, zoals het inmiddels geopende restaurant David’s. Doel is alle makers, talenten en innovaties in de mediawereld bij elkaar te brengen.  Foto header: Mediapark.nl Tumbnailfoto: Marina Poliukhovich on Unsplash

18-01-2024
Nieuws
Subsidie voor toekomstbestendig maken bedrijventerreinen in Noord-Holland
Subsidie voor toekomstbestendig maken bedrijventerreinen in Noord-Holland

Ook in 2024 stelt de provincie Noord-Holland subsidie beschikbaar voor het toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen en winkelgebieden. Dat gebeurt met de Uitvoeringsregeling Ondersteuning Toekomstbestendige Werklocaties, kortweg OTW-regeling. In 2024 is in totaal € 550.000 beschikbaar: € 400.000 voor bedrijventerreinen en € 150.000 voor winkelgebieden. De regeling staat open van 4 april tot en met 1 oktober 2024. De provincie Noord-Holland stelt al 20 jaar geld beschikbaar om bedrijventerreinen en winkelgebieden te vernieuwen, onder meer via de OTW-regeling.  Gedeputeerde Esther Rommel: "Ons nieuwe coalitieakkoord zet in op ruimte voor toekomstbestendige bedrijvigheid. Mede dankzij de OTW-regeling zijn de afgelopen jaren veel bedrijventerreinen in onze provincie verbeterd. De regeling voor 2024 maakt ook onderzoek naar optimaal gebruik van de ruimte op bedrijventerreinen mogelijk. Uit de evaluatie van de regeling blijkt dat dit een belangrijke uitdaging is." Bredere doelgroep De OTW-regeling 2024 is bedoeld voor gemeenten en ondernemers op bedrijventerreinen en in winkelgebieden. Zij kunnen met deze subsidie bijvoorbeeld georganiseerd beheer opzetten of collectieve duurzaamheidsmaatregelen begeleiden. Het toevoegen van de ondernemers in winkelgebieden aan de OTW betekent een verbreding van de doelgroep ten opzichte van de eerdere OTW- regeling, die alleen beschikbaar was voor bedrijventerreinen. Als gevolg van deze verbreding komt een andere subsidie, de regeling Toekomstbestendige Winkelgebieden, te vervallen. Meer informatie over de OTW-regeling is te vinden op deze pagina. Foto: Raoul Croes on Unsplash

22-03-2024
Aanmelden nieuwsbrief