Een nieuwe handreiking helpt steden bij het stimuleren en faciliteren van de circulaire economie op bedrijventerreinen. Het gaat daarbij nadrukkelijk om stedelijke bedrijventerreinen. Grootschalige clusters en innovatiemilieus vallen buiten de scope. De handreiking is opgesteld in opdracht van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO).


Voor de handreiking is geput uit een door BVR Adviseurs Ruimtelijke ontwikkeling uitgevoerde quickscan op 25 bedrijventerreinen met een circulair profiel. Grootschalige industrie- en havenclusters, logistieke centra, specifieke innovatiemilieus, zoals campussen en kleinschalige bedrijfslocaties, vallen buiten de scope van de analyse en de handreiking. 

De handreiking is een initiatief van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) en is opgesteld in samenwerking met onder meer BVR, Buck Consultants International (BCI) en Rienstra beleidsonderzoek & beleidsadvies. SKBN was betrokken bij dit onderzoek door onderdeel uit te maken van de begeleidingsgroep.

De opstellers van de handreiking onderscheiden drie typologieën (stedelijke) circulaire bedrijventerreinen: 

  • Circulaire innovatieterreinen: campusachtige omgevingen met innovatieve bedrijven, testfaciliteiten en nauwe banden met kennisinstellingen;
  • Circulaire maakdistricten, gericht op circulaire maakindustrie (lichte industrie);
  • Circulair materialenpark, voor materiaalstromen met hoge milieucategorieën, inclusief circulaire hubs zoals grondstoffenstations of biobased bouwhubs. 

Daarbij wordt aangesloten bij vier nationale circulaire strategieën uit het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE) zoals het verminderen van grondstoffenverbruik, substitutie van grondstoffen, levensduurverlening en hoogwaardige verwerking.  

Zeven lessen

Uit de meer dan 100 pagina’s tellende handreiking komen de volgende zeven algemene lessen naar voren: 

1. Bescherm en benut milieugebruiksruimte – zeker voor hoge categorieën 
Circulaire activiteiten zoals recycling, compostering of biobased productie vereisen vaak een hoge milieucategorie. Deze ruimte is schaars en onder druk door verstedelijking. Het borgen van voldoende milieugebruiksruimte is essentieel om deze bedrijvigheid te kunnen faciliteren.  

2. Combineer functies en deel ruimte slim 
Door gedeelde parkeerplekken, collectieve opslag, gedeelde laadpleinen en gedeelde energievoorziening kunnen kavels efficiënter benut worden. Dit maakt ruimte vrij voor circulaire toepassingen en verlaagt de druk op schaarse ruimte. 

3. Maak circulaire hubs zichtbaar en toegankelijk 
Ruimtelijke inpassing van hubs voor hergebruik, reparatie, recycling of biobased verwerking vraagt om goede bereikbaarheid (weg, water, OV), voldoende opslagruimte, en veiligheid. Denk aan circulaire light industry, ambachtscentra en grondstoffenhubs. 

4. Zorg voor toekomstbestendige infrastructuur 
Zonder een robuuste boven- en ondergrondse infrastructuur (voor water, energie, data en goederen) komt circulair ondernemen niet van de grond. Denk aan multimodale overslag (bijv. barge-terminals), energiehubs, wateropvang en duurzame kabeltracés. 

5. Stimuleer gebiedssamenwerking en ketenbenadering
Circulaire economie werkt via ketens. Het inrichten van ruimte moet hand in hand gaan met samenwerking tussen ondernemers, overheid en vastgoedpartijen – idealiter in een georganiseerde BIZ-structuur. Ketenregie helpt bij het ruimtelijk koppelen van functies. 

6. Begin met Quick Wins en ruimte maken 
Gebruik tijdelijke schuifruimte, hergebruik panden van vertrekkende lineaire bedrijven of verplaats functies die niet circulair passen. Dit creëert fysieke ruimte om circulaire bedrijvigheid op te starten of op te schalen. 

7. Zet in op groenblauwe structuren en energielandschappen 
Groen en water zijn cruciaal voor circulaire processen (koeling, spoelen, stofreductie) én klimaatadaptatie. Combineer dit met energieopwekking en -opslag in een integraal ruimtelijk ontwerp, bijvoorbeeld via zonnevelden, laadpleinen en batterijsystemen.

 

23-07-2025
Event
Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette in Flevoland
Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette in Flevoland

SKBN, Steenbreek en Werklandschappen van de Toekomst nodigen je mede namens de provincie Flevoland van harte uit voor een inspirerende middag bij het Proeflokaal in Almere. In Flevoland werken zes gemeenten actief aan het herstructureren en intensiveren van bestaande bedrijventerreinen, ondersteund door verschillende provinciale trajecten. Tijdens deze bijeenkomst deelt de gemeente Noordoostpolder haar aanpak binnen het programma Werklandschappen van de Toekomst. Hoe wordt de stap gezet naar vergroening? Hoe worden economische ruimte, klimaat en natuur gecombineerd? En wat vraagt dit van interne samenwerking en commitment?Daarnaast gaan we in een interactieve workshop in op de verschillende stakeholders binnen bedrijventerreinen en hun rollen en belangen. Zo ontstaat een compleet beeld van wat nodig is om te komen tot toekomstbestendige, gezonde en groene werklandschappen. De urgentie is groot. Uit recent onderzoek blijkt dat 70% van de Nederlandse bedrijventerreinen onvoldoende voorbereid is op wateroverlast door klimaatverandering. Bovendien heeft 5 op de 6 terreinen een tekort aan groen. Tijdens deze middag krijgt u concrete inzichten, praktijkvoorbeelden en handvatten om zelf aan de slag te gaan in je eigen regio. Het aantal plaatsen is beperkt tot 50 deelnemers. Meld je daarom tijdig aan.Programma13.00 | Inloop met koffie en thee13.30 | Welkom door moderator Margot Ribberink en Erik-Jan van Dijk, senior adviseur Ruimtelijke Economie bij provincie Flevoland.Over het traject dat de provincie doorloopt met en voor haar zes gemeenten om tot groene, toekomstbestendige bedrijventerreinen te komen.13.40 | De aanpak van Nagelerweg, gemeente Noordoostpolder. Hoe kom je tot een juiste aanpak, hoe ga je van start?Gemeente Noordoostpolder is recent gestart als ambassadeursterrein binnen het programma Werklandschappen van de Toekomst. Hoe begin je als gemeente, in samenwerking met de ondernemers, en wat heb je daarbij nodig? Wat heeft de gemeente gedaan, óók intern. Er wordt gewerkt aan een Transitieplan, hoe ziet dat eruit? En op welke manier heeft het programma hen op weg geholpen? We kijken met 3 stakeholders in deze aanpak wie welke rol heeft, en wat het vergt om daadwerkelijk aan de slag te gaan. Inclusief gesprek met de zaal.14.15 | Aan de slag met hulp van IVN FlevolandSamen met landschapsbeheer Flevoland heeft IVN Flevoland een concreet project- en handelingsperspectief voor gemeenten om samen met bedrijven aan de slag te gaan met de aanplant van heggen en eetbare buitenlunch plekken. Uitgevoerd door hun eigen medewerkers als bedrijfsactiviteit. IVN biedt bedrijven advies over plantmateriaal, financiering en ondersteuning in aanplant.Lourens Formsma, IVN Flevoland14.25 | Korte pauze14.45 | Workshop: Samen naar een groen resultaatWorkshop in drie groepen o.l.v. Idverde. Concreet aan de slag met vergroening op bedrijventerreinen. Wie heeft welke rol en hoe kom je tot een groen resultaat?15.45 | Inspelen op een groene behoefteWaar zit de intrinsieke motivatie van ondernemers, en hoe kun je dat stimuleren met beleid?Hugo Kranenburg, directeur Stichting Greendustry16.00 | Samenvatting en afronding door moderator.16.15 | BorrelFacts&FiguresWat >> Estafettetop FlevolandWanneer >> Donderdag 25 juniTijdstip >> 13.00 - 16.30 uur (inclusief borrel) Locatie >> Het Proeflokaal in Almere, Arboretum West 100, 1325 WB AlmereDoelgroep >> dit programma is bestemd voor vertegenwoordigers van medeoverheden, ondernemers en parkmanagers. Andere geïnteresseerden komen op de wachtlijst te staan.Meld je aan

25-06-2026
Nieuws
Voormalige verffabriek aan de Schansweg transformeert naar groene woon- en werkwijk
Voormalige verffabriek aan de Schansweg transformeert naar groene woon- en werkwijk

Op de locatie van de voormalige verffabriek aan de Schansweg in Overschie-Oost komt een groene, levendige nieuwe buurt. Gemeente Rotterdam en projectontwikkelaar Wilma Wonen werken samen aan de ontwikkeling van een woonwijk met ruimte voor bedrijven. Het fabriekscomplex uit 1923 krijgt een nieuwe bestemming en wordt het middelpunt van de wijk.Het hoofdgebouw van het fabriekscomplex wordt opgeknapt. Het hoofdgebouw krijgt een nieuwe bestemming met waarschijnlijk bedrijven. De vleugels worden gesloopt en als woningen teruggebouwd. In het plan komen ongeveer 125 woningen (overwegend koop). Aan de zuidzijde wordt een appartementencomplex gemaakt. Hier komen middeldure woningen. Op de begane grond komt ruimte voor bedrijvigheid. In het plan is er in totaal ruimte voor 800 tot 1.000 m² bedrijfsruimte.Wethouder Chantal Zeegers (o.a. Bouwen en Wonen): “De Schansweg wordt een plek waar geschiedenis, wonen, werken en natuur mooi samenkomen. Binnen de wijk maken we het groen, gezond en klaar voor het klimaat. We zorgen voor genoeg parkeerplekken bij de snelweg, zodat het goed bereikbaar blijft. In het hart van de wijk is het juist rustig en autoluw, met veel aandacht voor duurzaamheid en natuur. Een mooie aanwinst voor Overschie!”AmbitiesDe gemeente Rotterdam en Wilma Wonen willen van deze nieuwe wijk een fijne plek maken voor iedereen. Daarom zijn zes uitgangspunten opgesteld die helpen bij het maken van de juiste keuzes. Het fabriekscomplex uit 1923 krijgt een nieuw leven. De wijk wordt een gemengde buurt waar wonen en werken samenkomen. Er is veel aandacht voor groen, zodat de omgeving prettig en natuurlijk aanvoelt. De nieuwbouw sluit aan bij het industriële karakter en is duurzaam. Ook komen er goede verbindingen met de omgeving. Tot slot wordt gezorgd voor rustig wonen, ondanks de ligging bij de snelweg.PlanningEr zijn twee participatiemomenten geweest. Omwonenden waren overwegend positief over de ontwikkeling. Na de vaststelling van de Nota van Uitgangspunten en ambities door de gemeenteraad, komt er een voorlopig ontwerp. Daarna wordt er verder gewerkt aan een definitief ontwerp. De geplande start voor de bouw is nu in 2029. Uiteindelijk is de verwachting dat nieuwe woonwijk rond 2031 gereed is. Meer informatie is te vinden op www.nieuwbouw-schansweg.nl

31-03-2026
Aanmelden nieuwsbrief