De provincie Noord-Holland vindt het positief dat het Rijk met de Ontwerp-Nota Ruimte de nationale ruimtelijke ordening weer stevig op de kaart zet. De provincie mist een aantal belangrijke keuzes die nodig zijn om ruimte, economie, leefbaarheid en natuur ook na 2050 in balans te houden.

Gedeputeerde Esther Rommel: “Zowel landelijk als regionaal stapelen de ruimtelijke opgaven zich op. Alleen al in Noord-Holland is voor alle opgaven samen ruim een kwart meer ruimte nodig dan beschikbaar is. Dat vraagt om scherpe keuzes, heldere prioritering en duidelijkheid over waar op lange termijn wel – en vooral niet – ruimte wordt geboden.” 

Geef Noord-Holland Noord de plek die het verdient 

Een belangrijke zorg van de provincie is het ontbreken van aandacht voor Noord-Holland Noord (NHN). Esther Rommel: “In de Ontwerp-Nota lijkt de regio een witte vlek. Dat moet anders. Noord-Holland Noord is belangrijk, bijvoorbeeld omdat daar grote nationale opgaven landen. Denk aan energie-infrastructuur, het Maritiem Cluster Den Helder, inzet van defensie, de Energy & Health Campus Petten, Seed Valley en het datacenterscluster bij Agriport.”  

Water en bodem vertrekpunt

De provincie vraagt het Rijk om aandacht voor water en bodem. Deze moeten het vertrekpunt zijn van het ruimtelijk beleid, en niet als laatste onderdeel worden benoemd. In de zienswijze ook een oproep voor een nationale aanpak voor zoetwaterverdeling, duidelijkheid over de rol van verzilting in zowel klei- als veengebieden en erkenning van het feit dat de effecten verschillen per gebied. 

Door toenemende zoetwatertekorten neemt het risico op verzilting in Noord-Holland toe, wat de beschikbaarheid van betrouwbaar zoetwater uit het IJsselmeer onder druk zet. Deze verzilting kan grote gevolgen hebben voor landbouw, natuur en ruimtelijke keuzes. 

Maak duidelijke keuzes over de landbouw van de toekomst

Volgens de provincie blijft de toekomst van de landbouw in Nederland in de Ontwerp-Nota te veel onbenoemd. Nodig zijn: 

  • een visie op hoe landbouw, natuur, water en bodem samen kunnen bestaan;
  • helderheid over de gevolgen van zoetwatertekorten en verzilting;
  • een koppeling tussen landbouw en voedselstrategie;
  • ruimte om natuurdoelen aan te passen aan veranderende klimaatomstandigheden.

Heldere keuzes nodig voor economie, energie en het Noordzeekanaalgebied 

Noord-Holland levert 22% van de totale nationale economie en vervult een cruciale rol in de energietransitie. De provincie vraagt het Rijk om meer richting te geven aan de economie van de toekomst: welke clusters hebben nationale prioriteit en waar horen die te landen? Daarbij hoort ook sturing op milieuruimte, ruimte voor circulaire economie en een nationale aanpak voor datacenters en datakabels. Het Noordzeekanaalgebied (NZKG) verdient volgens de provincie een duidelijker plek in de nota, met aandacht voor de toekomstige industrie, de energietransitie én woningbouw. Ook moet de Energiehaven bij IJmuiden expliciet worden opgenomen.  

Wonen, werken en bereikbaarheid: maak keuzes die passen bij regionale dynamiek

Noord-Holland werkt intensief samen met Rijk en regio’s om 191.000 woningen tot 2030 te realiseren. Maar woningbouw kan alleen slagen als mobiliteit, energie, waterveiligheid en een gezonde leefomgeving gelijke tred houden. De provincie vraagt daarom om nationale inzet op stikstof, netcongestie en grote OV investeringen, waaronder het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp. Goede bereikbaarheid is essentieel om nieuwe woon- en werkgebieden goed te laten functioneren. Zonder passende mobiliteit lopen ruimtelijke ontwikkeling en groei direct vast. 

Vervolg

De provincie ziet de Ontwerp-Nota Ruimte als een belangrijke basis, maar benadrukt dat voor de uitvoering meer duidelijkheid nodig is over instrumenten, financiering en de rolverdeling tussen overheden. Noord-Holland vraagt het Rijk om gezamenlijk te werken aan uitvoeringsagenda’s en langjarige financiering, onder andere via NOVEX gebieden en het Ontwikkelperspectief voor Noord-Holland Noord. 

Downloads

15-12-2025
Nieuws
Zuid-Holland introduceert ‘bedrijfje erbij’ in omgevingsbeleid
Zuid-Holland introduceert ‘bedrijfje erbij’ in omgevingsbeleid

Terwijl ‘straatje erbij’ nog volop onderwerp van debat is, komt Zuid-Holland nu met een opvallende nieuwe variant: ‘bedrijfje erbij’. De provincie wil beperkte uitbreiding van bedrijventerreinen als aparte uitzondering opnemen in de Omgevingsverordening. In het Statenvoorstel voor de herziening van de Omgevingsvisie trekt Zuid-Holland tegelijk een strakkere lijn voor bouwen in de open ruimte.  De provincie wil een ‘beschermingsgebied onbebouwde ruimte’ opnemen in de Omgevingsverordening. Daarbinnen worden stedelijke ontwikkelingen sterker begrensd. Uitzonderingen blijven wel mogelijk.  Naast grote buitenstedelijke bouwlocaties, ‘straatje erbij’ en enkele kleinschalige ontwikkelingen noemt de provincie nu ook ‘bedrijfje erbij’: een regeling voor beperkte uitbreiding van bedrijventerreinen.  Die keuze is opmerkelijk omdat Zuid-Holland een term uit het woningbouwdebat doortrekt naar werken en economie.  ‘Straatje erbij’ draait om kleine woningbouwlocaties aan de rand van stad of dorp. Met ‘bedrijfje erbij’ zegt de provincie feitelijk dat ook bedrijven soms extra ruimte nodig hebben, terwijl de open ruimte juist beter moet worden beschermd. Uitzondering in streng ruimtebeleid De achtergrond is een bredere koerswijziging. Zuid-Holland wil zuiniger omgaan met de schaarse ruimte en onbebouwde gebieden beter beschermen.  Die ruimte is volgens de provincie nodig voor landbouw, water, energie en natuur. De provincie zet wonen en werken daarbij bewust naast elkaar. Voor ‘straatje erbij’ geldt al een specifieke regeling. Voor bedrijventerreinen in Zuid-Holland komt er nu een vergelijkbare route.  Daarmee wordt ‘bedrijfje erbij’ een nieuw instrument in hetzelfde debat over ruimte aan de randen van stad en dorp.  In de zienswijzen klonk bovendien door dat gemeenten behoefte hebben aan maatwerk en eigen afwegingen. Ook werden de regels voor ‘straatje erbij’ als te strikt ervaren.Functiemenging op campussen  De nieuwe term staat niet los van ander economisch beleid. In hetzelfde voorstel van GS staat dat de eind 2024 vastgestelde Ruimtelijk Economische Visie is verwerkt in het omgevingsbeleid. Ook zijn nieuwe regels opgenomen om de milieuruimte op bestaande bedrijventerreinen beter te benutten.  Op zwaardere terreinen moet de nieuwe vestiging van lichtere bedrijven worden beperkt. Verder wordt functiemenging mogelijk op campussen als Leiden Bio Science Park, TU Delft Campus en NL Space Campus.  De provincie herschrijft daarmee haar aanpak voor bedrijventerreinen op meerdere punten. Dat hangt ook samen met de nieuwe VNG-handreiking over milieuzonering.In de zienswijzen klonk zorg over die nieuwe systematiek, over risico’s voor bestaande terreinen en over te weinig uitbreidingsruimte in de onbebouwde ruimte. In reactie daarop zijn regels aangepast.  Tegelijk is ‘bedrijfje erbij’ daaraan toegevoegd. De term krijgt een plek in de Omgevingsverordening en wordt daarmee onderdeel van de regels waarmee de provincie richting geeft aan gemeentelijke omgevingsplannen.  Provinciale Staten nemen woensdag 3 juni 2026 een besluit over het voorstel.Lees het artikel ook op Stadszaken.nl

01-04-2026
Nieuws
Forse vraag naar werklocaties in Noord-Holland Noord
Forse vraag naar werklocaties in Noord-Holland Noord

De vraag naar bedrijventerreinen in Noord-Holland Noord neemt de komende decennia flink toe. Dat blijkt uit de provinciale behoefteraming werklocaties.Tot en met 2045 is in de Kop van Noord-Holland, West-Friesland en regio Alkmaar behoefte aan in totaal ongeveer 332 tot 468 hectare extra ruimte voor bedrijven. RuimtevraagDe totale ruimtevraag tot en met 2045 bestaat onder andere uit:158 tot 242 hectare uitbreidingsvraag voor groei van bestaande bedrijven;46 hectare vervangingsvraag door transformatie van bestaande terreinen, bijvoorbeeld naar woningbouw;130 tot 180 hectare extra ruimtevraag die bovenop de ‘gewone’ groei van bedrijven komt, vooral voor energie-infrastructuur en het maritieme cluster. Deze vraag concentreert zich vooral in de Kop van Noord-Holland.Vooruit kijkenNetcongestie is en blijft de komende jaren een grote belemmering voor uitbreiding en vestiging op bedrijventerreinen. Toch blijft een behoefteraming essentieel. In Noord-Holland Noord gebruiken de gemeenten de raming als basis voor het actualiseren van hun regionale afspraken over werklocaties. Bovendien kunnen nieuwe plannen alleen doorgaan als deze passen binnen deze afspraken én aansluiten bij de provinciale raming. Gedeputeerde Esther Rommel: “De behoefteraming laat zien dat scherpe keuzes nodig zijn over ruimtegebruik: de ruimte is schaars en netcongestie is een groot knelpunt. Dit maakt het des te belangrijker om als overheden samen vooruit te kijken: waar zetten we de schaarse ruimte voor in, en welke bedrijven of clusters zijn van strategisch belang voor de regio? We kijken bewust ver vooruit, naar de periode waarin uitbreiding weer beter mogelijk is.” Inzet van de provincieDe uitkomsten van de behoefteraming worden gebruikt bij het opstellen van de Omgevingsvisie en het Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord. De provincie Noord-Holland deelt kennis over onder meer het beter benutten van bedrijventerreinen, verduurzaming, bereikbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. Ook ondersteunt de provincie verbeteringen met subsidies.Lees meerBehoefteraming kantoren Noord-Holland NoordBehoefteraming bedrijventerreinen Noord-Holland Noord

20-03-2026
Aanmelden nieuwsbrief