Voor haar jaarlijkse studiereis zette SKBN begin juni zeil naar Brussel en Charleroi. Uit dit bezoek (zie korte terugblik hier) zijn tien generieke lessen te destilleren:
1. Grip op toekomstig ruimtegebruik
Port de Bruxelles houdt ook ná uitgifte van grond grip op het juiste gebruik, in dit geval van watergebonden kavels. Ook voor de schaarse Nederlandse stedelijke ‘waterkavels’ is het interessant uit te zoeken in hoeverre er ook na uitgifte gebruiksclausules kunnen worden meegeven, die ook meegaan naar een tweede koper/huurder. Alles valt of staat wel met goede handhaving.
2. Selecteer waar kan en nodig is aan de voordeur
GreenBizz.brussels selecteert huurders op circulariteit en maatschappelijke meerwaarde. Natuurlijk kun je als eigenaar/verhuurder meer eisen stellen dan als ‘verkoper’ van grond. Erfpacht is een mogelijk alternatief.
3. ‘Didam’ is niet zo hot buiten Nederland
Het lijkt er sterk op dat de Belgen minder ‘last’ hebben van het gelijkheidsbeginsel waar ‘Didam’ op is gebaseerd, of dit minder ernstig te nemen, en daarmee beter kunnen sturen op ‘het juiste bedrijf op de juiste plek’. Een gesloten verkooptender en zeker onderhandse verkoop moet natuurlijk wel heel goed gemotiveerd worden.
4. Europa als medefinancier
Je kunt van alles zeggen over Citydev, dat ze bijvoorbeeld niet revolverend opereren. Maar een belangrijk les is ook dat Citydev slimme financiering uit Europa weet te betrekken, waar bedrijventerreinenland in Nederland veel minder begaan in lijkt. Wellicht interessant om als ontwikkelingsmaatschappijen samen in op te trekken.
5. Zelf doen is een optie
Als de markt niet in staat is betaalbare bedrijfsruimte aan te bieden, dan is zelf doen een optie. Overigens kan dat op vele manieren. Citydev ontwikkelt en verhuurt zelf. Amsterdam schreef een tender uit voor een ‘werkcorporatie’ en stelde een eerste pand beschikbaar.
6. Mixed-use klinkt als mengen, maar draait vaak om slim scheiden
CityDev illustreert in de praktijk hoe ze dat doen.
7. Middelgrote en grote ondernemingen (MGO) willen ook huren
Citydev ontwikkelde speciaal voor deze doelgroep MGO-park Copernic.
8. Kleine units in de stad voegen niet alleen waarde toe aan de stad, voor huurders zijn ze ook waardevol.
Ondernemers willen graag in Brussel zitten, dicht bij afnemers, maar ook vanwege het ‘adres’ (made in Brussels).
9. Nieuwe bedrijfsruimteconcepten komen ook uit de markt
Futurn houdt er met WestGate een nieuwe filosofie van een bedrijventerrein op na die op minder ruimte, meer toegevoegde waarde genereert. Andersom is het niets minder dan een gewoon bedrijventerrein. WestGate wordt uitgepond en er geldt geen deurbeleid.
10. Écht samenwerken vergt een gezamenlijk doel
In Charleroi hebben publieke en private partners de handen ineengeslagen om vanuit een underdogpositie de weg weer naar boven te vinden, uiteraard met behulp van de Waalse en Europese overheid. Het is niet toevallig dat Charleroi zich daarbij laat inspirerend door Eindhoven, dat ooit ook uit een diep dal kwam. Dat zet te denken over andere regio’s. Hoe kom je tot een gezamenlijk en breed gedragen doel? Begin met een studiereis!
Lees hier het reisverslag van de 3-daagse studiereis.