Hoe ziet de circulaire werklocatie er in 2050 uit en hoe dit mogelijk te maken? Met deze vraag gaan drie multidisciplinaire teams met professionals uit de wereld van ruimtelijk ontwerp, circulariteit en digitalisering de komende weken aan de slag. Dit in opdracht van provincie Noord-Holland, SADC en SKBN.

Op de eerste dag van een vierdaags atelier werd vooral een beeld geschetst van de opgave. Paul Strijp van de provincie Noord-Holland ging in op de betekenis van de Vierde Industriële Revolutie voor werklocaties. Hij ziet een samensmelting van verschillende technologieën, zoals robotisering/3D, platformen (Airbnb, blockchain), Internet of things, biometrie, social media (incl. VR en AR), persuasive technologie (gericht op gedragsverandering) en big data. Vooral de data-economie, platformeconomie en nieuwe productie-economie zullen een grote ruimtelijke impact hebben. 

Circulair samenwerken

Hans Vonk van de provincie Noord-Holland wees daarbij op de snelle toename van het aantal datacenters, met name in de Metropoolregio Amsterdam. De verandering van distributiepatronen door de platformeconomie en nieuwe productiemethoden, zoals robotisering en 3D- en 4Dprinting zullen ook gevolgen hebben voor de situering en inrichting van logistieke centra en daarmee voor infrastructuur, mobiliteit en transport: ‘Zijn er in 2050 nog wel bedrijventerreinen? De circulariteit komt, aldus Vonk, vooral tot uiting in andere vormen van samenwerking van bedrijven: hoe koppel je stromen (materialen, afval, energie, Co2, warmte) aan elkaar en maak je efficiënte kringlopen? 

Lat hoog letten

Reinoud Fleurke, manager gebiedsontwikkeling bij SADC, benadrukte dat op dit moment bij de investeringen in bedrijfsgebouwen en infrastructuur vooral de tijdshorizon een probleem vormt: op korte termijn kosten duurzame investeringen meer en de terugverdientijd is voor veel bedrijven te lang, met alle risico’s van dien. Wat te doen? Fleurke: ‘Leg als overheid de lat hoog, zodat bedrijven wel duurzaam en circulair moeten investeren en benadruk het belang van circulaire terreinen en gebouwen voor je reputatie. Een positieve ontwikkeling is dat beleggers steeds meer belang hechten aan duurzaamheid, bijvoorbeeld in de vorm van green bonds, en beurswaarde daarvan laten afhangen.’

Wingewesten

Fotograaf Theo Baart zette de aanwezigen hard met de voeten op de vloer. Met een groot aantal foto’s liet hij zien dat bedrijventerreinen ‘wingewesten ’zijn die totaal geen relatie omgaan met hun omgeving. De openbare ruimte is vaak zeer laagwaardig: geen trottoirs of fietspaden, auto’s die in de berm parkeren en nauwelijks aandacht voor cultuurhistorische elementen, zoals landschap of oude boerderijen ‘terwijl dit soort elementen een gebied juist identiteit kunnen geven’. Bedrijven zijn in de weekenden vrijplaatsen voor allerlei vormen van criminaliteit en vertier voor jongeren. Schitterende beleidsverhalen en verkoopfolders gaan volgens Baart vaak aan de werkelijkheid voorbij: ‘Als de poëzie vloeit door de aderen van de vastgoedwereld, is het feest in alle zalen.’ Conclusie: circulaire bedrijven zijn vast heel mooi maar ga eerst eens goed inrichten en zorgvuldig beheren.

Kansen en constanten

Na de inleidingen gingen de drie geselecteerde teams aan de slag met ieder een eigen gebied: Sloterdijken (Amsterdam), Atlaspark (Havengebied Amsterdam) en Beukenhorst en omgeving (Hoofddorp). De eerste atelier-dag was vooral kennismaken en agenda bepalen. Opvallend was dat alle teams bestaande kansen en waarden van de gebieden benadrukten en die als vertrekpunt kozen. Rekening houden met de levenscyclus van gebieden was ook een belangrijke notie: landschap en infrastructuur zijn constanten die kaderstellend zijn voor de verdere inrichting en gebouwen. Ofwel: hoe vandaaruit organisch groeien? Vraag is ook hoe ‘autarkisch’ je wilt zijn; op welk schaalniveau moet je kringlopen organiseren. En betekent de relatie met de stedelijke omgeving dat wonen in de toekomst altijd een plek moet hebben of verschilt dat per type bedrijventerrein?

De volgende atelierdagen zijn woensdag 6 en donderdag 7 februari. Op donderdag 14 februari worden op de slotbijeenkomst de resultaten gepresenteerd. Op donderdag 11 april is er een symposium in Pakhuis de Zwijger. Dit is gratis toegankelijk. 

card image

Event

15-05-2019
Studiereis naar Parijs

Event

15-05-2019

Studiereis naar Parijs

Grand Paris, pionier in duurzaamheid 

Van woensdag 15 mei tot vrijdag 17 mei 2019 organiseert de SKBN een werkbezoek aan Parijs. Parijs: de stad van literatuur, wetenschap, kunst en economie, maar ook de stad van de guillotine, mei ’68, gele hesjes. Je zou haast vergeten dat Parijs ook gewoon een stad is. Eigenlijk is het een staat in een staat, waar ontzettend veel gebeurt op het vlak van duurzame stedelijke ontwikkeling.

De Fransen doen daarbij geen half werk. Een traditie die begon met de grote verbouwing van ‘de lichtstad’ door Baron Haussmann in de tweede helft van de negentiende eeuw, duurt nog altijd voort. De Métropole du Grand Paris, die met centrumstad Parijs en voorsteden Hauts-de-Seine, Seine-Saint-Denis en Val-de-Marne een gebied van 814 km2 beslaat, pioniert op het gebied van duurzame energie, duurzame gebiedsontwikkeling en duurzame mobiliteit. Drie ontwikkelingen die we centraal stellen tijdens ons drie dagen durende programma. 

Eerste operationele smart grid

Parijs beschikt over het eerste operationele smart grid van de wereld: het IssyGrid in Issy-les-Moulineaux. Voor warmtevoorziening experimenteert de Parijse regio al 40 jaar met geothermie. Parijs is momenteel hét Europese centrum voor nieuwe boringen naar aardwarmte. In het centrum van Parijs bestiert energiebedrijf ENGIE het grootste koude-netwerk van Europa met water uit de Seine. Ook als publieke opdrachtgever zet Parijs de toon. De gemeente pioniert met een lifecycle-contract voor openbare verlichting ter waarde van €800 miljoen.

Eerste circulaire bedrijfspark

Ondertussen bouwt de stad nieuwe ‘quartiers’ die voldoen aan de hoogste standaarden voor duurzaamheid en circulariteit, zoals het Clichy-Batignolles ecodistrict in het 17de arrondissement (opgeleverd in 2012). Een Nederlands team onder leiding van architectenbureaus RAU, karres+brands en SeARCH werkt aan het eerste circulaire bedrijfspark Triango als onderdeel van de ‘Inventons la Metropole de Grand Paris’: de grootste Europese competitie voor stedenbouw, architectuur en openbare ruimte.

Duurzame mobiliteit

De burgemeester van Parijs maakte de rechteroever van de Seine autovrij, dieselauto’s gaan vanaf 2025 in de ban. In een unieke samenwerking met de gemeente Parijs biedt Groupe Renault – Europa’s grootste fabrikant van elektrische auto’s – elektrische mobiliteit aan inwoners en bezoekers van Parijs en Île-de-France. Ondertussen werken Franse ingenieurs aan de Grand Paris Express: een derde metronetwerk met 160 kilometer nieuw spoor verdeeld over vier nieuwe lijnen met in totaal 60 nieuwe stations. Het nieuwe net ligt voor 90 procent ondergronds en moet in 2024 klaar zijn voor de duurzaamste Olympische spelen ooit.

De grootste stad van de post-Brexit EU (als dat allemaal doorgaat) telt inclusief voorsteden ruim 7 miljoen inwoners en is meer dan de ingeslapen wereldstad waar ze wel eens voor wordt gehouden. De hoofdstad van Frankrijk is dé toonaangevende hoofdstad van duurzame urbane ontwikkeling. De SKBN nodigt u uit om dit zelf te gaan bekijken, waarbij we focussen op duurzame energie, duurzame gebiedsontwikkeling en duurzame mobiliteit, maar ook de positie van de Métropole du Grand Paris in de Europese en mondiale economie belichten.

Kortom: hoe Parijs ondanks de woelige baren stug voortbouwt op de idealen die de stad hebben gemaakt tot wat ze nu is. En hoe de metropool zich blijft vernieuwen op technologisch, economisch en cultureel vlak, met een stevig maakbaarheidgeloof dat de tandem overheid–bedrijfsleven tot grote prestaties heeft gebracht en nog steeds brengt. 

MELD JE NU AAN VIA: HTTPS://KENNISLAB.TYPEFORM.COM/TO/RDM9FN

Lees verder
card image

Nieuws

Circulaire werklocaties 2050: voorsorteren op de toekomst

Nieuws

18-02-2019

Circulaire werklocaties 2050: voorsorteren op de toekomst

Voorsorteren op een onzekere en snel veranderende toekomst en daarmee ons vestigingsklimaat versterken. Daarvoor bieden volgens gedeputeerde Jaap Bond van de provincie Noord-Holland de resultaten van de Challenge Circulaire Werklocaties 2050 prachtige aanknopingspunten.

Tijdens het Atelier Circulaire Werklocaties 2050 werken drie multidisciplinaire teams met professionals uit de wereld van ruimtelijk ontwerp, circulariteit en digitalisering aan antwoorden op de vraag: hoe ziet de circulaire werklocatie er in 2050 uit en hoe maken we dit mogelijk? Dit in opdracht van provincie Noord-Holland, SADC en SKBN. Verslagen van eerdere atelierdagen leest u hier en hier.

Atlaspark, Circular Powerhouse

‘Circular Powerhouse’ was het motto van team Future Forward. Het team had vier eerdere scenario’s uitgewerkt tot een samenhangende, wervende visie voor Atlaspark, een bestaand, logistiek bedrijventerrein in het Amsterdamse Havengebied. Sleutelwoorden: upcyclen van retourstromen vanuit de stad en industrie, evolutie van repetitief naar creatief en gezond werk en nieuwe samenwerkings- en verdienmodellen. De ligging in het Havengebied, biedt volgens het team fantastische aanknopingspunten om Atlaspark te laten uitgroeien tot een grondstoffenhub en centrum van schone, circulaire productie en kennisontwikkeling voor aangrenzende industrie- en stedelijke gebieden. Een centrale strook binnen het bedrijventerrein wordt gereserveerd voor de ontwikkeling van een kennis- en innovatielab. Dit verbonden met het aangrenzende, bestaande golfterrein en Ruigoord. Ruigoord, nu een wat shabby kunstenaarsdorp, is ‘een cadeau’ dat kan uitgroeien tot een creatieve hotspot. Circulair en creatief werken betekent volgens Future Forward ook de ontwikkeling van andere manieren van samenwerking. Denk aan een coöperatieve vereniging van bedrijven in en om Atlaspark die rest- en retourstromen uitwisselen en waarde creëren. Het instrument van een bedrijveninvesteringszone kan een bijdrage leveren aan de ontwikkeling en financiering van zo’n coöperatief groeimodel. Uitsmijter: ‘SADC zou zich van gebiedsontwikkelaar moeten omvormen tot een SAIC, een regionale investeringsmaatschappij voor circulaire gebieden en ontwikkelingen’.

Sloterdijken, Machinekamer

Met een groot aantal industriële, logistieke en nutbedrijven vormt het Sloterdijkgebied de ‘Machinekamer’ van de Metropoolregio Amsterdam. Het gebied zou zich volgens het team verder moeten ontwikkelen als ‘circulaire draaischijf’ in de regio voor materialen, water, energie en andere in- en uitgaande stromen. Binnen de Sloterdijken zijn er verschillende deelgebieden met ieder een eigen profiel en kansen. Met het verdwijnen van fossiele brandstoffen en het toenemende belang van de retourlogistiek krijgt de Haven in de toekomst het karakter van een grondstoffenhub. Het aangrenzende noordelijke Sloterdijkengebied kan zich ontwikkelen tot een geautomatiseerde circulaire productiekamer met een ‘open motorkap’, een metafoor voor schone, productieprocessen die transparant zijn, geen overlast meer bezorgen en niet langer verstopt hoeven te worden. Transparantie heeft ook te maken met de toenemende inzet van datascience, waardoor men in de toekomst precies weet wat de stad in- en uitgaat en daarop kan anticiperen. Door het schone karakter van circulaire productieprocessen is er in dat gebied ook beperkt ruimte voor wonen. Andere deelgebieden lenen zich daar overigens meer voor, zoals in het zuidelijke, meer fijnmazige gebied waar circulariteit meer te maken heeft met stromen binnen het gebied zelf  en wonen en werken veel meer wordt gemengd, ‘Living on the edge’.  Inspelen op veranderingen en onzekerheid betekent ook een ander soort infrastructuur waarmee flexibel kan worden ingespeeld op nieuwe vormen van mobiliteit, zoals zelfrijdende voertuigen: dus meer asfalt, beter koppelen van spoor en weg en glasvezelverbindingen langs weg en spoor.

Hoofddorp: elektrisch vliegen

Kennis, mensen, geld en spullen vormde de ingrediënten van het team Hoofddorp dat een verdere verdieping had gegeven aan vier scenario’s voor een uitgestrekt gebied rond Beukenhorst en omgeving. Dit langs de lijnen internationaal-regionaal en techniek-mensen. In het scenario ‘Corporate landscape’ staan er vooral veel grote, productie- en logistieke hallen waar ruimte is voor circulaire processen en internationale retourlogistiek van en naar Schiphol. Gekoppeld aan de toekomstige Co2-leiding van Rotterdam naar IJmuiden, kan Co2 als grondstof worden gebruikt voor onder meer biokerosine voor Schiphol. Dit alles met dubbel grondgebruik, ruimte voor wonen en een aantrekkelijke landschappelijke inpassing met groene daken.  In het scenario ‘Regional Hub’ vormt is Schiphol minder belangrijk en biedt de locatie vooral ruimte voor kleinschalige MKB- en familiebedrijven voor hergebruik en reparatie van retourstromen uit de regio. Terwijl het scenario ‘Oosterwold on steriods’ nog een stap verder gaat in de vorm van communicaties van pioniers die zoveel zelf produceren en voedsel verbouwen en daarmee inhoud geven aan circulariteit in het leven van alledag.  In het laatste scenario ‘Progress Polder’ verandert de Haarlemmermeer in een internationaal georiënteerd grootschalig kennislandschap voor biobased agroproductie, testvelden en laboratoria in een landschappelijke setting. Schiphol houdt een belangrijke functie als luchthaven. Een interessante vondst was het idee om een start- en landingsbaan vrij te maken voor elektrische vliegtuigen voor Europese vluchten. Door het ontbreken van geluidsoverlast wordt in de Haarlemmermeer zelf en steden in de omgeving ruimte vrijgespeeld voor nieuwe woningbouw.    

Commentaar

Jeanet van Antwerpen, directeur van SADC, was enthousiast over de presentaties: ‘Geen truttige verhalen maar aandacht voor toegankelijkheid van werklocaties, de menselijke kant van werken en nieuwe vormen van mobiliteit’. Zij benadrukte dat de tijd van masterplannen voorbij is en de presentaties een breed palet aan ingrediënten bevatte waarmee flexibel op een onzekere toekomst kan worden ingespeeld: ’Wij moeten met dit soort kennis excelleren ten opzichte van de concurrentie uit Azië’. Volgens mentor Maurits de Hoog moeten we veel meer werken met multidisciplinaire teams bij gebiedsontwikkelingen. Een voorstel voor en grondstoffen- en materialendepot in de Sloterdijken kan meteen worden opgepakt, de ruimte is er. We moeten op korte termijn getalsmatig doorrekenen wat urban mining voor de regio kan betekenen.’

De resultaten van de Challenge Circulaire Werklocaties worden gepresenteerd op donderdag 11 april op een symposium in Pakhuis de Zwijger. Dit is gratis toegankelijk. U kunt zich hier aanmelden.

Lees verder
card image

Nieuws

Continuïteit voor Coatinc op bedrijventerrein Roerstreek-Noord in Roermond

Nieuws

22-01-2019

Continuïteit voor Coatinc op bedrijventerrein Roerstreek-Noord in Roermond

Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg B.V. (OML) en Coatinc Roermond B.V. hebben in een nieuwe erfpachtovereenkomst overeenstemming bereikt over het langdurig gebruik van de locatie aan de Randweg in Roermond. Voor een periode van ten minste 30 jaar kan Coatinc gebruik blijven maken van het circa 8.800 m2 grootte perceel op bedrijventerrein Roerstreek-Noord. Tot 2048 is de continuïteit van het bedrijf in Roermond vanuit dit oogpunt veilig gesteld. En er is een optie om dit nogmaals met 30 jaar te verlengen tot en met 2078.


The Coatinc Company

Coatinc Roermond realiseert als onderdeel van de internationale The Coatinc Company klantgerichte, individuele systeemoplossingen voor succesvolle oppervlaktebehandelingen en dienstverleningen. Thermisch verzinken is de corebusiness van Coatinc, maar in de loop der jaren is het scala aan processen behoorlijk uitgebreid. De vestiging in Roermond is gespecialiseerd in natlakken en biedt werkgelegenheid aan circa 25 mensen.

Bedrijventerrein Roerstreek-Noord

Op bedrijventerrein Roerstreek-Noord in Roermond zijn ruim 100 bedrijven gevestigd, waarvan een groot deel in de sectoren industrie, groothandel en logistiek/distributie. Het terrein is bedoeld voor bedrijven die vallen binnen de milieucategorie 2-4, afhankelijk van de locatie op het terrein. Aan de Ringweg heeft OML B.V. een aantrekkelijk laatste kavel van circa 5 hectare te koop. 

Kerntaken OML

OML B.V. heeft de volgende kerntaken: advisering bij ruimtelijk-economische vraagstukken, locatie- en gebiedsontwikkeling, acquisitie van bedrijven en sales van bedrijventerreinen alsmede de ontwikkeling en uitgifte van nieuwe bedrijventerreinen. OML heeft percelen te koop op de bedrijventerreinen: Businesspark ML in Echt, Windmolenbos en Zevenellen in Haelen, Merummerpoort, De Hanze, Boven de Wolfskuil, De Grinderij en Oosttangent in Roermond. Op de bedrijventerreinen Roerstreek-Zuid en Roerstreek-Noord in Roermond is elk nog één kavel beschikbaar.

Lees verder