Niet blijven hangen in scenario’s

Op dag twee van de vier atelierdagen, georganiseerd door Architectuur Lokaal samen met Provincie Noord-Holland, SADC en SKBN, gingen de drie multidisciplinaire teams de diepte in met het uitwerken van toekomstscenario’s of een strategie om de transitie naar een circulaire werklocatie mogelijk te maken. Commentaar van mentor Maurits de Hoog: ‘Blijf niet hangen in scenario’s maar kom met aansprekende beelden’. 

 

Hoofddorp

Beukenhorst en omgeving in Hoofddorp vormt het werkgebied van het eerste team. Aanvliegroute: vier scenario’s langs de assen globaal-regionaal en mensen-techniek. In de globale scenario’s zijn Schiphol en internationale verbindingen een belangrijke kapstok. Globaal-technisch heeft het team een arcadisch, circulair landschap voor ogen met grote zwarte dozen voor logistiek en maakindustrie, eventueel gemengd met wonen en via een hyperloop aangetakt op Schiphol en CO2-leiding van Rotterdam naar de IJmond. Het menselijk-globale scenario zette meer in op een transitie naar een grootschalig agro-technisch productiemilieu, zonder wonen maar met een internationale kennishub. In de regionaal-technische variant krijgt het regionale MKB een belangrijke plek, met werkplaatsen waar afgedankte apparaten en materialen een tweede leven krijgen, in combinatie met onderwijsvoorzieningen. Sleutelwoord in de regionaal-menselijke variant was ‘de coöperatie’: kleine zelfvoorzienende dorpjes, al dan niet in hoge dichtheden waar bewoners spullen en diensten delen en haast autarkisch zelf hun producten maken. Vervolgstap voor het team is het uitwerken van een vanzelfsprekend ‘narratief’  en beelden voor alle scenario’s.

Sloterdijken

Inzet van het team Sloterdijken was meer een procesmatige methodiek voor de transitie van vier verschillende deelgebieden naar een circulaire toekomst. Dit volgens de lijnen van een denkkader, gebiedsprofielen, grondstoffenstromen en (logistieke) verbindingen. Zo werd voor de vier deelgebieden een profiel uitgewerkt aan de hand van een kansenkaart rond acht onderwerpen (klimaat, biodiversiteit, energie e.d.). Dit gesymboliseerd als de organen van het menselijk lichaam. Het noordelijke, havengebonden deel leent zich als circulaire machinekamer waar toegevoegde waarde wordt gecreëerd voor afval- en grondstoffenstromen. Het zuidelijke gebied meer voor een kleinschalig milieu met een mix van wonen en werken. Terwijl de omgeving van station Sloterdijk zich kan ontwikkelen tot een kennisintensief innovatiemilieu. De oosthoek, waar momenteel autosloperijen zijn, kan een toekomstig refurbishment-milieu worden. Volgende stap is een strategie hoe in de verschillende deelgebieden ‘het motortje op gang te brengen’: hoe de wisselwerking met de haven vormgeven, hoe stappen zetten in de waardeketen en hoe volgordelijk de transitie handen en voeten geven. De bestaande infrastructuur van grootschalige wegen en spoorverbindingen vormt daarbij een belangrijke kans. Aandachtspunt: hoe bedrijven en andere stakeholders in de verschillende deelgebieden erbij betrekken?

Atlas Park

Scenario’s vormden ook de benadering van het team Atlaspark, momenteel nog een logistiek- en productieomgeving in het havengebied met open ruimte. Dit langs de assen mono- versus multifunctioneel en creativiteit versus automatisering. In het monofunctionele scenario vormt automatisering met zelfrijdende voertuigen een centrale ingrediënt; eventueel met een hek eromheen maar niet vreselijk spannend als werkmilieu voor mensen. Ook monofunctioneel maar aantrekkelijker voor mensen en minder geautomatiseerd is een scenario waarbij meer verbindingen worden gelegd met het water en groen in de omgeving. Bij de twee andere scenario’s lag het accent op menselijke maat en creativiteit met ruimte voor wonen (multifunctioneel) dan wel met een laboratoriumfunctie voor creatieve maakindustrie en urban mining (monofunctioneel). Dit met een optimale relatie met het kunstenaarsdorp Ruigoord en het landschap in de omgeving.

Commentaar

Hoe verder in de komende atelierdagen? Mentor en mobilitetsprofessor Carlo van de Weijer benadrukte het belang van een scherpe strategie en focus. Hij waarschuwde teamleden zich niet teveel te laten verleiden door onrealistische fantasieën over zelfrijdende auto’s, drones en andere voertuigen. Volgens mentor en stedenbouwkundige Maurits de Hoog moeten de teams nog scherper inzoomen op de vraag waar de regio écht behoefte aan heeft. De Hoog: ‘Je kunt een gebied maar een keer vergeven, er zijn bovendien in de regio niet veel plekken meer met ruimte voor grootschalige logistiek en industrie. Wees er zuinig op’.

Slotsymposium

De volgende atelierdag is donderdag 14 februari (slotbijeenkomst). De resultaten worden gepresenteerd op donderdag 11 april op een symposium in Pakhuis de Zwijger. Dit is gratis toegankelijk. U kunt zich aanmelden via: https://dezwijger.nl/programma/circulaire-werklocaties-2050/?flush=true

card image

Event

15-05-2019
Studiereis naar Parijs

Event

15-05-2019

Studiereis naar Parijs

Grand Paris, pionier in duurzaamheid 

Van woensdag 15 mei tot vrijdag 17 mei 2019 organiseert de SKBN een werkbezoek aan Parijs. Parijs: de stad van literatuur, wetenschap, kunst en economie, maar ook de stad van de guillotine, mei ’68, gele hesjes. Je zou haast vergeten dat Parijs ook gewoon een stad is. Eigenlijk is het een staat in een staat, waar ontzettend veel gebeurt op het vlak van duurzame stedelijke ontwikkeling.

De Fransen doen daarbij geen half werk. Een traditie die begon met de grote verbouwing van ‘de lichtstad’ door Baron Haussmann in de tweede helft van de negentiende eeuw, duurt nog altijd voort. De Métropole du Grand Paris, die met centrumstad Parijs en voorsteden Hauts-de-Seine, Seine-Saint-Denis en Val-de-Marne een gebied van 814 km2 beslaat, pioniert op het gebied van duurzame energie, duurzame gebiedsontwikkeling en duurzame mobiliteit. Drie ontwikkelingen die we centraal stellen tijdens ons drie dagen durende programma. 

Eerste operationele smart grid

Parijs beschikt over het eerste operationele smart grid van de wereld: het IssyGrid in Issy-les-Moulineaux. Voor warmtevoorziening experimenteert de Parijse regio al 40 jaar met geothermie. Parijs is momenteel hét Europese centrum voor nieuwe boringen naar aardwarmte. In het centrum van Parijs bestiert energiebedrijf ENGIE het grootste koude-netwerk van Europa met water uit de Seine. Ook als publieke opdrachtgever zet Parijs de toon. De gemeente pioniert met een lifecycle-contract voor openbare verlichting ter waarde van €800 miljoen.

Eerste circulaire bedrijfspark

Ondertussen bouwt de stad nieuwe ‘quartiers’ die voldoen aan de hoogste standaarden voor duurzaamheid en circulariteit, zoals het Clichy-Batignolles ecodistrict in het 17de arrondissement (opgeleverd in 2012). Een Nederlands team onder leiding van architectenbureaus RAU, karres+brands en SeARCH werkt aan het eerste circulaire bedrijfspark Triango als onderdeel van de ‘Inventons la Metropole de Grand Paris’: de grootste Europese competitie voor stedenbouw, architectuur en openbare ruimte.

Duurzame mobiliteit

De burgemeester van Parijs maakte de rechteroever van de Seine autovrij, dieselauto’s gaan vanaf 2025 in de ban. In een unieke samenwerking met de gemeente Parijs biedt Groupe Renault – Europa’s grootste fabrikant van elektrische auto’s – elektrische mobiliteit aan inwoners en bezoekers van Parijs en Île-de-France. Ondertussen werken Franse ingenieurs aan de Grand Paris Express: een derde metronetwerk met 160 kilometer nieuw spoor verdeeld over vier nieuwe lijnen met in totaal 60 nieuwe stations. Het nieuwe net ligt voor 90 procent ondergronds en moet in 2024 klaar zijn voor de duurzaamste Olympische spelen ooit.

De grootste stad van de post-Brexit EU (als dat allemaal doorgaat) telt inclusief voorsteden ruim 7 miljoen inwoners en is meer dan de ingeslapen wereldstad waar ze wel eens voor wordt gehouden. De hoofdstad van Frankrijk is dé toonaangevende hoofdstad van duurzame urbane ontwikkeling. De SKBN nodigt u uit om dit zelf te gaan bekijken, waarbij we focussen op duurzame energie, duurzame gebiedsontwikkeling en duurzame mobiliteit, maar ook de positie van de Métropole du Grand Paris in de Europese en mondiale economie belichten.

Kortom: hoe Parijs ondanks de woelige baren stug voortbouwt op de idealen die de stad hebben gemaakt tot wat ze nu is. En hoe de metropool zich blijft vernieuwen op technologisch, economisch en cultureel vlak, met een stevig maakbaarheidgeloof dat de tandem overheid–bedrijfsleven tot grote prestaties heeft gebracht en nog steeds brengt. 

MELD JE NU AAN VIA: HTTPS://KENNISLAB.TYPEFORM.COM/TO/RDM9FN

Lees verder
card image

Nieuws

Paprikateler ‘NH Paprika’ al geheel klimaatakkoord proof

Nieuws

11-01-2019

Paprikateler ‘NH Paprika’ al geheel klimaatakkoord proof

Glastuinbouwgebied Alton in Heerhugowaard is op donderdag 10 januari 2019 officieel aangesloten op het warmtenet van afval- en energiebedrijf HVC. Groentekweker NH Paprika zal als eerste glastuinbouwbedrijf aangesloten worden op het net en is daarmee volledig klimaatneutraal en klimaatakkoord proof.


Pionier in Nederland

Marcel Numan van NH Paprika is de eerste paprikakweker in Nederland die volledig klimaatneutraal zijn paprika’s teelt. “We zijn er trots op dat we onze kassen volledig duurzaam verwarmen. De warmte is afkomstig van de bio-energiecentrale van HVC, die gestookt wordt op afvalhout dat bewoners en bedrijven inleveren bij afvalbrengstations. De warmte is daarmee 100% hernieuwbaar.”

Gebiedsakkoord

Tijdens de aansluiting van NH Paprika op het warmtenet werd ook het ‘Gebiedsakkoord Alton en omliggende buitengebied’ ondertekend door de samenwerkende partijen: provincie Noord-Holland, HVC, Ondernemersvereniging OVAL, gemeente Heerhugowaard, gemeente Koggenland, Greenport NHN, Rabobank en Ontwikkelingsbedrijf NHN. Hiermee worden concrete afspraken gemaakt over toekomstige ontwikkelingen in het gebied, waarbij de ingebruikname van het warmtenet de eerste stap is in de realisatie van de doelstellingen. Het gebiedsakkoord betreft een brede set van afspraken over onderwerpen als het creëren van ruimte voor de glastuinbouw, bedrijfsverplaatsingen vanuit het buitengebied naar Alton, een toekomstbestendige energievoorziening en duurzame warmtevoorziening, aanleg van glasvezel en het optimaliseren van de bereikbaarheid van het gebied.

Gedeputeerde Jaap Bond van de provincie Noord-Holland: “We versterken met dit gebiedsakkoord de economie en werkgelegenheid, concentreren glastuinbouw en verminderen het gebruik van fossiele brandstoffen en CO2-uitstoot. Door de goede samenwerking en afstemming tussen de ondernemers in het Altongebied gaat dit lukken.”

Klimaatakkoord proof

Sjaak van der Tak, voorzitter van LTO Glaskracht en tevens voorzitter van klimaattafel Glastuinbouw, benadrukt hoe uniek het warmtenetproject is. “NH Paprika is een koploper en voldoet volledig aan alle doelstellingen uit het Klimaatakkoord. Waar men in Den Haag nog druk aan het onderhandelen is, werkt de glastuinbouwsector al aan de uitvoering. Dit project is klimaatakkoord ’proof’ en bewijst waartoe de glastuinbouwsector in staat is.”

Lokaal verduurzamen

Arjan ten Elshof, directeur bij HVC, benadrukt het belang om lokaal te verduurzamen: “Omdat de kassen in het Altongebied in Heerhugowaard een grote warmtevraag hebben, kan hier ook een forse verduurzaming worden gerealiseerd. De aansluiting van NH Paprika op het warmtenet is een belangrijke stap in de duurzame toekomst van Heerhugowaard, maar dan zijn we er nog niet. We gaan de komende jaren aan de slag met verdere uitbreiding van het warmtenet in Heerhugowaard, waarbij ook woningen worden aangesloten. Ook onderzoeken we de kansen voor geothermie in het Altongebied.”

Eén van de duurzaamste glastuinbouwgebieden

Glastuinbouw gebruikt veel energie en stoot daarmee ook veel CO2 uit. In het Altongebied vindt ruim 30% van het totale energieverbruik van de gemeente Heerhugowaard plaats. Partijen investeren daarom samen in het creëren van de juiste randvoorwaarden, zodat glastuinbouwbedrijven hier duurzaam kunnen ondernemen. Op deze wijze willen betrokken partijen de CO2-uitstoot in het Alton gebied in 2030 met 75% gereduceerd hebben ten opzichte van 1990.

Monique Stam, wethouder Economische Zaken en Duurzaamheid van gemeente Heerhugowaard, is blij met de behaalde mijlpaal. “Door een nauwe samenwerking tussen de ondernemers, overheden, HVC en banken is het Altongebied nu op weg om één van de duurzaamste glastuinbouwgebieden van Nederland te worden. Ik ben trots dat dit duurzame glastuinbouwgebied in onze gemeente gevestigd is en we hiermee een voorbeeld voor de rest van Nederland kunnen zijn.”

Lees verder