"Het spel is op de wagen"

Op donderdag 11 april werd het jaarlijkse congres over stedelijke kavelruil gehouden in de Mariënhof in Amersfoort met als thema ‘Geboeid door stedelijke kavelruil.’ Het congres vormde de officiële afsluiting van 2,5 jaar stimuleringsprogramma waarbij 14 verschillende pilotprojecten betrokken waren. Kortom, tijd om de balans op te maken.

In totaal telt het congresprogramma 24 verschillende workshops verdeeld over drie verschillende rondes. Tijdens de workshops komen verschillende vragen aan bod zoals: “Wat hebben we geleerd, hoe werkt stedelijke kavelruil, wat is de toegevoegde waarde van stedelijke kavelruil, zijn er aanbevelingen en wat zijn de ervaringen?” Tamara Slob (Kadaster) is op het congres aanwezig als één van de sprekers. “Het is erg leuk en interessant om de verschillende invalshoeken van alle partijen te zien en te beluisteren. Zo kun je tijdens de workshops ervaringen uitwisselen en leren van elkaar.” Tijdens de workshop ‘Slim ruimtegebruik, doen met Data’ spreekt zij namens het Kadaster over interactieve tools die ontwikkeld zijn om leegstand in het centrum aan te pakken. Het geven van workshops zoals die van vandaag vindt zij erg boeiend. “Je krijgt vragen waar je van tevoren niet op hebt gerekend. Juist dat interactieve spreekt mij erg aan. Zo komen er dingen aan bod die je zelf op voorhand niet bedacht zou hebben.”

Praktijkcasus

Jan-Hans Jonker (Pas BV) maakt tijdens zijn workshop ‘Financiële arrangementen KerkstraatBodegraven’ met behulp van een praktijkcasus de werking van stedelijke kavelruil inzichtelijk. Aan de hand van een financiële uitwerking van een situatie in een winkelstraat in Bodegraven legt hij de systematiek van stedelijke kavelruil en de daarvoor benodigde stappen uit. Drie winkelpanden, verdeeld over vijf kavels, worden herverkaveld waarbij met nieuwbouw een flink stuk wonen aan het complex wordt toegevoegd om de leefbaarheid van de omgeving te vergroten. Een interessante casus die de toehoorders verschillende mogelijkheden en uitkomsten laat zien.

Monique van Kampen werkt deels voor het Kadaster en deels als zelfstandige en is enthousiast over het congres. “De workshops zijn erg interessant al komt het toewerken naar een conclusie niet overal even sterk aan bod. Je merkt dat men op zoek is naar manieren waarop je je doel kunt bereiken. Toch kan ‘work-in-progress’ leiden tot onverwachte situaties.” In haar werk heeft zij veel te maken met stedelijke kavelruil binnen het woningbouwgebied. “Een markt die erg in ontwikkeling is.”

De Omgevingswet kan volgens Van Kampen een valkuil zijn. “Sommige mensen ervaren de Omgevingswet nog als ‘ver van mijn bed.’ Toch wordt juist die wet straks erg belangrijk.” Het congres ziet zij niet alleen als een kans om nieuwe inspiratie en kennis op te doen, maar ook om het Kadaster te promoten. “Zij zijn een mooie en onafhankelijke partij die helemaal thuis is in de materie.”

Ervaringen uitwisselen

In de pauze staat Petra Hania, projectmanager bij de gemeente Purmerend om zich heen te kijken. Dit is haar eerste stedelijke kavelruil-congres. “Ik vind het plezierig om ervaringen met collega’s uit te wisselen en de workshops zijn erg interessant om te volgen.” Hania is betrokken bij de Purmerendse pilot van het Stimuleringsprogramma stedelijke kavelruil. “Waar die pilot over gaat? Heb je even?”, zegt ze lachend. “Heel in het kort, we willen het Wagenweggebied transformeren van een bedrijventerrein tot een stedelijk woonmilieu. Voor enkele locaties is kavelruil een optie.”

Over een antwoord op de vraag wat ze in deze pilot heeft geleerd hoeft Hania niet lang na te denken. “Wat opvalt is dat wanneer je als gemeente steeds meer op je bordje neemt, andere partijen steeds verder achterover gaan leunen. Kortom, je moet als gemeente de regie houden maar tegelijkertijd zoeken naar een juiste balans en niet alles zelf willen doen.”

Toekomst

Yvonne van der Laan, afdelingsmanager Omgevingsstelsel en Ontwerp bij het ministerie van Binnenlandse Zaken, en Bert Hoeve, hoofd afdeling ruimte en advies van het Kadaster en geestelijk vader van het stimuleringsprogramma, blikken op hun beurt terug op 2,5 jaar stedelijke kavelruil. Het tweetal is het erover eens dat het stimuleringsprogramma heeft laten zien dat stedelijke kavelruil wel degelijk een kansrijk instrument is bij gebiedsontwikkelingen. “Het feit dat er nog geen daadwerkelijke overeenkomst gesloten is, zegt niks over wat we hebben bereikt”, benadrukt Van der Laan. “De veertien pilots hebben de nodige kennis opgeleverd.”

Hoeve en Van der Laan vinden dat het programma in de afgelopen 2,5 jaar flink heeft bijgedragen aan de bekendheid en toepassing van stedelijke kavelruil om gebiedsontwikkeling op gang te brengen. Yvonne van der Laan: “We zijn nu bij Binnenlandse Zaken een nieuw programma aan het opbouwen waar stedelijke kavelruil een onderdeel van zal zijn. Dit programma met als werktitel Toekomstgericht Grondbeleid, komt ook mede op basis van de lessen en ervaringen van het Stimuleringsprogramma Stedelijke Kavelruil tot stand.” Kortom, het stimuleringsprogramma mag dan wel zijn afgesloten, dat geldt in geen geval voor stedelijke kavelruil. Of zoals één van de sprekers het in zijn betoog verwoordt; “Het spel is op de wagen."

Download: ‘Jaarverslag stimuleringsprogramma stedelijke kavelruil

Bron: Kadaster

Kadaster

Kadaster is sinds najaar 2014 kennispartner van SKBN. Kadaster houdt zich nadrukkelijk bezig met het onderwerp ‘Stedelijke Herverkaveling’ en verkent de mogelijkheden om te komen tot een wettelijk kader voor verstedelijkte gebieden.


088 - 183 22 00

Kadaster
card image

Event

12-12-2019
Debat #6 | Werklandschappen als speeltuin voor de toekomst

Event

12-12-2019

Debat #6 | Werklandschappen als speeltuin voor de toekomst

Architectuur van Arbeid #6: slotdebat

In de strijd om ruimte tussen alle stedelijke opgaven, lijken bestaande werklandschappen de enige plek te zijn waar alles mag en iedereen welkom is. Kunnen deze gebieden een nieuw paradigma vertegenwoordigen van anders samenleven en -werken? Hoe is dit te sturen en wie is aan zet?


12 december 2019 | 19.00 uur - 21.00 uur | Het Nieuwe Instituut, Museumpark 25, Rotterdam [6de verdieping]

MELD U AAN

PROGRAMMA

19.00 uur - Inleiding

19.10 uur - Daan Zandbelt, Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving, College van Rijksadviseurs

De werkende stad & werkende clusters

19.35 uur - Charlotte Ernst, co-founder Hof van Cartesius en eigenaar Buurman Utrecht

Hof van Cartesius – Werkspoorkwartier; circulaire gebiedsontwikkeling werklandschap bottom-up

20.00 uur - Debat onder leiding van Paul Gerretsen

21.00 uur - Afsluiting

------------------------------------------------------

Dit debat wordt georganiseerd door Achitectuur van Arbeid

Over Architectuur van Arbeid

Architectuur van Arbeid is een programma van zes publieke debatten over de ruimtelijke impact van nieuwe vormen van productie en arbeid in Nederland. Het programma is onderdeel van het Guest Programme van Thursday Night Live! van Het Nieuwe Instituut. Het programma vindt plaats tussen maart en december 2019 en is een samenwerking tussen Vereniging Deltametropool, Het Nieuwe Instituut en De Spontane Stad.

MELD U AAN

Lees verder
card image

Nieuws

Olifantsgras in trottoirbanden, tegels en andere betonelementen op Schiphol Trade Park

Nieuws

28-08-2019

Olifantsgras in trottoirbanden, tegels en andere betonelementen op Schiphol Trade Park

De aanleg van de infrastructuur op Schiphol Trade Park is in volle gang. Steeds meer wordt zichtbaar hoe de ambitie om het meest duurzame en innovatieve business park van Europa te worden, wordt vormgegeven. In de video van KWS, uitvoerder van de werken, vertellen Jaap Schotanus van Bio Bound en Gert-Jan Petri van Miscanthusgroep Haarlemmermeer over de unieke samenwerking en toegepaste betonelementen.

Olifantsgras van Schiphol Trade Park in trottoirbanden e.o.

Bio Bound is een uniek product dat is opgebouwd uit circulair beton en biobased materialen, zoals Miscanthus. Oftewel Olifantsgras. Al een aantal jaar verbouwt Miscanthusgroep Haarlemmermeer dit olifantsgras op delen van Schiphol Trade Park die nog niet worden ontwikkeld. Miscanthus groeit 4 tot 5 meter per jaar. De stengel van het gewas wordt gekalibreerd in kleine lengtes in trottoirbanden, tegels en andere betonelementen op Schiphol Trade Park gebruikt.

De banden zijn opgebouwd met een deklaag van normaal beton maar de binnenkant bestaat uit biobased beton. Hierdoor is het materiaal gegarandeerd duurzaam en bestand tegen bijvoorbeeld strooizout in de winter. Duurzaamheid en kwaliteit staan voorop.

Eerste project ter wereld

Schiphol Trade Park is het eerst project in de wereld waar dit circulaire beton in banden en stenen wordt toegepast. Dat de gebruikte Miscanthus op het business park zelf groeit, en nu in de infrastructuur wordt toegepast, maakt het project extra uniek.

Cijfers

In totaal is 125 m3 Miscanthus gebruikt voor:

000 m2 tegels
800 banden
500 m2 overige beton producten

Lees verder