Investeren in sterke regio’s opdat zwakke regio’s meeprofiteren, is niet het antwoord op toenemende regionale ongelijkheid. De economisch zwakke regio heeft namelijk maar mondjesmaat baat bij stimulering van de sterke regio. Anderzijds treedt er wel een trickle-up effect op, waarbij de sterke regio juist veel profijt heeft van de investering in de zwakke regio.

Dat blijkt uit het onderzoek ‘De economische samenhang tussen regio’s in Nederland’ door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), waarbij het planbureau de economische productie in en verbondenheid tussen de Nederlandse provincies onder de loep nam.

Economische verschillen tussen regio’s zijn de afgelopen decennia steeds groter geworden, met allerhande gevolgen. Zo kan in een zwakkere en achterblijvende regio een ‘economie van onvrede’ ontstaan. Huidig economisch beleid richt zich dus niet langer primair op de ‘regionale winnaars’, maar ook juist op het stimuleren van zwakkere regio’s. Daarbij speelt volgens het PBL echter een ‘traditioneel dilemma’: investeer je in economisch sterkere regio’s opdat zwakkere regio’s via trickle down effecten meeprofiteren of investeer je direct in de zwakkere regio’s zelf?

Meeste interactie blijft binnen de regio

Het PBL geeft aan dat dit laatste het grootste effect heeft, want, want uit het onderzoek blijkt dat er zeer weinig aanwijzingen zijn dat zwakke regio’s daadwerkelijk meeliften op het succes van sterkere regio’s. Mark Thissen, onderzoeker Verstedelijking en Mobiliteit en medeauteur van het rapport, verklaart het geringe effect: ‘Het gros van de economische interacties, 70 procent, vindt binnen de regio zelf plaats, wat ervoor zorgt dat maar een klein deel van investeringen in sterke regio’s doorstroomt naar zwakkere regio’s.’

Trickle-upeffect

Als er dan toch interactie tussen de regio’s plaatsvindt, beperkt dit zich veelal tot omliggend gebied. Het effect van investeringen in Groningen valt buiten Groningen voor bijvoorbeeld voor 31 procent neer in Drenthe en valt 21 procent van de investeringen in Friesland neer in Groningen.

Uitzondering op deze nabijheidsregel zijn reeds sterke regio’s. Thissen: ‘Stimulering van alle regio’s slaat met name neer in gebieden als Noord- en Zuid-Holland en Noord-Brabant. Deze sterke regio’s plukken dus ook de vruchten van stimulering van zwakkere regio’s.’ Dit effect, dat het PBL het ‘trickle-upeffect’ noemt, is echter niet zo sterk dat investeringen in zwakkere regio’s ook voor toenemende ongelijkheid zorgen. ‘Doordat het grootste deel van de investeringen toch binnen de regio zelf blijft, is een investering in een zwakkere regio’s alsnog een goede manier om regionale ongelijkheid tegen te gaan,’ zegt Thissen.

Opgenomen in de NOVI

Het PBL voerde het onderzoek uit op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koningsrelaties (BZK), in het kader van de Beleidsverkenning Vestigingsklimaat Nederland. De resultaten moeten bijdragen aan visievorming over het regionaal-economisch beleid. Bovendien worden de onderzoeksresultaten volgens Thissen meegenomen in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI).

ELBA\REC

ELBA\REC en SKBN werken al jaren nauw samen en sinds medio 2018 is ELBA\REC ook kennispartner van SKBN. Via vakmedia zoals BT Magazine en Stadszaken, en o.a. door het BT Event is ELBA\REC een bron van informatie voor bedrijventerreinprofessionals.

info@elba-rec.nl
033 - 87 00 100

ELBA\REC
card image

Event

14-04-2021
Studiereis - Duurzame transitie in Stuttgart

Event

14-04-2021

Studiereis - Duurzame transitie in Stuttgart

De omschakeling naar elektrische auto’s kost zo’n 400.000 banen in Duitsland. En waar de hardste klappen zullen vallen is Stuttgart, de autostad bij uitstek. Hoe schakelt deze stad, die bekend staat om haar auto-industrie, om naar een nieuwe, duurzame economie? Wat vraagt dat van het bedrijfsleven, van de mobiliteit en de inzet van techniek? 

Een belangrijke speler in deze duurzame transitie is het Verband Region Stuttgart. Binnen dit regioverband maakt men zich sterk voor slimme mobiliteit, nieuwe bedrijvigheid, energietransitie, een levendige binnenstad, goede planning en toegankelijkheid van natuur. Tijdens de SKBN Studiereis gaan we ontdekken hoe dat in z’n werk gaat.

Ook kijken we naar de effectiviteit van een publiek-private strategiedialoog voor de ontwikkeling van nieuwe mobiliteit. Dit alles uiteraard in een omgeving met veel werklocaties en toonaangevende ondernemingen. Stuttgart is immers een van Duitslands oudste industriële stad. Met een duidelijke toekomstambitie. De stad, die meerdere universiteiten huisvest, doet er dan ook alles aan om haar vele talenten binnen de stadsgrenzen te houden. Met succes!

Gaat u mee op deze SKBN Studiereis?

Programma (onder voorbehoud)

Woensdag 14 april
We worden welkom geheten door het Region Verband Stuttgart, de Wirtschaftsförderung en de Industrie- und Handelskammer Region Stuttgart. Voor welke opgaven staan de stad en regio? En hoe gaan zij deze uitdagingen gezamenlijk aan?
 
Donderdag 15 april
Deze dag verdiepen we ons in de IBA2027, een vliegwiel dat de regio toepast voor de versnelling van bouwprojecten en energietransitie. We gaan terug naar de IBA van 100 jaar geleden in Stuttgart: de modernistische wijk Weissenhof. Ook nemen we een kijkje bij de M.Tech Accelerator, een boeiende start-up facilitator. Tot slot laten we ons rondleiden in de wijk Feuerbach, waar Bosch van oudsher een grote stempel drukt op de ontwikkelingen. We sluiten de dag af in het Porsche Museum. 
 
Vrijdag 16 april
De laatste dag verdiepen we ons in de betekenis van mobiliteit en de productie daarvan voor de toekomst. Hoe zorgt de stad ervoor dat de ontwikkeling van duurzame mobiliteit genoeg tempo heeft, en voor voldoende nieuwe economie zorgt?

Samenvattend

  • Wat: SKBN Studiereis Stuttgart
  • Datum: Woensdag 14 mei t/m vrijdag 16 april 2021
  • Inclusief: Heen- en terugreis vanaf Utrecht Centraal of Arnhem Centraal, 3 lunches, 2 hotelovernachtingen, een intensief programma met lokale sprekers en gidsen, vervoer ter plaatse, 1 slotdiner, evaluatie en reisverslag.
  • Kosten: € 949,- ex btw
  • Meer info:
    - Logistiek en organisatie: Tessa van der Heiden: 033 870 0100, t.vanderheiden@elba-rec.nl.
    - Inhoud: Mieke Naus, m.naus@elba-rec.nl, 06 48 38 67 39 

Lees verder
card image

Nieuws

Biodiversiteit: meer groen in Gelderland

Nieuws

23-03-2020

Biodiversiteit: meer groen in Gelderland

Provincie Gelderland werkt hard aan de natuur in Gelderland. Ze zijn de groenste provincie en willen dat blijven. Meer variatie aan planten- en diersoorten in een gebied betekent meer biodiversiteit.

Vergroenen

Het is belangrijk dat we samen met onze partners zorgen voor meer groen in Gelderland. Meer groen in wijken, op bedrijventerreinen, langs wegen en waterwegen, bij de boer én in de natuur zorgt voor een groter, sterker en aaneengesloten groen gebied. Hiermee vergroten we de overlevingskansen van planten- en diersoorten. De natuur is hierdoor minder kwetsbaar voor bijvoorbeeld droogte of ziekte. Een sterke natuur is belangrijk voor schoon water, minder klimaatverandering en betere voedselproductie.

Klimaatadaptatie

Meer groen draagt bij aan het verminderen van klimaatverandering. Het aanplanten van bomen verlaagt de temperatuur en bomen houden CO2 vast. Groen, in plaats van stenen, kan grote hoosbuien opvangen en grotere hoeveelheden water vasthouden. Wanneer we aandacht besteden aan bijdragen aan biodiversiteit, dragen we meteen bij aan klimaatadaptatie.

Laat u inspireren

Op deze pagina vindt u meer inspiratie over wat u zelf kunt doen als gemeente, inwoner, ondernemer of organisatie om uw omgeving groener te maken. We kunnen en moeten veel meer doen voor de natuur. Het is niet genoeg om deze alleen in de aangewezen natuurgebieden te beschermen, want de natuur kent geen grenzen. Daarom gaan we samen onze woonwijken, bedrijventerreinen en winkelcentra vergroenen.

Groene bedrijventerreinen

In Gelderland beslaan bedrijventerreinen 8.000 hectare van ons oppervlak. Duurzame en gezonde bedrijventerreinen zijn bij uitstek geschikt voor klimaatadaptatie en vergroening. Kleine en betaalbare maatregelen kunnen al een verrassend groot effect hebben. De brochure ‘Hoe vergroenen we bedrijventerreinen?’ geeft inzicht in de mogelijke maatregelen die u kunt nemen voor een duurzame en toekomstbestendige inrichting en beheer van bestaande en nieuwe bedrijventerreinen.

Groene winkelcentra

Waterschade door hevige regenbuien en omzetverlies door langdurige hitte zijn gevaren voor winkeleigenaren en horecaondernemers. Vergroening van de binnensteden trekt vaak investeerders, ondernemers en burgerinitiatieven aan. Een prettig gevolg, want in binnensteden staan steeds meer gebouwen leeg. De brochure ‘Hoe vergroenen we winkelcentra?’ geeft inzicht in de mogelijke maatregelen die je kunt nemen voor slimme en toekomstbe­stendige winkelgebieden.

Groene woonwijken

Een groene inrichting van een woonwijk draagt bij aan het leefplezier en de uitdagingen van een veranderend klimaat. Groen verkoelt, biedt schaduw en vangt neerslag op. Maatregelen die hittestress, wateroverlast voorkomen of water­tekort beperken, gaan uitstekend samen met het vergroten van biodiversiteit. Kleine maatregelen kunnen al een verrassend groot effect hebben. De brochure ‘Hoe vergroenen we woonwijken?’ geeft inzicht in de mogelijke maatregelen die u kunt nemen. Ze zorgen voor een duurzame en toekomstbestendige inrichting en beheer van bestaande en nieuwe woonwijken.

Lees verder
card image

Nieuws

Convenant Verduurzaming Bedrijventerreinen breed gedragen

Nieuws

30-01-2020

Convenant Verduurzaming Bedrijventerreinen breed gedragen

Bijna 30 partijen, waaronder Provincie Zuid-Holland en TNO hebben vanochtend het Convenant Verduurzaming Bedrijventerreinen ondertekend. Zij deden dit voorafgaand aan het EZK-evenement: Partners in Energie-uitdagingen in Barneveld. Het Convenant werd in ontvangst genomen door vertegenwoordigers van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, die het initiatief van harte ondersteunen. 

“In verduurzaming van bedrijventerreinen ligt een enorme potentie. BZK is heel enthousiast over de aanpak. We gaan graag in gesprek met de bedrijventerreinen en andere betrokken partijen om de regionale aanpak te versnellen”, aldus Jasper van Rooijen van BZK, die het convenant namens het Ministerie in ontvangst nam. 

Een inspirerend pakket

In Nederland zijn zo’n 3.500 terreinen met grote en minder grote bedrijven. Door samen te werken, kunnen we hier een enorme slag voor het klimaat maken. Met de ondertekening van het Convenant committeren deze bedrijventerreinen, overheden en andere betrokkenen zich aan het verduurzamen van bedrijventerreinen in Nederland. Iedere partij heeft daarvoor zijn eigen ambities geformuleerd. Opgeteld is dit een inspirerend pakket acties en maatregelen.

Ook ondertekenaar gedeputeerde van Provincie Zuid-Holland Willy de Zoete onderschrijft het belang van samenwerking:  “We hebben in Zuid-Holland meer dan 600 bedrijventerreinen. Met dit convenant kunnen we een forse, tot nu toe onvoorziene bijdrage leveren aan de ambities van het Klimaatakkoord. En hiermee slaan we twee vliegen in één klap: samenwerking stimuleren, en vervolgens verduurzamen.” 

Potentie

Over het energieverbruik van bedrijventerreinen is relatief weinig bekend. TNO rekende uit dat met verduurzaming van bedrijventerreinen in potentie net zo veel of zelfs meer CO2 kan worden bespaard als met het aardgasvrij maken van woonwijken. De kabinetsdoelstelling van 3,4 MT-besparing op CO2-uitstoot in de bebouwde omgeving kan hiermee aanzienlijk dichterbij worden gebracht. Het gaat dan om een reeks maatregelen zoals zonnepanelen, warmtepompen, (kleine) windmolens, LED-verlichting, elektrisch rijden, lokale batterijen, smart grids, optimalisatie productieprocessen, gebruik van restwarmte, etc.

Collectieve aanpak voor bedrijventerreinen

Het convenant is bedoeld om ondernemers te ondersteunen en te ‘ontzorgen’ door het collectief beschikbaar maken van de benodigde kennis, financiering, het organiseren van het proces en het selecteren van de juiste uitvoerende partijen. Bedrijventerreinen en lokale overheden hoeven zo niet steeds opnieuw het wiel uit te vinden, maar kunnen gebruik maken van opgedane ervaring en ontwikkelde instrumenten. Hoofddoel van het convenant is het versnellen van de energietransitie door een collectieve aanpak voor bedrijventerreinen. Het ministerie van BZK wil daarvoor een Nationale Programmatische aanpak opzetten.

Bedrijventerreinen Energiepositief

Het initiatief van dit convenant komt van Bedrijventerreinen Energiepositief (BE+), waarin TNO samenwerkt met Oost NL en andere regionale ontwikkelingsmaatschappijen. Inmiddels is dit uitgerold naar een landelijke aanpak waarin vele partijen participeren en hun bijdrage leveren, zowel vanuit de overheid als het bedrijfsleven. Alleen door de handen ineen te slaan, kan dit element van de energietransitie worden versneld. Daarvoor is dit Convenant een eerste aanzet. 

Download hier het convenant.

Ondertekenende partijen

  • TNO
  • Oost NL
  • Provincie Zuid-Holland
  • Omgevingsdienst IJmond
  • Greenbiz IJmond 
  • Hoog16hoven
  • CLOK 
  • Hoorn80 Energiepositief
  • BT Boekelermeer
  • Samenmeerwaarde (BT Spijkenisse)
  • Omgevingsdienst Midden Holland
  • Green Business Club
  • De Parkmanagers
  • Energieke Regio
  • Markus Werklocatie regie 
  • Bedrijvenkring Schieoevers (BKS Delft)
  • Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN)
  • Tarmo
  • Kortman DGO
  • WM3
  • Limburgse Werkgevers Vereniging
  • STEC groep
  • Fit our Future
  • Qing groep
  • Stichting Stimular
  • Vereniging Bedrijven Schiebroek
  • Airport Businesspark Lijnden
  • IMC (Drechtsteden)
  • Gemeente Westland

…en andere organisaties (er melden zich elke week nieuwe partijen aan)

Foto: 
@Lotte Gottschal
 

Lees verder