Met veel trots presenteert Akro Consult de nieuwe Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2019! De nieuwe Reiswijzer, geschreven in opdracht van het VNG, Ministerie BZK, NEPROM en Bouwend Nederland, is een handboek voor marktpartijen en overheden met handvatten om samenwerkingsprocedures te versimpelen en complexe opgaven met publieke en private belangen het hoofd te bieden.

In het boek vindt de moderne gebiedsprofessional duidelijke strategische keuzes, geactualiseerde juridische kaders en heldere richtlijnen om de veranderende opgaven in vastgoed- en gebiedsontwikkeling beet te pakken.

Aanleiding Reiswijzer Gebiedsontwikkeling

De vastgoedsector trekt aan, dat zorgt voor nieuwe uitdagingen; de gewenste versnelling van betaalbare woningbouw, de energietransitie, complexere binnenstedelijke transformaties en behoud van erfgoed. Deze vraagstukken vragen om andere manieren van samenwerking.

Dit was aanleiding voor Akro Consult, Neprom, het ministerie van Binnenlandse Zaken, de VNG, Bouwend Nederland en TU Delft om de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling te herzien. Het doel van deze nieuwe Reiswijzer is te laten zien hoe samenwerking tussen publieke en private partijen eenvoudiger, sneller en tegen lagere kosten kan plaatsvinden, met bovendien een beter resultaat!

Schrijfproces

Afgelopen jaar heeft Akro Consult meerdere consultatierondes gehouden om de inhoud van de vernieuwde Reiswijzer vorm te geven. Via het programma Stedelijke Transformatie is er belangrijke informatie opgehaald voor onder andere het vormgeven van het nieuwe instrument ‘de Partnerselectie’. Daarnaast zijn er meerdere meeleesrondes geweest met leden van de NEPROM en de VNG. De wetenschap en collega adviseurs mochten in dit lijstje natuurlijk niet ontbreken en hebben verschillende bijdrages geleverd. Al met al zorgt dit voor een breed gedragen en goed ingebed handboek.

Wat nu?

De Reiswijzer wordt al breed uitgedragen (zie de site van Europa Decentraal en de VNG). Maar met de publicatie van de Reiswijzer begint het pas! Met de vernieuwde Reiswijzer onder de arm helpen wij zowel publieke als private partijen graag verder bij het vormgeven, vlottrekken of aangaan van hun samenwerking. Mocht u na het lezen meer informatie willen, neem dan gerust vrijblijvend contact op met Akro Consult of boek een Masterclass met de verdiepende thema’s van doel naar strategie, tendervormgeving, samenwerking bij gebiedsontwikkeling of partnerselectie.

Download de Reiswijzer!

Akro Consult

Akro Consult is vanaf voorjaar 2017 kennispartner van SKBN. Ze begeleidt samenwerkende partijen met kennis van vastgoedfinanciering en grondexploitaties, juridische vormgeving van samenwerkingsafspraken en procesmanagement en communicatie.

info@akroconsult.nl
070 - 326 26 23

Akro Consult
card image

Event

14-04-2021
Studiereis - Duurzame transitie in Stuttgart

Event

14-04-2021

Studiereis - Duurzame transitie in Stuttgart

De omschakeling naar elektrische auto’s kost zo’n 400.000 banen in Duitsland. En waar de hardste klappen zullen vallen is Stuttgart, de autostad bij uitstek. Hoe schakelt deze stad, die bekend staat om haar auto-industrie, om naar een nieuwe, duurzame economie? Wat vraagt dat van het bedrijfsleven, van de mobiliteit en de inzet van techniek? 

Een belangrijke speler in deze duurzame transitie is het Verband Region Stuttgart. Binnen dit regioverband maakt men zich sterk voor slimme mobiliteit, nieuwe bedrijvigheid, energietransitie, een levendige binnenstad, goede planning en toegankelijkheid van natuur. Tijdens de SKBN Studiereis gaan we ontdekken hoe dat in z’n werk gaat.

Ook kijken we naar de effectiviteit van een publiek-private strategiedialoog voor de ontwikkeling van nieuwe mobiliteit. Dit alles uiteraard in een omgeving met veel werklocaties en toonaangevende ondernemingen. Stuttgart is immers een van Duitslands oudste industriële stad. Met een duidelijke toekomstambitie. De stad, die meerdere universiteiten huisvest, doet er dan ook alles aan om haar vele talenten binnen de stadsgrenzen te houden. Met succes!

Gaat u mee op deze SKBN Studiereis?

Programma (onder voorbehoud)

Woensdag 14 april
We worden welkom geheten door het Region Verband Stuttgart, de Wirtschaftsförderung en de Industrie- und Handelskammer Region Stuttgart. Voor welke opgaven staan de stad en regio? En hoe gaan zij deze uitdagingen gezamenlijk aan?
 
Donderdag 15 april
Deze dag verdiepen we ons in de IBA2027, een vliegwiel dat de regio toepast voor de versnelling van bouwprojecten en energietransitie. We gaan terug naar de IBA van 100 jaar geleden in Stuttgart: de modernistische wijk Weissenhof. Ook nemen we een kijkje bij de M.Tech Accelerator, een boeiende start-up facilitator. Tot slot laten we ons rondleiden in de wijk Feuerbach, waar Bosch van oudsher een grote stempel drukt op de ontwikkelingen. We sluiten de dag af in het Porsche Museum. 
 
Vrijdag 16 april
De laatste dag verdiepen we ons in de betekenis van mobiliteit en de productie daarvan voor de toekomst. Hoe zorgt de stad ervoor dat de ontwikkeling van duurzame mobiliteit genoeg tempo heeft, en voor voldoende nieuwe economie zorgt?

Samenvattend

  • Wat: SKBN Studiereis Stuttgart
  • Datum: Woensdag 14 mei t/m vrijdag 16 april 2021
  • Inclusief: Heen- en terugreis vanaf Utrecht Centraal of Arnhem Centraal, 3 lunches, 2 hotelovernachtingen, een intensief programma met lokale sprekers en gidsen, vervoer ter plaatse, 1 slotdiner, evaluatie en reisverslag.
  • Kosten: € 949,- ex btw
  • Meer info:
    - Logistiek en organisatie: Tessa van der Heiden: 033 870 0100, t.vanderheiden@elba-rec.nl.
    - Inhoud: Mieke Naus, m.naus@elba-rec.nl, 06 48 38 67 39 

Lees verder
card image

Nieuws

Kwik-Fit garage in Maarssen ontwikkeld naar woningbouw door unieke samenwerking

Nieuws

18-05-2020

Kwik-Fit garage in Maarssen ontwikkeld naar woningbouw door unieke samenwerking

Een samenwerking tussen N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU), Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) en Bakkers | Hommen maakt het mogelijk om ook de voormalige Kwik-Fit garage, aan Planetenbaan 9-10 in Maarssen te ontwikkelen tot woningen.

Bakkers | Hommen startte eerder al met de herontwikkeling van Planetenbaan 15-16. Beide percelen zijn gelegen aan de Planetenbaan en vormen samen ontwikkelingskwadrant ‘Mars’.

Bakkers | Hommen voorziet in kwadrant ‘Mars’ in een woningbouwprogramma van ca 500 eenheden

Sinds 2017 is Bakkers | Hommen actief in het gebied en heeft inmiddels een plan ontwikkeld voor de verkleuring van het gebied naar wonen. Door de verwerving van de Kwik-Fit locatie is een complete gebiedsontwikkeling in Maarssen mogelijk. Er wordt ingezet op een kwalitatief hoogwaardig woonmilieu voor de middeldure huurmarkt waarbij fors wordt geïnvesteerd in de kwaliteit van het buitenterrein, toegankelijkheid en comfort van het gebied. Het beoogde woonproduct betreffen appartementen in de bandbreedte van 50 tot 78 m² en voldoen daarmee aan de behoefte van een brede groep woningzoekenden georiënteerd op de regio Utrecht.

Herontwikkeling aan de Planetenbaan draagt bij aan een verkleining van het groeiende woningtekort in de regio en het helpt de kwaliteit en de leefomgeving in Maarssen te verhogen, door verloedering van leegstaande kantoren en bedrijfspanden tegen te gaan. De krapte op de woningmarkt vraagt om creatieve oplossingen. Gelukkig liggen er veel kansen in de stedelijke transformatie. Transformatie zorgt niet alleen voor meer woonruimte. Het biedt ook ruimte om andere maatschappelijke opgaven op te pakken en de leefbaarheid te vergroten. Bakkers | Hommen ziet die kansen en voegt waarde toe aan de locaties in Maarssen door middel van deze herontwikkeling.

“In OMU en SVn treffen wij partners welke een bijdrage leveren aan de risicovolle investeringen die gepaard gaan met de fase waarin deze projecten zich begeven. Het transformeren van dit soort gebieden vergt veel voorbereiding en risico kapitaal. De drie partijen hebben onafhankelijk van elkaar een assessment gemaakt van de plannen en haalbaarheid en werden gesterkt in deze analyse door de voortvarendheid waarmee de gemeente Stichtse Vecht de transformatie omarmt”, aldus Bakkers | Hommen.

Het project past mooi bij de ambities van de provincie Utrecht en de gemeente Stichtse Vecht om de monofunctionele werklocatie Planetenbaan/Het Kwadrant te transformeren naar een gemengde stedelijke wijk, met veel ruimte voor wonen. N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU) is opgericht als zelfstandige uitvoeringsorganisatie van de provincie om transformatieprojecten aan te jagen.  

“Door te investeren in het herstructureren van verouderde bedrijventerreinen en het transformeren van leegstaande kantoren, streeft OMU ernaar dat er zorgvuldig, efficiënt en duurzaam wordt omgegaan met de beschikbare ruimte in de provincie Utrecht. Dit zorgt voor een goed investeringsklimaat in de provincie Utrecht. Een project als dit brengt SVn, Bakkers | Hommen en OMU op een mooie manier samen.”, zegt Frank Hazeleger, directeur OMU.

Toch is een businesscase niet altijd zo eenvoudig te maken

Ondanks de aanpak van het woningtekort, en de verbetering van de leefomgeving, lijkt de businesscase om binnenstedelijke locaties te transformeren in de praktijk niet altijd makkelijk rond te krijgen. Transformatie vraagt om investeringen in de voorfase. Juist in deze voorfase zijn er grote onzekerheden, waardoor het in de praktijk moeilijk is om voor deze activiteiten voldoende financiering te vinden. Banken geven vaak geen gehoor totdat de Omgevingsvergunning definitief is. Door het ontbreken van voldoende voorfinanciering gaan goede transformatieplannen nog te vaak niet door. Door te investeren in de voorfase komt er beweging op gang, zodat initiatiefnemers sneller kunnen starten. Met de Transformatiefaciliteit van Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) wordt dit makkelijker gemaakt.

“Met een lening uit de Transformatiefaciliteit kan SVn, juist in die risicovolle voorfase, vaak net dat benodigde duwtje in de goede richting geven“, zegt Nico van Est, fondsmanager bij SVn. “SVn werkt met publiek geld in een omgeving waar de markt het alleen niet redt. Dankzij de hulp van OMU en de Transformatiefaciliteit realiseert Bakkers | Hommen meer woningen op een prachtige plek in Maarssen.”

Financieringsfaciliteit binnenstedelijke transformatie

De Financieringsfaciliteit binnenstedelijke transformatie (afgekort: Transformatiefaciliteit) is een initiatief van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in samenwerking met onder andere BNG Bank en SVn. De Transformatiefaciliteit wordt beheerd door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). Voor meer informatie, kijk op: www.svn.nl/transformatiefaciliteit

Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) Stichting Stimuleringsfonds

Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) draagt bij aan het verbeteren van de woonkwaliteit in Nederland. Dit doet SVn op het moment dat de markt faalt. SVn is een onafhankelijke stichting. Wij bedenken, verstrekken en beheren financieringsoplossingen die maatschappelijke waarde helpen creëren.

Lees verder
card image

Achtergrond

Hoe vitale bedrijventerreinen kunnen bijdragen aan economisch herstel

Achtergrond

24-06-2020

Hoe vitale bedrijventerreinen kunnen bijdragen aan economisch herstel

Bedrijventerreinen kunnen een belangrijke rol spelen in het herstel van de economie na corona, bleek tijdens een door SKBN en Buck Consultants International georganiseerd webinar. 

Herstel volgens de V-curve, waar aan het begin van de crisis op gehoopt werd, blijft echter uit. Volgens VNO-NCW-voorman Hans de Boer is op korte termijn nog geen grote opleving te verwachten.

‘Ik denk dat je in alle eerlijkheid moet zeggen: heel veel is afhankelijk van hoe het gaat met de beheersing van het virus’, aldus De Boer. ‘Als er een vaccin of medicijn komt, zal het economische dal minder diep zijn. Wat dat betreft zijn we afhankelijk van lieden in witte jassen. Over het algemeen kun je zeggen dat we in een crisis zitten die een aantal jaren bij ons blijft’, zei De Boer. Hij voorziet voor 2020 een economische krimp van ongeveer 8 procent. ‘Hopelijk volgt in 2021 weer wat groei. Het zal 2 tot 3 jaar duren voor de economie weer draait op het niveau van voor de crisis.’

Vraag

In veel sectoren was het effect van de crisis snel zichtbaar. De luchtvaart en retail hebben het zwaar. In de industrie en de zakelijke dienstverlening is dat effect minder direct. De Boer verwacht dat na de zomer ook in die sectoren duidelijk wordt hoe hard corona ingrijpt. ‘Ik zie twee beelden. Bij veel bedrijven loopt de business nog door. Bij andere ondernemers is de vraag al weggevallen. Ik hoor van de bedrijven die het nu nog druk hebben dat het vooral gaat om opdrachten die er voor corona al lagen. Daar zal de portefeuille na de zomer opdrogen. Vooral industriebedrijven met langlopende projecten zijn niet snel van dat probleem af. Hetzelfde geldt voor de bouw. Projecten die al eerder zijn goedgekeurd en in productie genomen, lopen door. Maar daar speelt ook de stikstofproblematiek. Ook al is er snel een vaccin, het tekort aan opdrachten houdt voor deze ondernemers nog wel even aan.’

Bedrijventerreinen verdienen meer aandacht, stelde De Boer. ‘Goede bedrijfsruimte, op een goede plek met goede bereikbaarheid is belangrijk voor het vinden van talent. Bedrijventerreinen hebben onterecht een slecht imago. Neem Brabant: op 2 procent van de totale oppervlakte zit een derde van alle werkgelegenheid en vanuit een derde wordt nog eens een derde extra aan toegevoegde waarde gecreëerd. Dus 2 procent van het grondoppervlak is goed voor 60 tot 70 procent van de werkgelegenheid in Brabant. Dit soort percentages moeten we tussen de oren krijgen van politici en de publieke opinie.’

‘Voor corona dachten we dat groei vanzelfsprekend was. Nu zien we in dat we moeten knokken voor de economie. Je moet je uit de crisis investeren en dat investeren heeft natuurlijk te maken met kennis en mensen, maar heeft ook alles te maken met infrastructuur, goede bedrijfslocaties voor zittende en nieuwe bedrijven en vergroening. We moeten nu investeren om uit de economische dip te raken en daarin past een creatieve, integrale ontwikkeling van bedrijventerreinen prima.’

Integrale aanpak

Op bedrijventerreinen komen drie maatschappelijke opgaven tezamen, die moeten worden opgepakt in een integrale aanpak, zei Marije Groen, senior-adviseur bij Buck Consultants International. ‘Allereerst is aandacht nodig voor de toekomstbestendigheid van bedrijven: wat is in de bedrijfsomgeving nodig om bedrijven optimaal te faciliteren? Maar bedrijventerreinen zijn ook vanuit energietransitie van groot belang. Zestig procent van het energieverbruik vindt op bedrijventerreinen plaats, dus dat zijn ook de logische plekken voor besparing, opwekking, uitwisseling en afzet van energie. Duurzaam ruimtegebruik gaat om het beter benutten van bestaande ruimte, verbetering van de uitstraling en ruimtelijke herontwikkeling. Veel aanpakken van bedrijventerreinen zijn te veel gericht op een van de drie pijlers, waardoor de investerings- en actiebereidheid en dus ook de resultaten te beperkt zijn en de voortgang achterblijft.’

Jumbo

Jan Leensen, supply chain development manager van Jumbo, de tweede supermarktketen van ons land, schetste tijdens het webinar de context waarbinnen Jumbo haar supplychain ontwerpt en continu aanpast. ‘De consumenten willen hun boodschappen sneller thuis en willen bijvoorbeeld kant-en-klaarmaaltijden. Er is een continue dynamiek in ontwikkeling en groei van formules en assortimentssamenstelling. Denk ook aan schaars logistiek personeel, waarbij mechanisatie steeds meer op de voorgrond treedt, wat dan weer leidt tot hogere gebouwen. Ook de energietransitie speelt mee. We hebben nu als eerste stap twee volledig elektrische vrachtwagens rijden in Nederland.’

In zijn supplychain maakt Jumbo onderscheid tussen groot vastgoed en klein vastgoed. Op dit moment heeft Jumbo 4 megadistributiecentra van 50.000 tot 120.000 vierkante meter, terwijl er 2 in ontwikkeling zijn. In Nieuwegein ontwikkelt Jumbo nu een groot DC dat 100.000 vierkante meter groot wordt en 30 meter hoog. ‘We gaan de komende 4 jaar in deze categorie er nog 3 bouwen, 1 voor winkels en 2 voor online. Die zoektocht naar goede locaties is niet gemakkelijk want je hebt grote kavels nodig van 8 tot 20 hectare, met een toegestane bouwhoogte van 30 meter.’

Daarnaast ontwikkelt Jumbo de komende 3 jaar ook nog eens 20 kleinere stedelijke locaties voor online leveringen en mogelijk 4 voor stedelijke distributie. Het vinden van die plekken stelt weer heel andere voorwaarden, zei Leensen. ‘We zoeken randweglocaties van 6000 vierkante meter, waarop we een crossdock-bedrijfshal neerzetten van 1500 vierkante meter. We hebben daarbij enorm veel parkeerplaatsen nodig voor vrachtwagens en bestelbussen. Maar op veel bedrijventerreinen wordt een bebouwingspercentage van 60 tot 70 procent als eis gesteld, dus dat matcht niet. En we lopen ook tegen geluidsdiscussies aan en eisen voor energiezuinige voertuigen, terwijl snelladende bestelbussen gewoon nauwelijks te krijgen zijn.’ Oplossingen om te voldoen aan de bebouwingspercentages ziet Leensen in bedrijfsverzamelgebouwen en samenwerking met buurbedrijven om parkeerruimteproblemen op te lossen.

Maakindustrie

Een heel ander vestigingsmilieu zoekt de maakindustrie, zo bleek uit de bijdrage van Marjolein Boezel, Financieel Directeur van Van Raam weten. Van Raam heeft 200 mensen in dienst en is een gespecialiseerd bedrijf dat aangepaste fietsen maakt. Vorig jaar nam het bedrijf in Varsseveld een ultramoderne, energieneutrale fabriek in gebruik van 25.000 vierkante meter. Bij zijn zoektocht naar de nieuwe productievestiging zocht het bedrijf in Gelderland en het aangrenzende Duitsland. ‘Grondprijs speelt een rol en natuurlijk bereikbaarheid. Maar we wilden ook niet weg uit de Achterhoek, ook om ons personeel te kunnen houden.’ De investeringen in een duurzaam gebouw en installaties vertaalden zich niet terug in een hogere taxatiewaarde. ‘Het was wel even schrikken dat de taxatiewaarde 30 procent onder de bouwwaarde lag.

Bedrijventerreinen gebruiken als energiehubs is een vaak besproken thema. Toch zijn goede voorbeelden schaars. Joop Mijland, directeur van de grootste inland-terminaloperator in Nederland en België (met 8 binnenvaartterminals en 350.000 vierkante meter terminalruimte) ontwikkelt naast de overslagterminal in Nijmegen een bedrijventerrein waarbij op één plek energie opwekken en opslag worden gecombineerd met het voldoen aan de energiebehoefte. ‘Niet alleen wekken we met zonnepanelen op de daken van distributiecentra en windmolens energie op, maar we slaan het ook op in grote batterijen, zeg maar superchargers. Want het is zonde om energie die bijvoorbeeld ’s nachts door windmolens wordt opgewerkt, verloren te laten gaan. Je hebt vervolgens laadinfrastructuur nodig om die energie te kunnen inzetten in bijvoorbeeld vrachtauto’s, materieel dat in warehouses en terminals wordt gebruikt, stadsdistributie, openbaar vervoer en nu ook elektrische schepen.’

Theo Föllings, voorzitter van SKBN en manager Vestigingsklimaat & Innovatie bij de regionale ontwikkelingsmaatschappij Oost NL, riep de overheid in zijn slotbetoog op om te blijven investeren in bedrijventerreinen. ‘Laten we ons perspectief voorbij de 2 tot 3 jaar van de huidige crisis trekken en 5 tot 10 jaar vooruit blijven kijken. Goed ingerichte en bereikbare bedrijventerreinen krijgen meer belangstelling, ook in deze COVID-periode.’

Energietransitie

Er gaat veel aandacht uit naar energietransitie op bedrijventerreinen, een onderwerp waar Föllings vanuit stichting Bedrijventerreinen Energiepositief (BE+) ervaring mee heeft. BE+ wil met een lokale aanpak uiteindelijk 250 bedrijventerreinen energiepositief en CO2-neutraal maken. Daarvoor moet wel eerst de basis op orde zijn, stelde Föllings. ‘Als een terrein niet schoon, heel en veilig is, zullen bedrijven niet snel vervolgstappen doen. Zorg dat je als gemeente in gesprek blijft met bedrijven. Goed accountmanagement is weliswaar een oude kreet, maar je moet het als gemeente wél op orde hebben. Zeker in deze onzekere tijden. Investeer daar als gemeente in.’ Föllings wees op meer barrières voor de energietransitie op bedrijventerreinen, zoals de energie-infrastructuur. ‘Je kunt nog zoveel duurzame energie opwekken, maar als de infrastructuur niet voldoet of als regelgeving in de weg zit, werkt het niet. Combineer infrastructuurinvesteringen, schone en veilige bedrijfsomgevingen en energietransitie in een integrale aanpak. Denk daarbij ook na over wat digitalisering betekent voor het ruimtelijk beslag en de integratie van functies.’

Locaties die hun zaakjes op orde hebben, zijn hun prijs waard, stelde Föllings. Tegelijkertijd blijft een soepele opstelling van gemeenten in de komende jaren van belang. ‘Voor veel bedrijven die uit de crisis komen, is het moeilijk om de boel weer op te bouwen. Geef ze de ruimte en zet ze niet meteen voor het blok door ze te verplichten alle grond te kopen. Denk aan leaseconstructies en moderne vormen van erfpacht om met bedrijven mee te denken.’

Lees verder