Het is hoog tijd voor een zesde Nota Ruimtelijke Ordening, stelt Theo Föllings, voorzitter van SKBN. Verschillende bestemmingen schreeuwen om een duidelijke leidraad voor de komende jaren. "Niet alleen bedrijventerreinen, maar ook de woningbouwlocaties, natuurlocaties, landbouwlocaties en nog vele andere ruimteclaims."

Föllings reageert hiermee op het BNR-nieuws van dinsdag 14 januari, waar uit een inventarisatie van de nieuwszender blijkt dat er een groot tekort aan bedrijventerreinen is in een groeiend aantal gemeenten. Op sommige plekken moeten bedrijven tien jaar wachten op een plek. Als belangrijkste reden wordt de druk van de woningbouw genoemd. Op een groot aantal locaties moeten bedrijven plaatsmaken voor huizen, waardoor ondernemers moeten uitwijken naar andere plekken.

Volgens Föllings voert momenteel niemand de regie. Met alle gevolgen van dien. Buiten de Randstad zijn heel veel gemeentes met wel veel ruimte waar bedrijven zich kunnen vestigen, maar die overview is er nu niet. ‘Het zijn de naweeën van de kredietcrisis, en dit was te verwachten. Het is nu al de vierde keer sinds de Tweede Wereldoorlog dat de middelgrote steden rondom de Randstad de groei moeten opvangen.’

"Maar blijkbaar leren we er niets van, of willen we niets leren." Om een vollopend en groeiend Nederland goed te laten functioneren, is er duidelijke regie vanuit Den Haag nodig, vindt Föllings. "Slimme mobiliteit wordt daarbij extreem belangrijk. Er komen 2 miljoen mensen bij, en de ruimteclaims worden, mede door de energietransitie die ook ruimte vraagt, alleen maar groter. Willen we dit kleine landje goed organiseren, dan moet er nu worden geïnvesteerd in duidelijk beleid."

Theo Föllings

Voorzitter van SKBN en manager business development bij Oost NL


Theo Föllings
card image

Event

14-04-2021
Studiereis - Duurzame transitie in Stuttgart

Event

14-04-2021

Studiereis - Duurzame transitie in Stuttgart

De omschakeling naar elektrische auto’s kost zo’n 400.000 banen in Duitsland. En waar de hardste klappen zullen vallen is Stuttgart, de autostad bij uitstek. Hoe schakelt deze stad, die bekend staat om haar auto-industrie, om naar een nieuwe, duurzame economie? Wat vraagt dat van het bedrijfsleven, van de mobiliteit en de inzet van techniek? 

Een belangrijke speler in deze duurzame transitie is het Verband Region Stuttgart. Binnen dit regioverband maakt men zich sterk voor slimme mobiliteit, nieuwe bedrijvigheid, energietransitie, een levendige binnenstad, goede planning en toegankelijkheid van natuur. Tijdens de SKBN Studiereis gaan we ontdekken hoe dat in z’n werk gaat.

Ook kijken we naar de effectiviteit van een publiek-private strategiedialoog voor de ontwikkeling van nieuwe mobiliteit. Dit alles uiteraard in een omgeving met veel werklocaties en toonaangevende ondernemingen. Stuttgart is immers een van Duitslands oudste industriële stad. Met een duidelijke toekomstambitie. De stad, die meerdere universiteiten huisvest, doet er dan ook alles aan om haar vele talenten binnen de stadsgrenzen te houden. Met succes!

Gaat u mee op deze SKBN Studiereis?

Programma (onder voorbehoud)

Woensdag 14 april
We worden welkom geheten door het Region Verband Stuttgart, de Wirtschaftsförderung en de Industrie- und Handelskammer Region Stuttgart. Voor welke opgaven staan de stad en regio? En hoe gaan zij deze uitdagingen gezamenlijk aan?
 
Donderdag 15 april
Deze dag verdiepen we ons in de IBA2027, een vliegwiel dat de regio toepast voor de versnelling van bouwprojecten en energietransitie. We gaan terug naar de IBA van 100 jaar geleden in Stuttgart: de modernistische wijk Weissenhof. Ook nemen we een kijkje bij de M.Tech Accelerator, een boeiende start-up facilitator. Tot slot laten we ons rondleiden in de wijk Feuerbach, waar Bosch van oudsher een grote stempel drukt op de ontwikkelingen. We sluiten de dag af in het Porsche Museum. 
 
Vrijdag 16 april
De laatste dag verdiepen we ons in de betekenis van mobiliteit en de productie daarvan voor de toekomst. Hoe zorgt de stad ervoor dat de ontwikkeling van duurzame mobiliteit genoeg tempo heeft, en voor voldoende nieuwe economie zorgt?

Samenvattend

  • Wat: SKBN Studiereis Stuttgart
  • Datum: Woensdag 14 mei t/m vrijdag 16 april 2021
  • Inclusief: Heen- en terugreis vanaf Utrecht Centraal of Arnhem Centraal, 3 lunches, 2 hotelovernachtingen, een intensief programma met lokale sprekers en gidsen, vervoer ter plaatse, 1 slotdiner, evaluatie en reisverslag.
  • Kosten: € 949,- ex btw
  • Meer info:
    - Logistiek en organisatie: Tessa van der Heiden: 033 870 0100, t.vanderheiden@elba-rec.nl.
    - Inhoud: Mieke Naus, m.naus@elba-rec.nl, 06 48 38 67 39 

Lees verder
card image

Achtergrond

Top 10 opvallendste feiten over zonneparken

Achtergrond

12-03-2020

Top 10 opvallendste feiten over zonneparken

In Nederland wordt fors ingezet op het opwekken van energie met zonnepanelen. Bij voorkeur worden zonnepanelen op daken geplaatst, maar in toenemende mate worden deze panelen ook op grondpercelen gebouwd. Het Kadaster deed onderzoek naar deze zonneparken. Waar liggen deze parken? Hoeveel ruimte nemen deze parken in beslag? Gaan zonneparken ten koste van landbouwgrond en natuur? Hier vindt u 10 opvallende feiten uit het onderzoek.

1. Het aantal zonneparken is de afgelopen 2 jaar explosief gegroeid

Er zijn bijna 100 grondgebonden zonneparken en dit aantal groeit snel. De eerste zonneparken werden in 2011 aangelegd, maar vooral de afgelopen 2 jaar is een explosieve groei te zien. Meer dan de helft van de Nederlandse zonneparken is in deze periode gerealiseerd. Kijkend naar het aantal toegewezen subsidies neemt het aantal zonneparken de komende jaren alleen maar verder toe. Het Kadaster verwacht binnen 4 jaar een verdriedubbeling van het huidige oppervlakte.

2. Zonneparken worden steeds groter

Zonneparken worden steeds groter. De eerste zonneparken waren gemiddeld 2 hectare groot. In 2019 zijn zonneparken inmiddels gemiddeld 20 hectare groot.

3. Alle Nederlandse zonneparken bij elkaar zijn 25% van de oppervlakte van Schiermonnikoog

Zonneparken nemen steeds meer ruimte in beslag. In totaal ligt er nu zo’n 900 hectare aan zonneparken in Nederland. Dat is 0,02% van de totale oppervlakte van Nederland en ongeveer even groot als 25% van Schiermonnikoog.

4. Nederlandse zonneparken liggen vooral in de provincies Groningen en Noord-Brabant

Zonneparken liggen niet gelijkmatig verspreid over Nederland. 25% van de totale oppervlakte ligt in de provincie Groningen. Op de 2e plaats staat de provincie Noord-Brabant. In de provincies Limburg, Zuid-Holland en Utrecht zijn nog nauwelijks zonneparken aangelegd.

5. De meeste zonneparken liggen op agrarische grond

63% van de oppervlakte van zonneparken ligt op agrarische grond. Het overige deel ligt op grond met een andere functie, zoals voormalige vuilstortplaatsen en grond op bedrijventerreinen.

6. Zonneparken liggen niet alleen op de goedkoopste gronden

Landbouwgrond kost gemiddeld €59.930 per hectare. Landelijk staat twee derde van de zonneparken op landbouwgrond die goedkoper is dan dit gemiddelde, een derde staat op duurdere grond. De gemiddelde grondprijs verschilt echter per landsdeel en ook binnen de landsdelen zien we grote prijsverschillen. Bínnen de landsdelen liggen de meeste zonneparken in duurdere gebieden; de agrarische grondprijs is daar hoger dan het gemiddelde van dat landsdeel. In Oost-Nederland geldt dat voor bijna 60% van de zonneparken. In Noord- en West-Nederland liggen deze nog hoger. Voor Zuid-Nederland geldt het zelfs voor alle zonneparken.

7. Een derde van de zonneparken ligt op overheidsgrond

Een derde van de zonneparken ligt op grond van gemeenten en waterschappen. Het overige deel is aangelegd op grond van particulieren en bv’s. Het aandeel zonneparken op overheidsgrond kan de komende jaren groeien, aangezien de Rijksoverheid eigen grond wil inzetten om duurzame energie op te wekken. Dit berichtte Trouw in een recent nieuwsbericht. Lees hier het nieuwsbericht Het Rijk wil windmolens en zonnepanelen op overheidsgrond.

8. Het gebruik van de grond onder zonneparken wordt vastgelegd in erfpacht- of opstalrechten

We zien dat voor het gebruik van de grond onder zonneparken vaak erfpacht- of opstalrechten worden gevestigd. Vaak hebben deze rechten een looptijd van 25 jaar. In een klein aantal gevallen worden contracten voor 30 tot 35 jaar afgesloten.

9. Jaarlijks rendement zonneparken veel hoger dan agrarische pacht

De jaarlijkse vergoeding aan grondeigenaren om agrarische grond te gebruiken voor zonnepanelen ligt een stuk hoger dan vergoedingen voor gewoon agrarisch grondgebruik. De jaarlijkse vergoedingen voor zonneparken ligt op gemiddeld € 3.300 per ha. Dit is berekend op basis van akten-onderzoek van opstal- en erfpachtconstructies voor zonneparken. De prijsverschillen per contract zijn groot; van enkele € 100-en per ha per jaar tot boven de € 5.000 per ha per jaar. De door de Rijksoverheid vastgestelde hoogst toelaatbare pachtprijzen voor regulier verpachte agrarische grond variëren in 2019 tussen € 315 en € 1.013 per ha. Vergoedingen voor kortlopende pachtvormen kunnen – mede afhankelijk van gewastypen – op een hoger niveau liggen. Lees meer over de vastgestelde pachtprijzen op de website van Rijksoverheid.

10. 90% van zonneparken staat alleen op het zuiden gericht

Zonnepanelen liggen niet plat op de grond, maar staan in bepaalde hoek, zodat ze meer zon opvangen. Zonnepanelen kunnen naar het zuiden staan, waarbij er veel ruimte tussen de rijen dit. Dit geldt voor bijna 90% van de zonneparken. Een andere optie is een dubbele oriëntatie, waarbij de helft van de zonnepanelen naar het oosten staat en de andere helft naar het westen. Dit geldt voor ongeveer 12% van de parken. Bij deze oost-west-opstelling is er geen ruimte tussen de rijen en wordt de ondergrond bijna volledig bedekt. Hierdoor is er minder ondergroei van kruiden en grassen. Recent onderzoek laat zien dat het afwisselen in hoogte, oriëntatie en constructie van zonnepanelen mogelijkheden biedt om zonneparken te combineren met bijvoorbeeld landbouw, beweiding en (wilde) planten.

Meer informatie hierover vindt u in de brochure Zon in landschap en landbouw gemaakt in opdracht van Rijkswaterstaat.

Onderzoeksmethode

In dit onderzoek is op basis van luchtfoto’s gekeken waar zonneparken liggen, hoe groot ze zijn en hoe de oriëntatie is. Daarna is op basis van de eigendomsinformatie gekeken van wie de grond is en of erfpacht- of opstalrechten aanwezig zijn. Met behulp van andere bronnen is het startjaar en het vermogen toegevoegd, om zo tot een gedetailleerd overzicht van zonneparken in Nederland te komen.

Lees verder
card image

Nieuws

Werkgroep Groenblauwe Bedrijventerreinen van start

Nieuws

25-03-2020

Werkgroep Groenblauwe Bedrijventerreinen van start

Door klimaatverandering is er in Nederland meer kans op hevige regen, droogte, hitte en storm. Dit is ook op bedrijventerreinen merkbaar. Denk aan schade door instromend regenwater, onbegaanbare wegen en een ongezonde werkomgeving door oververhitting. SKBN is met die reden een samenwerking aangegaan met Samen Klimaatbestendig.

Samen bouwen we aan een netwerk van belanghebbenden om ervaringen en kennis over groene en klimaatbestendige oplossingen met elkaar te delen. Voor bestaande en nieuwe terreinen. Wij denken dat de oplossing zit in het koppelen van klimaatbestendigheid met andere opgaven zoals biodiversiteit en omgevingskwaliteit. Bouw je mee?

Aanpassingen om schade en overlast te verminderen

Aanpassingen aan bedrijven en bedrijventerreinen zijn noodzakelijk om schade en overlast te verminderen. Goede oplossingen zorgen bijvoorbeeld voor het verlagen van te hoge temperaturen voor mensen, machines en producten. Zo kan de productie ook bij hitte doorgaan. Ook het gebruik van lichte kleuren bij daken, gebouwen en verhardingen, het toepassen van slimme hoogteverschillen en het opvangen van water dragen bij aan de klimaatbestendigheid van bedrijven en bedrijventerreinen.

Meer groen is een aanpak die het terrein aantrekkelijk maakt voor zowel klanten, medewerkers als planten en dieren. Daarom combineert SKBN de opgaven voor meer groen en meer biodiversiteit met aanpassingen aan het veranderend klimaat tot een aanpak voor groenblauwe bedrijventerreinen.

Maar er zitten meer voordelen aan een gecombineerde aanpak! Meer groen gecombineerd met klimaatbestendige aanpassingen zorgt voor een betere uitstraling en meer bedrijfszekerheid. Ook levert het soms directe financiële voordelen op.

Leren van elkaar

SKBN en Samen Klimaatbestendig brengen partijen bij elkaar die zich bezighouden met biodiverse, groenblauwe en klimaatbestendige bedrijven en bedrijventerreinen. We delen kennis en praktijkervaringen en leren van elkaar. Zo komen we tot betere en snellere oplossingen. Samen zoeken we naar antwoorden op vragen als:

  • Hoe ziet een groenblauw bedrijf en bedrijventerrein eruit?
  • Wat levert een groenblauw bedrijf en bedrijventerrein op, wat kost het en wie gaat dat betalen?
  • Wat is verplicht, wat mag je verplichten?
  • Hoe organiseer je concrete actie?

De verzamelde kennis gaan we online en op bijeenkomsten delen.
Meer informatie? Mail naar SKBN-programmamanager Mieke Naus: mnaus@skbn.nu.

Lees verder