Criminele inmenging blijkt een groeiend probleem op bedrijventerreinen. Ook ondernemers zonder kwaad in de zin zijn er de dupe van. Inmenging vindt plaats op verschillende bedrijventerreinen en bij veel verschillende typen ondernemers. Hoe herken je deze criminele activiteiten en wat is eraan te doen? En wat is de impact van corona op deze vorm van ondermijning?

Dit artikel is een voorpublicatie uit BT Magazine nummer 2. BT Magazine is hét vakblad voor iedereen die zich bezighoudt met regionale innovatiekracht en vestigingsklimaat. 

Veiligheid is een van de essentiële randvoorwaarden voor een goed vestigingsklimaat voor bedrijven. Op veel bedrijventerreinen lukt het goed om de basis (‘schoon, heel, veilig’) op orde te brengen, maar op andere plekken lukt dat niet en kan de anonimiteit van een terrein een dekmantel bieden voor bedrijven en individuen die van het rechte pad afwijken. Bedrijfshallen met afgeplakte ramen, autogarages waar nooit een klant over de vloer komt, zonnestudio’s en wasserettes waar op een of andere manier alleen ’s avonds activiteit is. Het levert een onderbuikgevoel op dat er niets niet klopt en dat er dingen gebeuren die het daglicht niet kunnen verdragen.

Jonas Stuurman is onderzoeker aan de Avans Hogeschool. Hij doet onder meer onderzoek naar de ‘red flags’ van criminele inmenging.Vooral bedrijven op bedrijventerreinen blijken vanwege de goede infrastructuur en geïsoleerde ligging aantrekkelijk voor criminelen, vertelt Stuurman. ‘Ik ben geïnteresseerd in de signalen van criminele inmenging die herkenbaar zijn voor ondernemers zelf. Waar kunnen zij op letten als zij te maken krijgen met criminelen die toenadering zoeken?’ Het onderzoek is een samenwerking van de Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool Rotterdam en Avans Hogeschool. Het richt zich op criminele inmenging bij bedrijventerreinen. De bedrijventerreinen Noorderveld-Molletjesveer in Zaanstad en Spaanse Polder in Rotterdam hebben zich als consortiumpartners aangesloten.

Hoe ziet criminele inmenging eruit?

‘Criminele inmenging betekent dat een bonafide ondernemer te maken krijgt criminelen die onderdelen van bedrijven willen gebruiken. Het kan daarbij gaan om het afnemen van diensten. Een voorbeeld: criminelen benaderen een koeriersbedrijf om verdovende middelen te laten bezorgen. Maar het kan ook gaan om het afnemen van producten uit de maakindustrie. Bijvoorbeeld de zogenoemde snowseals, een soort envelopjes die gemaakt zijn van papier dat niet vet of vochtig kan worden. Deze materialen worden veelal gebruikt om cocaïne in te verpakken. Maar inmenging kan ook veel subtieler zijn. Zo krijgen postorderbedrijven te maken met infiltratie. Criminelen rekruteren werknemers en slagen er op een heel geraffineerde manier in om producten te stelen en verkopen. Een voorbeeld is een bedrijf dat iPhones verkocht. Criminele medewerkers haalden die uit de verpakking en verscheepte ze naar buiten in gereedschapskisten die het bedrijf ook in het assortiment had. Daarna werden de telefoons op Marktplaats verkocht. Een dergelijk bedrijf komt er dan pas later achter dat de iPhones verdwenen zijn.’

Wat zijn die red flags voor criminele inmenging?

‘Voor ons onderzoek voeren wij gesprekken met gedupeerde ondernemers. Onlangs was dat bijvoorbeeld met de eigenaar van een bedrijfsverzamelgebouw op een bedrijventerrein. De Er was een lading drugs gevonden in het gebouw, waarna het pand op last van de burgemeester is gesloten. Wij praten met dat soort ondernemers en vragen wat ze kunnen vertellen over hoe de situatie was toen ze werden benaderd door de criminelen en hoe die zich gedroegen. Bijvoorbeeld over het type vragen die ze stelden. Wanneer een potentiele huurder bovenmatig geïnteresseerd is in de beschikbare elektriciteitsaansluitingen, kan dat een aanwijzing zijn dat die huurder op zoek is naar een locatie voor een hennepkwekerij. De red flags zijn een bundeling van die ervaringen.’

Wat kunnen bedrijven met die informatie?

‘In de eerste plaats gaat het erom dat we ondernemers zelf weerbaarder maken tegen criminele inmenging. Criminelen gaan tegenwoordig zo geraffineerd te werk dat we allemaal een verantwoordelijkheid hebben voor de veiligheid. Op bedrijventerreinen betekent dat dat ondernemers signalen moeten leren herkennen en die informatie met elkaar gaan delen in collectieven.’

‘De volgende stap is het handelingsperspectief voor gemeenten. Lokale overheden hebben veel mogelijkheden om ondermijning aan te pakken. Er is de wet Damocles, die de burgemeester de mogelijkheid biedt om bestuursdwang toe te passen als er sprake is van drugshandel of “strafbare voorbereidingshandelingen”. Ook kunnen gemeenten samen optreden met veiligheidspartners. Op dit moment wordt de koppeling met de red flags van ondermijning nog onderzocht. Hoe kunnen bedrijven, bedrijvenverenigingen, gemeente, politie, parkmanagement en andere partijen signalen en informatie op een goede manier uitwisselen?’

Hoe moeilijk is het om ondernemers te betrekken?

‘Ondernemers zijn minder bezig met veiligheid dan je zou hopen. Aan de andere kant zie je dat ook zij gaan inzien dat ze zelf verantwoordelijkheid moeten nemen om ondermijning op hun bedrijventerrein tegen te gaan. Criminaliteit is iets waar mensen over het algemeen niet graag over praten. Toch loont het om dat wel te doen, want in veel gevallen raakt inmenging direct aan de business van bedrijven. Als een bedrijventerrein achteruit holt doordat er ook malafide ondernemers actief zijn, dan straalt dat af op alle bedrijven en al het vastgoed op datzelfde terrein. De waarde daalt en de klanten blijven weg. Die economische schade door ondermijning ligt heel dicht bij ondernemerschap.’

Wat is de impact van Corona?

‘Veel ondernemers hebben door de crisis te maken met een hoge financiële druk. Tegelijkertijd hebben die ondernemers door de coronamaatregelen minder ruimte om klappen op te vangen. Uit onderzoek blijkt dat, afhankelijk van de duur van coronacrisis, 15,5 tot 68,5 procent van de ondernemers vreest voor het voortbestaan van het bedrijf (lees ook het artikel "Criminele inmenging in de coronacrisis" van Maan en Stuurman op de website van het centrum voor criminaliteitspreventie en veiligheid, 2020). Deze onzekerheid vergroot de kwetsbaarheid van ondernemingen voor criminele inmenging. Er zijn aanwijzingen dat criminele geldschieters in het ontstane gat springen door een helpende hand te reiken naar ondernemers. Ondernemers die wij spreken in kader ons onderzoek laten ook weten dat ze zich zorgen maken over de financiële weerbaarheid van collega-ondernemers die door de huidige crisis in zwaar weer verkeren.’

ELBA\REC

ELBA\REC en SKBN werken al jaren nauw samen en sinds medio 2018 is ELBA\REC ook kennispartner van SKBN. Via vakmedia zoals BT Magazine en Stadszaken, en o.a. door het BT Event is ELBA\REC een bron van informatie voor bedrijventerreinprofessionals.

info@elba-rec.nl
033 - 87 00 100

ELBA\REC
card image

Event

29-10-2020
BT Event 2020: DE BEDRIJVIGE STAD

Event

29-10-2020

BT Event 2020: DE BEDRIJVIGE STAD

Ondernemerschap in het stedelijk gebied

Een verandering in onze economie die decennia geleden werd ingezet, vindt nu haar strijdtoneel in onze binnensteden. Een shift van productie naar diensten, een hoogvlucht van het aantal zzp’ers, flexibele werkplekken en de roep om innovatie: het vraagt om bruisende plekken waar mensen elkaar spontaan en bewust ontmoeten. Deze bruisende plekken bevinden zich in gemengd stedelijk gebied, en ze vragen om een nieuwe benadering van onze stedelijke economie.

De druk op binnenstedelijke bedrijventerreinen is mede door de grote woningbouwvraag gigantisch; steeds meer bedrijven worden als hinder ervaren voor woongenot en nadelig voor waardecreatie. De ambitie om gemengde woonwerkmilieus te creëren strandt dikwijls bij de uitvoering. Maar het zijn juist dit soort, veelal grondgebonden MKB-bedrijven, die belangrijk zijn voor de maatschappelijke en economische structuur van een stad of gemeente. Een zeker maar onderschat gegeven.

Zogenaamde ‘productiewijken’, stedelijke werkmilieus of innovatiedistricten zijn het enige juiste economische antwoord op onze binnenstedelijke gebieden. Met daarbij onmisbaar de omliggende regio die een zeer belangrijke rol speelt. Tijdens dit BT Event zetten we de vraag centraal hoe we deze wijken gaan realiseren.

Het behouden én terugbrengen van traditionele en nieuwe ambachten in onze stedelijke centra is een enorme opgave, die vraagt om een duidelijke visie, vasthoudendheid en een goede beoordeling van het maatschappelijk rendement. Het vraagt om een andere benadering van onze gebiedsontwikkeling, en van de financiële modellen die daarbij horen. Hoe krijgen we vastgoedpartijen, ontwikkelaars en beleggers, én gemeenten zover dat ze daadwerkelijk gaan investeren in multifunctionele productiewijken? Hoe financier je het, en op welke manier ontwikkel je deze wijken zodat ze ook écht werken?

Onze partners

De Metropoolregio Amsterdam (MRA), gemeente Amsterdam, gemeente Zaanstad, SADC, Ontwikkelingsmaatschappij Noord-Holland Noord (NHN), SKBN en vakblad BT willen met het BT Event de ruimte in binnenstedelijke gebieden verder onderzoeken. Hoe ontwikkelen wij gezamenlijk die nieuwe productieve wijken met ruimte voor bedrijven? Ook kijken we naar de noodzaak van regionale samenwerking in dit verband. Het BT Event vervult een brugfunctie om partijen die elkaar nu nog niet vinden aan elkaar te koppelen, en een geeft antwoord op deze nieuwe manier van binnenstedelijke gebiedsontwikkeling.

Bent u erbij?

De 15e editie van het BT Event vindt plaats in Taets Art & Gallery Parc in Zaanstad en wordt vanuit daar live uitgezonden. De uitzending van het BT Event start op 29 oktober om 13.00 uur en eindigt om circa 17.00 uur. Klik op tickets voor meer informatie.  

Deze 15 editie is in verband met de Coronamaatregelen anders dan anders. Helaas geen fysiek branchemoment in een mooie (industriële) locatie, maar wel met een inhoudelijk sterk programma met topsprekers uit binnen- en buitenland en natuurlijk onder de bevlogen leiding van onze inmiddels vertrouwde dagvoorzitter Roelof Hemmen.

Over het BT Event

Het BT Event is hét netwerkevenement voor publieke en private partners die zich bezighouden met de ontwikkeling, de herstructurering en revitalisatie van bedrijventerreinen en werklocaties in Nederland.

Het BT Event wordt elk jaar georganiseerd door vakblad BT, SKBN en een van de aangesloten regio’s die het congres host. Dit jaar is dat de Metropoolregio Amsterdam, Gemeente Zaanstad, Gemeente Amsterdam, SADC en Ontwikkelingsmaatschappij Noord-Holland Noord.

Meer informatie via www.btevent.nl.

Lees verder
card image

Nieuws

OML koopt Attero-terrein op Zevenellen in Haelen

Nieuws

22-09-2020

OML koopt Attero-terrein op Zevenellen in Haelen

Kavels met strategische ligging aan haven

Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg B.V. (OML) heeft gronden en gebouwen van Attero gekocht op Bedrijvenpark Zevenellen in de gemeente Leudal. Met dit gebied breidt OML haar verkoopportefeuille op Zevenellen uit met bijna tien hectare.

“Het zijn bijzondere kavels, met name vanwege de strategische ligging aan de haven én het soort bedrijven dat zich er kan vestigen,” aldus Hans Coppus, directeur OML. “Een gewilde plek voor ondernemers met duurzame ambities én een mooie, toekomstige, impuls voor de economische ontwikkeling in deze Midden-Limburgse regio. Naar verwachting kunnen bedrijven zich vanaf medio 2021 vestigen op dit deel van Bedrijvenpark Zevenellen.” 

Het terrein dat OML heeft verworven op Zevenellen in Haelen kent al een industriële geschiedenis sinds halverwege de jaren vijftig van de vorige eeuw. Toen werd de voormalige elektriciteitscentrale gebouwd. Lokaal bekend als de Maascentrale en de PLEM. Tot 2013 was het gebouw dat OML nu heeft overgenomen, het hoofdkantoor van Attero. Daar was ook de directie gevestigd. Tot op heden werken er nog zo’n twintig medewerkers. Het betreft voornamelijk stafpersoneel dat woonachtig is in Limburg en ook vaak werkzaam is op de andere locaties van Attero. Hans Hermkes, procesmanager Vastgoed & Nazorg bij Attero: “Attero had geen eigen plannen met haar perceelgedeelte; met de verkoop van de kantoorgebouwen en de gronden aan OML, maken we als Attero de weg vrij voor duurzame initiatieven en gebouwen in dit gebied.” De nieuwe OML-locatie is bijna tien hectare groot. De ligging aan de haven maakt deze extra interessant voor bedrijven die zich hier kunnen vestigen: bedrijven tot en met de zogenaamde milieucategorie 4.2 en 5.1.

Plek voor circulaire economie 

Zevenellen is een ideale plek voor ondernemers bij wie circulaire economie hoog in het vaandel staat. Duurzaamheid is ook één van de speerpunten van de gemeente Leudal, de duurzaamste gemeente van Limburg. Circulaire economie is ook wat het provinciebestuur in Limburg wil. In aansluiting op Rijks- en Europees beleid. Over tien jaar moet het gebruik van grondstoffen en fossiele brandstoffen al zijn gehalveerd om de uitputting van de aarde aan te pakken. Het kringloopprincipe levert naast minder afval, ook forse energiebesparingen en CO2-reducties op. Hans Coppus: “Met deze locatie kunnen we voldoen aan de interesse van bedrijven met een circulaire ambitie. Met ook nog eens strategische ligging aan de haven. Dat maakt deze plek uniek voor Limburg. Met dank aan de gezamenlijke aandeelhouders van OML, de gemeenten Leudal, Roermond, Maasgouw, Roerdalen en Echt -Susteren, die deze aankoop in het belang van Midden-Limburg mogelijk maken.” Voor meer informatie over de mogelijkheden, kunnen geïnteresseerden contact opnemen met OML.

Beschikbaar vanaf medio 2021

De komende tijd benut OML om het voormalig Attero-terrein bouwrijp te maken. Naar verwachting kunnen bedrijven zich hier vanaf medio 2021 vestigen. Met deze kavels komt de herontwikkeling van de haven in versnelling. OML beschikt al over kavels aan de haven op Bedrijvenpark Zevenellen. 

Over bedrijvenpark Zevenellen

Zevenellen, gevestigd in de gemeente Leudal, is een duurzaam, multifunctioneel bedrijvenpark. Voor ondernemers de plek om duurzame ambities te verwezenlijken. Het terrein kent meerdere grondeigenaren, waar-onder Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV (OML) en World Biobased Centre Zevenellen, die hun deel van het bedrijventerrein voor eigen rekening en risico ontwikkelen. OML heeft 5 aandeelhouders, waaronder de gemeente Leudal. De gemeente verleent vergunning aan bedrijven die zich willen vestigen op Zevenellen. Afhankelijk van de aard van de activiteit kan dit ook de Provincie Limburg zijn. Zevenellen is prima bereikbaar over de weg en over water (haven). De ontwikkeling van het bedrijvenpark is goed voor de economie, werkgelegenheid en tevens voor de leefbaarheid van de inwoners van Leudal. https://oml.nl/portfolio/duurzaam-multifunctioneel-bedrijvenpark-zevenellen 

Over Attero 

Attero is een landelijk en internationaal opererend milieubedrijf dat behoort tot de top van de wereld. Het is al ruim 90 jaar actief in het terugwinnen en hergebruiken van de energie en grondstoffen uit afval.  

Lees verder
card image

Achtergrond

Het hoe en waarom van biodiverse bedrijventerreinen

Achtergrond

19-09-2020

Het hoe en waarom van biodiverse bedrijventerreinen

Waarom behoud van biodiversiteit en ecosystemen cruciaal is voor onze economie en het bedrijfsleven

Biodiverse bedrijventerreinen bestaan. Mondjesmaat weliswaar, maar de gerealiseerde voorbeelden smaken naar meer. Hiervoor is intensieve samenwerking nodig tussen ecologen, ontwikkelaars en andere gebiedspartijen. Dat voelt soms als een interculturele kennismaking, waarbij je eerst elkaars taal, eten en opvattingen moet leren kennen en waarderen. Maar het is het waard om uit de eigen bubbel te stappen, met open geest te luisteren naar ‘anderstaligen’, om door te vragen en mee te denken. Het resultaat kan verrassend en mooi zijn.

Bedrijventerreinen zijn geen natuurgebieden. Ze kunnen echter wel leefruimte bieden voor planten en dieren. En er zijn veel extra baten. Gelukkig maar, want ‘het is goed voor zweefvliegen en klaprozen’ is voor de meeste partijen nou eenmaal niet een voldoende sterk argument om de inrichting en het beheer van een bedrijventerrein te veranderen.

De baten van een biodivers bedrijventerrein:

  • Klimaatadaptatie en -mitigatie: groen en water verkoelen;
  • Waterberging: ruimte voor opvang van hevige buien voorkomt schade;
  • Gezondheid: vegetatie vangt fijnstof en een fraaie omgeving nodigt uit tot bewegen;
  • Recreatieve infrastructuur: op en door (nieuwe) bedrijventerreinen is ruimte voor (doorgaande) wandel- en fietsroutes, bankjes, etc.;
  • Natuurbescherming: extra leefgebied en nieuwe verbindingen tussen natuurgebieden en geïsoleerde populaties;
  • Lokale steun: een fraaie inrichting levert lokaal steun op voor een (nieuw) bedrijventerrein;
  • Competitive advantage: voor bedrijven met een serieuze maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)-strategie;
  • Toekomstbestendigheid: vooruitlopend op mogelijke regelgeving n.a.v. de stikstofproblematiek en de biodiversiteitscrisis;
  • Hogere vastgoedwaarde: een groene omgeving is waardevol.

Uiteraard zijn er niet alleen maar voordelen. Groen en blauw kosten ruimte en dus geld. Maar bijna elk bedrijventerrein heeft groen en met een natuurlijkere inrichting en beheer is al veel winst te behalen. Meestal zijn er bovendien mogelijkheden om doelen (en soms ook financiële middelen) te combineren. Hoe eerder in het (her)ontwikkelingsproces van een bedrijventerrein de mogelijkheden worden verkend, hoe groter de kans op succes.

Invloed

Verschillende partijen kunnen op verschillende manieren invloed hebben op de inrichting en het beheer van een bedrijventerrein. Overheden zijn kaderstellend en spelen daarmee een cruciale rol. Ook hebben ze soms grondposities of zijn mede-ontwikkelaar. Investeerders, architecten, ontwikkelaars en bouwers hebben allen inbreng. Een aantal van hen onderscheidt zich als ‘duurzaam’ of ‘groen’. Hoe vroeger in het proces een groene partij wordt betrokken, hoe meer mogelijkheden er zijn om een verschil te maken. Omwonenden kunnen een heel bepalende rol hebben. Deze zal nog toenemen na invoering van de Omgevingswet, omdat participatie dan verplicht wordt. Vaak zijn omwonenden niet per definitie tegen, maar maken zij zich zorgen om bijvoorbeeld hun uitzicht. Ook in dit geval: ga vroeg in het proces praten en probeer er samen uit te komen.

Crises

De crisisberichten volgen elkaar in rap tempo op en ze hebben allemaal een relatie tot de biodiversiteitscrisis. Dat zeldzame soorten kwetsbaar zijn en dreigen uit te sterven – en dat soms ook daadwerkelijk doen - weten we al heel lang. Maar de laatste jaren wordt ook steeds duidelijker dat algemene soorten in aantal achteruitgaan. Soms langzaam, soms in gierende vaart zoals de soorten van het landelijk gebied. De aantallen weidevogels, akkerkruiden en bijen bijvoorbeeld lopen snel terug. De biomassa aan vliegende insecten is in 27 jaar met meer dan 75 procent afgenomen.

Om iets te doen aan het steeds leger worden van onze omgeving heeft de Vogelbescherming het concept ‘Basiskwaliteit voor Natuur’ bedacht. In het kort betekent dit: als het milieu, de inrichting en het beheer op orde zijn, dan blijven algemene soorten algemeen. Basiskwaliteit voor Natuur zou eigenlijk een ondergrens moeten zijn voor een bedrijventerrein.

Het behoud van biodiversiteit en ecosystemen is cruciaal voor onze economie en het bedrijfsleven. Het World Economic Forum doet jaarlijks een groot internationaal onderzoek onder publieke en private leiders naar de grootste problemen voor economie en samenleving. Milieuproblemen gaan hierin steeds meer domineren. Het Global Risks Report 2020 zegt hierover: “Biodiversity loss has critical implications for humanity, from the collapse of food and health systems to the disruption of entire supply chains.”. Hoog tijd voor actie dus.

Aansprekende voorbeelden uit de praktijk zijn er al

TU Delft Campus Zuid: een gebiedsontwikkeling van 125 hectare, waarvan 100 hectare bestemd als Tijdelijke Natuur. Ecologische waarden en beheer zijn al in de planvorming meegenomen. Het stedenbouwkundig plan gaat uit van vijf ecologische principes: ecologische verbindingen, ecologisch waterbeheer, natuurvriendelijke oevers, natuur inclusief bouwen en beleid gericht op doelsoorten.

Ecomunitypark, Oosterwolde: een bedrijvenpark van 17 hectare dat privaat ontwikkeld wordt door het bedrijf Ecostyle. De helft van het gebied blijft natuur. Het park heeft een BREEAM-certificering van 5 sterren (het maximum) voor gebiedsontwikkeling. Succesfactoren zijn samenwerking met natuurorganisaties en kennisinstellingen en een goed plan, dat aanhaakt op de bodem en biodiversiteit van de omgeving. Inmiddels trekt het park duurzame bedrijven aan. Zij zijn verplicht lid van een vereniging die het parkmanagement verzorgt.

Kempisch bedrijvenpark, Bladel: een bedrijventerreinontwikkeling van 69 hectare, ontwikkeld door een Gemeenschappelijke Regeling van vier gemeenten. De bouwkavels zijn ‘kamers in het groen’ die aansluiten bij bestaande natuur. Bij het ontwerp zijn een landschapsarchitect en een ecoloog samen opgetrokken. Het groen is in het beheer van het parkmanagement. Ondernemers betalen hieraan mee. Omwonenden zijn vroegtijdig betrokken bij de ontwikkeling. Ook zijn meteen afspraken gemaakt met provincie en waterschap, zodat doelen gekoppeld konden worden, zoals de realisatie van een verbindingszone in het Natuur Netwerk Nederland en een compensatieplicht voor water.

Lessen

Uit deze en andere voor het onder dit artikel liggende onderzoek bekeken casussen kan een aantal algemene conclusies worden getrokken. De grootste kansen liggen:

  • Bij grootschalige terreinen zoals havens en industrie waar open ruimte moet blijven vanwege de veiligheid;
  • Bij campusontwikkelingen en kantoorparken met hooggeschoold personeel dat hoge eisen stelt aan de werkomgeving;
  • Op terreinen van multinationals en ondernemers met een serieus MVO-beleid;
  • Bij nieuwe ontwikkelingen waar vanaf de planvorming wordt gekozen voor een ruime en toekomstbestendige opzet;
  • Op locaties waar functies kunnen worden gecombineerd (o.a. landschapsherstel, natuurontwikkeling, recreatie en waterberging);
  • Als er een of meer gepassioneerde trekkers zijn met een goed verhaal.

Bij alle onderzochte bedrijventerreinen met groenstructuren/natuur is sprake van collectief beheer (parkmanagement/gebiedsmanagement). Meestal betalen vestigers verplicht mee aan realisatie en beheer van het collectieve groen. Bij alle ontwikkelingen is sprake van het koppelen van biodiversiteit met andere doelen, waaronder:

  • Klimaatadaptatie (wateroverlast, droogte en hittestress);
  • Recreatiemogelijkheden voor omwonenden;
  • Creatie van een aantrekkelijk werklandschap om goed personeel aan te trekken en te behouden;
  • Gezondheidswinst, doordat een groene omgeving fijnstof afvangt, stress verlaagt en aanzet tot bewegen;
  • Economische doelen (bijvoorbeeld verlaging energiekosten).

Tot slot

Nauwe samenwerking – bijvoorbeeld tussen ecologen en ontwikkelaars – hoeft niet te leiden tot het vloeiend leren spreken van elkaars taal. Dat is ook niet nodig; het verrijkt beide partijen wel. Het samen oppakken van de uitdaging om een biodivers bedrijventerreinen te realiseren is vergelijkbaar met vakantie. De zintuigen staan open, nieuwe woorden worden opgepikt en obstakels worden gezien als uitdagingen die de bron vormen voor smakelijke anekdotes. Met als bonus boven het gewone vakantiegevoel de bevrediging om aan iets bijzonders te hebben bijgedragen.

Karin Maatje is projectleider bij provincie Flevoland, Arnold van Kreveld is werkzaam bij Bureau Ulucus en programma coördinator stichting Tijdelijke Natuur.

Foto's: Arnold van Kreveld

Lees verder