Hoe kunnen we er samen voor zorgen dat werken binnen het bereik van wonen blijft? Die vraag stond dit jaar centraal tijdens het BT Event.

De 15e editie van het BT Event vond dit jaar plaats op 29 oktober. Helaas konden we dit jubileum niet groots met elkaar vieren. Als alternatief was er een gevarieerd, online programma met topsprekers. Uiteraard was de vaste dagvoorzitter en presentator Roelof Hemmen ook van de partij. Het coronaproof event werd live uitgezonden vanuit Taets Art & Gallery Park. 

Op het BT Event 2020 keken we naar onze binnensteden vanuit de optiek van de bedrijvige stad. Want als in steden enkel nog gewoond en gewinkeld wordt, komt de leefbaarheid in de knel. De strijd om de ruimte is een feit. Hoe houden we ook oog voor het creëren van economisch bruisende steden?

Vanwege de complexiteit van dit thema is vanuit meerdere perspectieven naar antwoorden gezocht. Gedurende de middag werd inspiratie uit binnen- en buitenland geboden, inzicht in de bestuurlijke spagaat die gepaard gaat met de ruimtelijke keuzes, en ‘last but not least’ aansprekende praktijkvoorbeelden waarin helder werd wat de mogelijkheden zijn voor een dynamische stad.

Klik hier om het gehele BT Event terug te kijken.

Iets gerichter terugkijken? In het programma hieronder zijn de sprekers of programmaonderdelen die vet gemaakt zijn aanklikbaar, en verwijzen u naar de opnames van dit specifieke programmaonderdeel.

PROGRAMMA

13.00 uur Opening dagvoorzitter Roelof Hemmen

13.05 uur Welkomstwoord Hans Krieger, Zaanstad, Wethouder Economische Zaken en Gebiedsontwikkeling

13.10 uur What we don’t know, we fear, Professor Mark Brearley, London Metropolitan University
Ondernemerschap in het gemengd stedelijk gebied heeft ruimte nodig. Professor Mark Brearley neemt u mee in de enorme uitdagingen die steden zoals London hebben om deze functies in de stad te houden. Brearley is als professor verbonden aan de London Metropolitan University en heeft jarenlange ervaring met projecten die als doel hebben de lokale maakindustrie in de stad te behouden en versterken.

13.40 uur Bied ruimte aan radicale alternatieven, Winy Maas, co-founder MVRDV
De architecten van MVRDV staan bekend om hun innovatieve en futuristische werken over de hele wereld. De uitdagingen ten aanzien van schaarse ruimte in Aziatische steden werden bijvoorbeeld van radicale alternatieven voorzien. Door “vertical villages”, waarin wordt samengewoond, gewerkt en geleefd. Architect, landschapsarchitect, hoogleraar en urbanist Winny Maas biedt u een inkijk in zijn werk. Wat kunt u hiervan leren wanneer u ook ruimte wilt blijven bieden aan bruisende en leefbare steden?

14.10 uur Talkshow: de ‘bestuurlijke spagaat’ in de stad, Roelof Hemmen in gesprek met:

  • Thijs Pennink, Directeur van Ontwikkelingsbedrijf NHN
  • Jop Fackeldey, Gedeputeerde Provincie Flevoland
  • Liesbeth Grijsen Wethouder Ruimtelijke Ordening en Omgevingswet, Deventer
  • Hans Krieger, Zaanstad Wethouder  Economische Zaken en Gebiedsontwikkeling

Binnenstedelijke bedrijventerreinen bieden kansen om wonen en werken in te stad te combineren. Hoe pakken we die met beide handen aan? Plannen en belangen lopen uiteen en dat maakt het bestuurlijk gezien geen eenvoudige opgave. Samenwerking tussen stad, regio en provincie is daarom essentieel. Tafelgasten uit diverse beleidshoeken belichten met elkaar de kansen en uitdagingen en wat dit voor hen betekent in de samenwerking.

14.45 uur Korte pauze, nabeschouwing deel 1, Roelof Hemmen in gesprek met Marcel Bayer (hoofdredacteur BT) en Reinoud Fleurke (SKBN)  

14.55 uur De bedrijvige stad is een flexibele stad, Carolien Gehrels, directeur European Cities Arcadis
De toenemende urbanisatie biedt een kans om de groeiende stad beter te laten functioneren, maar brengt ook de nodige uitdagingen met zich mee. “We moeten nu investeren, anders hebben we over 10 jaar spijt”, zegt Carolien Gehrels, binnen Arcadis onder andere Chief Executive voor Amsterdam en Rotterdam. Een bedrijvige stad is vooral ook een flexibele stad, vindt Gehrels. Zij neemt u vanuit haar integrale blik, ervaringen uit binnen- en buitenland mee in haar zienswijze.

15.25 uur Productiewijken vragen een nieuwe financiële invalshoek, Nicole Maarsen, directeur Syntrus Achmea
Nicole Maarsen kijkt met een integrale blik naar het thema ‘productiewijken’. Ook vertelt ze wat Syntrus|Achmea vanuit de samenwerking met andere belanghebbenden in de gebiedsontwikkeling kan betekenen in deze ontwikkeling. Zij geeft inzicht in de voorwaarden waaraan een productiewijk moet voldoen wil er financiering vanuit Nederlandse beleggers kunnen plaatsvinden. 

16.00 uur Korte pauze, nabeschouwing deel 2: Roelof Hemmen in gesprek met Marcel Bayer (hoofdredacteur BT) en Reinoud Fleurke (SKBN)  

16.15 uur 4 parallelsessies: praktijk in de spotlight!

Hoofdzaal | BT Talk: Hoe oplossingen voor productiewijken realiseren vanuit vastgoedmanagement en ontwikkelaars bekeken?
O.l.v. Roelof Hemmen in gesprek met: Armand Schuurman [Amvest], Harwil de Jonge [Heijmans], Nicole Maarsen [Syntrus Achmea], Victor Frequin [OZ Architecten]

Zaal 1 | Anders financieren van herontwikkeling bedrijventerreinen kan écht! 
Paul Bleumink, managing partner Buck Consultants International
Jan-Karel Konings, Senior Procesmanager bij de provincie Limburg

Zaal 2 | Multifunctionele steden in de juridische praktijk
Vanuit o.a. de huidige wetgeving de Omgevingswet kijken hoe je multifunctionele steden kunt stimuleren. Welke (on)mogelijkheden bieden de huidige ruimtelijke ordening wetgeving en de nieuwe Omgevingswet hierin?
Anita Nijboer, partner en advocaat Kennedy van der Laan.

Zaal 3 |  Van Hamerkwartier tot Havenkwartier - enkele beste initiatieven uitgelicht!
Kom meer te weten over het Hamerkwartier in Amsterdam-Noord en het Havenkwartier in Deventer. Waar levendige woonwijken, gemengd worden met bedrijfsloodsen en kantoorpanden. Deze gemeenten hebben duidelijk de ambitie om de bedrijvigheid in het gebied te behouden en delen graaf hun ervaringen en ‘lessons learned’.
Ron van Heusden, Stedenbouwkundige en Hoofdontwerper Gemeente Amsterdam
Rick Keim, Juridisch Planoloog Gemeente Deventer

16.45 uur Nabeschouwing BT Event o.l.v. Roelof Hemmen 

 

card image

Event

25-11-2020
Online event: Circular Economy Award 2020

Event

25-11-2020

Online event: Circular Economy Award 2020

De beste voorbeelden van circulaire economie

Leer en maak je circulaire ambities waar

Welke werklocatie is het beste op weg naar haar circulaire doelstellingen? Hoe staat het ervoor met toonaangevende circulaire werklocaties van Nederland? En wat kunnen we daarvan leren? Woensdag 25 november krijgt u antwoord op deze vragen tijdens een interactief webinar. Daarin wordt voor de vierde keer de Circular Economy Award uitgereikt én worden de bevindingen gedeeld die zijn opgedaan in het Praktijkprogramma Circulaire Werklocaties.

De Circular Economy Award is een jaarlijkse verkiezing van dé Nederlandse initiatieven op het gebied van de circulaire economie. Genomineerd zijn dit jaar InnoFase in Duiven, Schiphol Trade Park in Schiphol, Bedrijventerrein Laarberg in Groenlo en het Werkspoorkwartier in Utrecht. Tijdens het webinar vertellen de locaties over de geboekte resultaten en lichten ze toe hoe zij circulaire doelstellingen halen. De diverse ‘lessons learned’ zijn ook voor u interessant.

Tevens nemen we u mee in het Praktijkprogramma Circulaire Werklocaties. Deze samenwerking tussen de SKBN en Akro Consult levert een programma op met interessante leerervaringen. Een twaalftal werklocaties (oud én nieuw) met de ambitie om koploper te worden zijn betrokken. Door een kijkje in hun keuken weet u na afloop waar de locaties tegenaan zijn gelopen en van welke goede voorbeelden u kunt leren.

Vervolgens wordt bekendgemaakt welk terrein de afgelopen jaren de meeste progressie maakte en zichzelf de winnaar van de Circular Economy Award 2020 mag noemen.

Facts & Figures

Lees verder
card image

Nieuws

Meer biodiversiteit op bedrijventerreinen in Brabant

Nieuws

13-01-2020

Meer biodiversiteit op bedrijventerreinen in Brabant

De provincie Noord-Brabant was de afgelopen 4 jaar partner in het Interregproject 2B Connect. Het project wil biodiversiteit en bedrijven(-terreinen) met elkaar verbinden.

Meer biodiversiteit op bedrijventerreinen

Vier jaar lang hebben 26 partners zich ingezet voor meer biodiversiteit op minstens 70 bedrijventerreinen in de grensstreek Vlaanderen - Nederland.

In Brabant zijn de Automotive Campus in Helmond, De kleine Hoeven & De Sleutel in Bladel/Reusel de Mierden en METALOT Nature Landscape Park in Cranendonck dankzij dit project natuurgericht ingericht. Zo zijn er inheemse bomen en struiken geplant maar ook hekken, muren en daken vergroend. Dit helpt ook tegen hittestress en maakt de lunchwandeling een stuk aantrekkelijker. Er is een vleermuizenbunker gemaakt, gaten in betonwanden aangebracht speciaal voor de ijsvogel om in te broeden en heel veel nestkastjes geplaatst. Op de Kleine Hoeven & De Sleutel zijn de oeverzones heringericht en wordt het gebiedseigen water langer vastgehouden zodat dit kan worden ingezet tijdens droge periodes.

Natuurverbindingen

Steeds meer bedrijven willen hun terreinen natuurgericht inrichten en beheren. De groene infrastructuur die zo ontstaat speelt een belangrijke rol als (grensoverschrijdende) natuurverbinding. Bovendien zorgt beplanting van onder meer bomen en struiken voor verkoeling, afwatering, biodiversiteit en opvang van CO2 en fijnstof.

Adviseurs Biodiversiteit en Bedrijven

Vaak ontbreekt bij bedrijven de nodige kennis en ondersteuning om meer natuurgericht te werken. 2B Connect reikt instrumenten aan (bv. een biodiversiteitsscan) die bedrijven helpen biodiversiteit in te passen in de bedrijfsvoering. Daarnaast zijn er 35 adviseurs opgeleid om bedrijven daarbij te helpen. Het project ontwikkelde ook een rekenapplicatie die bedrijven toont waarom investeren in groene infrastructuur loont. De resultaten en instrumenten zijn te vinden via www.biodiversiteitenbedrijven.be.

Biodiversiteitsstrategie 2020

2B Connect geeft een rechtstreekse invulling aan de Biodiversiteitsstrategie 2020 van de Europese Commissie: inzetten op de ontwikkeling van groene infrastructuur. Een belangrijk middel om zoveel mogelijk natuur te behouden en te verbeteren. De Europese Commissie benadrukt daarbij het belang van samenwerking met en tussen bedrijven. Het project ontving daarvoor meer dan 3 miljoen euro.

Interreg Vlaanderen-Nederland is een Europees fonds voor regionale ontwikkeling in het grensgebied België-Nederland.

Meer informatie?

Meer informatie over het project vindt u in de brochure of bekijk de video.

Bron foto's:
@fotogroep ISO400
@Alex Wieland

Lees verder
card image

Nieuws

Vastgoedmarkt: ‘Met het binnenstedelijke bedrijventerrein verdwijnt de dynamiek uit de stad’

Nieuws

09-11-2020

Vastgoedmarkt: ‘Met het binnenstedelijke bedrijventerrein verdwijnt de dynamiek uit de stad’

De Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN) luidt de noodklok over de teloorgang van de binnenstedelijke bedrijventerreinen. De afgelopen vijf jaar is 45 vierkante kilometer bedrijfsterrein herontwikkeld, voornamelijk voor woningbouw, en er dreigt nog veel meer te verdwijnen. Negen vragen aan SKBN-voorzitter Theo Föllings.

Is er een strijd gaande om de ruimte in de stad?

Föllings: ‘Ja, die strijd tussen de verschillende functies in de steden is al jaren gaande en wordt nu verder verhevigd door de toenemende politieke druk om woningbouwlocaties te realiseren. Volgens recent onderzoek van adviesbureau Gerlof Rienstra, in opdracht van SKBN, is de afgelopen vijf jaar 4.500 hectare binnenstedelijk bedrijventerreinen verdwenen. Het overgrote deel is gebruikt voor woningbouw. Want nieuwbouwlocaties in de groene wei, zoals vroeger met de Vinex-locaties, zijn niet beschikbaar omdat er onvoldoende politiek draagvlak is voor grote uitleglocaties en ook de centrale aansturing ontbreekt van het vroegere ministerie van VROM om dergelijke locaties te realiseren.’

‘En het dreigt nog erger te worden! Van de 27 locaties die minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkszaken in haar brief van 10 september aan de Kamer noemt als impuls om 51.000 woningen te realiseren betreft het twaalf bestaande bedrijventerreinen. Voor deze eerste tranche van de woningimpuls is 290 miljoen uitgetrokken. Daar blijft het niet bij, want er is totaal 1 miljard euro beschikbaar voor de woningbouwimpuls. Er zullen dus nog honderden, zo niet duizenden hectare binnenstedelijk bedrijventerrein geruisloos verdwijnen de komende jaren als we niet oppassen.’

Mensen zullen toch ergens moeten wonen?

‘Natuurlijk, begrijpen we dat. We zien ook de enorme woningnood en begrijpen dat woningbouw ook een goede impuls aan nieuwe economische ontwikkeling kan geven. Maar zoals het nu gaat, wordt voor de korte termijn een oplossing gevonden en een veel groter probleem voor de lange termijn gecreëerd. Je zou bijvoorbeeld ook kunnen kiezen voor meer multifunctionaliteit van zo’n gebied: een mix van bijvoorbeeld werken, wonen en leisure en behoud van een aantal bedrijventerreinen. Kijk, dat een betoncentrale op een binnenstedelijk terrein beter uitgeplaatst kan worden naar een andere locatie is helder. Maar er is ook een heleboel bedrijvigheid zoals bijvoorbeeld mkb-metaalbedrijven, assemblage, groothandels en kleinere logistieke ondernemingen die goed samen kunnen gaan met een woonfunctie.’

Wat is eigenlijk het probleem als dergelijke bedrijven de stad uitgaan?

‘Met het bedrijfsleven verdwijnt ook de dynamiek. Je sluit een heel belangrijke functie uit die met name doorwerkt op de lange termijn. Ondernemers en ondernemingen zorgen namelijk voor werkgelegenheid dicht bij huis, innovatie , ontmoeting, inclusie en creativiteit. Vergeten wordt dat er tegenwoordig veel jonge talentvolle mensen, internationaal, hipsters, werken achter computerschermen op de bedrijventerreinen aan de randen van de oude stadscentra. Voor hen is dat juist een heel aantrekkelijke werkomgeving, óók om elkaar te ontmoeten. Hun bijdrage aan de stedelijke dynamiek is van grote betekenis. Dat alles gaat allemaal verloren als je de binnenstedelijke bedrijventerreinen eenzijdig opoffert aan woningbouw.’

‘Het is ook heel vervelend voor laaggeschoolden voor wie elke euro telt en die extra vervoerskosten moeten maken om op een locatie buiten de stad te komen. Dan heb ik het nog niet over de extra reistijd. Veel regionale bedrijventerreinen zijn immers niet goed bereikbaar met het OV.’

Is die 45 vierkante kilometer gecompenseerd door nieuwe bedrijventerreinen aan de rand of buiten de stad?

‘De totale hoeveelheid bedrijventerrein in Nederland is de afgelopen vijf jaar ongeveer gelijk gebleven. De oplossing is buiten de stad gevonden en soms hier en daar nog in de regio maar meestal buiten de regio. Het is de vraag of dat een goede oplossing is geweest in kwantiteit én in kwaliteit van het aanbod.’

‘Echter, als de herontwikkeling van binnenstedelijke bedrijventerreinen tot woningbouwlocaties in dit tempo doorzet dan komen we ook op de korte termijn echt in de problemen. Niet alleen door het verlies aan dynamiek in de stad, maar ook vanwege de vraag waar die bedrijven naar toe moeten.  Door de verdozingsdiscussie rond grote logistieke centra en het toenemende ruimtegebrek in dit kleine landje staat de planning van nieuwe regionale terreinen op een heel laag pitje.’

‘Een aantal bestaande bedrijventerreinen kan wel uitgebreid worden, maar dan houdt het eigenlijk wel op. Terwijl er wel grote behoefte is bij de logistiek bedrijven, industrie en groothandel aan ruimte. De leegstand is nagenoeg nihil op de bedrijventerreinen, de enige leegstand van betekenis zit in de kantoorachtige gebouwen.’

Wreekt zich ook hier het gebrek aan centrale sturing, dat sinds de opheffing van het ministerie van VROM is ontstaan?

‘Je moet inderdaad soms bovenregionale oplossingen kunnen kiezen, die verder gaan dan de provinciegrenzen. Als  Gelderland bijvoorbeeld een aantal locaties aanwijst voor de zogenoemde XXL-dozen, maar Zuid-Holland en andere provincies niet, dan is er nog steeds een probleem. Naar mijn idee is de wildgroei van dozen en de maatschappelijke discussie daarover ook mede ontstaan door gebrek aan centrale regie. Hoe schaarser de ruimte hoe meer behoefte er is aan sturing en een zorgvuldige weging van de belangen van de verschillende functies. In de steden zal dat vooral neerkomen om meer oog te hebben voor functiemenging en niet te kiezen voor gemakkelijke korte termijn oplossingen voor uitsluitend de woonfunctie.’

Ondertussen willen steeds meer logistieke operaties vanuit de regio ook weer deels naar de rand van de stad in verband met de sterke groei van e-commerce en last mile delivery. In de logistieke vastgoedwereld is er zelfs een hele hype over gaande. Gaan dergelijke logistieke bedrijven de industriële en semi-industriële ondernemingen niet verdringen aan de rand van steden?

‘Eerst even dit. Last mile is misschien nu nog een hype, maar het gaat er zeker echt van komen omdat e-commerce een onomkeerbare trend is die exponentieel toeneemt nu ook de babyboomers door corona het gemak van webwinkelen hebben ontdekt. Wat we nog steeds missen, zijn de centrale hubs aan de rand van de stad van waaruit de goederen gebundeld en emissieloos de stad ingaan. In Amsterdam zijn er twee centrale hubs in ontwikkeling, maar die zullen zich nog eerst moeten bewijzen. Verder is er een aantal stand alone last mile operaties van bijvoorbeeld diverse supermarktbedrijven zoals Jumbo en AH. Tot nu toe is Picnic er als enige in geslaagd om hier elektrisch vervoer aan te koppelen de stad in. Dat staat nog allemaal redelijk in de kinderschoenen, maar het gaat er aan komen’

‘Met deze ontwikkeling signaleren we inderdaad een toenemende druk vanuit de logistiek om zich aan de randen van steden te vestigen en dat gaat deels ten koste van de maakindustrie en assemblage. Maar waar begint het een en houdt het ander op? Je zult aan de rand van de stad steeds meer een mengvorm gaan zien van logistiek en productie, daar is trouwens al heel lang een mooie term voor: Value Added Logistics (VAL). Logistiek en productie zullen dus deels samenvloeien. Maar de strijd om de ruimte zal zich inderdaad ook wel degelijk gaan aftekenen binnen de bestaande bedrijventerreinen aan de stadsrand.’

En wie zal winnen?

‘Degene die de hoogste huur kan opbrengen of het meeste kan betalen voor een bedrijfspand. Want dat de huren en de prijzen voor dergelijke gebouwen de komende jaren steeds hard zullen gaan stijgen op de schaarse locaties aan de randen van steden is wel duidelijk. Tenzij we in een zware slepende economische recessie belanden vanwege corona, maar dan wordt alles anders. Extra reden in ieder geval om de enorme werkgelegenheid die bedrijventerreinen bieden te koesteren en niet te fnuiken met ondoordachte besluiten voor de korte termijn. Denk dus na! is mijn oproep aan bestuurlijk en ontwikkelend Nederland.’

Voeren jullie ook een politieke lobby of een lobby bij brancheorganisaties? Bij Bouwend Nederland zullen je geen willig oor vinden waarschijnlijk, want er valt voor bouwondernemers veel meer met woningbouw te verdienen. Maar hoe zit het met de werkgeversorganisaties VNO-NCW, MKB Nederland, de brancheverenigingen en de diverse ministeries?

‘De SKBN is een kennisalliantie. Wat we doen is de kennis die we hebben op tafel leggen bij de publieke maar ook private partijen. We hebben deze feiten al onder de aandacht gebracht bij de het ministeries van Binnenlandse Zaken en Economische Zaken en Klimaat en ook bij brancheorganisaties. Daar gaan we ook mee door. De oplossingen moeten natuurlijk vanuit diezelfde politieke en private partijen komen. Een mooi voorbeeld van een dergelijke oplossing is Amsterdam waar met de beleidsnota Bedrijvenstrategie Amsterdam Duurzaam Productief, het probleem wordt onderkend en nadrukkelijk gezocht wordt naar functiemenging op (voormalige) bedrijventerreinen en als dat niet mogelijk is, hoe industriële bedrijven toch behouden kunnen blijven voor de stad.’

‘Bij VNO-NCW is nu ook het onderwerp bedrijventerreinen nadrukkelijk in beeld gekomen. Zo sprak voormalig voorzitter Hans de Boer zich in het webinar ‘De rol van toekomstbestendige bedrijventerreinen in het economisch herstel’, op 11 juni van dit jaar, volmondig uit over het enorme belang van bedrijventerreinen voor de Nederlandse werkgelegenheid.’

Waar speelt het ruimtevraagstuk het meest?

‘Het begon in de vier grote steden en daar is de situatie het meest zorgelijk. Maar het speelt in alle G-40 steden, zelfs ook in kleinere stadjes zoals bijvoorbeeld Hattem aan de noordrand van de Veluwe met 13.000 inwoners dat geen kant op kan omdat het helemaal omringd wordt door Natura 2000 natuurgebied. En daar hebben ze een hele mooie oplossing gevonden voor het creëren van woningen op een bedrijventerrein en tegelijkertijd het behouden van de werkgelegenheid voor de gemeente.’

Logistiek vecht om krappe ruimte in de stad

Dit is het tweede artikel in een reeks over logistiek en industrieel vastgoed in een stad waar de ruimte steeds schaarser wordt. De reeks is onderdeel van het thema Verstedelijking. Dat thema staat centraal in de Vastgoedmarkt van november.

Dit artikel is op 6 november verschenen in Vastgoedmarkt.

Lees verder