Nederland zit middenin een energietransitie. Energie uit fossiele brandstoffen maakt plaats voor energie uit hernieuwbare bronnen, zoals water, wind en zon. Oost NL helpt met kennis, netwerk en eventueel financiering ondernemers in Oost-Nederland in verschillende fases van hun bestaan sneller door te ontwikkelen naar een volgende fase, naar een volgende doorbraak. Zo is Oost NL ook betrokken bij het realiseren van de smart energy hub op bedrijventerrein Hessenpoort in Zwolle.

Een smart energy hub? Het is de term voor een nieuwe, superlogische oplossing. Het zit zo: veel bedrijven willen groene energie opwekken of doen dat al. Denk maar aan de daken van bedrijfspanden die vol zonnepanelen liggen. Inmiddels staan bedrijven in de rij om zelf groene energie op te wekken, alleen er is één grote ‘maar’: opgewekte energie die ze overhebben, kan op veel plekken niet aan het net worden geleverd, omdat dat ‘vol zit’. Vergelijk het met filevorming op een snelweg waar ieder plekje van het asfalt wordt bezet door een auto.

Zo is de situatie ook op het Zwolse bedrijventerrein Hessenpoort. ‘Het HSMS-station waar stroom naartoe kan, zit vol’, zegt Ilse Sijtsema, parkmanager van bedrijventerrein Hessenpoort. ‘Het station kan 90 megawatt aan energie terugnemen, maar we gaan op Hessenpoort en nabije omgeving 400 megawatt opwekken. Enkel de ‘energie-snelweg’ verbreden is niet de oplossing, het moet een flexibel systeem worden van extra netwerkcapaciteit, verschillende vormen van energieopslag en omzetting naar een andere vormen van energie. Enkel uitbreiden van de netwerkcapaciteit levert niet genoeg ruimte op voor alle bedrijven die zelf energie willen opwekken en leveren.’ Doel is dat er geen duurzame energie verloren gaat.

Oplossing

Smart energy hubs zijn in zulke situaties de oplossing. Zo ook op Hessenpoort. De verwachting is dat de eerste resultaten van de hub eind 2022, begin 2023 zichtbaar zijn. ‘We starten met een waterstofketen: productie, distributie en een compressie- en overslagpunt voor waterstof. Een ‘elektrolyser’ maakt groene waterstof van “de overtollige” opgewekte groene energie. Door de druk te verhogen van 30 naar 350 bar kan de groene waterstof worden gecomprimeerd, opgeslagen en vervoerd’, legt Marc Leeuw, projectmanager development & innovation van Oost NL, uit. ‘Waterstof is ideaal als duurzame brandstof voor zwaar transport als vrachtwagens of de binnenvaart maar ook de industrie als vervanging van aardgas.’

Het doel van de smart energy hub op Hessenpoort is tweeledig: ‘het opwekken en gebruiken van groene energie vergroent de bedrijven en omliggende gebieden van Hessenpoort en daarnaast ontlast de smart energy hub het reguliere energienet. In plaats van meer koper in de grond hebben we hiermee een veel duurzamere oplossing’, zegt Sijtsema.

Energietransitie

Het initiatief voor de smart energy hub op Hessenpoort komt van een maatschappelijk betrokken ondernemer. ‘Een investeerder die zelf veel waterstof nodig heeft in zijn bedrijf en groene ambities heeft. Deze investeerder slaat met het waterstofcompressie- en overslagpunt dus twee vliegen in een klap. Enerzijds voorziet hij zijn bedrijf van lokaal opgewekte groene waterstof, anderzijds helpt hij bedrijven en de netbeheerder met een overschot aan groene energie en draagt hij bij aan de energietransitie in Oost-Nederland’, zegt Leeuw.

Lokaal

Het is de bedoeling dat lokale ondernemers rond de hub samenwerken. ‘Heeft de één energie over en de ander juist extra energie nodig, dan kan men groene stroom of warmte bij elkaar afnemen. Wat over is, kan worden  omgezet naar groene waterstof, worden opgeslagen of worden verkocht op de energiemarkt. Op de waterstof kunnen andere lokale ondernemers dan bijvoorbeeld weer hun wagenpark laten rijden’, zegt Sijtsema. ‘Zo ontstaat een zelfvoorzienend systeem.’

In Tolhuislanden, het agrarisch gebied ten noorden van Hessenpoort, hebben bedrijven samen een coöperatie opgericht voor grootschalige groene-energieopwekking. Dat voorbeeld volgen de ondernemers van Hessenpoort, door ook een coöperatie op te richten. ‘De coöperaties kunnen in de toekomst samenwerken. Misschien kan de energie van de windmolens in het agrarisch gebied wel energie leveren aan onze hub’, schetst Sijtsema. ‘Het mooie daarvan is dat het een lokale aangelegenheid wordt, echt van de mensen en de bedrijven van hier.’

Bij de ondernemers die zijn gevestigd op Hessenpoort valt de drive om het terrein te vergroenen op. Arap-John Tigchelaar, directeur Transferro en voorzitter ondernemersvereniging Hessenpoort: ‘Ik heb de ambitie om van Hessenpoort het groenste bedrijventerrein van Nederland te maken. Daarnaast zou ik de wereld graag beter achterlaten dan dat ik hem heb gekregen.’

Subsidies, advies en netwerk

Om de hub te realiseren, heeft een consortium van betrokken partijen een REACT EU-subsidie aangevraagd. Of deze wordt toegekend, zal in juli bekend zijn. Oost NL was betrokken bij de aanvraag. ‘Voor individuele bedrijven is er tevens de SDE++-subsidie, voor bijvoorbeeld de realisatie van zonnepanelen op je dak’, zegt Leeuw.

Oost NL hielp de partijen die nodig zijn om van een ‘groen’ idee daadwerkelijk een smart energy hub te maken bij elkaar te brengen. ‘Hier in Oost-Nederland hebben we alle kennis en expertise die hiervoor nodig is. Denk aan een electrolyserfabrikant, batterijsystemenmakers en oplossingen voor warmtekracht en brandstofcellen’, zegt Leeuw. ‘Bovendien hebben we kennisinstellingen erbij betrokken, waaronder Hogeschool Saxion, Hogeschool Windesheim en Universiteit Twente. Als ontwikkelingsmaatschappij overzien wij de hele maatschappelijke ontwikkeling rondom de energietransitie en kennen we vele partijen die daarbij nodig zijn. We helpen Hessenpoort en de betrokken investeerder daar graag mee op weg.’

Prachtig voorbeeld

Uit onderzoek dat Oost NL liet doen naar de kansen rondom smart energy hubs, blijkt dat Oost-Nederland alles in huis heeft om er een succes van te maken. ‘Het ontwikkelen, integreren, testen en toepassen van energiesystemen zit in het DNA van deze regio. Alle onderdelen van de waardeketen voor decentrale energiesystemen zijn aanwezig’, zegt Leeuw. ‘De regio kent technologieontwikkelaars voor energieopslag in batterijen, vliegwielen of elektrochemische energiedragers zoals waterstof. Noodzakelijke materiaalkennis, componenten, integratiekennis en testfaciliteiten zijn eveneens aanwezig bij bedrijven en opleidings- en kennisinstituten. Met wereldspelers op sleutelgebieden: Demcon, Elestor, Nedstack, VDL energysystems.’

‘We willen een voorbeeld zijn voor andere delen van het land. We laten zien dat we het hier in de regio kunnen fixen. Hessenpoort is de eerste in de regio met een smart energy hub van formaat. Het is een prachtig voorbeeld.’

Dit artikel verscheen eerder in ZONZwolle magazine

Oost NL

Oost NL is vanaf de oprichting van SKBN participant van SKBN. Oost NL is actief in Oost-Nederland. Namens het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de provincies Gelderland en Overijssel versterkt Oost NL daar de regionale economie.

info@oostnl.nl
088 - 667 01 00

Oost NL
card image

Event

10-11-2021
BT Event 2021: De kracht van werklocaties

Event

10-11-2021

BT Event 2021: De kracht van werklocaties

Op woensdag 10 november organiseert SKBN samen met BT Magazine en ELBA\REC de 16e editie van het BT Event. Dit jaar zijn we op de locatie van de Brainport Industries Campus in Eindhoven. Onze gastheren zijn: Eindhoven Airport, Flight Forum, gemeente Eindhoven en provincie Noord-Brabant.

De kracht van werklocaties

Stedelijke werklocaties zijn samen met de binnenstad de drijvende kracht van de stedelijke economie. Ze zorgen voor banen en de producten en diensten waar de moderne samenleving op draait. Steeds meer fungeren ze ook als draaischijven in de stadslogistiek, hub voor kennis en innovatie, broedplaats voor creatieve pioniers. Maar die stedelijke werklocaties staan onder druk vanwege de toenemende ruimtebehoefte van andere stedelijke functies, wonen voorop, en het beleid om overlast door verkeer, lawaai en geur te voorkomen. Tegelijkertijd spelen grote transities in bijvoorbeeld de energievoorziening en als gevolg van klimaatverandering.

Met het veranderende karakter van de economie en de logistiek, alsmede door nieuwe trends in hoe we werken, versneld door de coronacrisis, staan stedelijke werkgebieden zelf ook voor transformatieopgaven. De grote uitdaging is om bij de herprofilering in te spelen op genoemde trends en ambities, en zo een volwaardige nieuwe rol in het stedelijk weefsel te kunnen spelen.

Met ons congres "De kracht van werklocaties" willen we dat thema agenderen.

Doel

De deelnemers tonen wat er komt kijken bij het daadwerkelijk bijdragen aan de realisatie van stedelijke ambities door werklocaties. Hoe kun je her profileren en her ontwikkelen naar een gemengd kennis en innovatiedistrict, dat ook voldoet en bijdraagt aan de ambities voor verduurzaming, vergroening etc. Aanmelden voor dit fysieke congres inclusief netwerkborrel is binnenkort mogelijk!

Voor meer informatie kijk op www.btevent.nl.

Lees verder
card image

Opinie

Niet Vergeten

Opinie

07-04-2021

Niet Vergeten

Meer landelijke regie in de vorm van een nieuwe, zesde Nota Ruimtelijke Ordening. Een vakminister die het voortouw neemt en meer balans brengt in de discussie over de invulling van onze ruimte. Een bewindspersoon die het ruimtelijk beleid integraal afweegt en dus zorgvuldig omgaat met de spaarzame ruimte in ons land. Een minister met oog voor het maatschappelijk beland van bedrijventerreinen.

Ik koester deze hoop, zo in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen. Bij het verschijnen van deze column zal de kabinetsformatie waarschijnlijk begonnen zijn. Als de voortekenen niet bedriegen, gaan 'Den Haag' de ruimtelijke regie meer naar zich toetrekken. Ik juich dat, met het oog op alle ruimtelijke claims, van harte toe. De energietransitie, infrastructuur, groen en verstedelijking spelen nu ook nog eens allemaal in combinatie met stikstof. De nieuwe minister kan zijn of haar borst nat maken.

Het pijnlijke is dat het daar in de verkiezingscampagne amper over ging. Ging het over onze ruimtelijke inrichting, dan ging het eigenlijk alleen maar over woningbouw. Plus een beetje kernenergie. Dat we de komende jaren veel huizen moeten bouwen, staat voor mij als een paal boven water. Maar het doen alsof al die andere ruimtelijke claims er niet zijn, stoorde mij. Het is naïef en niet eerlijk naar kiezers toe.

Maar laat ik positief zijn: een nieuwe kabinetsperiode levert ook weer kansen op. Wat kunnen we straks van het Rijk verwachten? De tijden van Noordanus, met de Taskforce (her)ontwikkeling bedrijventerreinen, liggen inmiddels twaalf jaar achter ons. In 2010 was demissionair VROM-minister Tineke Huizinga zelfs voor één nummer gasthoofdredacteur van BT.

Bedrijventerreinen worden inmiddels al jarenlang genegeerd door het Rijk. Neem alleen al het feit dat de bedrijventerreinen in 2019 waren 'vergeten' in het klimaatakkoord. Of neem - nu heel actueel - de Woningbouwimpuls, waarmee het Rijk tot en met 2023 het woningbouwtekort versneld wil oplossen. Gemeenten moeten met het geld uit die subsidiepot als een razende Roeland gaan bouwen. In de voorwaarden voor de Woningbouwimpuls geen letter over het belang van ondernemerschap en behoud van werkgelegenheid in die gemeenten.

Dat vind ik pijnlijk, zeker als je bedenkt dat de komende tien jaar en zeker daarna het tekort aan bedrijventerreinen nog fors gaat oplopen. Iets meer dan een jaar geleden, net voor de uibraak van corona, werd de behoefte aan bedrijfsruimte tot 2030 nog op 5.500 tot 9.500 hectare geraamd. Wiebes stuurde het in een brief naar de Tweede Kamer, waar het waarschijnlijk in de onderste la is beland. Ik mag hopen dat de nieuwe vakminister het belang van werkgelegenheid in crisistijd wél ziet. Innovatie, sociale inclusie, creativiteit en een schone economie zijn dichtbij al die nieuwbouwhuizen van het grootste belang.

Of de schuivende RO-panelen in Den Haag daadwerkelijk wat zullen opleveren, vind ik nu nog moeilijk te zeggen. Maar dat we niet op onze lauweren mogen rusten, staat voor mij als een paal boven water. De tijd van vergeten moet voorbij zijn.

Lees verder
card image

Nieuws

Privatisering Automotive Campus stap dichterbij

Nieuws

20-01-2021

Privatisering Automotive Campus stap dichterbij

De provincie Noord-Brabant en gemeente Helmond zetten een belangrijke stap richting de privatisering van de Automotive Campus. Samen met de 3e eigenaar van de campus, Bouwbedrijf Van de Ven B.V. en nieuwe partner Ramphastos Real Estate Investments.

Deze laatste 2 vormen de Ontwikkelcombinatie die mogelijk de nieuwe eigenaar wordt van de hele campus. De 4 partijen tekenen een intentieovereenkomst als 1e stap richting een overdracht. Daarvoor moeten nog een aantal zaken verder uitgewerkt worden onder meer over de samenwerking, toekomstvisie, de afspraken rond de verkoop van de gronden en financieringen.

Sterke Brainport-regio

De Automotive Campus is van groot belang voor de gemeente Helmond, de regio en de provincie Noord-Brabant. Een florerende campus versterkt de positie van de Brainport-regio en zet de regio krachtig op de kaart bij ruimtelijke, economische en mobiliteitsontwikkelingen. De campus heeft in de afgelopen jaren een sterke ontwikkeling doorgemaakt. En nu is het tijd voor de volgende stap.

Solide toekomst

De overheid heeft de afgelopen jaren samen met Bouwbedrijf van de Ven al volop geïnvesteerd in de opbouw van de Automotive Campus. De provincie en gemeente Helmond zijn van mening dat door verkoop aan een private partij de campus zich verder en vooral sneller en beter kan ontwikkelen. Verkoop aan Bouwbedrijf Van de Ven en Ramphastos Real Estate Investments, de partij achter onder andere de High Tech Campus in Eindhoven, biedt voor de campus een solide toekomst.

Topvestigingsklimaat en innovatiekracht

“De Automotive Campus in Helmond is een van de belangrijke werklocaties in Brabant. Het draagt bij aan een topvestigingsklimaat en aan de innovatiekracht van Brabantse bedrijven in de sector high tech automotive en smart mobility. Het is een omgeving waar de samenwerking binnen de triple helix (ondernemers, onderwijs en overheden) echt zichtbaar wordt gemaakt en waar veelbelovende start ups kunnen floreren zoals bijv. Lightyear. De stap naar een private eigenaar is belangrijk voor de volgende stap van de campus”, onderstreept gedeputeerde Erik Ronnes van Wonen en Ruimte het belang van de campus.

Wethouder van de Brug van Economie en Innovatie, Arbeidsmarkt en Financiën: “De doorontwikkeling van de Automotive Campus is belangrijk voor Helmond. Niet alleen voor de werkgelegenheid, maar ook voor de automotive industrie. Op de Automotive Campus bewijzen we immers iedere dag dat we in Helmond de makers van de toekomst zijn. Of het nu gaat om Altran, Dens of het al genoemde Lightyear. We laten met de voorgenomen verkoop niet alles los, maar blijven samen sturing geven aan de campus.”

Verkoop

Bij de verkoop willen de overheden de maatschappelijke waarden voor de toekomst zekerstellen. Daarom wordt er samen met de betrokken partijen een toekomstvisie opgesteld. Hierin wordt afgesproken welke stappen in de toekomst gezet worden om de belangrijke samenwerking tussen de overheid, het onderwijs en de arbeidsmarkt (triple helix) te behouden. De komende tijd wordt een aantal zaken verder uitgewerkt zoals een bodemonderzoek en juridische en fiscale afspraken. Naar verwachting wordt voor de zomer van 2021 de daadwerkelijke verkoop gesloten.

Lees verder