De aandacht voor bedrijventerreinen lijkt vooral ingegeven door de potentie van deze locaties als gebied voor woningbouw, analyseert Cees-Jan Pen, lector bij Fontys Hogescholen. Terwijl ook bedrijvigheid een plek verdient in de stad. ‘Laat de gebieden soms zijn waarvoor ze bedoeld zijn: monofunctionele bedrijventerreinen waar ruimte is voor ondernemen.'

Er is iets vreemds aan de hand met bedrijventerreinen. Circa een derde deel van de beroepsbevolking en bedrijven is er gevestigd. Ze leveren bovendien een grote bijdrage aan het bereiken van de klimaatdoelstellingen voor de gebouwde omgeving. Desondanks konden bedrijventerreinen zich lange tijd niet bepaald verheugen op politieke en beleidsaandacht. Je moet, net als ik, blijkbaar een afwijking hebben om je blijvend zo druk te maken over het belang en behoud ervan. Gelukkig zie ik het aantal mensen toenemen dat zich ook druk maakt om bedrijventerreinen.

Inmiddels hebben Rijksadviseurs en landschappelijke organisaties bedrijventerreinen hoog op de politieke agenda gezet. Dat komt ongetwijfeld door het oplaaiende debat over de toenemende verdozing van ons landschap. De logistieke XXL-hallen en grote nieuwe datacentra hebben enorme impact op ons landschap. De ophef wordt verder versterkt door de ogenschijnlijk geringe duurzame en ontwerpeisen die worden gesteld aan deze enorme complexen en veel te vrijblijvende regionale en provinciale kaders. Er is überhaupt een toenemende aversie tegen bedrijventerreinen, die ogenschijnlijk woningbouwplannen – en de aanpak van de woningnood – in de weg lijken te zitten. We moeten niet vergeten dat er een trend gaande is voor meer ruimte voor duurzame bedrijven, met vakmanschap, ambachtelijk werk en omarming van de circulaire economie. Ook hier zijn bedrijventerreinen ineens dé essentiële plaats geworden om deze ambities te verwezenlijken.

Opmerkelijk is dat we eigenlijk maar heel weinig weten en onafhankelijk langjarig onderzoek doen naar ruimte voor werken en bedrijventerreinen in het bijzonder en wat bedrijven beweegt. Uit een uitgebreide literatuurstudie (pdf) waaraan ik heb meegewerkt, blijkt hoe weinig er over de lange termijn bekend is. Dit staat in schril contrast met kennis en onderzoek over de benodigde vraag naar en ruimte voor wonen. Een illustratief voorbeeld is het uitgebreide debat over de omvang van de woningnood, de staat van de voorraad, het type benodigde huizen, de omvang en (huur)prijs van die huizen en regionale markten.

Deze onderzoeksmatige dominantie voor wonen vertaalt zich namelijk ook in de ruimtelijke ordeningspraktijk. De aandacht voor bedrijventerreinen lijkt vooral ingegeven door de potentie van deze locaties als gebied voor woningbouw. Vanuit een sectorale en kwantitatieve woningbouwvisie worden momenteel bedrijventerreinen ingekleurd zonder echt rekening te houden met ruimte voor industriële werkfuncties en kennis wat bedrijven beweegt. Het gaat zelfs zo ver dat bedrijven, die ergens al tientallen jaren gevestigd zijn, de schuld krijgen als vertragende factor bij woningbouwplannen die nodig zijn voor het oplossen van de woningnood. Integrale ruimtelijke ordening is ver te zoeken.

Van Bokkum stelde in NRC van 5 juni aan de hand van de illustratieve Amsterdamse case Damen Shipyards, terecht de vraag: is er in de stad nog plek voor industrie, of krijgen woningen prioriteit? Helaas lijkt het er eerder op dat we vanuit ambitieuze woningbouwtargets, de industrie weg willen hebben uit de steden. Voorbij wordt gegaan aan het feit dat niet overal functiemenging mogelijk is. Laat de gebieden en zeker industriële gebieden soms zijn waarvoor ze bedoeld zijn: monofunctionele bedrijventerreinen waar ruimte is voor ondernemen, zeker voor de maakindustrie. Ruimte voor bedrijventerreinen moet niet alleen hoog op de agenda voor het regeerakkoord en de komende gemeenteraadsverkiezingen, maar ook op de agenda van NWO, die de regie voert over onderzoeksfinanciering. Het wordt tijd dat ruimte voor werkende bedrijventerreinen de beleids- en onderzoeksmatige aandacht krijgt die het verdient.

Deze column verscheen eerder op Vastgoedmarkt

Cees-Jan Pen


Cees-Jan Pen
card image

Event

10-11-2021
BT Event 2021: De kracht van werklocaties

Event

10-11-2021

BT Event 2021: De kracht van werklocaties

Op woensdag 10 november organiseert SKBN samen met BT Magazine en ELBA\REC de 16e editie van het BT Event. Dit jaar zijn we op de locatie van de Brainport Industries Campus in Eindhoven. Onze gastheren zijn: Eindhoven Airport, Businesspark Flight Forum, Vliegbasis Eindhovengemeente Eindhoven en provincie Noord-Brabant.

De kracht van werklocaties

Stedelijke werklocaties zijn samen met de binnenstad de drijvende kracht van de stedelijke economie. Ze zorgen voor banen en de producten en diensten waar de moderne samenleving op draait. Steeds meer fungeren ze ook als draaischijven in de stadslogistiek, hub voor kennis en innovatie, broedplaats voor creatieve pioniers. Maar die stedelijke werklocaties staan onder druk vanwege de toenemende ruimtebehoefte van andere stedelijke functies, wonen voorop, en het beleid om overlast door verkeer, lawaai en geur te voorkomen. Tegelijkertijd spelen grote transities in bijvoorbeeld de energievoorziening en als gevolg van klimaatverandering.

Met het veranderende karakter van de economie en de logistiek, alsmede door nieuwe trends in hoe we werken, versneld door de coronacrisis, staan stedelijke werkgebieden zelf ook voor transformatieopgaven. De grote uitdaging is om bij de herprofilering in te spelen op genoemde trends en ambities, en zo een volwaardige nieuwe rol in het stedelijk weefsel te kunnen spelen.

Met ons congres "De kracht van werklocaties" willen we dat thema agenderen.

Doel

De deelnemers tonen wat er komt kijken bij het daadwerkelijk bijdragen aan de realisatie van stedelijke ambities door werklocaties. Hoe kun je her profileren en her ontwikkelen naar een gemengd kennis en innovatiedistrict, dat ook voldoet en bijdraagt aan de ambities voor verduurzaming, vergroening etc.

Aanmelden voor dit fysieke congres inclusief netwerkborrel is nu mogelijk!

Voor programma en tickets: www.btevent.nl.

Lees verder
card image

Nieuws

SADC klaar voor groene financiering

Nieuws

24-02-2021

SADC klaar voor groene financiering

Begin 2021 heeft Schiphol Area Development Company (SADC) een Sustainability Finance Framework ontwikkeld en Sustainalytics ingeschakeld voor een second-party opinion. Sustainalytics is een wereldwijde organisatie op het gebied van duurzaamheidsonderzoeken en -ratings voor institutionele beleggers. Met de beoordeling van het framework is SADC voorbereid op het aantrekken van duurzame financieringen om haar huidige en toekomstige ambities voor gebiedsontwikkeling te verwezenlijken.

Het Sustainability Finance Framework bestaat uit de Green Bond Principles en Social Bond Principles die door de International Capital Market Association (ICMA) zijn opgesteld. Met dit framework kunnen obligaties uitgegeven worden waarbij de opgehaalde gelden worden gebruikt om een combinatie van Groene en Sociale Projecten te (her)financieren. SADC schakelde STX Fixed Income in voor begeleiding van het traject en bij het opstellen van het framework.

Benjamin Langman (STX Fixed Income): “Wij zien op de kapitaalmarkt een sterke interesse en behoefte aan duurzame projecten en instellingen. Pensioenfondsen en verzekeraars zoeken steeds vaker actief naar beleggingen en investeringen die een duurzaam karakter hebben. Dit kan leiden tot betere voorwaarden voor partijen die financiering zoeken. Met het Sustainability Finance Framework kan SADC via STX in de toekomst gebruik maken van deze financieringsmogelijkheden.”

SADC heeft de ambitie om koploper te zijn in de ontwikkeling van circulaire werklocaties. Dat lukt alleen als er intensief wordt samengewerkt met ondernemers, ontwikkelaars en beleggers die investeren op haar locaties. Het afgelopen jaar is het SADC Sustainability Finance Framework ontwikkeld. In dit framework wordt gekeken naar verschillende projectcategorieën zoals duurzame gebiedsontwikkeling en transport, preventie van vervuiling en socio-economische ontwikkeling.

De beoordeling van het framework is uitgevoerd door Sustainalytics. Het bedrijf kwam tot de conclusie dat het Framework aansluit bij de vier kerncomponenten van de Green Bond Principles en Social Bond Principles. Sustainalytics: “De duurzaamheidsstrategie van SADC is verankerd in haar bedrijfsmodel en haar gedragscode. Wij zijn van mening dat SADC blijk geeft van haar inzet voor duurzaamheid door bij te dragen aan de overgang naar een circulaire economie. Het ontwikkelde framework is transparant, impactvol en in overeenstemming met de duurzaamheidsstrategie die SADC hanteert.”

Arno Jansen (SADC): “Wij zien het Sustainability Finance Framework als een wezenlijk onderdeel van onze bedrijfsvoering. Daarnaast geeft het framework ons de mogelijkheid om groene financieringen via de kapitaalmarkt te realiseren, zodat we onze duurzame ambities voor nu en in de toekomst kunnen blijven waarmaken.”

Lees verder
card image

Nieuws

Bestaande bedrijventerreinen klimaatbestendig inrichten met planologische en juridische instrumenten

Nieuws

05-05-2021

Bestaande bedrijventerreinen klimaatbestendig inrichten met planologische en juridische instrumenten

Hoe kun je als gemeente of waterschap 'sturing' geven aan het klimaatadaptief inrichten van bestaande bedrijventerreinen? De werkgroep ‘Klimaatbestendige bedrijventerreinen Oost-Brabant’ liet het uitzoeken.

“We willen allemaal een steentje bijdragen om de effecten van klimaatverandering op te vangen. Ook op bestaande bedrijventerreinen. De werkgroep van gemeenten en waterschappen vroeg een overzichtelijk  document met welke zaken vastgelegd kunnen worden over dit onderwerp” aldus Roel Wouters (projectleider Klimaatbestendige bedrijventerreinen Oost-Brabant).

Samen met Ambient is het project klimaatbestendige bedrijventerreinen met deze vraag aan de slag gegaan. Het resultaat ligt er nu: een praktisch overzicht van planologische en juridische instrumenten om bestaande bedrijventerreinen klimaatbestendig in te richten. Roel Wouters vervolgt: “Het rapport toont de mogelijkheden met de huidige wetgeving maar ook een doorkijk naar de mogelijkheden straks met de Omgevingswet. Daarnaast geeft het rapport inzicht in de opgaven en consequenties van het toepassen van de instrumenten. Kortom, een stuk waar we erg blij mee zijn en we hopen dat alle gemeenten binnen, maar ook buiten de samenwerking, er goed gebruik van kunnen maken.”

Met dit project werken de RNOB, Klimaatportaal Zuidoost-Brabant en gemeenten Deurne en Helmond samen aan klimaatbestendigheid op bestaande bedrijventerreinen. Dit jaar volgen ook nog een overzicht van de technische mogelijkheden, financiële prikkels en communicatie. Dit wordt gecombineerd met enkele praktische pilots.

Download het rapport.

Lees verder