Chris Choa pleit voor een ‘social contract’ tussen de stedelijke planning-autoriteiten en bedrijven in bedreigde werkgebieden. Dat vereist de bereidheid van zowel steden als bedrijven om zich in het belang van de ander te verdiepen, en iets voor elkaar te doen.

Chris Choa is hoofdspreker op het zestiende BT Event op woensdag 10 november in Eindhoven, hét congres voor iedereen die werkt aan de toekomst van Nederlandse werklocaties . Ga voor het volledige programma en aanmelden naar www.btevent.nl

In februari 2019 verrichte een ‘technical advisory panel’ (TAP) van het Urban Land Institute (ULI) op uitnodiging van de gemeente Amsterdam vier dagen veldwerk in het Westelijk Havengebied. De stad koestert de ambitie om 70.000 woningen te bouwen in het bedrijven- en havengebied. Het panel spaarde haar opdrachtgever niet. Zo noemde panel-voorzitter Choa, destijds voorzitter van de Britse afdeling van ULI en directeur van de steden-adviespoot van het Amerikaanse ingenieursbureau Aecom, de doelstelling om 70.000 huizen te realiseren in Haven-Stad een ‘sprookje’, als de gemeente niet een aantal obstakels wegneemt die uitvoering van het project nu nog in de weg staan.

(Geen) eeuwig bestaansrecht

Eén van die obstakels is het vraagstuk van de zittende bedrijven. Dat gaat niet alleen om haven-gerelateerde bedrijvigheid in de Coen- en Vlothaven, maar ook om ondernemers in het bedrijvengebied Sloterdijk, die veelal een langdurig gebruiksrecht op de grond hebben. ‘Om gestelde ambities haalbaar te maken, moet eerst tot een vergelijk gekomen worden met deze zittende bedrijven’, oordeelde het panel. De bedrijven voelden zich ‘overvallen’ door de woningbouwplannen.

Gevraagd naar de conclusies uit 2019, spaart Choa twee-en-half jaar na dato ook de bedrijven niet. ‘Veel bedrijven zitten daar soms al tientallen jaren en zijn lui geworden. Ze dachten dat ze daar voor altijd konden blijven zitten. Dat is natuurlijk niet zo. Steden zijn continu in ontwikkeling. Oude werkgebieden kunnen door transformatie vaak meer waarde toevoegen aan de stad als geheel. Geen enkele werklocatie heeft een eeuwig bestaansrecht. Dat neemt niet weg dat deze bedrijven een alternatief moeten hebben.’

Verdringen of beschermen

Choa onderscheidt twee dominante denkrichtingen die belangrijk zijn om te begrijpen om meer grip te krijgen op het proces van stedelijke transformaties: het ‘utilitarisme’ van de Engelse filosoof, jurist en sociaal hervormer Jeremy Bentham (1748-1832) en de ‘rechtvaardigheidstheorie’ van de Amerikaanse politiek filosoof John Bordley Rawls (1921-2002). ‘Het utilitarisme is een stroming in de filosofie die draait om de vraag hoe je de meeste waarde genereert voor het grootste aantal mensen voor de laagste publieke kosten. Rawls vindt echter dat je maximaal voordeel moet nastreven voor de minst bevoordeelde leden van de samenleving. Waar een utilitarist zou kunnen redeneren dat een investering in een rolstoeltoegankelijke openbare ruimte te duur is en het veel goedkoper is om rolstoelgebruikers gratis taxivervoer aan te bieden, redeneert een aanhanger van Rawls dat de openbare ruimte moet werken voor de mensen die het meest benadeeld zijn, en je niemand mag uitsluiten.’

'Eindhoven is te klein. Amsterdam is te klein. Misschien is de Randstad zelfs te klein'

Terug naar bedrijventerreinen. ‘Vanuit een utilitaristische visie zou je kunnen stellen dat transformatie van een bedrijvengebied naar nieuwe functies onvermijdelijk is, als het de stad als geheel ten goede komt en beantwoordt aan andere behoeften, die een toenemende druk leggen op monofunctionele werkgebieden. Maar een bedrijf dat al twintig jaar naar tevredenheid in het gebied zit, wordt dan benadeeld. In de filosofie van Rawls zullen dit bedrijf en andere kleine bedrijven in het gebied als benadeelde groep juist beschermd moeten worden. Dit is een fundamentele spanning tussen twee wereldbeelden. Beide denkrichtingen zijn goed. En is geen goed of fout.’

Social contract

Dit brengt Choa tot de kern van zijn boodschap. Hij pleit voor een ‘social contract’ die beide wereldbeelden, die vaak gepaard gaan met belangen, aan elkaar verbindt. ‘We moeten echt het social contract begrijpen als we grote transformaties aangaan. Jij geeft alleen wat van je vrijheid op en steunt mijn idee alleen als ik iets voor je terug doe, dat een deel van je rechten garandeert. Als ik dat niet bied, kan ik ook geen ondersteuning verwachten. Als een stad een werkgebied wil transformeren naar woningbouw, dan zal een industriële gebruiker van dat werkgebied vragen wat hij ervoor terugkrijgt. Iedereen die wat wegneemt, moet iets teruggeven. Maar dat geldt evengoed voor industriële gebruikers zelf. Als zij in het gebied willen blijven, wat geven zij terug aan de stad?’

Snelle urbanisatie

Choa focust zich in zijn werkpraktijk voornamelijk op gebieden die veranderen door snelle urbanisatie, vaak gekoppeld aan demografische of economische veranderingen. In Europa was hij betrokken bij de herstructurering van oude industriegebieden. Naast urbanisatie noemt Choa nieuwe technologieën, klimaatverandering en migratie als belangrijke gamechangers. Geen trend is dominant of staat op zichzelf, benadrukt hij. ‘Denk aan klimaatverandering. De komende honderd jaar zullen honderden miljoenen mensen genoodzaakt zijn zich te verplaatsen omdat veel plekken op aarde onleefbaar worden. In de tweede helft van de twintigste eeuw de-industrialiseerde West-Europa in belangrijke mate. Dat heeft een enorme impact gehad op de inrichting van onze steden. Waarom is er nu meer vraag naar huisvesting in en rond de steden? Omdat meer jonge mensen aangetrokken worden door banen in dienstverlenende sectoren die zich vaak in steden concentreren. Het is belangrijk om te begrijpen waarom dingen veranderen.’

Groter is beter

Choa eindigt met een ontnuchterende boodschap: ‘Vanuit de urbanisatie-context denk ik dat de best verbonden steden de winnaars zullen zijn. Eindhoven is te klein. Amsterdam is te klein. Misschien is de Randstad zelfs te klein. Stedelijke regio’s worden belangrijker dan naties. Denk aan de Greater Bay Area (Guangdong–Hong Kong–Macau, red.) of het stedelijk gebied dat loopt van Philadelphia tot Boston. Dit zijn steden die in elkaar overlopen en als eenheid functioneren. Hoe meer een regio door samenwerking groeit, hoe attractiever die regio wordt voor bedrijven of mensen om zich daar te vestigen. Je kan je beroepen om je autonomie, maar Rotterdam, Delft of Den Haag zijn slechts buurten, geen steden. Ook hier is weer sprake van botsende wereldbeelden en belangen, met winnaars en verliezers.’

Tijdens het BT Event op woensdag 10 november op de Brainport Industries Campus in Eindhoven, gaat Choa verder in op de werking van het social contract, waarbij hij put uit zijn ruime internationale ervaring. Kijk voor het volledige programma op www.btevent.nl

Geboren in New York als kind van een Franse moeder en een Chinese vader, zette Christopher (Chris) Choa zijn eerste schreden als architect in Amerika en vervolgens in Japan, China en het Midden-Oosten. In China ontwikkelde hij zich door tot stedelijke planner in een tijd van grote stedelijke transformaties, toen hij zich meer ging interesseren voor de systemische schaal. Choa verhuisde naar Londen tijdens de voorbereidingen voor de Olympische Spelen van 2012, en werd uiteindelijk adviseur van de burgemeester van Londen. Vorig jaar richtte hij Outcomist op, een adviespraktijk waarmee hij zich focust op resultaatgerichte planning.

ELBA\REC

ELBA\REC en SKBN werken al jaren nauw samen en sinds medio 2018 is ELBA\REC ook kennispartner van SKBN. Via vakmedia zoals BT Magazine en Stadszaken, en o.a. door het BT Event is ELBA\REC een bron van informatie voor bedrijventerreinprofessionals.

info@elba-rec.nl
033 - 87 00 100

ELBA\REC
card image

Event

10-11-2021
BT Event 2021: De kracht van werklocaties

Event

10-11-2021

BT Event 2021: De kracht van werklocaties

Op woensdag 10 november organiseert SKBN samen met BT Magazine en ELBA\REC de 16e editie van het BT Event. Dit jaar zijn we op de locatie van de Brainport Industries Campus in Eindhoven. Onze gastheren zijn: Eindhoven Airport, Businesspark Flight Forum, Vliegbasis Eindhovengemeente Eindhoven en provincie Noord-Brabant.

Bekijk hier een terugblik op het BT Event.

De kracht van werklocaties

Stedelijke werklocaties zijn samen met de binnenstad de drijvende kracht van de stedelijke economie. Ze zorgen voor banen en de producten en diensten waar de moderne samenleving op draait. Steeds meer fungeren ze ook als draaischijven in de stadslogistiek, hub voor kennis en innovatie, broedplaats voor creatieve pioniers. Maar die stedelijke werklocaties staan onder druk vanwege de toenemende ruimtebehoefte van andere stedelijke functies, wonen voorop, en het beleid om overlast door verkeer, lawaai en geur te voorkomen. Tegelijkertijd spelen grote transities in bijvoorbeeld de energievoorziening en als gevolg van klimaatverandering.

Met het veranderende karakter van de economie en de logistiek, alsmede door nieuwe trends in hoe we werken, versneld door de coronacrisis, staan stedelijke werkgebieden zelf ook voor transformatieopgaven. De grote uitdaging is om bij de herprofilering in te spelen op genoemde trends en ambities, en zo een volwaardige nieuwe rol in het stedelijk weefsel te kunnen spelen.

Met ons congres "De kracht van werklocaties" willen we dat thema agenderen.

Doel

De deelnemers tonen wat er komt kijken bij het daadwerkelijk bijdragen aan de realisatie van stedelijke ambities door werklocaties. Hoe kun je her profileren en her ontwikkelen naar een gemengd kennis en innovatiedistrict, dat ook voldoet en bijdraagt aan de ambities voor verduurzaming, vergroening etc.

Aanmelden voor dit fysieke congres inclusief netwerkborrel is nu mogelijk!

Voor programma en tickets: www.btevent.nl.

Lees verder
card image

Achtergrond

Duurzaamheid als win-win voor ondernemer en maatschappij in Overijssel

Achtergrond

25-03-2021

Duurzaamheid als win-win voor ondernemer en maatschappij in Overijssel

Overijssel wil graag aantrekkelijk zijn voor bedrijven om zich te vestigen en de bestaande bedrijvigheid behouden. De provincie Overijssel zet zich daarom samen met haar partners in voor een gunstig vestigingsklimaat en een robuuste economische structuur.

Aantrekkelijke en toekomstbestendige werklocaties, waaronder de bedrijventerreinen, leveren hieraan een belangrijke bijdrage. Duurzaamheid is een belangrijke pijler bij het toekomstbestendig maken en kwalitatief verbeteren van bedrijven en bedrijventerreinen. Investeren in duurzaamheid is een win-win voor ondernemers en onze maatschappij. Om ondernemers(verenigingen), parkmanagers en gemeenten te inspireren hebben zij onderstaande producten ontwikkeld. 

Handreiking met praktische informatie

?In de praktijk blijkt dat investeringen in duurzaamheid meerwaarde kunnen opleveren voor zowel ondernemers als werknemers. Veel ondernemers zien verduurzaming van hun bedrijf of bedrijventerrein als een mooi perspectief. Het is echter vaak nog onduidelijk hoe verduurzaming er in de praktijk uitziet. VNO-NCW Midden, MKB Nederland Midden en de provincie Overijssel hebben een handreiking gemaakt voor bestaande en nieuwe gebouwen en terreinen. In de handreikingen is inzichtelijk gemaakt welke praktische maatregelen je kunt treffen aan je bedrijfspand, op je eigen kavel of op het bedrijventerrein. Ook wordt informatie gegeven over hoe je het beste kunt aansluiten op logische investeringsmomenten om meerkosten te beperken. 

Klik hier voor de handreikingen:

Dashboard Toekomstbestendige bedrijventerreinen 

Bureau Buiten heeft een onderzoek in de provincie Overijssel gedaan (namens de provincie, VNO-NCO, MKB en gemeenten) naar de toekomstvastheid van bedrijventerreinen. Hierbij is een breed aantal thema’s op het gebied van duurzaam & gezond, fysiek-ruimtelijk en sociaaleconomisch (zoals klimaatadaptatie, innovatie en arbeidsmarkt) in beeld gebracht. Er is een ‘foto’ gemaakt van de huidige status op bedrijventerreinen. In het dashboard zijn alle Overijsselse bedrijventerreinen te vinden. Ondernemers en overheden kunnen hun eigen terreinen in het dashboard vergelijken en er zijn ook kansen en opgaven in beeld gebracht. Het dashboard kun je hier vinden: 

 

Lees verder
card image

Nieuws

Loveld-terrein transformeert naar nautisch-maritiem centrum

Nieuws

25-04-2021

Loveld-terrein transformeert naar nautisch-maritiem centrum

Het braakliggende schokbetonterrein in Zwijndrecht wordt omgebouwd tot een state-of-the-art cluster van bedrijven in de scheepvaart. Dat is het resultaat van een unieke samenwerking tussen lokale ondernemers, gemeente en projectontwikkelaars. Wethouder Tycho Jansen: 'Het wordt een plek waar bedrijven samenwerken, diensten delen en elkaar versterken.'

Het voormalige terrein van betonfabriek Loveld, waar ooit de destijds revolutionaire schokbetontechniek werd ontwikkeld, ligt al sinds 2016 braak. Maar daar komt nu snel verandering in. De mooie plek aan het water wordt de komende jaren omgebouwd tot een centrum van nautisch-maritieme bedrijvigheid en innovatie.

Unieke samenwerking

Wethouder Tycho Jansen noemt het een groot avontuur: 'We hebben hier als gemeente gekozen voor een heel andere benadering dan we gewend zijn. Het werd al snel duidelijk dat het niet eenvoudig is zo'n groot terrein aan één partij te verkopen, die dan ook nog eens aan alle wensen en eisen van de gemeente moet voldoen. Zo werd het idee geboren om eens te gaan praten met het netwerk van Zwijndrechtse ondernemers. Bij Gerard Deen en Maurice Swets vonden we veel enthousiasme. Zij namen het initiatief dit verder op te pakken en zo is het balletje gaan rollen.'

Samen met andere partijen uit hun netwerk maakten Deen en Swets een plan om het terrein opnieuw te ontwikkelen tot een nautisch-maritiem cluster. Een aanpak die de gemeente Zwijndrecht van harte onderschrijft. Jansen: 'Bedrijven die zich hier vestigen worden niet alleen buren, maar gaan ook samenwerken, diensten delen en elkaar versterken. Wat er aan innovatie gevraagd wordt kan één bedrijf alleen vaak niet opbrengen. Maar door partijen met elkaar te verbinden lukt dat wel.'

PIER14

Als eerste wapenfeit wordt volgend jaar een geheel nieuwe scheepswerf gebouwd aan de Uilenhaven. Ook komt er, aan de kant van de Schokhaven, een nachtlocatie voor de waterbussen, die Swets ODV Maritiem vanaf januari 2022 gaat exploiteren tussen de Drechtsteden en Rotterdam.

De bestaande panden op het terrein zullen zoveel mogelijk in stand worden gehouden. En waar dat niet kan, worden gesloopte materialen hergebruikt. Ad Roos van projectontwikkelaar FRED Developers: 'Er is bij deze ontwikkeling een sterke nadruk op samenwerking. Voor deze ondernemers is het niet alleen vanzelfsprekend dat er zo duurzaam mogelijk gebouwd en verbouwd wordt, maar ook dat er faciliteiten komen waar iedereen gebruik van kan maken.'

Natuurlijk krijgt dit nieuwe cluster ook een naam: PIER14. Maurice Swets: 'Bedrijven kunnen straks vol trots zeggen dat ze hier gevestigd zijn: een duurzaam en innovatief nautisch-maritiem centrum op een historische plek. Dat er bovendien voor zorgt dat Zwijndrecht weer vol met het gezicht naar de rivier komt te staan.'

Foto: Artist impression ©Kessels Granger

Lees verder