De Provincie Flevoland, de gemeenten Urk en Noordoostpolder en diverse gebiedspartners hebben samengewerkt aan een checklist ondermijning voor het ontwerpen van nieuwe bedrijventerreinen. De Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) heeft vanuit hun ervaringen op het gebied van ondermijningspreventie bijgedragen. Op basis van hun waarnemingen en ervaringen bij het opstellen van de checklist hebben zij het essay ‘Ondermijningsbewustzijn’ met als ondertitel ‘Aandacht voor de keerzijde van kansen bij de ontwikkeling van regionale bedrijvigheid’ geschreven.

Waar vaak alleen naar ondermijning wordt gekeken vanuit handhaving, wordt in de checklist een andere, brede invalshoek gekozen. Om ondermijning te voorkomen worden aandachtspunten gegeven, om vroegtijdig bij de ontwikkeling van bedrijventerreinen mee te nemen. Met deze ondermijningsaanpak kunnen de bijvoorbeeld de betrokken gemeenten hun ondernemers beter beschermen tegen ondermijnende praktijken.

Ondermijningsbewustzijn

Wanneer er ergens investeringen worden gedaan, bijvoorbeeld door de aanleg van bedrijventerreinen maar ook vliegvelden, havens, winkelcentra of recreatieparken, zijn het niet alleen goedwillende ondernemers en burgers die hier baat bij hebben. Ook criminelen profiteren van de economische kansen die ontstaan. Dit roept voor de provincie Flevoland, maar breder ook andere partijen, de vraag op hoe ook aandacht te hebben voor deze ‘schaduwkant’ van het wenkend perspectief. In dit essay staan we stil bij die andere kant van ruimtelijke ontwikkeling, een van ondermijnende criminaliteit en de uitdagingen en bedreigingen die op dat vlak zich aandienen wanneer het gaat om regionale bedrijvigheid.

Concreet krijgt die aandacht vorm in een ondermijningsparagraaf als onderdeel van de Regio Deal Noordelijk Flevoland. Samen met gemeenten en andere partijen ontwerpt de provincie Flevoland een checklist om de nieuw aan te leggen bedrijventerreinen ‘ondermijningsproof’ te maken: al bij het ontwerp van de bedrijventerreinen worden maatregelen genomen om mogelijke ondermijning in de toekomst tegen te gaan. Een interessante keuze, omdat het kan worden beschouwd als een bewuste interventie om voorbij te komen aan de tragiek van goede bedoelingen. Echter, wanneer het verkeerd gebruikt wordt, kan het ook juist een averechts effect hebben. Dan is de checklist niet het instrument dat helpt om ondermijning tegen te gaan, maar het in de hand werkt doordat het blinde vlekken veroorzaakt en de suggestie kan wekken dat daarmee alle risico’s zijn afge­dekt en (kritisch) gesprek erover in de kiem smoort.

Het is daarom interessant en relevant om stil te staan bij het achterliggende idee om een checklist voor ‘ondermijningsproof’ bedrijventerreinen te ontwerpen en de functie die de checklist heeft. Hoewel steevast de checklist voor ‘ondermijningsproof’ bedrijventerreinen als eindpunt wordt gezien én genoemd, is van meet af aan het uiteindelijke doel van de onder­mijningsparagraaf om breder aandacht te ontwikkelen voor de keerzijde van kansen bij regionale bedrijvigheid: een zeker ondermijningsbewustzijn.

Downloads

22-12-2021
Nieuws
Voormalige verffabriek aan de Schansweg transformeert naar groene woon- en werkwijk
Voormalige verffabriek aan de Schansweg transformeert naar groene woon- en werkwijk

Op de locatie van de voormalige verffabriek aan de Schansweg in Overschie-Oost komt een groene, levendige nieuwe buurt. Gemeente Rotterdam en projectontwikkelaar Wilma Wonen werken samen aan de ontwikkeling van een woonwijk met ruimte voor bedrijven. Het fabriekscomplex uit 1923 krijgt een nieuwe bestemming en wordt het middelpunt van de wijk.Het hoofdgebouw van het fabriekscomplex wordt opgeknapt. Het hoofdgebouw krijgt een nieuwe bestemming met waarschijnlijk bedrijven. De vleugels worden gesloopt en als woningen teruggebouwd. In het plan komen ongeveer 125 woningen (overwegend koop). Aan de zuidzijde wordt een appartementencomplex gemaakt. Hier komen middeldure woningen. Op de begane grond komt ruimte voor bedrijvigheid. In het plan is er in totaal ruimte voor 800 tot 1.000 m² bedrijfsruimte.Wethouder Chantal Zeegers (o.a. Bouwen en Wonen): “De Schansweg wordt een plek waar geschiedenis, wonen, werken en natuur mooi samenkomen. Binnen de wijk maken we het groen, gezond en klaar voor het klimaat. We zorgen voor genoeg parkeerplekken bij de snelweg, zodat het goed bereikbaar blijft. In het hart van de wijk is het juist rustig en autoluw, met veel aandacht voor duurzaamheid en natuur. Een mooie aanwinst voor Overschie!”AmbitiesDe gemeente Rotterdam en Wilma Wonen willen van deze nieuwe wijk een fijne plek maken voor iedereen. Daarom zijn zes uitgangspunten opgesteld die helpen bij het maken van de juiste keuzes. Het fabriekscomplex uit 1923 krijgt een nieuw leven. De wijk wordt een gemengde buurt waar wonen en werken samenkomen. Er is veel aandacht voor groen, zodat de omgeving prettig en natuurlijk aanvoelt. De nieuwbouw sluit aan bij het industriële karakter en is duurzaam. Ook komen er goede verbindingen met de omgeving. Tot slot wordt gezorgd voor rustig wonen, ondanks de ligging bij de snelweg.PlanningEr zijn twee participatiemomenten geweest. Omwonenden waren overwegend positief over de ontwikkeling. Na de vaststelling van de Nota van Uitgangspunten en ambities door de gemeenteraad, komt er een voorlopig ontwerp. Daarna wordt er verder gewerkt aan een definitief ontwerp. De geplande start voor de bouw is nu in 2029. Uiteindelijk is de verwachting dat nieuwe woonwijk rond 2031 gereed is. Meer informatie is te vinden op www.nieuwbouw-schansweg.nl

31-03-2026
Nieuws
Stadseiland-Zuid in Utrecht klaar voor volgende stap naar gemengd en toekomstbestendig stadsdeel
Stadseiland-Zuid in Utrecht klaar voor volgende stap naar gemengd en toekomstbestendig stadsdeel

Stadseiland‑Zuid in Utrecht maakt zich op voor een grote verandering: van bedrijventerrein naar een gemengd stadsdeel waar ruimte is voor wonen, werken en recreëren. In de Programmatische Verkenning staat hoe deze ontwikkeling de komende jaren wordt aangepakt. Dit document vormt het startpunt voor de gesprekken met bewoners, ondernemers, de gemeenteraad en andere partners.Stadseiland‑Zuid heeft de potentie om uit te groeien tot een aantrekkelijk centrumgebied binnen Groot Merwede, met ruimte voor een stevige mix van wonen én werk. Naast de geplande meer dan 10.000 woningen ontstaat er ruimte voor circa 7.100 banen, variërend van maakbedrijven en creatieve ondernemingen tot maatschappelijke en commerciële voorzieningen. Met de komst van de Merwedelijn, groene stadsstraten en het nieuwe oeverpark Rondje Stadseiland krijgt het gebied een compleet nieuw karakter.“De ontwikkeling van Stadseiland‑Zuid vraagt om dappere keuzes en een nauwe samenwerking met de ondernemers en bewoners die hier nu al actief zijn. We willen een gebied maken waar je prettig kunt wonen én werken, met voldoende voorzieningen en ruimte voor economische ontwikkeling,” aldus wethouder Schilderman (o.a. Ruimtelijke Ordening).Het gebied kent ook duidelijke opgaven om bestaande barrières om te zetten in gebiedskwaliteiten. Samen met het Rijk en regionale partners verkent de gemeente in vervolgonderzoeken maatregelen om deze uitdagingen aan te pakken, zoals alternatieven voor de verkeersafwikkeling en slimme oplossingen voor een gezondere en stillere leefomgeving. Deze opgaven maken onderdeel uit van de vervolgstappen.Groot Merwede en RijnenburgStadseiland‑Zuid vormt samen met o.a. Papendorp en Merwede het gebied Groot Merwede, dat tussen Utrecht Centraal en Nieuwegein ligt. Het is één van de grootste toekomstige woningbouwlocaties van Nederland. Samen met de ontwikkeling van Rijnenburg biedt dit gebied ruimte voor de groeiende behoefte aan betaalbare woningen, voorieningen én werklocaties.Het Rijk erkent deze landelijke behoefte: Groot Merwede/Rijnenburg is aangewezen als een van de 17 belangrijkste ontwikkelgebieden van Nederland, met een potentie van 63.000–75.000 woningen en 33.000–45.000 banen.Belangrijke schakel in de zuidwestelijke stadsontwikkelingStadseiland‑Zuid heeft door zijn centrale ligging een cruciale rol tussen Merwede, Papendorp en Rijnenburg. De Merwedelijn, de toekomstige snelle OV-verbinding, is daarbij een belangrijke randvoorwaarde om het gebied goed te ontsluiten voor zowel bewoners als bedrijven.VervolgstappenDe Programmatische Verkenning vormt de eerste stap in een meerjarig planproces. De inzichten worden verder uitgewerkt in een Uitgangspuntennotitie, een Omgevingsvisie en uiteindelijk een Omgevingsplan. De gemeente Utrecht gaat hierover in gesprek met bewoners, ondernemers, de gemeenteraad en andere betrokkenen. 

24-03-2026
Aanmelden nieuwsbrief