Lege panden in het centrum ombouwen naar woningen? Niet doen, vindt Theo Föllings, want dan wordt de binnenstad een dooie boel. Geef bedrijven juist meer de ruimte. 

Vorig jaar becijferde de Rabobank dat in overtollig winkelvastgoed circa 10.000 tot 20.000 woningen te realiseren zijn. Een druppel op een gloeiende plaat als je uitgaat van een bouwopgave van één miljoen woningen.

Om leegstand tegen te gaan, lijkt transformatie naar wonen niettemin een effectieve oplossing, want de vraag naar woonruimte is erg groot. Maar gemeenten hopen met deze ingrijpende verandering ook de leefbaarheid van winkelgebieden te vergroten. Het vorige kabinet reserveerde hier nog 100 miljoen euro voor. Minister Micky Adriaansens van economische zaken en klimaat bevestigde onlangs dat die regeling binnenkort wordt opengesteld.

Sinds de Middeleeuwen

Maar gemeenten die dit budget effectief willen inzetten, moeten zich realiseren dat binnensteden in eerste instantie economische centra zijn. Dit zijn ze al sinds de Middeleeuwen en daar is in al die eeuwen niets in veranderd. Toch bleek uit een enquête die vlak voor de pandemie onder 107 gemeenten werd afgenomen, dat die gemeenten de oplossing voor kwakkelende stads- en dorpscentra vooral zoeken in cultuur, toerisme, zorg, diensten, onderwijs en bij bewoners. Ook in het maatschappelijk debat over onze (binnen)steden lijkt sprake van een blinde vlek voor de betekenis die juist bedrijven kunnen spelen in de verlevendigen van stads- en dorpscentra.

Diverse deskundigen, onder wie de rijksbouwmeester, pleiten voor een groen-, recreatief-, woon-stadscentrum. En dat zijn allemaal nobele doelen, maar ze doen zowel bedrijven als (binnen)steden tekort.

Onze steden kampen met een ernstig tekort aan ruimte voor bedrijven. De afgelopen vijf jaar alleen al verdween een oppervlakte van 46 vierkante kilometer aan bedrijventerreinen, vaak omdat er woonwijken kwamen. Dat wonen goed mixt met een typische binnenstadfuncties, is een notoir misverstand. Wonen is geen economische activiteit, maar een relatief besloten privé-bezigheid. Bewoners vinden rust meestal belangrijk, wat zich slecht verhoudt tot de drukte van het centrum.

Ga op een willekeurige dag eens naar een willekeurige woonwijk: zelfs waar duizenden mensen verblijven is het over het algemeen heel rustig. En dat willen de bewoners ook. Zij hebben hooguit behoefte aan een supermarkt in de wijk, maar niet automatisch aan voorzieningen als cafés, daarvoor gaan ze juist naar het centrum.

Broodje in het centrum

Terwijl werken en winkel- en vrijetijdsfuncties elkaar wél goed aanvullen. Werknemers kunnen in het centrum terecht voor een broodje of gewoon een bezoek aan een winkel. Voor (toevallige) ontmoetingen die niet op het kantoor zelf (kunnen) plaatsvinden biedt het centrum alle gelegenheid. De werkweek kan informeel worden afgesloten in een kroeg om de hoek. Als het licht in de winkels en kantoren uitgaat, gaat de avondstad aan.

Daarbij, digitalisering maakt de aantrekkingskracht van binnensteden als werk- en ontmoetingsplek alleen maar groter. Zo trekken bedrijven nu van de Amsterdamse Zuidas naar de binnenstad. Ze geven voorkeur aan een stedelijke omgeving, want dat willen hun werknemers. Centrumbeleid zou meer gericht moeten zijn op het aantrekken van nieuwe economische functies in plaats van de nadruk die nu nog ligt op transformatie naar wonen en voorzieningen.

Opinieartikel door Theo Föllings, voorzitter van SKBN in Trouw

Theo Föllings

Voorzitter van SKBN en manager business development bij Oost NL


Theo Föllings
card image

Event

10-11-2022
BT Event 2022 | DE STRIJD OM DE RUIMTE

Event

10-11-2022

BT Event 2022 | DE STRIJD OM DE RUIMTE

Ruim 3.800 bedrijventerreinen en werklocaties in Nederland herbergen 50 procent van alle banen en vertegenwoordigen 60 procent van alle R&D-investeringen. Van de grootste R&D-bedrijven is zelfs 80 procent gesitueerd op een bedrijventerrein.

Volgens de meest actuele raming van het ministerie van EZK bestaat er tot 2030 behoefte aan 5500 tot 9500 hectare betaalbare ruimte voor werken. Afgelopen jaren verdween echter een oppervlakte van 4600 hectare bedrijventerrein, vaak door transformatie naar wonen. En die druk op de ruimte door wonen houdt de komende jaren ook aan.

Ondertussen neemt de vraag naar milieuruimte alleen maar toe vanwege de transitie naar een circulaire economie. Bestaande (milieu)ruimte op werklocaties wordt echter nog onderbenut. Dat geldt eveneens voor het – enorme – verduurzamingspotentieel op bedrijventerreinen en werklocaties.
 
Tijdens het 17e BT Event op donderdag 10 november in Lumen Hotel & Events in Zwolle, staan het borgen van ruimte voor werken en het werken aan toekomstbestendige werklocaties centraal.

Voor een economisch sterker en duurzamer Nederland kúnnen en mógen werklocaties niet over het hoofd worden gezien.

Klik hier voor meer informatie over het programma en aanmelden

Over het congres

Het BT Event is sinds 2006 hét netwerkevenement waarop het maatschappelijk en economisch belang van werklocaties en bedrijventerreinen centraal staan. De nadruk ligt niet alleen op fysieke ruimte voor werklocaties, maar tevens op het functioneren van deze werklocaties in een snel veranderende wereld. Dat gaat zowel over het economische functioneren van werklocaties en innovatiemilieus, als over de snel veranderende duurzame eisen die natuur én mens stellen aan onze leef- en werkomgevingen.
 
Het BT Event is een initiatief van SKBN en vakblad BT, en wordt dit jaar georganiseerd in samenwerking met Gemeente Zwolle, Provincie Overijssel en Oost NL.

 

Lees verder
card image

Nieuws

Minister Jetten start Smart Energy Hub op Hessenpoort Zwolle

Nieuws

01-02-2022

Minister Jetten start Smart Energy Hub op Hessenpoort Zwolle

Tijdens een werkbezoek aan Zwolle heeft minister Jetten gistermiddag de Smart Energy Hub op bedrijventerrein Hessenpoort in Zwolle symbolisch gestart. Een slim lokaal energiesysteem waarmee het lokale energienet wordt ontlast en een heel bedrijventerrein energieneutraal kan worden. Gelderland en Overijssel zijn samen met ontwikkelmaatschappij Oost NL bezig dit in een programma voor Oost-Nederland te organiseren.

De symbolische starthandeling bestond uit het dichtdraaien van een kraan. De kraan die wordt dichtgedraaid, is de kraan waardoor tot nu toe zuurstof uit de buitenlucht in de rioolwaterzuivering wordt ingebracht. De buitenlucht bezit veel minder zuurstof dan de pure zuurstof die vrijkomt met het onderzoeksproject. Deze pure zuurstof wordt in de onderzoeksfase in de rioolwaterzuivering gebracht voor het zuiveringsproces. Dit gebeurt dus in de plaats van de zuurstof uit de buitenlucht. De pure zuurstof komt onder druk vanuit de Waterstoffabriek. Er zijn hierdoor geen compressoren nodig om de zuurstof in de zuivering te blazen. De huidige compressoren (de kraan) zijn dan niet meer nodig.

Minister Jetten: 

“Investeringen in het landelijke stroomnetwerk kosten helaas veel tijd. Het is daarom een goede zaak dat gemeenten en RES-gebieden kijken naar wat zij zelf kunnen bereiken. Goed dat de provincies Overijssel en Gelderland de Smart Energy Hubs stimuleren en ondersteunen. We zullen ook alle initiatieven die bijdragen aan de energietransitie nodig hebben om de klimaatafspraken van Parijs na te komen. “

Tijs de Bree, gedeputeerde provincie Overijssel:

“De SEH in energiegebied ZSDZ (op bedrijventerrein Hessenpoort) is het belangrijkste voorbeeldproject. Het is een nauwe samenwerking tussen het Waterschap WDOD(verwijst naar een andere website) en ondernemer H2-Go. Het valt onder een overkoepelende samenwerking tussen gemeente Zwolle, provincie Overijssel, St WeSustain, WDOD en ondernemersvereniging Hessenpoort. Het is een bijzonder voorbeeld van systeemintegratie waarbij waterstof met groene stroom gaat worden geproduceerd en gelijktijdig de vrijkomende zuurstof en warmte ingezet gaat worden om de rioolwaterzuivering veel energiezuiniger te maken.”

Als deze Smart Energy Hub (SEH) succesvol is dan kunnen we die kennis gebruiken voor meer opwek in de directe omgeving. Door SEH’s gaan we die energie ook zelf lokaal / regionaal beter gebruiken. Dat is goed voor onze bedrijven en inwoners en draagt bij aan een versnelling van de energietransitie.

Wat is een Smart Energy Hub (SEH)?

Dat is een kleine energiehub waarbij op plekken dicht bij elkaar grootschalig energie wordt opgewekt en gebruikt. De overcapaciteit wordt niet terug geleverd aan het net, maar weer slim lokaal afgezet.

Lees verder
card image

Nieuws

Startsein voor Maakfabriek Dordrecht: nieuwe innovatieve hotspot in de regio

Nieuws

09-03-2022

Startsein voor Maakfabriek Dordrecht: nieuwe innovatieve hotspot in de regio

In Dordrecht heeft gedeputeerde Meindert Stolk het startsein gegeven voor de doorontwikkeling van het Leerpark tot Smart Campus voor toegepaste innovatie. Een belangrijk onderdeel daarvan is de Maakfabriek. Startups en scale-ups kunnen hier samenwerken aan innovatieve oplossingen, onder meer voor de maritieme (maak)industrie. De provincie heeft hiervoor €3 miljoen beschikbaar gesteld.

De Maakfabriek wordt een nieuw gebouw op de campus, met faciliteiten waar innovatieve ondernemers uit de maakindustrie gebruik van mogen maken om innovaties te ontwikkelen, verder te brengen of te testen. Ook kunnen ze er andere ondernemers ontmoeten, om kennis te delen of nieuwe samenwerkingen aan te gaan.

Gedeputeerde Meindert Stolk, die het startsein gaf voor de Smart Campus Drechtsteden: “Samenwerking is van groot belang voor innovatie. Daarom investeren we als provincie in dit soort locaties. Dat helpt de ondernemers, onderzoekers en studenten die er al zijn in de regio, maar trekt ook weer nieuwe kennis aan. Dat geeft een impuls aan de innovatiekracht, hard nodig voor de grote vraagstukken waarvoor we staan. Bovendien versterkt zo’n campus met goede faciliteiten de regionale economie.”

Regio Deal

De bouw van de Maakfabriek is een nieuwe stap in de ontwikkeling van Leerpark Dordrecht. Diverse partijen werken al jaren aan de opzet van deze campus. Naast de provincie zijn dat de 7 gemeenten in de Drechtsteden: Dordrecht, Zwijndrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Alblasserdam, Papendrecht, Sliedrecht en Hardinxveld-Giessendam en Gorinchem. Zij hebben de ontwikkeling bekrachtigd in een zogeheten Regio Deal Drechtsteden - Gorinchem. Inmiddels zijn op de campus al diverse onderwijsinstellingen gevestigd. Met de realisatie van het zogenaamde Kopgebouw wordt daar binnenkort ook hbo aan toegevoegd.

Lees verder