Een kleine vijftig ondernemers kwamen deze maand bij elkaar voor de presentatie van een onderzoek naar de verduurzaming van bedrijventerreinen. Naast veel bruikbare tips en praktische voorbeelden van verduurzaming kregen ze ook informatie over een nieuwe subsidieregeling die per 1 augustus 2022 van kracht wordt in Noord-Holland: de Subsidie Oplossingen bij Netcongestie (SON).

“Het verduurzamen van bedrijven die worden gehinderd door netcongestie is zeker een uitdaging, maar geen utopie. Met ons onderzoek hebben we laten zien dat er, ondanks de begrenzingen van het elektriciteitsnet, verschillende oplossingen zijn om afhankelijkheid van fossiele energiebronnen te verminderen en daarmee de CO2 footprint te verminderen.” Met die woorden zette Joep Sanderink van de New Energy Coalition de toon voor de slotbijeenkomst ‘Verduurzaming bedrijventerreinen in een gebied met netcongestie’, donderdag 7 juli op bedrijventerrein Winkelerzand. 

Een bijeenkomst die vooral was bedoeld om kennis te delen die tijdens het onderzoek is opgedaan, maar die ook een bredere reikwijdte had in de vorm van inspiratie en concrete adviezen. Dat netcongestie een knelpunt is voor ondernemers met verduurzamingsambities of groeiplannen, valt niet te ontkennen. De kaart met congestiegebieden in Noord-Holland kleurt steeds roder. En dit is helaas geen probleem dat op korte termijn wordt opgelost, weet Sanderink. Ook al zijn netverzwaringen die zijn aangekondigd uitgevoerd, dan nog is dit geen garantie dat problemen daarmee definitief opgelost zijn.

De resultaten van het onderzoek zijn samengevat in een leaflet, die je hier kunt downloaden.

Oplossingen 'achter de meter'

Werpt het probleem van netcongestie een praktische drempel op voor het collectief vergroenen van de energiehuishouding van bedrijven ‘voor de meter’, daar achter zijn nog genoeg kansen om flink te besparen op het gebruik van fossiele brandstoffen.

In het kader van het onderzoek heeft New Energy Coalition de technische èn economische mogelijkheden onderzocht van 4 technische oplossingen die kunnen worden ingezet voor netcongestie: inzet van warmtepompen, energieopslag met batterijen, waterstofgeneratoren en e-boilers. Hierbij is een onderverdeling gemaakt van vier verschillende bedrijfstypen, afhankelijk van bedrijfsomvang, grootte van de netaansluiting, opwekpotentie en eigen (energie)verbruik. Voor elk van de bedrijfstypen is vervolgens gekeken welke initiatieven kansrijk en minder kansrijk zijn. Aan de hand van een matrix die uit deze analyse is voortgekomen, kunnen ondernemers zelf bepalen welke duurzame investeringen het meest interessant zijn voor hun bedrijfstype. Conclusie is dat voor ieder bedrijfstype een besparing in fossiele energie haalbaar is, zij het dat er niet zoiets bestaat als één oplossing of een combinatie van oplossingen die voor elk bedrijf toepasbaar is.

Hoewel nog onduidelijk is welk effect de nieuwe Netcode elektriciteit van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) gaat hebben, lijken er wel nieuwe mogelijkheden te ontstaan voor bedrijven om met collectieve oplossingen ‘voor de meter’ verduurzaming te organiseren. Een van die mogelijkheden die tijdens de bijeenkomst werden aangestipt, is dat er nieuwe flexibiliteitservices in het leven worden geroepen. Met deze services kunnen ook kleinere bedrijven slim energie gaan uitwisselen met het net, wat moet leiden tot een toename van het aantal verduurzamingsmogelijkheden.

Besparingen en nieuwe omzet bij CiRoPack

Rob van der Wal, directeur van verpakkingsbedrijf CiRoPack uit Heerhugowaard, vertelde hoe hij – gedreven door een innerlijke overtuiging – stapsgewijs steeds verder is gegaan met het verduurzamen van zijn bedrijfsvoering. En wel door te beginnen met isolatie en ledverlichting en uiteindelijk (sinds 2018) helemaal van het gas af te gaan door over te stappen op verwarming met elektrisch IR-Panelen. Een inspirerend verhaal dat aantoont dat verduurzaming niet alleen kost, maar ook het nodige oplevert.

Behalve in de vorm van een (veel) lagere energierekening betaalt de opbrengst zich bij CiRoPack ook uit in de vorm van nieuwe opdrachten. De aantoonbare inspanningen die een leverancier doet op het gebied van verduurzaming, tellen namelijk in steeds meer organisaties mee als criterium voor de inkoop van producten en diensten. Doordat Van der Wal aantoonbaar kon maken welke investeringen hij met zijn bedrijf heeft gedaan in verduurzaming, wist hij onlangs een grote Europese tender in de wacht te slepen, ondanks dat zijn offerte niet de laagste was.

Subsidie voor Oplossingen bij Netcongestie

Wil je als ondernemer aan de slag met het verduurzamen van je bedrijf, maar loop je tegen financiële drempels aan? Dan is er goed nieuws, want per 1 augustus 2022 wordt vanuit de provincie Noord-Holland een nieuwe subsidieregeling van kracht, de Subsidie Oplossingen bij Netcongestie (SON) Noord-Holland, waarmee ondernemers een deel van hun investering vergoed kunnen krijgen. Nico Meester van Ontwikkelingsbedrijf NHN was op bedrijventerrein Winkelerzand aanwezig om te vertellen over deze nieuwe regeling.

SON aanvragen kan voor twee doelen:

Vergoeding kosten haalbaarheidsstudie
Kosten die worden gemaakt om inzicht te verkrijgen in de haalbaarheid (technisch, economisch en juridisch) van technische oplossingen. Denk aan kosten voor inhuur van externe experts; materiaalkosten en huur van apparatuur en materiaal.

De SON regeling vergoedt 50% van deze uitgaven, tot een maximum bedrag van  € 25.000,-.

Vergoeding kosten uitvoering
Hier gaat het specifiek om kosten die bedrijven maken voor de uitvoering van oplossingen voor netcongestie. Denk aan inhuur van externe experts en procesbegeleiding, materiaal- en huurkosten, huurkosten en kosten van de plaatsing van de gekozen oplossingen.

De SON regeling vergoedt 30% van de uitvoeringskosten, tot een maximum van €75.000,- voor individuele oplossingen en €250.000,- voor collectieve oplossingen.

In totaal heeft de provincie 1,5 miljoen euro klaarliggen voor de SON. Het is de bedoeling om deze regeling jaarlijks te evalueren op effectiviteit.

NHN

NHN is sinds 2011 participant van SKBN. Het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (NHN) is een uitvoeringsorganisatie van gemeenten in Noord-Holland Noord en Provincie Noord-Holland.

info@nhn.nl
072 - 519 57 74

NHN
card image

Event

10-11-2022
BT Event 2022 | DE STRIJD OM DE RUIMTE

Event

10-11-2022

BT Event 2022 | DE STRIJD OM DE RUIMTE

Ruim 3.800 bedrijventerreinen en werklocaties in Nederland herbergen 50 procent van alle banen en vertegenwoordigen 60 procent van alle R&D-investeringen. Van de grootste R&D-bedrijven is zelfs 80 procent gesitueerd op een bedrijventerrein.

Volgens de meest actuele raming van het ministerie van EZK bestaat er tot 2030 behoefte aan 5500 tot 9500 hectare betaalbare ruimte voor werken. Afgelopen jaren verdween echter een oppervlakte van 4600 hectare bedrijventerrein, vaak door transformatie naar wonen. En die druk op de ruimte door wonen houdt de komende jaren ook aan.

Ondertussen neemt de vraag naar milieuruimte alleen maar toe vanwege de transitie naar een circulaire economie. Bestaande (milieu)ruimte op werklocaties wordt echter nog onderbenut. Dat geldt eveneens voor het – enorme – verduurzamingspotentieel op bedrijventerreinen en werklocaties.
 
Tijdens het 17e BT Event op donderdag 10 november in Lumen Hotel & Events in Zwolle, staan het borgen van ruimte voor werken en het werken aan toekomstbestendige werklocaties centraal.

Voor een economisch sterker en duurzamer Nederland kúnnen en mógen werklocaties niet over het hoofd worden gezien.

Klik hier voor meer informatie over het programma en aanmelden

Over het congres

Het BT Event is sinds 2006 hét netwerkevenement waarop het maatschappelijk en economisch belang van werklocaties en bedrijventerreinen centraal staan. De nadruk ligt niet alleen op fysieke ruimte voor werklocaties, maar tevens op het functioneren van deze werklocaties in een snel veranderende wereld. Dat gaat zowel over het economische functioneren van werklocaties en innovatiemilieus, als over de snel veranderende duurzame eisen die natuur én mens stellen aan onze leef- en werkomgevingen.
 
Het BT Event is een initiatief van SKBN en vakblad BT, en wordt dit jaar georganiseerd in samenwerking met Gemeente Zwolle, Provincie Overijssel en Oost NL.

 

Lees verder
card image

Achtergrond

Veel meer aandacht nodig voor lokale economie: ‘in gelul kun je niet werken’

Achtergrond

14-03-2022

Veel meer aandacht nodig voor lokale economie: ‘in gelul kun je niet werken’

De economie verdient veel meer prioriteit bij de collegevorming na de gemeenteraadsverkiezingen. Vooral het nijpende tekort aan bedrijfslocaties moet hoog op de agenda. ‘In gelul kun je niet werken.’

Die kordate woorden zijn van René Buck. De adviseur maakt daarmee een knipoog naar de beroemde uitspraak van de markante Amsterdamse wethouder Jan Schaefer uit de jaren zeventig ‘in gelul kun je niet wonen’.

De ceo van adviesbureau Buck Consultants International, dat onder andere gemeenten en regio’s terzijde staat bij ruimtelijke en economische vraagstukken, volgt de verkiezingen met grote belangstelling. ‘Het nationale coalitieakkoord van eind vorig jaar ademt de sfeer van dat een bloeiende economie een gegeven is. En dat we ons alleen hoeven bezig te houden met ongelijkheid/herverdeling/brede welvaart.’

Ruw wakker geschut

Bestuurders lijken inmiddels ruw wakker geschud te worden nu werkgeversverenigingen, banken, centrale banken en instellingen al weken over elkaar buitelen in sombere bespiegelingen over de economische gevolgen van de oorlog in de Oekraïne. ‘Nog los van het verloop van de oorlog zelf is duidelijk dat de impact op de economie behoorlijk is‘, analyseert Buck. ‘Gestegen grondstof- en energieprijzen, verstoorde supply chains en een hoge inflatie die langer duurt dan een paar maanden hebben het euforische gevoel van het einde van corona en een snel opverende economie snel laten wegebben.’

Feit blijft volgens Buck dat er een groot acuut tekort bestaat aan beschikbare bedrijventerreinen ‘en dat daar dringend iets aan gedaan moet worden’. ‘Regeren is vooruit zien. Je moet je niet laten leiden door de waan van de dag. Er moet nu gehandeld worden om de economische ontwikkeling voor de toekomst veilig te stellen. Vergeet niet dat het vaak zes tot acht jaar duurt voor het eerste bedrijf zijn deuren kan openen, nadat een gebied is aangewezen als bedrijventerrein.’

Achtersluispolder

Buck vindt bovendien dat de nieuwe colleges veel meer een integrale afweging moeten maken om te voorkomen dat woningbouw altijd en overal voorrang krijgt. Helemaal als het gaat om bestaande bedrijventerreinen die worden getransformeerd tot woonlocatie. Buck noemt in dit verband de geruchtmakende Achtersluispolder in Zaanstad. ‘Een goed lopend bedrijventerrein aan het Noordzeekanaal waar de gemeente 10.000 woningen wil bouwen. Die bedrijven zitten daar volstrekt legaal, zorgen nauwelijks voor overlast. Toch moet een deel weg. Maar waar ze heen moeten, mogen ze zelf uit zoeken!’

Volgens deze adviseur is het slechts ‘een van de vele voorbeelden’ waar bedrijven het veld moeten ruimen voor woningbouw. Hij staat met zijn betoog niet alleen. Al twee jaar geleden luidde de Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN) de noodklok over het vrijwel geruisloos verdwijnen van 46 vierkante kilometer aan bedrijventerreinen in de vijf jaar ervoor. ‘Sindsdien is de situatie alleen maar verergerd.’ Buck verwijst ook naar een rapport van de Raad voor de Leefomgeving, die de behoefte aan bedrijfsruimte tot 2030 raamt op 5.500 tot 9.500 hectare.

Geen kavels

‘Ik denk dat er een heleboel grote en middelgrote gemeenten momenteel al ‘neen’ moeten verkopen als een eigen industrieel bedrijf voor een uitbreiding aanklopt met de vraag om een kavel van drie hectare’, betoogt hij gedreven. ‘Let wel: dan heb ik het dus niet over een grote logistieke operatie van vijftien hectare. Want dergelijke kavels zijn momenteel helemaal nauwelijks meer beschikbaar. Zelfs niet in de logistieke hotspots zoals Venlo of Waalwijk, waar vroeger ruimte in overvloed was.’

Volgens Buck wordt er weliswaar regelmatig gehamerd door vooral landelijke politici over het belang van een goed vestigings- en ondernemersklimaat. Maar dat betreft vooral (fiscale) regelgeving en de vraag of we al dan niet een belastingparadijs zijn.

Elektriciteitsnet

Buck: ‘De politieke discussie gaat hoofdzakelijk over hoofdkantoren en brievenbusfirma’s op de Zuidas. Mijn betoog is dat het tegenwoordig schort aan de invulling van de basale behoeften van de gemiddelde industriële, logistieke of handelsonderneming, die zich hier nieuw wil vestigen of uitbreiden. Dan heb ik het dus over de beschikbaarheid van fysieke ruimte. Maar óók over zoiets fundamenteels als aansluiting op het elektriciteitsnet en niet te vergeten beschikbaarheid van personeel. Op al die drie punten schiet Nederland op dit moment tekort.’

Hij haalt het voorbeeld aan van een cliënt, een Amerikaanse toeleverancier van plastic slangetjes van een grote Nederlandse producent van medische apparatuur, die zich in ons land wil vestigen. In de zoektocht naar een geschikte plaats voor nieuwbouw stuitte Buck en zijn mensen recentelijk niet alleen op een gebrek aan kavels, maar ook op de beperkingen van het elektriciteitsnetwerk. Want die staat door de energietransitie enorm onder druk. ‘Je moet op sommige plekken jaren wachten op een aansluiting. Maar zo’n bedrijf heeft haast. Na zeven verschillende provincies afgegaan te zijn, hebben we uiteindelijk toch een geschikte locatie gevonden.’

Toestroom arbeidsmigranten

Buck realiseert zich ook dat veel logistieke hotspots worstelen met een enorme toestroom van arbeidsmigranten. Zij nemen vaak het laaggeschoolde werk voor hun rekening in distributiecentra en zetten de overspannen lokale woningmarkt nog verder onder druk. In combinatie met de verdozingsdiscussie, de aantasting van het landschap door XXL-dc’s, zorgt dat ervoor dat gemeenten zeer terughoudend zijn met het aanwijzen van nieuwe bedrijventerreinen voor grootschalige logistiek.

‘Huisvesting van arbeidsmigranten is inderdaad een reëel probleem, dat zeker aandacht verdient bij de collegevorming in veel gemeenten’, stelt hij.’ Polenhotels op bedrijventerreinen is inderdaad geen ideale oplossing. Maar het is wel veel beter dan huisvesting in stapelbedden in schuren of caravans. En we moeten gewoon eerlijk zijn: we hebben die mensen heel hard nodig en een groot deel mag zich hier ook als EU-burgers vrijelijk vestigen. Dus moeten die mensen ook fatsoenlijk gehuisvest worden.’

Strijd om de ruimte

Volgens Buck is de strijd om de ruimte ‘steeds heftiger en intensiever’ in dit overvolle landje, waarop elk vierkante meter een bestemming rust. En ook nog eens drie andere functies ‘staan te trappelen’ om die functie over te nemen. ‘De aanspraken op de ruimte worden alleen maar groter. Dat geldt niet alleen voor de woningbouw met nog een miljoen te bouwen woningen, maar ook voor de energietransitie, de plekken voor windmolens en zonneparken, nieuwe bedrijventerreinen en landbouw. Een heleboel zaken houden zich nu eenmaal niet aan gemeente- of provinciegrenzen.’

Zijn de ruimtelijke vraagstukken anno 2022 niet domweg te groot voor de plaatselijke politiek? Is het niet tijd voor veel meer regie vanuit Den Haag van de nieuwe minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Hugo de Jonge? ‘Eerlijk gezegd, ben ik zeer benieuwd wat De Jonge precies gaat doen’, spreekt Buck bedachtzaam. ‘Ik heb namelijk nog niet kunnen ontdekken dat hij nieuwe instrumenten of bevoegdheden heeft gekregen. Die heeft hij wel nodig. Even gechargeerd gezegd: als dezelfde ambtenaren die vroeger werkten voor Binnenlandse Zaken met name voor woningbouw, nu op hun visitekaartje hebben staan ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, en verder verandert er niets, dan heb ik er een hard hoofd in.’

Wortel en stok

Volgens Buck is het zaak voor ‘uitvoeringskracht’ te zorgen zonder dat dit uitmondt in Haagse bedilzucht. ‘Hanteer wortel en stok. Maar ga niet à la Jan Pronk, een oud-minister van Vrom, tot in detail aan gemeenten voorschrijven of zij bijvoorbeeld in Tilburg Zuid of Noord woningbouw of bedrijventerreinen moeten realiseren.’

Bron: Erik Wiegerinck, Vastgoedmarkt 14 maart 2022

Lees verder
card image

Achtergrond

Beweegvriendelijke bedrijventerreinen: goed voor mens, dier, plant én portemonnee

Achtergrond

27-01-2022

Beweegvriendelijke bedrijventerreinen: goed voor mens, dier, plant én portemonnee

Sporten en bewegen wordt meestal geassocieerd als iets wat je in je vrije tijd doet. Een groot deel van de Nederlanders beweegt op een gemiddelde kantoordag veel te weinig. En dat terwijl juist die regelmatige beweging heel belangrijk is. Een omgeving die uitnodigt om ook onder werktijd in de benen te komen kan helpen om dat te doorbreken.

De inrichting van bedrijventerreinen kan een belangrijke bijdrage leveren aan het beweeggedrag van kantoortijgers. “Door de inrichting van het terrein aantrekkelijker te maken én het ook mogelijk maakt om lopend te vergaderen voeg je kwaliteit toe aan je overleggen. Het begint ermee dat je tijdens je overleg niet het risico loopt om overreden te worden. Hier kan je op ontwerpen.” Vaak wordt het ontwerp van bedrijventerreinen gebaseerd op bereikbaarheid, en dan vooral per auto. Het begint dus met trottoirs en voetpaden die voldoende breed zijn. Maar het gaat ook om het creëren van aantrekkelijke wandelrondjes. Op de campus van TU in Delft is bijvoorbeeld zeker wel gedacht aan voetgangers, maar vooral om van A naar B te komen. Van het ene naar het andere gebouw, of van de ingang naar de bushalte. Een logisch wandelrondje is er niet.” 

“Bedrijventerreinen zijn niet de meest inspirerende plekken”, weet Jelle de Jong, directeur van IVN Natuureducatie. “We hebben in Nederland zo’n 100.000 hectare aan bedrijventerreinen, dat is net zo veel als alle gebieden van Natuurmonumenten samen. Dat kot neer op ongeveer 3.500 bedrijventerreinen, waarvan slechts 1 procent groen-blauw is ingericht. 99 procent is versteend”, schetst De Jong de potentie van de bedrijventerreinen.  

Het IVN is, samen met een brede coalitie aan bedrijven, trekker van het project Werklandschappen van de Toekomst. Het Ministerie van Binnenlandse zaken heeft namens deze groep een aanvraag gedaan bij het Groeifonds 2021. In april wordt bekend of de aanvraag wordt toegekend. 

Werklandschappen van de Toekomst zouden dus - naast klimaatbestendig en met ruimte voor veel biodiversiteit - gezond, leefbaar en beweegvriendelijk moeten zijn.

Hoe? Dat lees je in dit artikel van Biind.

 

Bron: IVN
Foto: August de Richelieu via Pexels

Lees verder