Achtergrond
Achtergrond
Als iedereen dezelfde specialisatie heeft, is het geen specialisatie meer. Met het manifest ‘Het nationale verdienvermogen en de cruciale rol van regio’s’ roept de Expertcommissie Verdienvermogen en Vestigingsklimaat op tot scherpere keuzes in regionale clustering om de concurrentiepositie van Nederland te versterken. De commissie, in het leven geroepen door de Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland, hoopt haar oproep terug te horen in komende kabinetsformatie, weten adviseurs en co-auteurs Sandra van Liere en Paul Bleumink van Buck Consultants International.
Tot de economische crisis was verkoop van grond voor gemeenten een belangrijke bron van inkomsten. Sinds 2008 is dat niet langer vanzelfsprekend. In veel regio’s sluiten aanbod en vraag niet meer goed op elkaar aan, mede doordat de vraag is veranderd. Tijd om de focus te verleggen van grond naar bruisende omgevingen, met ruimte voor dynamiek en interactie, stelt de expertcommissie.
Het manifest spreekt van dynamische clusters of ecosystemen, die bepalend zijn voor het verdienvermogen van Nederland. Die vragen een ruimtelijke uitwerking, in de vorm van locaties en faciliteiten zoals incubators, maar ook de aanwezigheid van talent, kennisinstellingen, toegang tot technologie en markten, netwerken, stimulerende overheden en een goed leefklimaat dat, omdat deze clusters rond steden worden gevormd, wordt gedefinieerd als stedelijke attractiviteit.
Het belangrijkste is volgens Van Liere en Bleumink echter een duidelijke focus. “Provincies en regio’s denken nog te grofmazig.” Neem Energie of Healthy ageing, twee clusters die door verschillende provincies als speerpunt zijn benoemd. “De vraag is waarin je daarbinnen écht goed en internationaal onderscheidend bent en wat je precies gaat doen. Op welke onderdelen kun je de vier o’s (ondernemers, onderwijs, onderzoek en overheid) samenbrengen en trek je met magneetbedrijven andere bedrijven aan? In die niches moeten regio’s investeren.”
Het manifest pleit voor Regionale-Economische Versnellingsagenda’s waarin de focus en strategie worden vastgelegd, met aandacht voor ‘versterking van een ‘breed’ fysiek vestigingsklimaat met het oog op een regionale/cluster kansenplanning’. Die agenda’s moeten uit de regio komen, maar de expertcommissie heeft het manifest eind vorig jaar niet voor niets aangeboden aan de Tweede Kamer. In het samenbrengen van vraag en aanbod in het regionale vestigingsbeleid, ziet zij ook een rol voor de Rijksoverheid. “Den Haag heeft voor het stimuleren van de economie de afgelopen jaren alleen topsectorenbeleid gevoerd en onvoldoende nagedacht over het belang van regio’s voor de nationale economie. Het manifest is een urgente oproep aan het Rijk om bij te dragen aan de kracht van de regio’s. Topsectoren komen terug in regionale versterking. Ze kunnen samen gaan.”
