De potentie voor energiebesparing op bedrijventerreinen is groot. Met de huidige duurzame technologieën kan het aardgasverbruik met 80 procent afnemen. Dit betekent wel dat de vraag op het elektriciteitsnet met bijna 50 procent toeneemt, blijkt uit onderzoek van TNO in opdracht van het ministerie van EZK. 

Uit de berekeningen van het onderzoeksinstituut blijkt dat het mogelijk is om het aardgasverbruik van bedrijventerreinen met maar liefst 80 procent te reduceren naar 30 petajoule (PJ).  

Ter vergelijk: 1 Petajoule is voldoende om ongeveer 18.500 huishoudens een jaar lang van energie te voorzien. Ook de CO2-uitstoot kan flink omlaag: van nu 18,5 megaton, naar 13,6 megaton. 

Volgens het TNO-onderzoek is met de huidige technologieën al een besparing mogelijk van 8,7 megaton aan CO2-uitstoot door vermindering van het gebruik van aardgas.  

TNO-expert Vincent Kamphuis zegt daarbij dat een onderscheid moet worden gemaakt tussen aardgas en elektriciteit.  

‘Van de 10,4 megaton aardgas kun je er 8,7 besparen, maar door elektrificatie neemt het elektriciteitsgebruik en daarmee de indirecte uitstoot van CO2 toe. Per saldo blijft van die 8,7 megaton dan 3,1 megaton over.’  

Volgens de TNO-onderzoeker is dit nog altijd een aanzienlijke en noodzakelijke afname. ‘Als de elektriciteitssector verder verduurzaamt, komt de 8,7 megaton weer dichterbij.’ 

Bedrijven kunnen de meeste energie besparen door de warmtevraag van hun gebouwen en processen vergaand te elektrificeren. De potentiële besparing op aardgas bedraagt 42 petajoule in gebouwen en 112 petajoule door aanpassing van bedrijfsprocessen. Samen is dat een reductie van 154 PJ, op een totaal verbruik van 184 PJ. 

Betere afstemming 

Elektrificeren van de warmtevraag zorgt volgens TNO wel voor een toename van de stroomvraag. Het onderzoeksinstituut verwacht dat de vraag met 47 petajoule groeit, een toename van 50 procent ten opzichte van het huidige stroomverbruik op bedrijventerreinen. 

Dit vergroot de vraag naar duurzame elektriciteitsopwekking en betekent dat er extra aansluitvermogen nodig is op het elektriciteitsnet.  

Dit kan volgens TNO door een betere afstemming van lokale productie en verbruik van elektriciteit met bijvoorbeeld een energy hub

Het onderzoek wijst uit dat de potentiële besparingen zijn te behalen op een relatief kleine oppervlakte. Bedrijventerreinen stoten volgens berekeningen van het onderzoeksinstituut ongeveer evenveel CO2 uit als de gebouwde omgeving, terwijl ze slechts 2 procent van het totale landoppervlak in beslag nemen, tegenover 7,2 procent door woonruimte.  

Door in te zetten op verduurzaming van de bedrijven en efficiënter ruimtegebruik is de potentie van bedrijventerreinen beter te benutten.  

Intensiever gebruik maken van dezelfde oppervlakte levert volgens TNO meer ruimte op voor collectieve oplossingen zoals batterijen en slimme energyhubs. 

Het ministerie van EZK wil vanuit het vorig jaar oktober gepresenteerde Nationaal Programma Ruimte voor Economie het verduurzamen van bedrijventerreinen versnellen. Het TNO-onderzoek vond plaats in het kader van dit programma. 

Lees het volledige artikel op Stadszaken.nl. 

03-04-2024
Nieuws
Keilekwartier verandert van haven in levendig woon-werkgebied met ruimte voor creatieve makers
Keilekwartier verandert van haven in levendig woon-werkgebied met ruimte voor creatieve makers

Het Keilekwartier in Rotterdam wordt een levendige wijk in Merwe-Vierhavens (M4H) met werkplaatsen voor creatieve makers, waar je ook kunt wonen. De ambitie is om er 1.200 tot 1.700 woningen te bouwen. De creatieve makers en ondernemers, die al in het Keilekwartier zitten, moeten genoeg ruimte houden om te blijven experimenteren. Er wordt ingezet op het delen van verschillende voorzieningen zoals één warmtesysteem voor iedereen, het hergebruiken van materialen en het delen van ruimtes binnen en buiten. Dit staat in het gebiedsambitiedocument voor het ‘Keilekwartier’ dat dinsdag 20 januari 2026 door het college van Rotterdam is vastgesteld.Wethouder Chantal Zeegers (Klimaat, Bouwen en Wonen): “Dankzij de unieke samenwerkingen met de zittende partijen in gebied, komt hier in het hele Merwe-Vierhavens een nieuw stuk stad bij met minimaal 3.000 woningen voor verschillende doelgroepen. Hier is echt sprake van samen stad maken.”Samenwerking met KeilecoöperatieHet gebied moet vooral zijn bijzondere karakter behouden. Daarom denken ondernemers uit het gebied met de gemeente Rotterdam mee over hoe het gebied verder wordt ontwikkeld. Dat doen ze onder de naam Keilecoöperatie. De eerste stap is het versterken van de samenwerking tussen de zittende ondernemers en de wensen voor betaalbare werkruimtes. De komende tien jaar worden er nog geen woningen gebouwd. De omstandigheden, zoals verkeer, geluid en geur, moeten eerst verbeterd worden. Als dat eerder lukt, dan start de bouw van de woningen ook eerder.Het MarconikwartierIn oktober 2025 werd het ambitiedocument van het Marconikwartier al vastgesteld. In het Marconikwartier komt een mix van woningen, werkplekken en andere voorzieningen, zoals scholen of horeca. Er komen circa 2300 woningen in het Marconikwartier waarvan er inmiddels 800 zijn gerealiseerd in de Lee Towers. De woningen zijn vooral bedoeld voor starters en kleine huishoudens. De gebouwen worden modern en duurzaam. Er komen ook kantoren voor bijvoorbeeld start-ups en techbedrijven. Het Marconikwartier wordt de meest levendige en stedelijke wijk van Merwe-Vierhavens (M4H). Je kunt hier straks wonen en werken met uitzicht op de haven. Door de ligging bij het ov-knooppunt Marconiplein, het autoluwe karakter en de goede routes voor fietsers en wandelaars is het gebied straks heel goed bereikbaar.Samenwerking met grondeigenarenOok bij de ontwikkeling van het Marconikwartier is samenwerking heel belangrijk. Veel grondeigenaren in het gebied werken al actief mee aan de plannen. Het ambitiedocument is samen met hen gemaakt. Zij werken nu samen met de gemeente aan het Masterplan. In dit plan worden de ambities verder uitgewerkt en is waarschijnlijk in 2027 klaar.Vervolg en planning M4HHet college heeft het gebiedsambitiedocument Keilekwartier voorgelegd aan de gemeenteraad en deze wordt samen met het eerder vastgestelde Marconikwartier in de commissie BWB besproken. Daarna wordt er verder gewerkt aan een Masterplan voor het Marconikwartier. Voor het Keilekwartier moet nog worden bepaald wat de volgende stap is. Terwijl de eerste stappen in het Marconikwartier en Keilekwartier gezet zijn, start de bouw van de eerste woningen naar verwachting eind 2026/begin 2027 in het deelgebied Merwehaven. Het vierde deelgebied, Galileipark, verandert in een gebied waar gewerkt, maar niet gewoond gaat worden.Over M4HHet Marconikwartier en Keilekwartier zijn onderdeel van M4H, een gebied zo groot als de binnenstad van Rotterdam. Havenbedrijf Rotterdam en Gemeente Rotterdam ontwikkelen samen het gebied tot een innovatief woon-werkmilieu, optimaal ingericht voor de innovatieve maakindustrie en met een mix van werken, wonen, cultuur, horeca, sport en onderwijs. Hier komen de komende decennia ongeveer 10.000 woningen bij.Meer wetenGebiedsambitiedocument Keilekwartier Gebiedsambitiedocument Marconikwartier Bijlage bij gebiedsambitiedocument Marconikwartier 

21-01-2026
Nieuws
Schiedam benut vrijkomende erfpacht voor herprogrammering
Schiedam benut vrijkomende erfpacht voor herprogrammering

De gemeente Schiedam benut ‘expirerende erfpacht’ om bedrijventerrein ’s-Gravelandsepolder economisch te herprogrammeren naar innovatiecluster. VolkerWessels-dochter SDK Vastgoed ontwikkelt op de vrijkomende kavels de MICS-campus voor het regionale mechatronica-cluster.Mechatronica Innovatie Campus Schiedam (MICS) is feitelijk een 42 hectare groot innovatiecluster in wording in Schiedam. Het maakt onderdeel uit van gebiedsontwikkeling SchieDistrict, een economische herprogrammering van het Schiedamse deel van bedrijventerrein Spaanse Polder en het Schiedamse bedrijventerrein ’s-Gravelandsepolder. Waar de ’s-Gravelandsepolder-West bestemd is voor circulaire bedrijvigheid en innovatieve maakindustrie, ligt de focus bij MICS op mechatronica: een sector die precisiemechanica, elektrotechniek, software en systeemtechniek combineert in slimme, geautomatiseerde systemen.  De MICS-campus ligt strategisch tussen Delft en Rotterdam, met directe aansluitingen op de A20, trein (Schiedam Centrum en binnenkort Schiedam Kethel), metro, tram, bus en fietsroutes naar de TU Delft, Erasmus Universiteit en technische opleidingen.  Deze ligging maakt MICS in beginsel niet alleen aantrekkelijk voor bedrijven, maar ook voor talent dat in de regio woont en studeert. SDK Vastgoed leverde vorig jaar het eerste pand op voor Metrohm Applikon, een specialist in analysers voor de chemische industrie.  Samenwerking als succesfactor Doekle Terpstra, bestuurlijk verkenner MICS vanuit de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), benadrukte in een recente podcast dat de Schiedam “goud in handen” heeft, maar dat succes afhangt van duurzame samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven, onderwijs- en kennisinstellingen. In de Brainportregio leidde zo’n triple helix-samenwerking tot een economische revival. MICS wil dit voorbeeld volgen, maar dan met een eigen signatuur. De regio Zuid-Holland telt veel mechatronicabedrijven die niet alleen het havenindustrieel complex bedienen, maar wereldwijd opereren. Om deze sector te versterken, is het netwerk ‘Hi Delta’ (Holland Instrumentation Delta) opgericht, dat maakbedrijven, toeleveranciers, kennisinstellingen en overheden moet verbinden. MICS moet de fysieke locatie worden waar deze partijen samenwerken, innovatie versnellen en talent aantrekken.  Van Brainport naar MICS SDK Vastgoed heeft veel ervaring met het creëren van innovatiecampussen. Zo ontwikkelde het bedrijf de Brainport Industries Campus (BIC) in Eindhoven, waar bedrijven en kennisinstellingen onder één dak samenwerken om de snelle wereldwijde ontwikkelingen in de high tech-industrie te kunnen bijbenen.  De sprong van SDK Vastgoed naar Schiedam is minder onlogisch dan het in eerste instantie lijkt. ‘Trek een cirkel van dertig kilometer meter rond deze plek en je telt ruim drie miljoen inwoners. Hier geldt de wet van de grote getallen’, verklaarde SDK-directeur Niels Langenhuizen eerder in vakblad ROm, een zustertitel van BT en Stadszaken. ‘Als je drie keer zoveel mensen hebt als in de regio Eindhoven, zou je ook drie keer zoveel technisch talent moeten kunnen aantrekken’.  Expirerende erfpacht als kathalysator Maar de herprogrammering van bedrijventerrein naar campus is alleen mogelijk doordat per april 2020 84 erfpachtcontracten zijn afgelopen. In principe schrijven de erfpachtvoorwaarden voor dat je aan het eind van de rit het perceel schoon en ontruimd, dus gesloopt en gesaneerd moet opleveren. ‘Dat geeft ons gelegenheid om nieuwe ontwikkeling af te dwingen, eventueel met nieuwe gebruikers’, zegt Liesbeth Roeles’, projectmanager gebiedsontwikkeling bij de gemeente Schiedam en verantwoordelijk voor de gebiedsontwikkeling SchieDistrict. Inmiddels zijn meer dan dertig nieuwe grondovereenkomsten in erfpacht gesloten.Lees het hele artikel ook op Stadszaken.nl

16-03-2026
Aanmelden nieuwsbrief